№ბს-518(კ-20) 15 აპრილი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ქეთევან ცინცაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე, ნუგზარ სხირტლაძე

სხდომის მდივანი - ანა ვარდიძე

კასატორი (მოსარჩელე) - სს „...ები“ (სს „ს...ის“ უფლებამონაცვლე (შპს „მ....ოს“ უფლებამონაცვლე))

წარმომადგენლები - მ. შ-ე; ნ. ს-ე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) - სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტო (სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს უფლებამონაცვლე)

წარმომადგენლები - ს. მ-ი; თ. კ-ი

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 28 ივნისის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2017 წლის 22 დეკემბერს შპს „მ. იაშვილის სახელობის ბავშვთა ცენტრალურმა საავადმყოფომ“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიმართ.

მოსარჩელემ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის მართვის დეპარტამენტის უფროსის 2017 წლის 24 იანვრის №04/3958 გადაწყვეტილების (,,საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში გაწეული მომსახურების ანაზღაურებაზე უარის თქმის შესახებ”), პაციენტების - ს. ჯ-ის, მ. ნ-ის, ა. ჟ-ისა და ე. ბ-ის შემთხვევების ნაწილში ბათილად ცნობა და ასევე სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს დირექტორის 2017 წლის 08 დეკემბრის №04/75772 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 27 მარტის გადაწყვეტილებით შპს ,,მ....ოს’’ სარჩელი, მოპასუხე - სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიმართ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 27 მარტის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სს „ს...მა“ (შპს „მ....ოს“ სამართალმემკვიდრე), რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 23 ივნისის განჩინებით სს „ს...ის“ (შპს „მ....ოს“ სამართალმემკვიდრე) სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 27 მარტის გადაწყვეტილება;

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მათთან დაკავშირებული სამართლებრივი შეფასებები. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ ,,საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში გაწეული მომსახურების ანაზღაურებაზე უარის თქმის შესახებ” გადაწყვეტილებით განისაზღვრა იმ სამედიცინო შემთხვევათა რეესტრი, რომლებზეც საანგარიშგებო დოკუმენტაციის ინსპექტირების შედეგად სამედიცინო დაწესებულების მიერ შეტყობინებათა სისტემაში გეგმიური სტაციონარული მომსახურების ფარგლებში დაფიქსირებული შემთხვევებში მიწოდებული ინფორმაცია არ ემთხვეოდა შეტყობინებაში არსებულ ინფორმაციას და/ან არ აკმაყოფილებდა პროგრამით განსაზღვრული სამედიცინო მომსახურების პირობებს (ს. ჯ-ის, მ. ნ-ი, ა. ჟ-ისა და ე. ბ-ის შემთხვევები), რის გამოც მითითებული პროგრამული შემთხვევები არ ანაზღაურდა.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ პაციენტების შემთხვევებში არ დგინდებოდა გადაუდებელი აუცილებლობა და წარმოდგენილი დიაგნოზები არ საჭიროებდა გადაუდებელი სტაციონარული მომსახურების პირობების გამოყენებას. სასამართლომ მიუთითა „საყოველთაო ჯანდაცვაზე გადასვლის მიზნით გასატარებელ ზოგიერთ ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის №36 დადგენილებაზე და აღნიშნა, რომ დადგენილების მიზანს წარმოადგენდა, მომხდარიყო იმ სამედიცინო მომსახურების ანაზღაურება, რაც განახორციელა მიმწოდებელმა სამედიცინო დაწესებულებამ, პროგრამული შემთხვევის დასაწყისიდან მის დასრულებამდე, პაციენტისათვის აღმოჩენილ ყველა სამედიცინო აუცილებლობით განპირობებულ ჩარევაზე და არ მომხდარიყო გაზრდა სახელმწიფოს მიერ ასანაზღაურებელი თანხების, რაც ხშირ შემთხვევაში ხელოვნურად ზრდიდა როგორც ტარიფის ღირებულებას, ასევე თანაგადახდას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 28 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს „ს...მა“ (შპს „მ....ო“-ს სამართალმემკვიდრე), რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი მიუთითებს საქმეში წარმოდგენილ, პაციენტების ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობებსა და მათთვის გაწეული სამედიცინო მომსახურების შესახებ მტკიცებულებებზე და აღნიშნავს, რომ სასამართლომ უსაფუძვლოდ არ დაადგინა ის გარემოება, რომ პაციენტებს - ს. ჯ-ს, მ. ნ-ს, ა. ჟ-ს და ე. ბ-ეს მათი მდგომარეობიდან გამომდინარე, ესაჭიროებოდათ და ჩაუტარდათ გადაუდებელი სტაციონარული მომსახურება.

კასატორის განმარტებით, პაციენტები - ს. ჯ-ი, მ. ნ-ი, ა. ჟ-ი და ე. ბ-ე წარმოადგენენ საყოველთაო ჯანდაცვაზე გადასვლის მიზნით გასატარებელ ზოგიერთ ღონისძიებათა შესახებ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის 36-ე დადგენილების მოსარგებლეებს და მათთვის გაწეული სამედიცინო მომსახურების ხარჯების ანაზღაურებას ითვალისწინებდა ამავე დადგენილების 1.3. დანართი, რომლის მე-2 პუნქტის „გ.ა.ბ“ ქვეპუნქტითაც განმარტებული იყო, რომ ამ დადგენილების დანართი №1-ის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის "ბ" ქვეპუნქტით განსაზღვრული მოსარგებლეებისათვის პროგრამა ითვალისწინებდა ქვემოთ ჩამოთვლილი სამედიცინო მომსახურების ხარჯების ანაზღაურებას: გ.ა) გადაუდებელი სტაციონარული მომსახურება: გ.ა.ა) №1.2 დანართში მითითებული კრიტიკული 16 მდგომარეობები/ინტენსიური თერაპია და გადაუდებელი მდგომარეობები; გ.ა.ბ) სხვა გადაუდებელი მდგომარეობები, მათ შორის, ინფექციურ დაავადებებთან და ინკურაბელური პაციენტების პალიატიურ მზრუნველობასთან დაკავშირებული ჰოსპიტალიზაცია, გართულებულ ორსულობასთან, მშობიარობასა და ლოგინობის ხანასთან დაკავშირებული ჰოსპიტალიზაცია. კასატორის განმარტებით ცალსახა იყო, რომ ზემოაღნიშნული ჩანაწერის მიხედვით, პროგრამა ითვალისწინებდა დადგენილების დანართი №1-ის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ და "ბ" ქვეპუნქტებით განსაზღვრული მოსარგებლეებისათვის ყველა ტიპის გადაუდებელი სტაციონარული მომსახურების დაფინანსებას, მათ შორის, იმ შემთხვევაშიც, თუ ჩარევა არ იყო განსაზღვრული №1.2 დანართით. საქმეში წარმოდგენილი მასალებით დასტურდება, რომ პაციენტები საჭიროებდნენ გადაუდებელ სტაციონალურ სერვისს. ამდენად, მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული, სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები იყო დაუსაბუთებელი და ეწინააღმდეგებოდა კანონს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 24 ივლისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სს „ს...ის“ საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 24 ივლისის განჩინებით, კასატორის - სს „...ების" შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა; სს „ს...ის“ საპროცესო უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა სს „...ები“.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 26 თებერვლის განჩინებით მოწინააღმდეგე მხარის - სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა; სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საპროცესო უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 26 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, დასაშვებად იქნა მიჩნეული სს „...ების“ საკასაციო საჩივარი და მისი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმებისა და მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „...ების“ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს სადავო პერიოდში მოქმედ „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონზე, რომლის მე-4 მუხლის „ა“-„გ“ და „კ“ ქვეპუნქტების შესაბამისად, ჯანმრთელობის დაცვის სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის პრინციპებია: ა) მოსახლეობისათვის სამედიცინო დახმარების საყოველთაო და თანაბარი ხელმისაწვდომობა სახელმწიფოს ნაკისრი სახელმწიფო სამედიცინო პროგრამებით გათვალისწინებული ვალდებულების ფარგლებში; ბ) ჯანმრთელობის დაცვის სფეროში ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დაცვა, პაციენტის პატივის, ღირსებისა და მისი ავტონომიის აღიარება; გ) ექიმისა და სხვა სამედიცინო პერსონალის დამოუკიდებლობა საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ ფარგლებში; კ) პირველადი ჯანმრთელობის დაცვის, მათ შორის გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების პრიორიტეტულობა, მათში სახელმწიფო და კერძო სექტორების მონაწილეობა, საოჯახო მედიცინისა და ოჯახის ექიმის ინსტიტუტის განვითარება და მასზე დაფუძნებული სამედიცინო მომსახურების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა.

