ბს-962(კ-19) 27 მაისი, 2021წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ქეთევან ცინცაძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა დ. ჩ-ას საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 17.04.2019წ. და 01.05.2019წ. განჩინებებზე
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
დ. ჩ-ამ 05.07.2018წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის მიმართ და მოითხოვა მოპასუხის 07.05.2018წ. და 18.06.2018წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და 13.06.2018წ. განცხადების მოთხოვნათა გათვალისწინებით 12.02.2018წ. განცხადების სრულყოფილი და ობიექტური განხილვის დავალება.
მოპასუხემ 08.08.2018წ. სასამართლოს მოსამზადებელ სხდომაზე საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ შუამდგომლობით მიმართა სასამართლოს, რაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 08.08.2018წ. განჩინებით არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 31.10.2018წ. გადაწყვეტილებით დ. ჩ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ. ჩ-ამ.
21.03.2019წ. დ. ჩ-ამ შუამდგომლობით მიმართა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას და მოითხოვა საქმის განმხილველი სასამართლო შემადგენლობის აცილება, რაც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 17.04.2019წ. განჩინებით არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 01.05.2019წ. განჩინებით დ. ჩ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 12.02.2018წ. დ. ჩ-ამ განცხადებით მიმართა პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორს და მოითხოვა საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს მიერ 30.10.2014წ. სსიპ სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტოსთვის და სააგენტოს მიერ ა(ა)იპ „...ისთვის“ წერილების მეშვეობით დ. ჩ-ას პერსონალური მონაცემების შემცველი დოკუმენტების დამუშავების, მონაცემების უსაფრთხოების კანონიერების შესწავლა. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ დ. ჩ-ას 12.02.2018წ. განცხადების საფუძველზე პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის მიერ ჩატარდა ადმინისტრაციული წარმოება, სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს სამედიცინო დეპარტამენტიდან, ასევე სსიპ სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტოდან გამოთხოვილ იქნა ინფორმაცია, რომელთა შესწავლის შედეგად მიღებულ იქნა 07.05.2018წ. გადაწყვეტილება. პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორმა დაადგინა, რომ დ. ჩ-ამ 06.02.2014წ. განცხადებით მიმართა სსიპ სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტოს და მოითხოვა სასჯელაღსრულების N8 დაწესებულების ექიმ ც. ჭ-ის მიერ გაცემული სამედიცინო მომსახურების თაობაზე ცნობის კანონიერებისა და მის მიერ ჩატარებული სამედიცინო დახმარების სათანადოობის შემოწმება. სააგენტოს გაეგზავნა დ. ჩ-ას სამედიცინო ბარათი 27 ფურცლად, 22 ფურცელი იყო ორივე გვერდზე ინფორმაციის მატარებელი, ხოლო ხუთი ფურცელი ინფორმაციის მხოლოდ ერთ გვერდზე შემცველი. აღნიშნული სამედიცინო ბარათი 05.11.2014წ. წერილით 27 ფურცლად გადაეგზავნა ა(ა)იპ „...ას“ საექსპერტო დასკვნის მიღების მიზნით. ინსპექტორმა ასევე დაადგინა, რომ განმცხადებლის სამედიცინო ბარათი დამუშავდა დ. ჩ-ას პირადი საქმის წარმოების ფარგლებში. იმის გათვალისწინებით, რომ N15 დაწესებულება წარმოადგენდა სამინისტროს სისტემაში შემავალ დაწესებულებას, მონაცემთა დამუშავებაზე პასუხისმგებელი იყო საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო, შესაბამისად, სამინისტროს მიერ დაწესებულებაში დაცული სამედიცინო ბარათის დაწესებულებიდან გამოთხოვა და N15 დაწესებულების მიერ სამედიცინო ბარათის სამინისტროსთვის მიწოდება არ წარმოადგენდა მონაცემთა გადაცემას, ვინაიდან მონაცემები დამუშავდა შიდაუწყებრივ სისტემაში. