საქმე #ბს-1229(კ-20) 17 ივნისი, 2021 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე
ალექსანდრე წულაძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა მ. ნ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 25 სექტემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2015 წლის 30 სექტემბერს მ. ნ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - ა(ა)იპ „2002 წლის 25 აპრილს ქ. თბილისში მომხდარი მიწისძვრის შედეგების სალიკვიდაციო სპეციალური ფონდის“ მიმართ.
მოსარჩელემ საცხოვრებელი ფართის (ქ. თბილისი, ...ის N..., მ/რ N..., კორპ. #..., ბინა #132) მართლზომიერ მფლობელად ცნობა მოითხოვა.
მოსარჩელე დავის მიმართ თავის იურიდიულ ინტერესს ასაბუთებს იმ გარემოებით, რომ იგი წარმოადგენს ქ. თბილისში 2002 წლის 25 აპრილს მომხდარი მიწისძვრის შედეგად დაზარალებულ პირს. მოსარჩელის მითითებით, ქ. თბილისში, ქსოვრელის ქ. მე-2 ჩიხის #8-ში მდებარე სახლს მიენიჭა დაზიანების მესამე კატეგორია და 2003 წლის 17 თებერვალს მოპასუხემ მას საცხოვრებლად გადასცა ბინა, მდებარე: ქ. თბილისი, ...ის N..., მ/რ N..., კორპ. #..., ბინა #132, სადაც ცხოვრობს 13 წელია.
მოსარჩელის განმარტებით, მთავრობის 2002 წლის 4 ივნისის #1103.201 დადგენილების საფუძველზე, მოცემულ ბინაში მისი ოჯახის შესახლება მოხდა დროებით და ამ ვადაში უნდა მომხდარიყო მიწისძვრით დაზიანებული, დასაკანონებელი ფართების საბუთების სამართლებრივი მოწესრიგება. სარჩელის თანახმად, მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის #08.28.176 დადგენილების მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტში გათვალისწინებული მოთხოვნების მიუხედავად, ფონდმა არ გააფორმა მასთან 6-თვიანი ხელშეკრულება და ყოველგვარი გაფრთხილების გარეშე მოითხოვა მისი გამოსახლება აღნიშნული ფართიდან. მისივე განმარტებით, მიწისძვრით დაზიანებული ბინის დაკანონება მის მიერ მოხდა 2004 წლის 20 სექტემბერს. აღნიშნულის მიუხედავად კი, სადავო ბინაზე დესტინატერად ცნობილ იქნა ლ. ძ-ი.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 12 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაება ლ. ძ-ი.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 აპრილის გადაწყვეტილებით მ. ნ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 აპრილის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ნ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 28 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაება თეონა გუგეშაშვილი.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 25 სექტემბრის განჩინებით მ. ნ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 აპრილის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, წარმოდგენილი სარჩელით მ. ნ-ი ითხოვს რა კონკრეტულ უძრავ ქონებაზე მართლზომიერ მფლობელად ცნობას, იგი ფაქტობრივად სადავოდ ხდის ამავე უძრავ ქონებაზე ლ. ძ-ის საკუთრების უფლების წარმოშობის მართლზომიერებას, რომელიც სასამართლოს არაერთი კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით იქნა შემოწმებული და დადგინდა, რომ ლ. ძ-ს ჰქონდა თავდაპირველად უძრავი ქონების ფლობის, ხოლო შემდგომ - მისი საკუთრებაში მიღების უფლება. ამდენად, სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებებით დადგენილ იქნა სამართლებრივი ურთიერთობანი, რომლის სადავოდ გახდომა დაუშვებელია, რაც თავის მხრივ, ასევე, მ. ნ-ის მოთხოვნის უსაფუძვლობაზე მიუთითებს. სასამართლოს მითითებით, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილებებით დადგენილი სამართლებრივი ურთიერთობანი ადასტურებენ რა უძრავ ქონებაზე მესამე პირის უფლების წარმოშობის მართლზომიერებას, ასევე გამორიცხავენ საცხოვრებელ ბინაზე მ. ნ-ის მართლზომიერი მფლობელობის ფაქტსაც.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 25 სექტემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ნ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
საკასაციო საჩივრის თანახმად, მ. ნ-ი სწორედ ფონდის მიერ იყო შესახლებული სადავო ბინაში, რადგან ის აღიარებული იყო დესტინატერად. ადმინისტრაციულ ორგანოს კი, მისთვის უნდა განესაზღვრა დრო დოკუმენტების მომზადებისათვის, ხოლო შემდგომ - სათანადო წესით გაეფორმებინა მასთან ხელშეკრულება. კასატორის მითითებით, მოცემული დროისათვის ფონდს არ ჰქონდა უფლება სადავო ბინა გაეფორმებინა სხვა დესტინატერზე.