მითითებული კანონის მე-5 მუხლის თანახმად, საქართველოს მოქალაქესა და საქართველოში სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე პირს უფლება აქვთ, ისარგებლონ დადგენილი წესით დამტკიცებული ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამებით გათვალისწინებული სამედიცინო დახმარებით, რასაც განახორციელებს სათანადო სამედიცინო საქმიანობის სამართალსუბიექტი, განურჩევლად საკუთრებისა და სამართლებრივი ფორმისა.

სადავო პერიოდში მოქმედი, საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის №36-ე დადგენილებით დამტკიცებული საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის პირველი მუხლის თანახმად, პროგრამის მიზანია: ა) ჯანმრთელობის დაზღვევის არმქონე საქართველოს მოსახლეობისათვის შექმნას ფინანსური უზრუნველყოფა სამედიცინო მომსახურების ხელმისაწვდომობისათვის, კერძოდ: ა.ა) პირველადი ჯანდაცვის მომსახურებაზე მოსახლეობის გეოგრაფიული და ფინანსური ხელმისაწვდომობის გაზრდა; ა.ბ) ამბულატორიული მომსახურების მოხმარების გაზრდა ძვირადღირებული და მაღალტექნოლოგიური ჰოსპიტალური მომსახურების მოხმარების რაციონალიზაციის მიზნით; ა.გ) მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესება გადაუდებელ და გეგმიურ სტაციონარულ და ამბულატორიულ მომსახურებაზე ფინანსური ხელმისაწვდომობის გაზრდის გზით. ბ) ამ დადგენილების 21 მუხლის შესაბამისად, საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 9 დეკემბრის №218 ან/და 2012 წლის 7 მაისის №165 დადგენილებებით განსაზღვრული შესაბამისი მოსარგებლეებისათვის შექმნას ფინანსური უზრუნველყოფა იმავე დადგენილებებით განსაზღვრული სადაზღვევო ვაუჩერის შესაბამის სამედიცინო მომსახურებებზე; გ) ჯანმრთელობის დაზღვევის არმქონე ვეტერანებისთვის შექმნას ფინანსური უზრუნველყოფა ამ დადგენილებით განსაზღვრული სამედიცინო მომსახურების ხელმისაწვდომობისათვის.

ამავე პროგრამის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ.ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ დადგენილებით დამტკიცებული დანართი №1.3-ის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული პირობების მოსარგებლეები არიან 0-5 წლის (ჩათვლით) ასაკის საქართველოს მოქალაქეობის დამადასტურებელი დოკუმენტის, პირადობის ნეიტრალური მოწმობის, ნეიტრალური სამგზავრო დოკუმენტის მქონე პირები. ასევე, საქართველოში სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე პირები, საქართველოში თავშესაფრის მაძიებელი პირები, ლტოლვილის ან ჰუმანიტარული სტატუსის მქონე პირები, გარდა ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული მოსარგებლეებისა.

ამდენად, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ პაციენტები ს. ჯ-ი (პ/ნ ...), მ. ნ-ი (პ/ნ ...), ა. ჟ-ი (პ/ნ ...), ე. ბ-ე (პ/ნ ...) არიან 2013 წლის 21 თებერვლის №36 დადგენილებით დამტკიცებული საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის დანართი 1.3.-ის მეორე პუნქტით განსაზღვრული სამედიცინო მომსახურების პირობებით მოსარგებლე პირები.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის მე-13 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, დადგენილი ფორმითა და ვადებში მიმწოდებელი უზრუნველყოფს განმახორციელებელთან საანგარიშგებო დოკუმენტაციის წარდგენას ნაბეჭდი და ელექტრონული სახით. ხოლო, ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, საანგარიშგებო დოკუმენტაციის ნუსხა მოიცავს შემდეგ ინფორმაციას: ა) შემთხვევათა რეესტრი – გაწეული სამედიცინო მომსახურების თვიური ჯამური ანგარიში (დადგენილი ფორმის შესაბამისად), რომელიც მოიცავს: ა.ა) მოსარგებლის სახელს, გვარს, პირად ნომერს და დაბადების თარიღს; ა.ბ) დიაგნოზსა და განხორციელებულ ჩარევებს დადგენილი კლასიფიკატორის შესაბამისად; ა.გ) თითოეული შემთხვევის დეტალურ კალკულაციას – საჭიროების შემთხვევაში; ბ) ფორმა №IV-100/ა-ს (პაციენტის დიაგნოზი, ჩარევები და გამოკვლევები მითითებული უნდა იყოს ქვეყანაში დადგენილი კლასიფიკატორების შესაბამისად); გ) განმახორციელებლის მიერ დადგენილი ფორმის ხარჯის დამადასტურებელ დოკუმენტს (შემდგომში – ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტი).

ამავე პროგრამის მე-14 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, საანგარიშგებო დოკუმენტაციის ინსპექტირებისას ხდება: ა) მოსარგებლის საიდენტიფიკაციო მონაცემების დადარება ფორმა №IV-100/ა-სა (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) და შემთხვევათა რეესტრთან; ბ) შემთხვევათა რეესტრსა და ხარჯის დამადასტურებელ დოკუმენტში ჯამური ფინანსური მონაცემების სისწორის გადამოწმება; გ) წარდგენილი დოკუმენტაციის შედარება მიმწოდებლის მიერ შეტყობინებისას დაფიქსირებულ მონაცემებთან და მონიტორინგის შედეგებთან (ასეთის არსებობის შემთხვევაში).