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ’’ საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის მიხედვით აკრძალულია განსაკუთრებული კატეგორიის მონაცემთა დამუშავება, ხოლო ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ მონაცემთა დამუშავება შესაძლებელია მონაცემთა სუბიექტის წერილობითი თანხმობით ან იმ შემთხვევებში, როცა მონაცემები მუშავდება საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის, ჯანმრთელობის დაცვის ან დაწესებულების (მუშაკის) მიერ ფიზიკური პირის ჯანმრთელობის დაცვის მიზნით, აგრეთვე თუ ეს აუცილებელია ჯანმრთელობის დაცვის სისტემის მართვისათვის ან ფუნქციონირებისათვის. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მოპასუხის მიერ სადავო გადაწყვეტილების მიღებისას შეფასდა განსაკუთრებული კატეგორიის მონაცემთა დამუშავების სამართლებრივი საფუძვლის არსებობა. მოპასუხემ მიუთითა, რომ სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტო წარმოადგენდა მნიშვნელოვან რგოლს ჯანმრთელობის დაცვის სისტემაში და მას ეკისრა მთელი რიგი ვალდებულებები საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის სფეროში, რაც მოიცავდა მოქალაქეთა განცხადებების საფუძველზე მათთვის გაწეული სამედიცინო დახმარების ხარისხის შემოწმებასა და კონტროლს. პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორმა მიუთითა, რომ სააგენტოს მიერ დ. ჩ-ას სამედიცინო ბარათის გამოთხოვა და სამინისტროს მიერ აღნიშნული სამედიცინო ბარათის ასლის გადაცემა ემსახურებოდა ჯანმრთელობის დაცვის სისტემის მართვასა და ფუნქციონირებას. ამდენად, მოპასუხემ დაადგინა, რომ სამინისტროს მიერ სამედიცინო ბარათის სააგენტოსათვის გადაცემა განხორციელდა „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ’’ საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის მე-2 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, რაც სასამართლომაც გაიზიარა. რაც შეეხება სააგენტოს მიერ, 05.11.2014წ. წერილით დ. ჩ-ას სამედიცინო ბარათის ა(ა)იპ „...ისათვის“ გადაცემას, სასამართლომ გაიზიარა მოპასუხის მითითება „საექიმო საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონზე, რომლის 94-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, ექიმის მიმართ პაციენტის ან მისი ახლობლის საჩივარი სამინისტროს შესაბამისი საბჭოს მიერ განხილვამდე დასკვნისათვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით გადაეცემა ექიმთა შესაბამის პროფესიულ ასოციაციას (ასოციაციებს). დადგენილია, რომ ა(ა)იპ „...ა“ წარმოადგენდა ორგანიზაციას, რომელიც სააგენტოსთან ხელშეკრულების საფუძველზე, სააგენტოს მიზნებისათვის და დაკვეთით ახორციელებდა სამედიცინო დოკუმენტის კლინიკურ შეფასებას. სასამართლომ გაიზიარა მოპასუხის განმარტება, რომ მოცემულ შემთხვევაში სააგენტო წარმოადგენდა მონაცემთა დამმუშავებელს, ხოლო ა(ა)იპ „...ა“ უფლებამოსილ პირს, ვინაიდან მან სააგენტოს მიერ განსაზღვრული მიზნებისათვის დაამუშავა დ. ჩ-ას სამედიცინო ბარათის ასლი. სასამართლომ გაიზიარა მოსარჩელის პოზიცია, რომ პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორი, იმ შემთხვევაში თუ მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში დაადგენდა ზეპირ მოსმენას, ვალდებული იყო სხდომაზე მონაწილეობის მიღების შესაძლებლობა მიეცა მოსარჩელისათვისაც, სასამართლომ მიუთითა, რომ აღნიშნული არის მოპასუხის მიერ საქმის წარმოების პროცედურული დარღვევა, თუმცა პალატამ მიიჩნია, რომ საქმის მასალებით დასტურდება, დ. ჩ-ასთვის ზეპირი მოსმენის სხდომის ოქმის გადაცემა, რომელზედაც მას შენიშვნები არ წარუდგენია, ასევე მოსარჩელეს ჰქონდა შესაძლებლობა სადავო აქტის კანონიერების შემოწმების ფარგლებში მიეთითებინა ყველა ის გარემოება, რაც შესაძლოა მისი ბათილად ცნობის საფუძველი გამხდარიყო და რაზეც არსებითად იმსჯელა სასამართლომ. