საქმე #ბს-616(2კ-20) 21 იანვარი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ალექსანდრე წულაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ნ. ბ-ისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 26 თებერვლის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2018 წლის 29 აგვისტოს ნ. ბ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის, ქალაქ თბილისის მთავრობის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოსა და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 1994 წლიდან დაეუფლა ქ. თბილისში, სოფელ ...ში, ...ის ქუჩის #4-ის მიმდებარედ მდებარე მიწის ნაკვეთს, რომელზეც მან საკუთარი სახსრებით ააშენა საცხოვრებელი სახლი, მიწის ნაკვეთზე გააშენა ხეხილი და ეწევა დღემდე მეურნეობას. 2016 წლის 30 სექტემბერს, განცხადებით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების აღიარების კომისიას და ითხოვა მის მიერ დაკავებული 1236 კვ.მ მიწის ნაკვეთისა და მასზე განთავსებული შენობის საკუთრებაში გადაცემა.

მოსარჩელის განმარტებით, აღიარების კომისიამ სრულიად უსაფუძვლოდ არ დააკმაყოფილა მისი მოთხოვნა. კომისიამ გადაწყვეტილებაში უარის მიზეზად დაასახელა ის გარემოება, რომ 2005 წლის ორთოფოტოზე ასახული შენობის გაბარიტების კონფიგურაცია არ ემთხვეოდა 2010 და 2014 წლის ორთოფოტოებზე ასახული შენობის გაბარიტებს, რაც, მოსარჩელის მოსაზრებით, არასწორია, რადგანაც შენობის აშენება მისი მხრიდან განხორციელდა ნაწილ-ნაწილ, კერძოდ, თავდაპირველად 1995 წელს, რასაც შემდგომ - 2006 წელს მიემატა შენობის დარჩენილი ნაწილი. სწორედ ამ წელს მიიღო შენობამ დასრულებული სახე.

მოსარჩელის აღნიშვნით, მისი მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის მეორე მიზეზს წარმოადგენდა ის გარემოება, რომ მის მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთი კვეთს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებულ ნაკვეთს საკადასტრო კოდით - .... მოსარჩელის მოსაზრებით, აღნიშნული არგუმენტიც უსაფუძვლოა, რამდენადაც მან მანამდე დაიკავა მიწის ნაკვეთი, სანამ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტი მიიღებდა საკუთრებაში ხსენებულ მიწის ნაკვეთს. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტმა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსგან 2008 წლის 26 სექტემბერს გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე მიიღო 867 609 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (ნაკვეთი ...) და მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობები (საკადასტრი კოდი, პირველადი #...).

მოსარჩელისთვის გაუგებარია, როგორ გადასცა საქართველოს ეკონომიკის სამინისტრომ მოსარჩელის მიერ აშენებული შენობა-ნაგებობა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტს. მოსარჩელის მითითებით, აღნიშნული მიწის ნაკვეთის დაყოფა მოხდა რამდენიმე მიწის ნაკვეთად, სადაც მოქცეულია მის მიერ დაკავებული 1236 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობა. აღნიშნული კოდით მიწის ნაკვეთი ასევე დაიყო მიწის ნაკვეთებად საკადასტრო კოდებით - ... და ....