პროგრამის მე-15 მუხლის პირველი პუნქტი ადგენს, რომ შემთხვევები შეიძლება კლასიფიცირდეს ორ ჯგუფად: ა) ასანაზღაურებელი შემთხვევა; ბ) შემთხვევა, რომელიც არ ექვემდებარება ანაზღაურებას. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ანაზღაურებას არ ექვემდებარება შემთხვევები, როდესაც წარდგენილი სამედიცინო დოკუმენტაციის ინსპექტირების შედეგად, განმახორციელებელი მიიჩნევს, რომ მიწოდებული ინფორმაცია არ ემთხვევა შეტყობინებაში არსებულ ინფორმაციას და/ან არ აკმაყოფილებს პროგრამით განსაზღვრულ სამედიცინო მომსახურების პირობებს. საყურადღებოა ის გარემოება, რომ ამავე მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად, სტაციონარულ სამედიცინო მომსახურებად ამ სახელმწიფო პროგრამაში განხილული უნდა იქნეს მხოლოდ ის შემთხვევები, რომლებიც საჭიროებენ პაციენტის სტაციონარში 24 საათზე მეტი დროით მოთავსებას (გარდა თვალისა და თვალის დანამატების ტრავმებისა და ქუთუთოს ან საცრემლე პარკის აბსცესების დროს გასაწევი გადაუდებელი სამედიცინო მომსახურებისა). შესაბამისად, სტაციონარში მკურნალობის 24 სთ-ზე ნაკლები დროით დაყოვნება (გარდა კრიტიკული მდგომარეობების მართვის, ლეტალური გამოსავლის შემთხვევების და თვალისა და თვალის დანამატების ტრავმებისა და ქუთუთოს ან საცრემლე პარკის აბსცესებისა), პროგრამის მიზნებიდან გამომდინარე, არ განიხილება სტაციონარული სამედიცინო მომსახურების შემთხვევად. ხოლო, ამავე პროგრამის მე-17 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, გადაუდებელი სამედიცინო შემთხვევაა (შემდგომში – გადაუდებელი შემთხვევა), როდესაც სამედიცინო დახმარების გარეშე პაციენტის სიკვდილი, დაინვალიდება ან ჯანმრთელობის მდგომარეობის სერიოზული გაუარესება გარდაუვალია.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2017 წლის 24 იანვრის №04/3958 სადავო გადაწყვეტილებაზე, რომლის თანახმადაც, პაციენტები ს. ჯ-ი და მ. ნ-ი 2016 წლის სექტემბრის თვის საანგარიშო პერიოდში მკურნალობდნენ შპს „მ...ში“ გადაუდებელი სტაციონალური მომსახურების კომპონენტით, დიაგნოზი SUR1325010-/-K52.9-K52.9-/- „არაინფექციური გასტროენტერიტი და კოლიტი, დაუზუსტებელი“. ამავე გადაწყვეტილების თანახმად, აღნიშნული დიაგნოზი WHO (ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია)-ს რეკომენდაციით პირველადი ჯანდაცვის რგოლმა უნდა მართოს. ამავე გადაწყვეტილების მიხედვით, ა. ჟ-ი, ამავე პერიოდში, მკურნალობდა გადაუდებელი სტაციონარული მომსახურების კომპონენტით, დიაგნოზი: SUR643090-/-K29.9- გასტროდუოდენიტი, დაუზუსტებელი. ინსპექტირების ეტაპზე აღნიშნული შემთხვევა ჩაითვალა გეგმიურ თერაპიად. ამავე პერიოდში ე. ბ-ე მკურნალობდა გადაუდებელი სტაციონარული მომსახურების კომპონენტით, დიაგნოზი: SUR1498269-/- E64.9 - E64.9 - დაუზუსტებელი საკვები ნივთიერებების უკმარისობის შედეგები. ინსპექტირების ეტაპზე აღნიშნული შემთხვევა, ასევე, ჩაითვალა გეგმიურ თერაპიად. შესაბამისად, ყველა პაციენტის შემთხვევას, პროგრამის მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, განესაზღვრა სტატუსი - არ ექვემდებარება ანაზღაურებას (ტ.1. ს.ფ. 20-21).

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ საქმეში, მთავარ შესაფასებელ საკითხს წარმოადგენს ის გარემოება, პაციენტებისთვის ჩატარებული სამედიცინო მომსახურება მიეკუთვნებოდა თუ არა გადაუდებელ სტაციონარულ მომსახურებას და არსებობდა თუ არა მისი განხორციელების საჭიროება.

საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ სტაციონარული პაციენტის სამედიცინო ბარათის №20169 თანახმად, 1 თვისა და 12 დღის პაციენტი ს. ჯ-ი, სტაციონარში მოთავსდა 2016 წლის 22 სექტემბერს, 16:54 საათზე და გაეწერა იმავე წლის 28 სექტემბერს 12:00 საათზე. პაციენტს კლინიკური დიაგნოზი განისაზღვრა შემდეგნაირად - არაინფექციური გასტროენტერიტი და კოლიტი K52.9 (დაუზუსტებელი). ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ №53462 ცნობის (სამედიცინო დოკუმენტაცია ფორმა №IV-100/ა) თანახმად დგინდება, რომ პაციენტის მდგომარეობა სტაციონარში შესვლისას იყო საშუალო სიმძიმის, გამოხატული იყო ცხელება, კანის მკვეთრი იქტერულობა, გულის ყველა მოსასმენ წერტილში ისმინებოდა სისტოლური შუილი. გაწერისას მისი მდგომარეობა იყო გაუმჯობესებული. მითითებული ჯანმრთელობის ცნობისა და პაციენტის შესახებ შპს „მ....ოს“ ნეონატოლოგიური დეპარტამენტის მიერ, 2016 წლის 22 სექტემბრის აღწერილი ინფორმაციის თანახმად, კლინიკაში შესვლამდე 1 საათით ადრე პაციენტს აღენიშნა ტემპერატურა 38.7 °C, რის ფონზეც განუვითარდა დიფუზური ციანოზი, ჰიპოდინამია, კუნთთა ჰიპოტონია (ტ.1. ს.ფ. 26-34).

სტაციონარული პაციენტის სამედიცინო ბარათის №19726 თანახმად, 2 თვისა და 30 დღის პაციენტი მ. ნ-ი სტაციონარში მოთავსდა 2016 წლის 16 სექტემბერს, 19:08 საათზე და გაეწერა იმავე წლის 22 სექტემბერს 12:00 სთ-ზე. სტაციონარში შესვლისას დიაგნოზი იყო - არაინფექციური გასტროენტერიტი და კოლიტი (K52.9) ცხელება (R50.0), ხოლო კლინიკური დიაგნოზი განისაზღვრა შემდეგნაირად - არაინფექციური გასტროენტერიტი და კოლიტი K52.9 (დაუზუსტებელი) ცხელება (R50.0). ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობის (სამედიცინო დოკუმენტაცია ფორმა №IV-100/ა) თანახმად დგინდება, რომ პაციენტის მდგომარეობა სტაციონარში შესვლისას იყო საშუალო სიმძიმის, გამოხატული იყო ცხელება (შპს „მ....ოს“ ნეონატოლოგიური დეპარტამენტის მიერ 2016 წლის 16 სექტემბერს აღწერილი ინფორმაციის თანახმად, პაციენტს დილის 8 საათიდან ჰქონდა ცხელება 39 °C, დედამ დაალევინა ნუროფენი, ტემპერატურა შემცირდა, მაგრამ 16:00 საათზე კვლავ ჰქონდა 39 °C.), ნაწლავთა მოქმედება გახშირებული, ვერ იღებდა საკვებს, კანი ფერმკრთალი, კანქვეშა ცხიმოვანი ქსოვილი საშუალოდ განვითარებული. გაწერისას მისი მდგომარეობა იყო გაუმჯობესებული (ტ.1. ს.ფ. 55-64).