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის მე-2 ნაწილი იმ შემთხვევაში უშვებს პროცედურული დარღვევის საფუძვლით აქტის ბათილობის შესაძლებლობას, თუ სახეზეა კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება, რასაც მოცემულ შემთხვევაში არ ჰქონია ადგილი, შესაბამისად მითითება პროცედურულ დარღვევაზე ვერ გახდება სადავო აქტის ბათილად ცნობის საფუძველი. რაც შეეხება პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის 18.06.2018წ. გადაწყვეტილებას სასამართლომ მიიჩნია, რომ მართებული იყო პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის მითითება, რომლითაც აღნიშნული გადაწყვეტილებით დ. ჩ-ას განემარტა, რომ 12.02.2018წ. განცხადებასთან დაკავშირებით არსებობდა პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის 07.05.2018წ. გადაწყვეტილება, რომლის გასაჩივრებაც შესაძლებელი იყო და აქედან გამომდინარე, არ არსებობდა განცხადების განმეორებით განხილვის შესაძლებლობა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 17.04.2019წ. და 01.05.2019წ. განჩინებები საკასაციო წესით გაასაჩივრა დ. ჩ-ამ.
კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლო უსაფუძვლოდ იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებას, სადაც რეალური ფაქტობრივი გარემოებები არასწორად იქნა დადგენილი და შესაბამისად, შეფასებული. კასატორი მიუთითებს, რომ პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორს სამინისტროს მიერ ეცნობა, რომ ერთ შემთხვევაში სამედიცინო ბარათის დამოწმებული ასლი გაიცა 47 ფურცლად, ხოლო მეორე შემთხვევაში 27 ფურცლად. ორივე შემთხვევაში დოკუმენტის ასლის დამზადება განხორციელდა დ. ჩ-ას მიმართ ნაწარმოები ამბულატორიული პაციენტის სამედიცინო ბარათის დედნიდან, რომელიც შედგება 47 ფურცლისგან. კასატორი მიიჩნევს, რომ საქმეში არ არის უტყუარი მტკიცებულება იმასთან დაკავშირებით, რომ საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრომ სსიპ სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტოს მატერიალურად გაუგზავნა დ. ჩ-ას მიმართ ნაწარმოები სამედიცინო დოკუმენტაციის დამოწმებული ასლები. ასევე არ არის უტყუარი მტკიცებულება, რომ სამინისტროს მიერ სამედიცინო ბარათის ასლი გაცემულია 27 ფურცლის ოდენობით. კასატორი აღნიშნავს, რომ მისი მითითების მიუხედავად პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის მიერ არ იქნა შემოწმებული სამედიცინო ბარათის დედანი. მიიჩნევს, რომ საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს მიერ პერსონალურ მონაცემთა ინსპექტორისადმი გაგზავნილი სამედიცინო ბარათის ასლი არ არის რელევანტური დოკუმენტი საკითხის შესწავლისთვის. სასამართლო გადაწყვეტილება ემყარება ცრუ ინფორმაციას, რადგან მის მიერ შემოწმებული დოკუმენტაცია არ აღემატება 26 ფურცელს და სამედიცინო ბარათის დედანი არ შედგება 47 ფურცლისგან. კასატორი აღნიშნავს, რომ 06.02.2014წ. განცხადებით მოითხოვა მის მიერ წარდგენილი დოკუმენტებით საკითხის შესწავლა სსიპ სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტო კი გასცდა აღნიშნული მოთხოვნის ფარგლებს და გამოითხოვა საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროსგან მისი განსაკუთრებული კატეგორიის პერსონალური მონაცემები, რომლის გამოკვლევის მიზნითაც მიმართა მოპასუხეს. კასატორი თვლის, რომ იგი ჩართული უნდა ყოფილიყო ინსპექტორის აპარატში გამართულ ზეპირ განხილვაში, სასამართლომ თავადვე დაადასტურა ზეპირ განხილვაში დ. ჩ-ას მონაწილეობის უფლების შეზღუდვა, თუმცა ამის მიუხედავად კანონიერად მიიჩნია ინსპექტორის აქტი, რაც არასწორია.