ამდენად, მოსარჩელემ „მიწის ნაკვეთზე ნ. ბ-ის საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2018 წლის 30 ივლისის #982 განკარგულების ბათილად ცნობა, ამასთან, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსა და ქალაქ თბილისს შორის 2008 წლის 26 სექტემბერს დადებული ხელშეკრულების 1.1 მუხლისა და საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2008 წლის 25 სექტემბრის #1-1/2034 ბრძანების მეორე პუნქტის ნაწილობრივ, კერძოდ, მოსარჩელის კუთვნილი 1236 კვ.მ მიწის ნაკვეთისა და 53.17 კვ.მ შენობა-ნაგებობის გადაცემის ნაწილში ბათილად ცნობა და მოპასუხისათვის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისათვის 1236 კვ.მ მიწის ნაკვეთსა და მასზე განთავსებულ 53.17 კვ.მ საცხოვრებელ ფართზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ნ. ბ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი „მიწის ნაკვეთზე ნ. ბ-ის საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2018 წლის 30 ივლისის #982 განკარგულება; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას, კანონით დადგენილ ვადაში, გადაწყვეტილებაში მითითებული საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ქ. თბილისში, სოფელ ...ში, ...ის ქუჩის #4-ის მიმდებარედ მდებარე 1236 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ნ. ბ-ის მოთხოვნასთან დაკავშირებით ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა; დანარჩენი მოთხოვნის ნაწილში ნ. ბ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულმა თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ, რომელმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ბ-მა, რომელმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 26 თებერვლის განჩინებით ნ. ბ-ისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; ძალაში დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპალაციო პალატა დაეთანხმა საქალაქო სასამართლოს განმარტებას, რომ სადავო განკარგულებაში განვითარებული მსჯელობა ვერ იქნებოდა მიჩნეული იმის დასტურად, რომ ჩატარებული ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სრულყოფილად იქნა გამოკვლეული საქმის გარემოებები და არ დასტურდებოდა ნ. ბ-ის მიერ სადავო უძრავი ქონების ფლობის ფაქტი, რამეთუ აღნიშნულ ფაქტს სადავოდ ხდიდა მოსარჩელე მხარე და მიუთითებდა, რომ 1994 წლიდან დაეუფლა მიწის ნაკვეთს, მდებარე: ქ. თბილისი, სოფ. ...ი, ...ის ქუჩის #4-ის მიმდებარედ, რომელზედაც საკუთარი სახსრებით ააშენა საცხოვრებელი სახლი, გააშენა ხეხილი და დღემდე ეწევა მეურნეობას. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ის გარემოება, რომ 2005, 2010 და 2014 წლების ორთოფოტოებზე ასახული შენობის გაბარიტების კონფიგურაცია არ ემთხვევოდა ერთმანეთს, განპირობებული იყო იმით, რომ მოსარჩელემ შენობა ააშენა ნაწილ-ნაწილ, კერძოდ, 1995 წელს დაიწყო და შემდგომ მიამატა, შენობას დასრულებული სახე მიეცა 2005-2006 წლებში, ხოლო ამის შემდგომ ძირითადი ცვლილება შენობა-ნაგებობაზე არ განხორციელებულა. დაახლოებით 2010-2011 წლებში მხოლოდ სახურავი იქნა შეცვლილი და სახურავზე ასასვლელი კიბე იქნა მიდგმული. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, საგულისხმო იყო ის გარემოებაც, რომ აღნიშნული გარემოება დადასტურებული იყო თვით მოწმეთა განმარტებებით. ამასთან, მნიშვნელოვანი იყო ის, რომ „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონით აღიარებაზე უარის თქმის საფუძვლად არ შეიძლებოდა ქცეულიყო ის ფაქტი, რომ მხარემ კანონის ამოქმედების შემდეგ შეუცვალა შენობა-ნაგებობას სახურავი, ან მიადგა დამატებითი კიბე.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მოიხმო საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 28 ოქტომბრის #ბს-504-501(კ-17) გადაწყვეტილებაში გაკეთებული განმარტებები და გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს შეფასება, რომ დასაშვებია ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება იმ შემთხვევაში, თუ მოთხოვნა აკმაყოფილებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში(სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონით და საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის #376 დადგენილებით დამტკიცებული „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მიერ მფლობელობაში(სარგებლობაში) არსებული მიწის ნაკვეთზე საკუთრების აღიარების წესით“ განსაზღვრულ მოთხოვნებს.

რაც შეეხებოდა მოსარჩელე მხარის ერთ-ერთ მოთხოვნას საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2008 წლის 25 სექტემბრის #1-1/2034 ბრძანების მეორე პუნქტის ბათილად ცნობის შესახებ, სააპელაციო პალატა დაეთანხმა საქალაქო სასამართლოს განმარტებას, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ წარდგენილი არ ყოფილა რაიმე დოკუმენტი, რომელიც დაადასტურებდა მისი მართლზომიერი სარგებლობის უფლებას სადავო მიწის ნაკვეთზე. უფრო მეტიც, მოცემულ შემთხვევაში, როგორც მოსარჩელის განმარტებით დასტურდებოდა, იგი სადავო უძრავი ქონებით (მდებარე: ქ.თბილისი, სოფ. ...ი, ...ის ქუჩის #4-ის მიმდებარედ 1236 კვ.მ) სარგებლობდა როგორც თვითნებურად დამკავებელი, ხოლო მოსარჩელის კანონით დაცული უფლება და ინტერესი, რაც მას გააჩნდა სადავო მიწის ნაკვეთთან მიმართებით იმ კუთხით, რომ უფლებაასაღიარებელ მიწის ნაკვეთზე თვითნებური დაკავების საფუძვლით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მეშვეობით ეღიარებინა საკუთრების უფლება, არ შეზღუდულა.