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს საქმეში წარმოდგენილ „პედიატრიისა და ნეონატოლოგიის“ დარგებში - კლინიკური მდგომარეობის მართვის სახელმწიფო სტანდარტების (პროტოკოლების) დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2014 წლის 20 დეკემბრის №01-345/ო ბრძანებით დამტკიცებულ პროტოკოლზე - „ცხელების მართვა ბავშვთა ასაკში“, რომლის თანახმადაც, 3 თვემდე ასაკის ბავშვებში, მაღალი ტემპერატურა (≥38), გამონაყარი, რომელიც არ ფერმკრთალდება, დაჭიმული ყიფლიბანდი, კისრის რიგიდობა, ეპისტატუსი, ფოკალური ნევროლოგიური სიმპტომატიკა, ფოკალური გულყრა - წარმოადგენს მაღალ რისკს, ე.წ. შუქნიშნის წითელ ფერს (წითელი – მაღალი რისკი). შუქნიშნის ფერებით შეფასება ეხმარება სპეციალისტს ჰოსპიტალიზაციის საჭიროების გადაწყვეტილების მისაღების პროცესში. ცხელების მიზეზები და მართვა 0-3 თვემდე და 3-36 თვის ასაკის ბავშვებში პრინციპულად განსხვავდება ერთმანეთისგან. მძიმე დაავადების მაღალი რისკი აქვთ ბავშვებს, ცხელებითა და წითელი სვეტის ნებისმიერი ნიშნით.

საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2010 წლის 16 აგვისტოს №259/ო ბრძანებით დამტკიცებული პროტოკოლის, „ცხელების მართვა ზოგად საექიმო პრაქტიკაში“ თანახმად, ბავშვები, რომელთაც აღენიშნებათ ქვემოთ ჩამოთვლილი ნიშნები განხილულ უნდა იქნან სერიოზული დაავადების მაღალი რისკის ჯგუფში: 3 თვემდე ასაკის ბავშვები ტემპერატურით ≥ 38 °C; 3–6 თვემდე ასაკის ბავშვები ტემპერატურით ≥ 39 °C.

ამავე პროტოკოლით ასევე, დადგენილია: პაციენტები მძიმე დაავადების მაღალი რისკით დაუყოვნებლივ უნდა გაიგზავნონ სტაციონარში.

ამდენად, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების, სამედიცინო ბარათებში მითითებული სამედიცნო ჩვენებების, მოქმედი გაიდლაინებისა და პროტოკოლების საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ს. ჯ-ისა და მ. ნ-ის შემთხვევაში, იყო ძალიან მაღალი ალბათობა ჯანმრთელობისათვის ზიანის მიყენების ისეთი სახის რისკების არსებობისა, რომელთა გამოსარიცხად საჭირო იყო პაციენტის ყოფნა ექიმის უშუალო ზედამხედველობის ქვეშ და შესაბამისი სამედიცინო ღონისძიებების გატარება 24 საათზე უფრო ხანგრძლივი პერიოდით. ასეთ შემთხვევებში, პაციენტის ჰოსპიტალიზაცია ექიმის მიერ კომპლექსურად, თითოეული შემთხვევის ინდივიდუალური მახასიათებლების გათვალისწინებით მისაღებ გადაწყვეტილებას წარმოადგენს.

სადავო აქტის თანახმად, ს. ჯ-ისა და მ. ნ-ის შემთხვევებს, პროგრამის მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის შესაბამისად (წარდგენილი სამედიცინო დოკუმენტაციის ინსპექტირების შედეგად, განმახორციელებელი მიიჩნევს, რომ მიწოდებული ინფორმაცია არ ემთხვევა შეტყობინებაში არსებულ ინფორმაციას და/ან არ აკმაყოფილებს პროგრამით განსაზღვრულ სამედიცინო მომსახურების პირობებს), განესაზღვრა სტატუსი - არ ექვემდებარება ანაზღაურებას, იმ საფუძვლით, რომ აღნიშნული დიაგნოზი WHO-ს (ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია) რეკომენდაციით პირველადი ჯანდაცვის რგოლმა უნდა მართოს. სადავო გადაწყვეტილებაში სხვა რაიმე სახის დასაბუთება მითითებული არ არის.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოპასუხე (მოწინააღმდეგე მხარე) ადმინისტრაციულ ორგანოს მიერ გამოცემული სადავო აქტებით, სათანადოდ არ არის გამოკვლეული და დასაბუთებული, თუ რატომ იქნა მიჩნეული, რომ პაციენტების ს. ჯ-ისა და მ. ნ-ის შემთხვევები არ საჭიროებდა გადაუდებელ სტაცნიონარულ მომსახურებას და უნდა მომხდარიყო მათი შემთხვევების მართვა პირველადი ჯანდაცვის რგოლით, მაშინ როდესაც არსებული პროტოკოლები მიუთითებდნენ შუქნიშნის წითელ ფერზე (მაღალ რისკზე).

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ასევე დადგენილად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ სტაციონარული პაციენტის სამედიცინო ბარათის №18980 თანახმად, პაციენტი, 3 წლის, 3 თვისა და 4 დღის ა. ჟ-ი სტაციონარში მოთავსდა 2016 წლის 6 სექტემბერს 18:12 საათზე და გაეწერა იმავე წლის 12 სექტემბერს 12:00 სთ-ზე. სტაციონარში შესვლისას დიაგნოზი იყო - სხვა დაუზუსტებელი ტკივილი მუცლის არეში (R10.4), ხოლო კლინიკური დიაგნოზი განისაზღვრა შემდეგნაირად - სხვა დაუზუსტებელი ტკივილი მუცლის არეში (R10.4) გასტრო-დუოდენიტი K29.9 დაუზუსტებელი; ნაღვლის ბუშტის ავადმყოფობა K83 დაუზუსტებელი. ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობის (სამედიცინო დოკუმენტაცია ფორმა №IV-100/ა) თანახმად დგინდება, რომ პაციენტი შესაბამის მიმართულებაში მოთავსდა ავადმყოფობის მე-6 დღეს. ავადმყოფობის მიმდინარეობა იყო - მწვავე. პაციენტის მდგომარეობა სტაციონარში შესვლისას იყო საშუალო სიმძიმის, ძლიერი ტკივილები მუცლის არეში უპირატესად ეპიგასტრიუმის არეში, გულისრევა, ღებინება, სისუსტე ადინამია. გაწერისას მისი მდგომარეობა იყო გაუმჯობესებული (ტ.1. ს.ფ. 133 - 136).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის 2014 წლის 20 დეკემბრის №01-345 ბრძანებით დამტკიცებული პროტოკოლზე „მუცლის მწვავე და ქრონიკული ტკივილის მართვა ბავშვთა ასაკში“, რომლის მიხედვით, „განგაშის ნიშნების“ ანამნეზური მონაცემები მუცლის ქრონიკული ტკივილის დროს არის - პერიუმბილიკალური არიდან დაშორებული ტკივილი; ტკივილი აღვიძებს ბავშვს ღამით; ტკივილს ახლავს: ნაწლავების პერისტალტიკის ცვლილებები (დიარეა, ყაბზობა), დიზურია, გამონაყარი, ართრიტი, ფარული სისხლდენა, მორეციდევე ღებინება, განსაკუთრებით ნაღვლის მინარევით, მორეციდივე ცხელება, უმადობა, სისუსტე. ამასთან, ამავე პროტოკოლის მიხედვით მუცლის ტკივილი 6 საათზე მეტი დროით წარმოადგენს მწვავე მუცლის ჩვენებას და საჭიროებს დაუყოვნებლივ ჩარევას.

