საქმე #ბს-1212(2კ-20) 13 მაისი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ალექსანდრე წულაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სპეციალური პენიტენციური სამსახურის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 26 აგვისტოს განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2019 წლის 15 აპრილს რ. კ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სპეციალური პენიტენციური სამსახურის, ჯ. ი-ისა და ვ. კ-ის მიმართ.

მოსარჩელემ მოპასუხეებისთვის რ. კ-ის სასარგებლოდ 30 000 ლარის ოდენობით მორალური ზიანის ანაზღაურების სოლიდარულად დაკისრება მოითხოვა.

მოსარჩელის განმარტებით, #6 პენიტენციურ დაწესებულებაში მოთავსების დღიდან ამავე დაწესებულების თანამდებობის პირების - ჯ. ი-ისა და ვ. კ-ის მიერ სისტემატიურად ხდებოდა ისეთი პირობების შექმნა და მოპყრობა, რომელიც თავისი ხასიათით, ინტენსივობითა და ხანგრძლივობით იწვევდა ძლიერ ფიზიკურ ტკივილს, ფსიქიკურ და მორალურ ტანჯვას და რომლის მიზანი იყო დაშინება, ჩადენილი ქმედებისათვის დასჯა და იძულება შეესრულებინდა ან თავი შეეკავებინა ისეთი ქმედებისგან, რომლის განხორციელებაც მის კანონიერ უფლებას წარმოადგენდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 22 აპრილის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 18 სექტემბრის სხდომაზე დაზუსტდა მოპასუხეთა წრე და ვ. კ-ე ამოირიცხა მოპასუხეთა წრიდან.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 8 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით რ. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სპეციალურ პენიტენციურ სამსახურსა და ჯ. ი-ს რ. კ-ის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ მორალური ზიანის ანაზღაურება 17 000 ლარის ოდენობით; სხვა ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა; საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სპეციალურ პენიტენციურ სამსახურსა და ჯ. ი-ს სოლიდარულად დაეკისრათ რ. კ-ის მიერ ადვოკატის მომსახურებისათვის გადახდილი თანხის 800 ანაზღაურება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 8 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სპეციალურმა პენიტენციურმა სამსახურმა და ჯ. ი-მა, რომლებმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 26 აგვისტოს განჩინებით ჯ. ი-ისა და საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სპეციალური პენიტენციური სამსახურის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 8 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებით დგინდება, რომ სახელმწიფომ ვერ უზრუნველყო თავისი პოზიტიური ვალდებულების შესრულება, შეექმნა პატიმრისთვის სათანადო პირობები, დაცული ყოფილიყო მისი ღირსება და პატივი. საქმეში წარმოდგენილია სისხლის სამართლის საქმეზე განაჩენი და შესაბამისად, დადგენილია სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში ყოფნისას მოსარჩელის წამების ფაქტი, რის გამოც არსებობს არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურების კანონით დადგენილი საფუძვლები. კერძოდ, ხელყოფილია მოსარჩელის კონსტიტუციით გარანტირებული ისეთი ძირითადი უფლება, როგორიცაა ღირსება, ფიზიკური ხელშეუხებლობა, პირის ჯანმრთელობა. აღნიშნული სამართლებრივი სიკეთის სპეციფიკიდან და განსაკუთრებული მნიშვნელობიდან გამომდინარე, კანონმდებელი მათი ხელყოფისას პირს ანიჭებს მორალური ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას. ამასთან, მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენება გამოწვეულია სახელმწიფოს პოზიტიური ვალდებულების არაჯეროვნად შესრულებით, ვინაიდან სწორედ სახელმწიფოა ვალდებული, შეუქმნას პატიმარს სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში ისეთი პირობები, რომ იგი არ დაექვემდებაროს წამებას, ღირსების და პატივის შემლახველ მოპყრობას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 26 აგვისტოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სპეციალურმა პენიტენციურმა სამსახურმა და ჯ. ი-მა, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორის - საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სპეციალური პენიტენციური სამსახურის განმარტებით, მოსარჩელის მიმართ, მისივე ჩვენებით, დადგენილია მხოლოდ ერთხელ ცემის ფაქტი, რაც არ ნიშნავს იმას, რომ სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში მოსარჩელის მიმართ სისტემატიურად ხორციელდებოდა ისეთი ქმედებები, რაც იწვევდა მის ფიზიკურ, ფსიქიკურ ტკივილს და მორალურ ტანჯვას.