კასატორი მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინება მიღებულია ტენდენციური სასამართლო შემადგენლობის მიერ, რადგან სასამართლო ხელს უშლიდა სხდომაზე თავისი პოზიციის დაფიქსირებაში. ამასთანავე, სასამართლოს მიერ არ იქნა გაზიარებული მოსარჩელის ახსნა-განმარტებები და წარდგენილი მტკიცებულებები.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინებების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ დ. ჩ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინებების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინებები არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსაკუთრებული კატეგორიის მონაცემი კანონმდებლობით განსაკუთრებული დაცვის რეჟიმით სარგებლობს. „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ კანონის მე-2 მუხლის „ბ“ პუნქტის მიხედვით განსაკუთრებული კატეგორიის მონაცემებს წარმოადგენს მონაცემი, რომელიც დაკავშირებულია პირის რასობრივ ან ეთნიკურ კუთვნილებასთან, პოლიტიკურ შეხედულებებთან, რელიგიურ ან ფილოსოფიურ მრწამსთან, პროფესიულ კავშირში გაწევრებასთან, ჯანმრთელობის მდგომარეობასთან, სქესობრივ ცხოვრებასთან, ნასამართლობასთან, ადმინისტრაციულ პატიმრობასთან, პირისთვის აღკვეთის ღონისძიების შეფარდებასთან, პირთან საპროცესო შეთანხმების დადებასთან, განრიდებასთან, დანაშაულის მსხვერპლად აღიარებასთან ან დაზარალებულად ცნობასთან, აგრეთვე ბიომეტრიული და გენეტიკური მონაცემები, რომლებიც ზემოაღნიშნული ნიშნებით ფიზიკური პირის იდენტიფიცირების საშუალებას იძლევა.
საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ არსებობს შემთხვევები, როდესაც თანხმობის მიღება პერსონალური მონაცემების დამუშვებაზე კონკლუდენტურად ივარაუდება, ადგილი აქვს ნაგულისხმევ თანხმობას. პირის თანხმობის პრეზუმფცია პერსონალური მონაცემების გამოყენებაზე იგულისხმება სახელმწიფო ორგანოს მიერ მისი კუთვნილი უფლებამოსილების შესრულებისას. დამმუშავებლის მიერ მისთვის კანონმდებლობით დაკისრებული მოვალეობის შესასრულებლად საჭირო მონაცემთა დამუშავება არის მონაცემთა დამუშავების დასაშვებობის ერთ-ერთი საფუძველი. „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ კანონის მე-6 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, განსაკუთრებული კატეგორიის მონაცემთა დამუშავება ნებადართულია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის, ჯანმრთელობის დაცვის ან დაწესებულების (მუშაკის) მიერ ფიზიკური პირის ჯანმრთელობის დაცვის მიზნით, აგრეთვე თუ ეს აუცილებელია ჯანმრთელობის დაცვის სისტემის მართვისთვის ან ფუნქციონირებისთვის. საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს დ. ჩ-ას 06.02.2014წ. განცხადებაზე, რომლითაც მან მიმართა სსიპ სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტოს და მოითხოვა სასჯელაღსრულების გლდანის N8 დაწესებულებაში ყოფნის დროს მის მიმართ 14.12.2012წ. გაწეული სამედიცინო მომსახურების ხარისხისა და იმავე დაწესებულების ექიმის მიერ გაცემული სამედიცინო ცნობის კანონიერების შემოწმება, მოსარჩელის მიერ წარდგენილ განცხადებას თანდართული ჰქონდა დ. ჩ-ას სამედიცინო ბარათი, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სააგენტომაც იგივე ინფორმაციის შემცველი დოკუმენტი გამოითხოვა სამინისტროდან და შესაბამისად, გაუგზავნა ა(ა)იპ ...ას.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ დ. ჩ-ას 06.02.2014წ. განცხადება წარმოადგენს ნაგულისხმევ თანხმობას მონაცემთა დამუშავებაზე. ყოველ დაწესებულებას იმ მასშტაბის და სახეობის ინფორმაცია უნდა ჰქონდეს, რომელიც აუცილებელია მისი ფუნქციონირებისათვის. საკასაციო პალატა იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრებას, რომ დ. ჩ-ას განცხადების საფუძველზე გადაწყვეტილების მიღებისას ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო გამოეკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და მხოლოდ ამის შემდგომ მიეღო გადაწყვეტილება. საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს მიერ სსიპ სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტოსთვის, ხოლო სსიპ სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტოს მიერ ა(ა)იპ „...