ამდენად, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ს. ჯ-ისა და მ. ნ-ის შემთხვევების მსგავსად, ა. ჟ-ის შემთხვევაში იყო ძალიან მაღალი ალბათობა ჯანმრთელობისათვის ზიანის მიყენების ისეთი სახის რისკების არსებობისა, რომელთა გამოსარიცხად საჭირო იყო პაციენტის ყოფნა ექიმის უშუალო ზედამხედველობის ქვეშ და შესაბამისი სამედიცინო ღონისძიებების გატარება 24 საათზე უფრო ხანგრძლივი პერიოდით.

სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის თანახმად, პაციენტი ა. ჟ-ის დიაგნოზი იყო: SUR643090-/-K29.9- გასტროდუოდენიტი, დაუზუსტებელი-/. პროგრამის მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის შესაბამისად (წარდგენილი სამედიცინო დოკუმენტაციის ინსპექტირების შედეგად, განმახორციელებელი მიიჩნევს, რომ მიწოდებული ინფორმაცია არ ემთხვევა შეტყობინებაში არსებულ ინფორმაციას და/ან არ აკმაყოფილებს პროგრამით განსაზღვრულ სამედიცინო მომსახურების პირობებს), განესაზღვრა სტატუსი - არ ექვემდებარება ანაზღაურებას, იმ საფუძვლით, რომ ინსპექტირების ეტაპზე აღნიშნული შემთხვევა ჩაითვალა გეგმიურ თერაპიად. სადავო გადაწყვეტილებაში სხვა რაიმე სახის დასაბუთება მითითებული არ არის.

ასევე სათანადო დასაბუთება არ გვხვდება პაციენტის ე. ბ-ის შემთხვევაშიც. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ სტაციონარული პაციენტის სამედიცინო ბარათის №19434 თანახმად, პაციენტი, 2 წლის ე. ბ-ე სტაციონარში მოთავსდა 12.09.2016 წ. 16:43 საათზე და გაეწერა იმავე წლის 22 სექტემბერს 13:00 სთ-ზე. სტაციონარში შესვლისას დიაგნოზი იყო - ცილა-ენერგეტიკული დეფიციტი (დაუზუსტებელი), ხოლო დასკვნითი კლინიკური დიაგნოზი განისაზღვრა შემდეგნაირად - დაუზუსტებელი საკვები ნივთიერებების უკმარისობის შედეგი (E64,9) (ძირითადი), გასტრო-ეზოფაგალური-რეფლექსი (K21.9); ჰიპოპიტუიტარიზმი (E23.0) (თანმხლები). გაწერისას პაციენტის მდგომარეობა გაუმჯობესებელი (ტ. 1., ს.ფ. 184). ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობის (სამედიცინო დოკუმენტაცია ფორმა №IV-100/ა) თანახმად დგინდება, რომ პაციენტს სტაციონარში შესვლისას აღენიშნებოდა წონის მკვეთრი დეფიციტი (2 წლის ასაკში იწონიდა - 6 კგ.-ს), ფიზიკური ზრდა განვითარების ჩამორჩენა, აღენიშნებოდა კუნთთა ჰიპოტონია, მრავლობითი სტიგმები პერიოდული ღებინებები, მიდრეკილება ყაბზობისკენ. გაწერისას მისი მდგომარეობა იყო უცვლელი (ტ.1. ს.ფ. 183-186).

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს, საქმეში წარმოდგენილ პედიატრთა და ნეონატოლოგთა კავშირი „ა...ას“ 2017 წლის 29 მარტის №03/05 დასკვნაზე (ეკა კანდელაკი, მედიცინის დოქტორი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ზოგადი პედიატრიის მიმართულების ასოცირებული პროფესორი, „პედიატრთა და ნეონატოლოგთა“ კავშირის გამგეობის წევრი), რომელშიც პაციენტ ე. ბ-ის ჰოსპიტალიზაციის მართლზომიერებასთან დაკავშირებით აღნიშნულია შემდეგი: საქმე ეხება 2 წლის ასაკის პაციენტს, რომელსაც ანამნეზიდან აღენიშნება კარდიოქირურგიული ჩარევა 1 წლის ასაკში გულის კომბინირებული თანდაყოლილი მანკის გამო. სტაციონარში შემოსვლისას პაციენტი იწონიდა 6 კგ-ს. ისტორიის შემდგომმა შესწავლამ გამოავლინა ენდოკრინოლოგიური და სავარაუდოდ გენეტიკური ანომალიების არსებობა. პაციენტის წინა შემოსვლისას ეროვნული რეკომენდაციების მიხედვით შეფასებისას („ადრეული ასაკის ბავშვების ფიზიკური განვითარების შეფასება“ დამტკიცებულია მინისტრის 2009 წლის №155/0 ბრძანებით) z ქულოვანი დიაგრამით იყო -5.13-ზე, ხოლო პერცენტილური დიაგრამით შეფასებისას კი ბევრად ნაკლები -0.1 პერცენტილზე. მსგავსი მონაცემი მძიმე ცილოვან-ენერგეტიკული დეფიციტის შესატყვისია, რომელიც მარაზმის სახელწოდებით არის ცნობილი. მძიმე ცილოვან-ენერგეტიკული დეფიციტები საჭიროებენ დაუყოვნებლივ ჩარევას, რადგან მოსალოდნელია ორგანოთა და სისტემების მხრივ მკვეთრად და მოულოდნელად უკმარისობის ჩამოყალიბება (სუნთქვის, გულის, თირკმლის უკმარისობები). რეკომენდაციების მიხედვით (იხ. Pocket Book of Hospital Care for Children: Guidelines for the Management of Common Childhood Illnesses. 2^nd edition.), ბავშვები რომელთაც აღენიშნებათ მძიმე მალნუტრაცია და აქვთ თანმხლები დაავადებები აუცილებლად და დაუყოვნებლივ საჭიროებენ ჰოსპიტალიზაციას და შესაბამის მართვას. პაციენტებთან, რომელთაც არ აღენიშნებათ თანხმლები დაავადებები, მაგრამ აქვთ მალუნტრიცია, ჰოსპიტალიზაციის საკითხი შესაძლოა გადადებული იყოს. განსახილველი პაციენტის შემთხვევაში, ადგილი ჰქონდა როგორც მძიმე ქრონიკულ მალნუტრიციას, ასევე, თანმხლებ დაავადებებს: გასტოეზოფაგალური რეფლუქს დაავადებას, ჰიპოპიტუიტარიზმს, გაურვკეველი გენეზის სავარაუდოდ გენეტიკურ ანომალიას და ასევე, პაციენტი წამროადგენდა მაღალი რისკის ჯგუფს 1 წლის გადატანილი კარდიოქირურგიული ჩარევის გამო. შესაბამისად, პასუხად - კითხვაზე მართლზომიერი იყო თუ არა ჰოსპიტალიზაცია პასუხი დადებითია. პასუხი ეყრდნობა, როგორც ეროვნულ გაიდლაინებს, ასევე, მსოფლიო ჯანმრთელობის ორგანიზაციის რეკომენდაციებსაც (ტ.1. ს.ფ. 306-308).

სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის თანახმად, პაციენტი ე. ბ-ის დიაგნოზი იყო: SUR1498269-/-E64.9-E64.9 - დაუზუსტებელი საკვები ნივთიერებების უკმარისობის შედეგი-/. პროგრამის მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის შესაბამისად (წარდგენილი სამედიცინო დოკუმენტაციის ინსპექტირების შედეგად, განმახორციელებელი მიიჩნევს, რომ მიწოდებული ინფორმაცია არ ემთხვევა შეტყობინებაში არსებულ ინფორმაციას და/ან არ აკმაყოფილებს პროგრამით განსაზღვრულ სამედიცინო მომსახურების პირობებს), განესაზღვრა სტატუსი - არ ექვემდებარება ანაზღაურებას, იმ საფუძვლით, რომ ინსპექტირების ეტაპზე აღნიშნული შემთხვევა ჩაითვალა გეგმიურ თერაპიად. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან შესაბამისი დასაბუთების არარსებობისა და მოცემულ საქმეზე პაციენტის - ე. ბ-ის სტაციონარში მოთავსების აუცილებლობის შესახებ პედიატრთა და ნეონატოლოგთა კავშირი „ა...ს“ შესაბამისი პოზიციის არსებობის პირობებში, იკვეთება სარჩელის აღნიშნულ ნაწილში ნაწილობრივ დაკმაყოფილების საფუძველიც.

საკასაციო სასამართლო ასევე ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ 2021 წლის 1 აპრილს გამართულ სასამართლო სხდომაზე, მოწინააღმდეგე მხარის (მოპასუხის) წარმომადგენლების მითითებით, სადავო არ იყო ის გარემოება, რომ სამედიცინო დაწესებულების მიერ მიწოდებული ინფორმაცია ემთხვეოდა შეტყობინებაში არსებულ ინფორმაციას და პაციენტებს ნამდვილად ჩაუტარდათ ის სამედიცინო მომსახურება, რაც მითითებული იყო წარდგენილ დოკუმენტაციაში. თუმცა, მათივე განმარტებით, აღნიშნული სამედიცინო მომსახურება, კვლევები და ანალიზები უნდა ჩატარებულიყო გეგმიური ამბულატორიული მომსახურების და არა გადაუდებელი სტაციონარული მომსახურების პირობებში. ამავე საკითხზე სასამართლოს შეკითხვასთან დაკავშირებით - თუ სად გადის ზღვარი და როგორ უნდა გაიმიჯნოს გადაუდებელი სტაციონარული მომსახურების ფარგლებში ჩასატარებელი და გეგმიური კვლევები, მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენლის განმარტებით, კონკრეტულ ზღვარი და მიჯნა არ არსებობს, თითოეული შემთხვევა უნდა შეფასდეს ინდივიდუალურად (სხდომის ოქმი 01.04.21, 13:14:58). ამდენად, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ არც სადავო აქტებით და არც სასამართლო სხდომაზე არ მომხდარა მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ შესაბამისი დასაბუთების წარმოდგენა, თუ მიწოდებული ინფორმაცია და შემთხვევა კონკრეტულად რა ნაწილში და რატომ არ აკმაყოფილებდა პროგრამით განსაზღვრული სამედიცინო მომსახურების პირობებს.

საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს ქვედა ინსტანციების სასამართლოთა შეფასებას, რომ კასატორის (მოსარჩელის) მხრიდან ადგილი ჰქონდა სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს მიერ ასანაზღაურებელი თანხების ხელოვნურ გაზრდას, ვინაიდან, როგორც უკვე აღინიშნა, სადავო არ არის ის გარემოება, რომ პაციენტებს ნამდვილად ჩაუტარდათ ასანაზღაურებლად წარდგენილ დოკუმენტაციაში მითითებული სამედიცინო მომსახურება, ამასთან, ასანაზღაურებელი თანხების ოდენობის ხელოვნურად გაზრდის შესახებ შეფასება სადავო აქტებში, მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოსაც არ განუხორციელებია.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო დამატებით მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, კლინიკური პრაქტიკის ეროვნული რეკომენდაცია (გაიდლაინი) არის მტკიცებულებაზე დაფუძნებული, მედიცინის საფუძველზე შემუშავებული კლინიკური მდგომარეობის (ნოზოლოგია/სინდრომი) მართვის რეკომენდაცია. ხოლო, კლინიკური მდგომარეობის მართვის სახელმწიფო სტანდარტი (პროტოკოლი) არის კლინიკური პრაქტიკის ეროვნული რეკომენდაციის (გაიდლაინის) საფუძველზე შემუშავებული კლინიკური მდგომარეობის მართვის მკაფიოდ განსაზღვრული ეტაპები და მოქმედებათა თანამიმდევრობა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მართალია საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის ბრძანებით დამტკიცებული გაიდლაინები და პროტოკოლები სარეკომენდაციო ხასიათისაა, თუმცა მასში თავმოყრილია მტკიცებულებაზე და მედიცინაში დაგროვილი ცოდნის საფუძველზე, შესაბამისი სახელმძღვანელო პრაქტიკა, კლინიკური მდგომარეობის მართვის მკაფიოდ განსაზღვრული ეტაპები და მოქმედებათა თანამიმდევრობა.

„საექიმო საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 73-ე მუხლის თანახმად, დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტის პროფესიული პასუხისმგებლობა არის პაციენტის გამოკვლევასთან, მოვლასთან და მკურნალობასთან დაკავშირებული სამედიცინო სტანდარტებისა და ეთიკური ნორმების დარღვევისათვის გათვალისწინებული პასუხისგებლობა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ამავე კანონის 79-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, სახელმწიფო სერტიფიკატის გაუქმების საფუძველია სახელმწიფო სერტიფიკატის მფლობელის მიერ ქვეყანაში აღიარებული სამედიცინო სტანდარტებისა და ეთიკური ნორმების, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესების სისტემატური ან ერთჯერადი მძიმე დარღვევა, თუ ამ უკანასკნელს მოჰყვა პაციენტის ჯანმრთელობის მნიშვნელოვანი გაუარესება ან სიკვდილი ანდა პაციენტისათვის მატერიალური ზიანის მიყენება. ამასთან, „საექიმო საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის თანახმად, დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტი პროფესიული გადაწყვეტილებების მიღებისას არის თავისუფალი და დამოუკიდებელი. აკრძალულია, პირმა დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტისაგან მოითხოვოს ამ კანონში მითითებული პრინციპებისა და საექიმო საქმიანობის ეთიკური ნორმების საწინააღმდეგო მოქმედება, მიუხედავად მომთხოვნი პირის თანამდებობისა, ეროვნული, ეთნიკური და სოციალური კუთვნილებისა, აგრეთვე აღმსარებლობისა.

ზემოაღნიშნული ნორმების შინაარსიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ექიმი სახელმწიფოსგან მინიჭებული უფლების საფუძველზე, საექიმო საქმიანობის განხორციელებისას უნდა მოქმედებდეს თავისუფლად და დამოუკიდებლად, საკუთარი პასუხისმგებლობის ფარგლებში, პაციენტის საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით, ქვეყანაში აღიარებული სამედიცინო სტანდარტების შესაბამისად. ამასთან, ცალსახაა, რომ ქვეყანაში არსებული სამედიცინო სტანდარტების, მათ შორის, გაიდლაინებისა და პროტოკოლების დარღვევის შემთხვევაში, პაციენტისათვის საზიანო შედეგის დადგომის პირობებში, შესაძლოა წარმოიშვას ექიმის პასუხისმგებლობის საკითხი.

