ბს-701(3კ-19) 22 ივლისი, 2021წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ქეთევან ცინცაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, საქართველოს მთავრობის და ნ. გ-ის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.11.2018წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

დ. ჩ-მა სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების საქართველოს მთავრობის, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის მიმართ და მოითხოვა ქ. თბილისში, ისანი-სამგორის რაიონში, ...ის გამზ. ...-ში მდებარე ლიტ. ,,ა“ შენობა-ნაგებობის პირველ სართულზე არსებული 147,19 კვ.მ. ფართიდან 6,6 კვ.მ. ფართის ნაწილში საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 30.06.2009წ. №15/1539/9-9 წერილის, საქართველოს მთავრობის 01.06.2011წ. №1198 განკარგულების, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 13.06.2011წ. №1-1/923 ბრძანების და 25.07.2011წ. ხელშეკრულების, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 07.07.2009წ. №... და 29.07.2009წ. №... გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა.

დავის საქალაქო სასამართლოში განხილვისას, სასკ-ის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაება ნ. გ-ე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 30.06.2017წ. გადაწყვეტილებით დავით ჩ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 30.06.2009წ. №15/1539/9-9 წერილი, საქართველოს მთავრობის 01.06.2011წ. №1198 განკარგულება, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 13.06.2011წ. №1-1/923 ბრძანება, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და ნ. გ-ეს შორის 25.07.2011წ. გაფორმებული გაცვლის ხელშეკრულება, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 07.07.2009წ. №... და 29.07.2011წ. №... გადაწყვეტილებები ქ. თბილისში, ისანი-სამგორის რაიონში, ...ის გამზ. ...-ში მდებარე ლიტ. ,,ა” შენობა-ნაგებობის პირველ სართულზე არსებული 147.19 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართიდან სადავო 6.6 კვ.მ. ფართობის ნაწილში. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, ნ. გ-ის და საქართველოს მთავრობის მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.11.2018წ. განჩინებით საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, ნ. გ-ისა და საქართველოს მთავრობის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ მოსარჩელე დ. ჩ-ი წარმოადგენს ქ. თბილისში, ...ის გამზირ ...-ში მდებარე უძრავი ნივთის - 33.00 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართის მესაკუთრეს. აღნიშნული უფლების საჯარო რეესტრში მის სახელზე რეგისტრაციის საფუძველი არის 28.06.1997წ. სს „...ი ბანკსა და დ. ჩ-ს შორის გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზე დ. ჩ-მა იყიდა ქ. თბილისში, ...ის გამზირ ...-ში მდებარე ლიტ. „ა“ ხუთსართულიანი საცხოვრებელი სახლის პირველ სართულზე განლაგებული 33 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართი. დ. ჩ-ის საკუთრების უფლება საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა 02.05.2007წ. (საკადასტრო კოდი ...). გარდა მითითებული, საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული ფართისა (33 კვ.მ.), დ. ჩ-ის ფაქტობრივ მფლობელობაშია ამავე მისამართზე მდებარე 6.6. კვ.მ. დამხმარე ფართი (სველი წერტილი), რომელიც დღეის მდგომარეობით, საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია ნ. გ-ის სახელზე, როგორც 147.19 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართის შემადგენელი ნაწილი. მოსარჩელის ინტერესს წარმოადგენს გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა მის ფაქტობრივ მფლობელობაში არსებული ქ. თბილისში, ...ის გამზ. ...-ში მდებარე 6.6. კვ.მ. ფართის ნაწილში. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სადავო ფართზე თავდაპირველად სახელმწიფოს სახელზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციას საფუძვლად დაედო ტექნიკური აღრიცხვის არქივში დაცული, ქ. თბილისში, ...