რაც შეეხებოდა ნ. ბ-ის სასარჩელო მოთხოვნას საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსა და ქ. თბილისს შორის 2008 წლის 26 სექტემბერს დადებული ხელშეკრულების 1.1 მუხლის ნაწილობრივ, კერძოდ, მოსარჩელის კუთვნილი 1236 კვ.მ მიწის ნაკვეთის და 53.17 კვ.მ შენობა-ნაგებობის გადაცემის ნაწილში ბათილად ცნობის თაობაზე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2008 წლის 25 სექტემბრის #1-1/2034 ბრძანების მეორე პუნქტი, კერძოდ, 1236 კვ.მ მიწის ნაკვეთისა და 53.17 კვ.მ შენობა-ნაგებობის ადგილობრივი თვითმართველობის ორგანოსათვის გადაცემის ნაწილში გამოცემული იყო კანონის მოთხოვნათა დაცვით, ამდენად, არ არსებობდა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსა და ქ. თბილისს მერიას შორის 2008 წლის 26 სექტემბერს დადებული ხელშეკრულების 1236 კვ.მ მიწის ნაკვეთისა და 53.17 კვ.მ შენობა-ნაგებობის გადაცემის ნაწილში) საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 70-ე მუხლის მეორე ნაწილით გათვალისწინებული ბათილად ცნობის სამართლებრივი და ფაქტობრივი საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 26 თებერვლის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულმა თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 26 თებერვლის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნუგზარ ბიწნიკაშვილმა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის - ნ. ბ-ის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სადავო განკარგულების ბათილად ცნობის ნაწილში სრულად უნდა დაეკმაყოფილებინა ნ. ბ-ის სასარჩელო მოთხოვნა. კასატორი აგრეთვე მიიჩნევს, რომ არსებობდა ეკონომიკის სამინისტროსა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებისა და ეკონომიკის მინისტრის ბრძანების ნაწილობრივ ბათილად ცნობის საფუძვლები, ვინაიდან აღიარების კომისია კასატორისათვის მიწის ნაკვეთის და შენობა-ნაგებობის გადაცემაზე უარის თქმის მიზეზად განკარგულებაში ასახელებს სწორედ ხელშეკრულებისა და ბრძანების საფუძველზე მერიისათვის მიწის ნაკვეთისა და შენობა-ნაგებობის გადაცემას. კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს განმარტებებს და აღნიშნავს, რომ საქართველოს კანონმდებლობით მას მინიჭებული აქვს მიწის ნაკვეთსა და შენობა-ნაგებობაზე საკუთრების აღიარების უფლება, რომელიც წარმოადგენს უმნიშვნელოვანეს საფუძველს იმისა, რომ ბათილად იქნეს ცნობილი ხელშეკრულება და ბრძანება. აღნიშნულისათვის კი არ არის საჭირო მართლზომიერი მფლობელობის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარმოდგენა. ამასთან, კასატორი მიიჩნევს, რომ კომისიის მხრიდან ადგილი ჰქონდა კანონის უხეშ დარღვევას, კერძოდ, იგი ვალდებული იყო სხდომაზე დაებარებინა ნ. ბ-ი და სადავო საკითხთან მიმართებით გადაწყვეტილება მიეღო სწორედ განცხადების განხილვის პროცესში მოსარჩელის მონაწილეობის შედეგად.

კასატორი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის დანაწესებზე და განმარტავს, რომ სწორედ განმცხადებელია ვალდებული, დაადასტუროს მითითებული კანონის ამოქმედებამდე მიწის თვითნებურად დაკავებისა და მისი ფლობა-სარგებლობის ფაქტი. კასატორის მოსაზრებით, განმცხადებელია ვალდებული, კომისიას წარუდგინოს აღნიშნულის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია.