ამდენად, განსახილველ შემთხვევაში, იმ პირობებში, როდესაც ეროვნულ დონეზე მოქმედი სამედიცინო სტანდარტები, გაიდლაინები და პროტოკოლები პაციენტებისათვის, მათი ჯანმრთელობის მდგომარეობიდან და რისკებიდან გამომდინარე ითვალისწინებდა გადაუდებელი სტაციონარული მომსახურების გაწევის საჭიროებასა და საფუძვლებს, ხოლო ასეთი სამედიცინო მომსახურების მათთვის გაუწევლობის შემთხვევაში იქმნებოდა, პაციენტის ჯანმრთელობისათვის ზიანის მიყენების საფრთხე და ექიმის მიმართ შესაძლო პასუხისმგებლობის დაკისრების წინაპირობები, დაუსაბუთებელია მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს პოზიცია შესაბამისი შემთხვევების ანაზღაურებაზე უარის თქმის საფუძვლების არსებობის შესახებ.

ამასთან, საყურადღებოა ის გარემოება, რომ სამართალურთიერთობის მარეგულირებელი როგორც ეროვნული, ისე საერთაშორისო აქტები მიუთითებენ უპირატესად პაციენტის ინტერესის შესაბამისად მოქმედების აუცილებლობაზე. კერძოდ, „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის თანახმად, მცირეწლოვანი ან გაცნობიერებული გადაწყვეტილების მიღების უნარის არმქონე პაციენტისათვის გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების გაწევის აუცილებლობისას ან მისი სიცოცხლისათვის საშიში მდგომარეობის დროს სამედიცინო ჩარევის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღება მხოლოდ პაციენტის ინტერესების გათვალისწინებით. პაციენტის ინტერესები არის ასევე უპირატესად გასათვალისწინებელი „პაციენტის უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონშიც, ასევე საერთაშორისო სამართლის რიგ უმნიშვნელოვანეს წყაროებში/აქტებში (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 14 მარტის №ბს-1526(კ-18) განჩინება). ასევე ამავე კანონის 30-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სამედიცინო საქმიანობის აღსრულებისას ჯანმრთელობის დაცვის პერსონალმა უნდა იხელმძღვანელოს ეთიკური ფასეულობებით – ადამიანის პატივისა და ღირსების აღიარების, სამართლიანობის, თანაგრძნობის პრინციპებით, აგრეთვე პროფესიული ეთიკის შემდეგი ნორმებით: ა) იმოქმედოს მხოლოდ პაციენტის ინტერესების შესაბამისად; ბ) არ გამოიყენოს თავისი პროფესიული ცოდნა და გამოცდილება ჰუმანიზმის პრინციპების საწინააღმდეგოდ; გ) პაციენტის ინტერესებთან დაკავშირებული პროფესიული გადაწყვეტილებების მიღებისას იყოს თავისუფალი და დამოუკიდებელი, არ იმოქმედოს ანგარებით; დ) იზრუნოს პროფესიული საქმიანობის პრესტიჟის ამაღლებაზე, პატივისცემით მოეპყრას კოლეგებს.

ამასთან, ევროპის სოციალური ქარტიის მე-11 მუხლის თანახმად, ჯანმრთელობის დაცვაზე უფლების ეფექტური განხორციელების უზრუნველყოფის მიზნით, მხარეები ვალდებულებას იღებენ უშუალოდ ან საჯარო ან კერძო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობით, მიიღონ ზომები, რომლებიც, კერძოდ, მიზნად ისახავენ: ავადმყოფობის გამომწვევი მიზეზების მაქსიმალურად აღმოფხვრას; ჯანმრთელობის განმტკიცებისა და ჯანმრთელობის საკითხებში ინდივიდუალური პასუხისმგებლობის წახალისებისათვის საკონსულტაციო და საგანმანათლებლო საშუალებების უზრუნველყოფას; შეძლებისდაგვარად ეპიდემიურ, ენდემურ და სხვა დაავადებათა, ისევე როგორც, უბედურ შემთხვევათა აღკვეთას.

ამდენად, მოსარჩელის მიერ ბავშვების ჯანმრთელობის დაცვის აღმატებული ინტერესის შესაბამისად მოქმედების საპირწონედ, მოპასუხე მხარეს - გაწეული სამედიცინო მომსახურების უსაფუძვლობის შესახებ სათანადო დასაბუთება არც სადავო აქტებსა და არც სასამართლო სხდომებზე არ წარმოუდგენია.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სადავო აქტი - სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის მართვის დეპარტამენტის უფროსის 2017 წლის 24 იანვრის №04/3958 გადაწყვეტილება გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე. ამასთან, იმ პირობებში, როდესაც სადავო საკითხი გამოირჩევა სპეციფიურობით და დაკავშირებულია სამედიცინო სფეროსთან, რომელიც მოითხოვს შესაბამისი საკითხის სიღრმისეულ და დეტალურ ცოდნას, ხოლო სადავო აქტები არ შეიცავს ადმინისტრაციული ორგანოს სათანადო დასაბუთებას, საკასაციო სასამართლო მიზანშეწონილად მიიჩნევს 2017 წლის 24 იანვრის №04/3958 გადაწყვეტილების სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობას (ამ მიმართებით საკასაციო სასამართლო მიუთითებს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს დიდი პალატის გადაწყვეტილებაზე, საქმეზე - CASE OF LOPES DE SOUSA FERNANDES v. PORTUGAL (Application no. 56080/13), § 198-199.).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96.1 მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასების და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, დაუშვებელია ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ.