ისთვის“ დ. ჩ-ას სამედიცინო ბარათის ასლის გადაცემა იმთავითვე არ გულისხმობს ინფორმაციის უნებართვო დამუშავებას. საქმეზე დადგენილად არის ცნობილი, რომ სსიპ სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტოს გაფორმებული ჰქონდა სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ ხელშეკრულება ა(ა)იპ „...ასთან“, ხელშეკრულების თანახმად ეს უკანასკნელი ახორციელებდა სააგენტოსთვის სამედიცინო პრაქტიკასთან დაკავშირებული საექსპერტო/სარეცენზიო მომსახურების გაწევას. „საექიმო საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 94-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, ექიმის მიმართ პაციენტის ან მისი ახლობლის საჩივარი სამინისტროს შესაბამისი საბჭოს მიერ განხილვამდე დასკვნისთვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით გადაეცემა ექიმთა შესაბამის პროფესიულ ასოციაციას (ასოციაციებს). სააგენტო იყო პასუხისმგებელი მოქალაქეთა განცხადების საფუძველზე მათთვის გაწეული სამედიცინო დახმარების ხარისხის შემოწმებაზე, ხოლო ფაქტობრივი გარემოებებით დასტურდება, რომ აღნიშნულის შესახებ დასკვნის მომზადებაზე 2014-2015 წ.წ. უფლებამოსილი იყო ა(ა)იპ „ ...ა“. იმისთვის, რომ დ. ჩ-ას განცხადებაზე სააგენტოს მიეღო შესაბამისი გადაწყვეტილება, საჭირო იყო ზემოხსენებული ქმედებების განხორციელება, კერძოდ, სამინისტროდან ინფორმაციის გამოთხოვა და შემდგომ „...ისათვის“ გადაგზავნა.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ადგილი აქვს პერსონალურ მონაცემთა მიზნობრივ გამოყენებას. სსიპ სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტო, საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო და ა(ა)იპ „...ა“ შებოჭილები იყვნენ კონფიდენციალურობის დაცვის ვალდებულებით. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. შესაბამისად, პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის მიერ მოსარჩელის სამედიცინო ბარათის გამოთხოვა და მისი ყოველმხრივი შესწავლის შედეგად გადაწყვეტილების მიღება წარმოადგენს კანონშესაბამის ქმედებას. მართებულია ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრება, რომ საკითხის განხილვისას ადმინისტრაციული ორგანო არ არის შეზღუდული მხოლოდ განმცხადებლის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაციით, საქმის გარემოებათა ყოველმხრივ გამოკვლევის შესახებ ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება გულისხმობს არა მხოლოდ მისთვის წარდგენილი მტკიცებულებების სრულად გამოკვლევას, არამედ რიგ შემთხვევებში დამატებითი მტკიცებულებების მოძიების საჭიროებასაც. მოცემულ შემთხვევაში ადგილი აქვს ინფორმაციის დაცვის რეჟიმის ტრანსფორმირებას, დ. ჩ-ას ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ სამედიცინო ბარათზე პერსონალურ მონაცემთა დაცვის რეჟიმის სამედიცინო საიდუმლოების დაცვის რეჟიმში გადაზრდას, აღნიშნულის საფუძველს წარმოადგენს მოსარჩელის მიერ სააგენტოსთვის მიმართვა მის მიმართ გაწეული სამედიცინო მომსახურების ხარისხისა და ექიმის მიერ გაცემული სამედიცინო ცნობის კანონიერების შემოწმების შესახებ. „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ კანონის 42-ე მუხლის თანახმად, მედიცინის მუშაკი და სამედიცინო დაწესებულების ყველა თანამშრომელი მოვალეა დაიცვას სამედიცინო (საექიმო) საიდუმლოება. აქედან გამომდინარე, სააგენტოს მიერ „...ისთვის“ ზემოხსენებული მონაცემების გადაგზავნა არ გულისხმობს მათ გავრცელებას, რადგან ისინიც შებოჭილები იყვნენ ამ ინფორმაციის დაცვის კონფიდენციალობის სამართლებრივი რეჟიმით.