კასატორი მიუთითებს საქმის მასალებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე და აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მოწინააღმდეგე მხარეს კომისიაში არ წარუდგენია არც ერთი სარწმუნო მტკიცებულება, რომელიც შესაძლებელია საფუძვლად დასდებოდა მისი მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 30 ივლისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 11 სექტემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ნ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო გასაჩივრებულ განჩინებას, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისა და ნ. ბ-ის საკასაციო საჩივრებს, შეამოწმა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა მოცემულ სამართლებრივ საკითხებთან მიმართებით, რის შემდეგაც მიიჩნევს, რომ ნ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი სასამართლოს გარეშე ხარჯების ანაზღაურების ნაწილში, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, მიჩნეულ უნდა იქნეს დასაშვებად შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივრები დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში სასამართლოს გარეშე ხარჯების ანაზღაურების ნაწილში არსებობს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძველი, ვინაიდან, აღნიშნულ ნაწილში საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ნ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი სასამართლოს გარეშე ხარჯების ანაზღაურების ნაწილში განსახილველად უნდა იქნეს დაშვებული და განხილულ იქნეს მხარეთა დასწრების გარეშე, რამეთუ არ არსებობს საქმის ზეპირი მოსმენით განხილვის საჭიროება.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის საკასაციო საჩივარი და ნ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი დანარჩენ ნაწილში არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები მითითებულ ნაწილში არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები მითითებულ ნაწილში არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, მითითებულ ნაწილში საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მითითებულ ნაწილში კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს „მიწის ნაკვეთზე ნ. ბ-ის საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2018 წლის 30 ივლისის #982 განკარგულების კანონიერება, ამასთან, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსა და ქალაქ თბილისს შორის 2008 წლის 26 სექტემბერს დადებული ხელშეკრულების 1.1 მუხლისა და საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2008 წლის 25 სექტემბრის #1-1/2034 ბრძანების მეორე პუნქტის ნაწილობრივ, კერძოდ, მოსარჩელის კუთვნილი 1236 კვ.მ მიწის ნაკვეთისა და 53.17 კვ.მ შენობა-ნაგებობის გადაცემის ნაწილში კანონიერება და მოპასუხისათვის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისათვის 1236 კვ.მ მიწის ნაკვეთსა და მასზე განთავსებულ 53.17 კვ.მ საცხოვრებელ ფართზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება.

საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ სადავო განკარგულებაში განვითარებული მსჯელობა ვერ იქნება მიჩნეული იმის დასტურად, რომ ჩატარებული ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სრულყოფილად იქნა გამოკვლეული საქმის გარემოებები და არ დასტურდება ნ. ბ-ის მიერ სადავო უძრავი ქონების ფლობის ფაქტი, რამდენადაც აღნიშნულ ფაქტს სადავოდ ხდის მოსარჩელე მხარე და მიუთითებს, რომ იგი 1994 წლიდან დაეუფლა მიწის ნაკვეთს, მდებარე: ქ. თბილისი, სოფ. ...ი, ...ის ქუჩის #4-ის მიმდებარედ, რომელზედაც საკუთარი სახსრებით ააშენა საცხოვრებელი სახლი, გააშენა ხეხილი და დღემდე ეწევა მეურნეობას. ამასთან, საკასაციო სასამართლოს მითითებით, ის გარემოება, რომ 2005, 2010 და 2014 წლების ორთოფოტოებზე ასახული შენობის გაბარიტების კონფიგურაცია არ ემთხვევა ერთმანეთს, განპირობებულია იმით, რომ მოსარჩელემ შენობა ააშენა ნაწილ-ნაწილ, კერძოდ, 1995 წელს დაიწყო და შემდგომ მიამატა, შენობას დასრულებული სახე მიეცა 2005-2006 წლებში, ხოლო ამის შემდგომ ძირითადი ცვლილება შენობა-ნაგებობაზე არ განხორციელებულა. დაახლოებით 2010-2011 წლებში მხოლოდ სახურავი იქნა შეცვლილი და სახურავზე ასასვლელი კიბე იქნა მიდგმული. საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ აღნიშნული გარემოება დადასტურებულ იქნა თვით მოწმეთა განმარტებებით.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ საკუთრების უფლების აღიარება დასაშვებია, მათ შორის, ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთზეც, იმ შემთხვევაში, თუ მოთხოვნა აკმაყოფილებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონითა და საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის #376 დადგენილებით დამტკიცებული „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებული მიწის ნაკვეთზე საკუთრების აღიარების წესით“ განსაზღვრულ მოთხოვნებს. სადავო მიწის ნაკვეთის ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის სახელზე რეგისტრაცია არ წარმოადგენს საკუთრების უფლების აღიარების დამაბრკოლებელ გარემოებას (იხ. სუს 2019 წლის 28 ოქტომბრის #ბს-504-501(კ-17) გადაწყვეტილება).