საკასაციო საჩივრის თანახმად, მოსარჩელის მიერ მითითებული გარემოებების გათვალისწინებით, სავარაუდოდ, მოსარჩელემ მოითხოვა ზიანის ანაზღაურება 413-ე მუხლის მიხედვით. კასატორის განმარტებით, მორალური ზიანის ქვეშ უნდა ვიგულისხმოთ სამართლებრივად დაცული იმ არაქონებრივი ინტერესის ხელყოფა, რომელსაც ქონებრივი ექვივალენტი არ გააჩნია. მორალური ზიანის ანაზღაურების უპირველეს მიზანს არა ხელყოფილი უფლების აღდგენა, არამედ სულიერი თუ ხორციელი ტკივილის ანუ ხელყოფილი პირონული სიკეთის დადებითი ემოციებით შეცვლაა. კასატორის მითითებით, მოსარჩელის სასარგებლოდ დაკისრებული 17 000 ლარის ანაზღაურება არ წარმოადგენს გონივრულს და სამართლიანს.

ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ სახელმწიფომ იმოქმედა კანონმდებლობის მოთხოვნების შესაბამისად, დადგა გამამტყუნებელი განაჩენი იმ პირის მიმართ, ვინც თუნდაც ერთხელ დაარღვია მოსარჩელის უფლებები და მას დაეკისრა სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა, რაც დასტურდება კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით.

კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ სასამართლომ მოპასუხეებს დააკისრა ადვოკატის მომსახურებისთვის მოსარჩელის მიერ გადახდილი თანხა, თუმცა სასარჩელო მოთხოვნაში აღნიშნული მოთხოვნა არ იყო დაფიქსირებული. სასამართლომ მოპასუხეებს დააკისრა იმ თანხის ანაზღაურება, რაც მოსარჩელი მიერ არ არის გადახდილი, მის მიერ არ იქნა წარმოდგენილი ადვოკატის მომსახურებისთვის გადახდილი თანხის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 20 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სპეციალური პენიტენციური სამსახურის საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 8 აპრილის განჩინებით განუხილველი დარჩა ჯ. ი-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სპეციალური პენიტენციური სამსახურის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, სასარჩელო მოთხოვნას მოპასუხეებისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ მორალური ზიანის ანაზღაურების სოლიდარულად დაკისრება წარმოადგენს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სახელმწიფო ორგანოთა და მოსამსახურეთა მიერ უკანონოდ მიყენებული ზიანის სახელმწიფო სახსრებიდან ანაზღაურება აღიარებული და გარანტირებულია საქართველოს კონსტიტუციის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 42-ე მუხლის მე-9 ნაწილით (ამჟამად მოქმედი რედაქციის მე-18 მუხლის მე-4 ნაწილი).

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 208-ე მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, სახელმწიფოს, ადმინისტრაციული ორგანოს, აგრეთვე მისი თანამდებობის პირის ან სხვა სახელმწიფო მოსამსახურის მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის განხორციელებისას მიყენებული ზიანისათვის პასუხისმგებელია სახელმწიფო, ხოლო ამავე კოდექსის 207-ე მუხლით განისაზღვრა კერძო სამართალში დადგენილი პასუხისმგებლობის ფორმების, პრინციპებისა და საფუძვლების გავრცელება სახელმწიფოს პასუხისმგებლობის შემთხვევებზეც, გარდა იმ გამონაკლისებისა, რომლებიც ამავე კოდექსით არის დადგენილი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, თუ სახელმწიფო მოსამსახურე განზრახი ან უხეში გაუფრთხილებლობით არღვევს თავის სამსახურებრივ მოვალეობას სხვა პირთა მიმართ, მაშინ სახელმწიფო ან ის ორგანო, რომელშიც მოსამსახურე მუშაობს, ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი. განზრახვის ან უხეში გაუფრთხილებლობის დროს მოსამსახურე სახელმწიფოსთან ერთად სოლიდარულად აგებს პასუხს.