არ დასტურდება სამინისტროს მიერ მოსარჩელისთვის სამედიცინო ბარათის სრული სახით განზრახ მიუწოდებლობა, ვინაიდან იმ ორ ფურცელს, რომელიც არ ერთვოდა სამინისტროს მიერ დ. ჩ-ასთვის გაგზავნილ 01.02.2017წ. წერილს, არ ჰქონდა მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტის ფორმა. პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორმა დაადგინა, რომ დ. ჩ-ას სამედიცინო ბარათის 49 ფურცლიანი ასლი შინაარსობრივად იდენტურია სამინისტროს მიერ გაცემულ 27 ფურცლად გადაღებულ სამედიცინო ბარათთან, სხვაობა ახსნილია ასლის გადაღების სპეციფიკით, რომლის მიხედვით 27 ფურცლიანი დოკუმენტიდან 22 ფურცელი არის ინფორმაციის ორივე გვერდზე მატარებელი, ხოლო 5 ფურცელი ინფორმაციას მხოლოდ ერთ გვერდზე ასახავს. კასატორის მითითება პაციენტის სამედიცინო ბარათის დედნის დათვარიელების ამსახველ ვიდეოჩანაწერზე, არ ადასტურებს სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინების უსწორობას.
საქმის მასალებით ირკვევა, რომ მოსარჩელე არ ყოფილა ინფორმირებული პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის აპარატში გამართული ზეპირი მოსმენის შესახებ. აღნიშნული ქმედება წარმოადგენს მოპასუხის მხრიდან საქმის წარმოების პროცედურულ დარღვევას, ამასთანავე საქმეში დაცული მტკიცებულებები ადასტურებენ, რომ დ. ჩ-ას გადაეცა ზეპირი მოსმენის სხდომის ოქმი, რომელზედაც მას შენიშვნები არ წარუდგენია. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ იმ დროს მოქმედი „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის საქმიანობისა და მის მიერ უფლებამოსილების განხორციელების წესის შესახებ“ დებულება (ძალადაკარგულია 19.11.2019წ.) არ შეიცავდა პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის მიერ ზეპირი განხილვის სხდომის ჩატარების ვალდებულებას, არამედ იგი უფლებამოსილი იყო დაენიშნა და ჩაეტარებინა განცხადების ზეპირი განხილვა. სადავო პერიოდში მოქმედი „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ კანონის მე-5 თავი (ასევე ამჟამად მოქმედი „სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურის შესახებ“ კანონის მე-3 თავი, რომელიც ეხება სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურის უფლებამოსილებებს პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სფეროში) არ შეიცავს პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის მიერ განცხადებისა და საჩივრის განხილვის სპეციალურ რეგულაციას. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მასზე ვრცელდება სზაკ-ის მე-8 თავით გათვალისწინებული ფორმალური ადმინისტრაციული წარმოების სახე. სზაკ-ის 110-ე მუხლის თანახმად, ფორმალური ადმინისტრაციული წარმოებისას ადმინისტრაციული ორგანო გადაწყვეტილებას იღებს მხოლოდ ზეპირი მოსმენის საფუძველზე, ხოლო დაინტერესებულ მხარეებს უნდა ეცნობოთ ზეპირი მოსმენის შესახებ და მოწვეულ იქნენ ზეპირ მოსმენაში მონაწილეობის მისაღებად. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მართალია, პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორი ვალდებული იყო დაინტერესებული მხარისთვის ეცნობებინა ზეპირი მოსმენის ჩატარების შესახებ, თუმცა აღნიშნული არ წარმოადგენს წარმოების სახის დარღვევას, რადგან, როგორც საქმეში დაცული მტკიცებულებებით ირკვევა, ადმინისტრაციულმა ორგანომ ზეპირი მოსმენა ჩაატარა 12.04.2018წ., ამდენად, პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის მიერ ადმინისტრაციული წარმოების სახე არ დარღვეულა. სზაკ-ის მე-601 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ამ კოდექსის 32-ე ან 34-ე მუხლებით გათვალისწინებული წესის დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე ან კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით, ან/და კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება. მოცემულ შემთხვევაში ადგილი აქვს არა ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევას, არამედ ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარების ხარვეზს, რაც არ ქმნის სადავო აქტის გაუქმების საფუძველს, ვინაიდან საქმის მასალებით არ დასტურდება სხვა შედეგის დადგომის შესაძლებლობა. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სზაკ-ის 27-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, კოლეგიური საჯარო დაწესებულება არის საჯარო დაწესებულება, რომლის ხელმძღვანელი ან სათათბირო ორგანო ერთზე მეტი პირისაგან შედგება და რომელშიც გადაწყვეტილებებს ერთზე მეტი პირი ერთობლივად იღებს ან ამზადებს. ვინაიდან პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორი არ არის კოლეგიური ორგანო, ადგილი არ აქვს სზაკ-ის 32-ე და 34-ე მუხლების დარღვევას, რომლებიც წარმოადგენენ ადმინისტრაციული აქტის გაუქმების უპირობო საფუძველებს. კასატორი ვერ უთითებს, თუ რატომ დადგებოდა სხვა შედეგი მისი სხდომაზე მოწვევის შემთხვევაში. სზაკ-ის მე-601 მუხლის მე-2 ნაწილი იმ შემთხვევაში უშვებს პროცედურული დარღვევის საფუძვლით აქტის ბათილობის შესაძლებლობას, თუ სახეზეა კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება, რასაც მოცემულ შემთხვევაში არ ჰქონია ადგილი. ამდენად, მითითებული პროცედურულ დარღვევა არ ქმნის სადავო აქტის ბათილად ცნობის საფუძველს.
დაუსაბუთებელია აგრეთვე კასატორის მითითება სააპელაციო პალატის შემადგენლობის აცილების საჭიროების შესახებ. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოსამართლის საქმის განხილვაში მონაწილეობის გამომრიცხავ გარემოებებს ადგენს სსკ-ის 29-31-ე მუხლები. მხარეებს შეუძლიათ განაცხადონ აცილება, თუმცა განცხადება აცილების შესახებ მოტივირებული უნდა იყოს (სსკ-ის 33-ე მუხ.). ზოგადი მითითება სასამართლო შემადგენლობის მიკერძოების შესახებ არ ქმნის მოსამართლეთა აცილების საკმარის საფუძველს. პალატის მიკერძოებას არ ასაბუთებს სასამართლოს მიერ მოსარჩელის არგუმენტაციის გაზიარებაზე უარი ან მხარის ახსნა-განმარტებების გარკვეული დროით შეზღუდვა. საპროცესო კანონმდებლობა ითვალისწინებს მხარის სიტყვის კონკრეტული დროით შეზღუდვის (სსკ-ის 217.3 მუხ.) და მხარისათვის სიტყვის ჩამორთმევის შესაძლებლობას, უკეთუ ის არ არის კავშირში საქმესთან და ემსახურება პროცესის გაჭიანურებას, ან თუ მხარე გადააცილებს სიტყვის მისთვის განსაზღვრულ დროს (სსკ-ის 223.1 მუხ.).
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის პირობას. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც დ. ჩ-ას საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. დ. ჩ-ას საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 17.04.2019წ. და 01.05.2019წ. განჩინებები;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე
მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე
ქ. ცინცაძე