რაც შეეხება მოსარჩელე მხარის ერთ-ერთ მოთხოვნას საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2008 წლის 25 სექტემბრის #1-1/2034 ბრძანების მეორე პუნქტის ბათილად ცნობის შესახებ, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ წარდგენილი არ ყოფილა რაიმე დოკუმენტი, რომელიც დაადასტურებდა მისი მართლზომიერი სარგებლობის უფლებას სადავო მიწის ნაკვეთზე. უფრო მეტიც, მოცემულ შემთხვევაში, როგორც მოსარჩელის განმარტებით დასტურდება, იგი სადავო უძრავი ქონებით (მდებარე: ქ.თბილისი, სოფ. ...ი, ...ის ქუჩის #4-ის მიმდებარედ 1236 კვ.მ) სარგებლობდა როგორც თვითნებურად დამკავებელი, ხოლო მოსარჩელის კანონით დაცული უფლება და ინტერესი, რაც მას გააჩნდა სადავო მიწის ნაკვეთთან მიმართებით იმ კუთხით, რომ უფლებაასაღიარებელ მიწის ნაკვეთზე თვითნებური დაკავების საფუძვლით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მეშვეობით ეღიარებინა საკუთრების უფლება, არ შეზღუდულა.

რაც შეეხება ნ. ბ-ის სასარჩელო მოთხოვნას საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსა და ქ. თბილისს შორის 2008 წლის 26 სექტემბერს დადებული ხელშეკრულების 1.1 მუხლის ნაწილობრივ, კერძოდ, მოსარჩელის კუთვნილი 1236 კვ.მ მიწის ნაკვეთის და 53.17 კვ.მ შენობა-ნაგებობის გადაცემის ნაწილში ბათილად ცნობის თაობაზე, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2008 წლის 25 სექტემბრის #1-1/2034 ბრძანების მეორე პუნქტი, კერძოდ, 1236 კვ.მ მიწის ნაკვეთისა და 53.17 კვ.მ შენობა-ნაგებობის ადგილობრივი თვითმართველობის ორგანოსათვის გადაცემის ნაწილში გამოცემულია კანონის მოთხოვნათა დაცვით, ამდენად, არ არსებობს საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსა და ქ. თბილისს მერიას შორის 2008 წლის 26 სექტემბერს დადებული ხელშეკრულების 1236 კვ.მ მიწის ნაკვეთისა და 53.17 კვ.მ შენობა-ნაგებობის გადაცემის ნაწილში საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 70-ე მუხლის მეორე ნაწილით გათვალისწინებული ბათილად ცნობის სამართლებრივი და ფაქტობრივი საფუძველი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს მითითებულ ნაწილში საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები აღნიშნულ ნაწილში არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან ა. გ-ეს ნ. ბ-ის საკასაციო საჩივარზე 27.04.2020წ. გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, ა. გ-ეს (პ/ნ ...) უნდა დაუბრუნდეს ნ. ბ-ის საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი სასამართლოს გარეშე ხარჯების ანაზღაურების ნაწილში მიჩნეულ იქნეს დასაშვებად;

2. ნ. ბ-ის შუამდგომლობა საქმის ზეპირი მოსმენით განხილვის თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს;

3. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის საკასაციო საჩივარი და ნ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი დანარჩენ ნაწილში მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად და აღნიშნულ ნაწილში უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 26 თებერვლის განჩინება;

4. ა. გ-ეს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს ნ. ბ-ის საკასაციო საჩივარზე 27.04.2020წ. გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150;

5. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ა. წულაძე