განსახილველ შემთხვევაში მართლსაწინააღმდეგო ქმედების არსებობა დადგენილია საქმეში დაცული რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 25 თებერვლის განაჩენით, რომლითაც დადგენილია, რომ „ჯ. ი-მა ჩაიდინა წამება, ესე იგი პირისათვის ისეთი მოპყრობა, რომელიც თავისი ხასიათით, ინტენსივობით და ხანგრძლივობით, იწვევს ძლიერ ფიზიკურ ტკივილს, ფსიქიკურ და მორალურ ტანჯვას და რომლის მიზანია პირის დაშინება, იძულება, ჩადენილი მოხელის მიერ თავისი სამსახურეობრივი მდგომარეობის გამოყენებით, ორი ან მეტი პირის მიმართ, ჯგუფურად თავისუფლებაშეზღუდული პირის მიმართ. კერძოდ, ჯ. ი-ი მუშაობდა სასჯელაღსრულების #6 დაწესებულების სხვადასხვა თანამდებობებზე და იყო მოხელე. სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულების პერიოდში ჯ. ი-მა თავისუფლებაშეზღუდული პირის რ. კ-ის მიმართ დაშინებისა და იძულების მიზნით, რათა შეესრულებინა ანდა თავი შეეკავებინა ისეთი ქმედებისგან, რაც მათ კანონიერ უფლებას წარმოადგენდა, ჩაიდინა წამება, ე.ი. ისეთი მოპყრობა, რამაც თავისი ხასიათით, ინტენსივობით და ხანგრძლივობით გამოიწვია ძლიერი ფიზიკური ტკივილი და მორალური ტანჯვა“.

საქმის მასალებით უტყუარად დგინდება რ. კ-ის კონსტიტუციით გარანტირებული ღირსების ხელყოფა სასჯელაღსრულების/პენიტენციურ დაწესებულებაში, ამავე დაწესებულების თანამშრომლის მიერ მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ჩადენით. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრომ (საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სპეციალური პენიტენციური სამსახური) ვერ უზრუნველყო პატიმრისთვის სათანადო პირობების შექმნა, მისი ღირსების უფლების დაცვა, რაც სამინისტროსთვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრების საფუძველს ქმნის.

ამდენად, ჯ. ი-ის მიერ ზემოაღნიშნული ქმედების ჩადენა ადასტურებს ჯ. ი-ის მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის დარღვევას, რომელიც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის პირველი ნაწილით ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის საფუძველია, როგორც უშუალოდ ჯ. ი-ისაგან, ისე სოლიდარულად საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სპეციალური პენიტენციური სამსახურსაგან.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას, რომ საქმეში წარმოდგენილი სისხლის სამართლის საქმეზე განაჩენისა და ასევე სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში ყოფნისას მოსარჩელის წამების ფაქტის დადასტურებული შემთხვევის პირობებში, არსებობს არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურების კანონით დადგენილი საფუძვლები. ამასთან, მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენება გამოწვეულია სახელმწიფოს პოზიტიური ვალდებულების არაჯეროვნად შესრულებით, ვინაიდან სწორედ სახელმწიფოა ვალდებული, შეუქმნას პატიმარს სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში ისეთი პირობები, რომ იგი არ დაექვემდებაროს წამებას, ღირსების და პატივის შემლახველ მოპყრობას.

რაც შეეხება ზიანის ანაზღაურების მოცულობას, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 08.04.2009წ. #ბს-972-936(3კ-08) განჩინებაზე, სადაც განმარტებულია, რომ „არაქონებრივი უფლებები წარმოადგენს სამოქალაქო სამართლის იმ ობიექტს, რომელსაც გააჩნია მისთვის დამახასიათებელი თავისებურებები. არსებითი განსხვავება მდგომარეობს არაქონებრივი უფლების ხელყოფის შედეგად დამდგარი ზიანის შინაარსში. სამოქალაქო სამართლის აღნიშნული ობიექტის სპეციფიკის გათვალისწინებით მისი ხელყოფის შედეგად დამდგარ ზიანს ქონებრივი ეკვივალენტი არ გააჩნია. ამდენად, არაქონებრივი ზიანის მოთხოვნის წარმოშობისათვის საკმარისია არსებობდეს არაქონებრივი უფლების ხელყოფის ფაქტი, რაც მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა. მორალური ზიანის მოცულობას (რომელსაც არ გააჩნია მატერიალური გამოხატულება) განსაზღვრავს სასამართლო გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების სახით“. „სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლში მითითება მორალური ზიანის გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების თაობაზე გულისხმობს ზიანის მიმყენებლის ბრალეულობის ხარისხის, დაზარალებულის განცდების სიღრმისა და ინდივიდუალური თავისებურების გათვალისწინებას. მორალური ზიანის ოდენობის განსაზღვრისას სასამართლო მხედველობაში იღებს, მოპასუხეების მიერ მატერიალური ზიანის ანაზღაურების ფაქტს, ასევე დაზარალებულის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მორალური ზიანის მიმართ და ობიექტურ გარემოებებს. ამ გარემოებათა შორისაა დაზარალებულის ცხოვრების პირობები (საოჯახო, ყოფითი, მატერიალური, ჯანმრთელობის მდგომარეობა, ასაკი და ა.შ.), ბრალის ხარისხი, ქონებრივი მდგომარეობა და სხვა გარემოებები. მორალური ზიანის ანაზღაურების შემთხვევაში არ ხდება ხელყოფილი უფლების რესტიტუცია, რადგან მიყენებულ ზიანს ფულადი ეკვივალენტი არ გააჩნია. შეუძლებელია ფულადი ფორმით ჯანმრთელობის შეფასება, კომპენსაციის მიზანია მორალური ზიანით გამოწვეული ტკივილების, ნეგატიური განცდების შემსუბუქება, დადებითი ემოციების გამოწვევა, რომელიც ეხმარება დაზარალებულს სულიერი გაწონასწორების მიღწევაში, სოციალურ ურთიერთობებში ჩართვაში, რაც მორალური (არაქონებრივი) ზიანის ანაზღაურების სატისფაქციურ ფუნქციას შეადგენს“.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოსარჩელის მიმართ პენიტენციურ დაწესებულებაში ჩადენილი ქმედების გათვალისწინებით, რასაც შედეგად მოყვა რ. კ-ის წამება, მოპასუხეებს მოსარჩელის სასარგებლოდ მართებულად დაეკისრათ სოლიდარულად 17 000 ლარის ანაზღაურება.