კასატორის განმარტებით, მისი კანონიერი ინტერესი და ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ კანონის დარღვევა მიუთითებს მისი იურიდიული ინტერესის მიღწევადობაზე. უდავოა ის ფაქტი, რომ მ. ნ-ი იყო მიწისძვრით დაზარალებული სახლის მესაკუთრე, მართლზომიერი მფლობელი. სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა ის ფაქტი, რომ მ. ნ-ის ოჯახი ცხოვრობდა მამა-პაპისეულ სახლში და ფაქტობრივი ფლობით მიღებული ჰქონდა მამის დანაშთი ქონება. ე.ი. მ. ნ-ი აღნიშნული სახლის მართლზომიერი მფლობელი იყო.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 27 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული მ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
განსახილველ შემთხვევაში, სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენს მ. ნ-ი აღიარებულ იქნეს მართლზომიერ მფლობელად უძრავ ქონებაზე, მდებარე: ქ. თბილისი, ...., მ/რ N..., კორპ. #..., ბინა #132.
დადგენილია, რომ 2002 წლის 25 აპრილს ქ. თბილისში მომხდარი მიწისძვრის შედეგების სალიკვიდაციო სპეციალური ფონდის გამგეობის 2002 წლის 23 ივლისის #7 სხდომის ოქმით მ. ნ-ს (მცხოვრებს: ...ის ... ... #8, სულადობა - 6, დაკავებული ფართი - 46,6 კვ.მ), როგორც 2002 წლის 25 აპრილს ქალაქ თბილისში მომხდარი მიწისძვრით დაზარალებულს, რომელიც საჭიროებს დროებით თავშესაფარს, ფონდის მიერ გადაეცა სამოთახიანი ბინა (ქ. თბილისი, ...., მ/რ N..., კორპ. #..., ბინა #132).
საჯარო რეესტრის ამონაწერით დგინდება, რომ ქ. თბილისში, ...ის ..., მ/რ #3ა, კორპ. #..., ბინა #132-ის მესაკუთრეს 2003 წლის 17 აპრილის მდგომარეობით, წარმოადგენს 2002 წლის 25 აპრილს ქ. თბილისში მომხდარი მიწისძვრის შედეგების სალიკვიდაციო სპეციალური ფონდი. მიწისძვრის შედეგების სალიკვიდაციო ფონდის გამგეობის 2004 წლის 11 აგვისტოს #35 სხდომის ოქმით კი დადგენილია, რომ ლ. ძ-ი ოჯახთან ერთად მიწისძვრამდე ცხოვრობდა ...-...ის რაიონში, ... ქ. #24-ში, ოჯახი შედგებოდა ოთხი წევრისაგან და მათ დაკავებული ჰქონდათ ორი ოთახი, 21 კვ.მ ფართით და ზემოაღნიშნულ ბინას სპეციალური შემოწმების შემდეგ მინიჭებული ჰქონდა დაზიანების მე-3 კატეგორია. ლ. ძ-ი ცნობილ იქნა დესტინატერად ქ. თბილისში, ..., მ/რ ..., კორპ. #..., ბინა #132-ზე.
კანონიერ ძალაში შესული თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2005 წლის 5 ივლისის გადაწყვეტილების მიხედვით, საქმის მასალებით არ იქნა დადასტურებული ის ფაქტი, რომ მ. ნ-ი წარმოადგენდა ნაძალადევის რაიონში, ...ის ქუჩაზე, მე-... ...ის #8-ში მდებარე ბინის მესაკუთრეს. მის მიერ დროულად ვერ იქნა წარდგენილი დადგენილების მე-3 მუხლით გათვალისწინებული, აუცილებელი საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტი, რის საფუძველზეც ფონდმა მასთან არ გააფრომა ბინათსარგებლობის ხელშეკრულება და შესაბამისად, ამავე დადგენილების თანახმად, მას კანონიერად არ მიანიჭა დესტინატერის სტატუსი. სადავო ბინა საჯარო რეესტრის მონაცემებით წარმოადგენდა რა ფონდის საკუთრებას, შესაბამისად, ფონდს სრული უფლება ჰქონდა, აღნიშნულ ბინაზე დესტინატერად ეცნო ლ. ძიძიგური.
ამდენად, დადგენილია, რომ აღნიშნული უძრავი ქონება თავდაპირველად სარგებლობის უფლებით, ხოლო 2013 წლის 19 ივნისიდან საკუთრების უფლებით გადაეცა ლ. ძ-ს. ამასთან აღსანიშნავია, რომ მითითებული საცხოვრებელი ბინის როგორც სარგებლობაში, ასევე მოგვიანებით, საკუთრების უფლებით გადაცემის მართლზომიერება შემოწმებული და დადგენილ იქნა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებებით, რის გამოც არ არსებობს მითითებულ უძრავ ქონებაზე მ. ნ-ის რაიმე უფლების მოპოვების შესაძლებლობა.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. მ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 25 სექტემბრის განჩინება;
3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე
მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე
ა. წულაძე