ამასთან, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 17.2. მუხლის თანახმად, სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების შემოწმებისას აქტის გამომცემმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა უზრუნველყოს მიღებული გადაწყვეტილების მართლზომიერების დამტკიცება სასამართლოს წინაშე, ვინაიდან საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 5.1. მუხლის მიხედვით ადმინისტრაციულ ორგანოს უფლება არა აქვს კანონმდებლობის მოთხოვნების საწინააღმდეგოდ განახორციელოს რაიმე ქმედება, რაც გულისხმობს ადმინისტრაციული ორგანოს (თანამდებობის პირის) ვალდებულებას და სამართლებრივ პასუხისმგებლობას აქტის კანონიერებასთან დაკავშირებით. შესაბამისად, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 17.2. მუხლი სადავო აქტის კანონიერების მტკიცების ტვირთს აკისრებს მის გამომცემ ადმინისტრაციულ ორგანოს და ავალდებულებს დაამტკიცოს, რომ მან უზრუნველყო მის მიერ გამოცემული გადაწყვეტილების კანონის საფუძველზე და მის შესაბამისად მომზადება, მიღება, გამოცემა (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის განჩინებები ბს-626-596(კ-07); №ბს-1236(კ-18)).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება მოიცავს ადმინისტრაციული ორგანოს ძირითად პროცედურულ ვალდებულებას - გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ეს უმნიშვნელოვანესი იმპერატიული ხასიათის დანაწესი ემსახურება საჯარო მმართველობის კანონიერების პრინციპს, რამდენადაც ყოველი მმართველობითი გადაწყვეტილების მიღება უნდა ეფუძნებოდეს განსახილველი საკითხის გარემოებებისა და ფაქტების ობიექტურ შესწავლა-გამოკვლევას, რომლის შეფასებიდან უნდა გამომდინარეობდეს საკითხის გადასაწყვეტად ჩამოყალიბებული დასკვნა. ამ ვალდებულების შესრულება ემსახურება ადმინისტრაციული ორგანოს ასევე უმნიშვნელოვანეს - მიღებული გადაწყვეტილების დასაბუთების ვალდებულებას -ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა ახსნას, განმარტოს, დაასაბუთოს, თუ რატომ რა ფაქტებზე დაყრდნობით მიიღო ამგვარი გადაწყვეტილება, გარდა აღნიშნულისა, გადაწყვეტილების დასაბუთება აუცილებელია ადრესატისათვის, რათა შეაფასოს მისი მართლზომიერება, დარწმუნდეს მის კანონშესაბამისობაში, ხოლო უფლების დარღვევის განცდის შემთხვევაში ისარგებლოს გასაჩივრების შესაძლებლობით, მას უნდა შეეძლოს იცოდეს რა არგუმენტებით უნდა დაუპირისპირდეს მიღებულ გადაწყვეტილებას, რასაც დასაბუთების გარეშე გადაწყვეტილების მიღების პირობებში, მოკლებულია. აგრეთვე, დასაბუთებული აქტის გამოცემა აადვილებს საჩივრის ან სარჩელის განმხილველი ორგანოების მიერ მისი კანონიერებისა და მიზანშეწონილობის გადამოწმების პროცესს. კანონმდებელი იმდენად არსებით და აქტის კანონიერების განმსაზღვრელ ფუნქციას ანიჭებს საქმის გარემოებათა გამოკვლევას, რომ იმპერატიულად კრძალავს, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაუდოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 18 თებერვლის №ბს-463-451(კ-13) გადაწყვეტილება; 2020 წლის 17 სექტემბრის №ბს-974(2კ-19) განჩინება).

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, უფლებამოსილია, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად ცნოს იგი და ადმინისტრაციულ ორგანოს დაავალოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. აღნიშნული დანაწესის გამოყენების აუცილებელ წინაპირობას წარმოადგენს სასამართლოს მხრიდან საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და სადავო საკითხის არსებითად გადაწყვეტის შეუძლებლობა. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით მინიჭებულ უფლებამოსილებას სასამართლო იყენებს იმ შემთხვევაში, როცა სასამართლო წესით ვერ ხერხდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება. მათი დადგენა მხოლოდ ადმინისტრაციულ ორგანოს შეუძლია მისთვის კანონით მინიჭებული უფლებამოსილებიდან გამომდინარე ან აღნიშნული საკითხი მის დისკრეციას განეკუთვნება. შესაბამისად, შეუძლებელი ხდება სასამართლოს მიერ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მატერიალური კანონიერების შეფასება. (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 13 დეკემბრის №ბს-681-681(კ-18) გადაწყვეტილება).

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები. შესაბამისად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2017 წლის 24 იანვრის №04/3958 გადაწყვეტილება (შესაბამის ნაწილში) და ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა დაევალოს საქმის გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

რაც შეეხება, სასარჩელო მოთხოვნას სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2017 წლის 8 დეკემბრის №04/75772 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შესახებ, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციულ საჩივარს, როგორც უფლების დაცვის საშუალებას, მხარისათვის განსაკუთრებული ინტერესი გააჩნია. ადმინისტრაციული წარმოება ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებით გულისხმობს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების გადამოწმებას როგორც ფორმალური, ისე მატერიალური თვალსაზრისით. ამდენად, სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს გასაჩივრებული აქტის კანონიერებისა და მიზანშეწონილობის გადამოწმების ვალდებულება წარმოეშვა მაღალი ხარისხით, თუმცა საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის შესახებ გადაწყვეტილებით დგინდება, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ არ გამოიკვლია საქმეში არსებული მტკიცებულებები, დამატებით არ შეაფასა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და არ გააკეთა დასაბუთებული დასკვნა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის მართვის დეპარტამენტის უფროსის 2017 წლის 24 იანვრის №04/3958 გადაწყვეტილების ,,საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში გაწეული მომსახურების ანაზღაურებაზე უარის თქმის შესახებ” პაციენტების - ს. ჯ-ის, მ. ნ-ი, ა. ჟ-ისა და ე. ბ-ის შემთხვევების ნაწილში კანონიერებასთან დაკავშირებით. ამდენად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სახეზეა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2017 წლის 08 დეკემბრის №04/75772 გადაწყვეტილების ,,შპს ,,მ....ოს” 2017 წლის 26 ოქტომბრის №1706/02 ადმინისტრაციული საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ“ გადაწყვეტილების, პაციენტების ს. ჯ-ის, მ. ნ-ის, ა. ჟ-ისა და ე. ბ-ის შემთხვევების ნაწილში, ბათილად ცნობის საფუძველი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლის საფუძველზე, არსებობს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და სს „...ების“ საკასაციო საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების საფუძველი.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53.3 მუხლის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, იგი შესაბამისად შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 10.2 მუხლის თანახმად, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმის გარემოებების სათანადო გამოკვლევის გარეშე, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია აანაზღაუროს პროცესის ხარჯები მის სასარგებლოდ გადაწყვეტილების გამოტანის შემთხვევაშიც. ამდენად, სადავო საკითხის ასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე გადაწყვეტის პირობებში, სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნულ სააგენტოს სს „...ების“ სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის სახით პირველი ინსტანციის სასამართლოში გადახდილი 100 ლარის, სააპელაციო სასამართლოში გადახდილი 150 ლარის და საკასაციო სასამართლოში გადახდილი 300 ლარის (სულ 550 ლარის) ანაზღაურება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, ამავე კოდექსის მე-10 მუხლის მე-2 ნაწილით და 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 257-ე და 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. სს „...ების“ საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 28 ივნისის განჩინება და საქმეზე მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. სს „...ების“ სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

4. სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის მართვის დეპარტამენტის უფროსის 2017 წლის 24 იანვრის №04/3958 გადაწყვეტილება ,,საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში გაწეული მომსახურების ანაზღაურებაზე უარის თქმის შესახებ” პაციენტების - ს. ჯ-ის, მ. ნ-ის, ა. ჟ-ისა და ე. ბ-ის შემთხვევების ანაზღაურებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნულ სააგენტოს დაევალოს, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების შეფასების და გამოკვლევის შემდეგ, კანონით დადგენილ ვადაში, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა;

5. ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2017 წლის 08 დეკემბრის №04/75772 გადაწყვეტილება ,,შპს ,,მ....ოს” 2017 წლის 26 ოქტომბრის №1706/02 „ადმინისტრაციული საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ“, პაციენტების ს. ჯ-ის, მ. ნ-ის, ა. ჟ-ისა და ე. ბ-ის შემთხვევების ნაწილში;

6. სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნულ სააგენტოს სს „...ების“ სასარგებლოდ დაეკისროს მის მიერ საქალაქო, სააპელაციო და საკასაციო სასამართლოში სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 550 ლარის (100+150+300) ანაზღაურება;

7. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: ქ. ცინცაძე

მოსამართლეები: ნ. ქადაგიძე

ნ. სხირტლაძე