რაც შეეხება ადვოკატის მომსახურების ღირებულების ანაზღაურებასთან დაკავშირებით კასატორის პრეტენზიას, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 27 ივნისის სხდომის ოქმის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის მითითებას მასზედ, რომ მოსარჩელის მიერ აღნიშნული მოთხოვნა არ იყო დაფიქსირებული. საკასაციო სასამართლო ასევე არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ ადვოკატის მომსახურების ღირებულება არ უნდა ანაზღაურდეს, რადგანაც მომსახურებისთვის გადახდილი თანხის დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში არ არის წარმოდგენილი. აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, იმ მხარის წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეულ ხარჯებს, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, სასამართლო დააკისრებს მეორე მხარეს გონივრულ ფარგლებში, მაგრამ არაუმეტეს დავის საგნის ღირებულების 4 პროცენტისა, ხოლო არაქონებრივი დავის შემთხვევაში – განსახილველი საქმის მნიშვნელობისა და სირთულის გათვალისწინებით, 2 000 ლარამდე ოდენობით. საკასაციო სასამართლოს მითითებით, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2019 წლის 27 ივნისს რ. კ-სა და ადვოკატ ბ. ბ-ს შორის დაიდო იურიდიული დახმარების ხელშეკრულება, რომლის #1 დანართის თანახმად, ბ. ბ-ის ჰონორარად განისაზღვრა 8 000 ლარი პირველ ინსტანციაში საქმის წარმატებით დამთავრების შემთხვევაში (საქმეზე #1/443-13 12.02.2014წ. გამოტანილი განაჩენით დადასტურებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით). საქმის მასალებით უდავოდ დასტურდება მოსარჩელისთვის ადვოკატ ბ. ბ-ის მიერ იურიდიული მომსახურების გაწევა, მოცემული დავის ფარგლებში ადვოკატი მოსარჩელის წარმომადგენლობას ახორციელებდა სასამართლოში. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მარწმუნებელსა და ადვოკატს შორის იურიდიული მომსახურების ხელშეკრულების გადახდის ქვითრის, საგადასახადო დავალების შესრულების დოკუმენტაციის წარუდგენლობა, არ გამორიცხავს საქმის განხილვასთან დაკავშირებით გაწეული მომსახურების ღირებულების ანაზღაურების შესაძლებლობას (სუს 17.01.2019წ. #ბს-809-805(3კ-17) გადაწყვეტილება). საკასაციო სასამართლოს მითითებით, სასამართლოს გარეშე ხარჯების ოდენობის განსაზღვრისას სასამართლო ხელმძღვანელობს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53.1 მუხლის მოთხოვნებით, აგრეთვე მხედველობაში იღებს წარმომადგენლობითი ფუნქციის განხორციელების ინტენსივობას, ხანგრძლივობას და სხვა გარემოებებს. მოცემულ შემთხვევაში, დავის სირთულისა და წარმომადგენლის მიერ სასამართლოში გაწეული მომსახურების გათვალისწინებით, მოპასუხეებს მართებულად დაეკისრათ სოლიდარულად მოსარჩელის სასარგებლოდ ადვოკატის მომსახურების ღირებულების ანაზღაურება.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სპეციალური პენიტენციური სამსახურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 26 აგვისტოს განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ა. წულაძე