ის გამზირ N92-ში მდებარე ლიტ. „ა“ შენობა-ნაგებობებთან დაკავშირებით გაცემული სიტუაციური ნახაზი (30.06.2009წ. №15/1539/9-9 და 07.07.2009წ. №... სადავო აქტები). ამავე მონაცემების გათვალისწინებით მოხდა ნ. გ-ის მიმართ სადავო აქტების: საქართველოს მთავრობის 01.06.2011წ. №1198 განკარგულების, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 13.06.2011წ. №1-1/923 ბრძანების გამოცემა, ასევე 25.07.2011წ. გაცვლის ხელშეკრულების გაფორმება და 29.07.2011წ. №... გადაწყვეტილებით მის სახელზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნული სიტუაციური ნახაზი ადასტურებს სადავო 6.6 კვ.მ. ფართიდან დაახლოებით 5 კვ.მ. ფართის საერთო სარგებლობის ფართად (დერეფნად) არსებობას, შესაბამისად, სახელმწიფოს მიერ, მისი განკარგვა, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის საფუძველზე, სადავო მისამართზე მესაკუთრეებად რეგისტრირებულ პირთა თანხმობის გარეშე, დაუშვებელი იყო. სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემის დროს უკვე მოქმედებდა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ 11.07.2007წ. კანონი, რომელიც არეგულირებს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების მართვასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს, განსაზღვრავს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ფორმებსა და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საკუთრების ფორმებს, აგრეთვე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წარმოშობის, ჩამოყალიბების, საქმიანობისა და ლიკვიდაციის ძირითად სამართლებრივ პირობებს. ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ" კანონის ამოქმედების შემდეგ ბმა-ს წევრთა საერთო ქონების განკარგვა შესაძლებელია ყველა წევრის თანხმობის საფუძველზე. მოცემულ შემთხვევაში ქ. თბილისში, ...ის გამზ. ...-ში მდებარე საერთო სარგებლობის ფართი - დერეფანი (თავად აპელანტი მხარე - ნ. გ-ეც ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ სადავო ფართი წარმოადგენდა დერეფანს, ანუ საერთო სარგებლობის ფართს) შეყვანილ იქნა პირველ სართულზე ლიტ. „ა“-ში მდებარე 147.19 კვ.მ. ფართში (საკადასტრო კოდით ....), ამ მისამართზე მცხოვრები მესაკუთრეების თანხმობის გარეშე, ამასთან, სადავო ფართით „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის ამოქმედებამდე, ფაქტობრივად ფლობდა და სარგებლობდა დ. ჩ-ი. სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქმეში წარმოდგენილ სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 21.07.2016წ. №004286216 საინჟინრო ექსპერტიზის დასკვნაზე, რომლის მიხედვით 21.07.2016წ. მდგომარეობით მოსარჩელე დ. ჩ-ის საკუთრებაში არსებული 33.00 კვ.მ. არასაცხოვრებელ ფართი (საკადასტრო კოდი: ...) კარის ღიობით უკავშირდება საცხოვრებელი სახლის პირველ სართულზე განლაგებულ 6.6 კვ.მ. არასაცხოვრებელ ფართს, რომელიც დღეის მდგომარეობით წარმოადგენს სანიტარულ კვანძს. ამდენად, დ. ჩ-ის საკუთრების უფლებით 33 კვ.მ. რეგისტრირებულ ფართში არ შედის სადავო ფართი (დერეფანი - სიტუაციური ნახაზის მიხედვით), რომელიც ამჟამად გადაკეთებულია სანიტარულ კვანძად. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოებს 6.6. კვ.მ. ფართის ნაწილში სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემისას არ გამოურიცხავთ სხვა პირების უფლების არსებობა იმ პირობებში, როდესაც დადგენილია, რომ სადავო ფართი მისამართზე მცხოვრებთა საერთო სარგებლობის ფართს წარმოადგენს, შესაბამისად, სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არსებობდა გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის საფუძვლები სადავო 6.6 კვ.მ. ფართის ნაწილში.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.11.2018წ. განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, საქართველოს მთავრობის და ნ. გ-ის მიერ.

კასატორმა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელეს საკუთრებაში გააჩნია კონკრეტული ოდენობის არასაცხოვრებელი ფართი (33კვ.მ.), ხოლო სადავო 6.6კვ.მ. ფართი მოსარჩელის მიერ დაკავებულია შესაბამისი უფლების დამდგენი დოკუმენტის გარეშე, თვითნებურად. სასამართლომ შეფასება არ მისცა ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლის ,,ე“ ქვეპუნქტს, რომლის მიხედვით ინდივიდუალური საკუთრება არის ბინის ან/და არასაცხოვრებელი ფართობის საკუთრება, აგრეთვე ამ ფართობის შემადგენელი ის ნაწილები, რომლებიც შეიძლება გადაკეთდეს, მოსცილდეს ანდა დაემატოს ისე, რომ ამით გაუმართლებლად არ შეილახოს საერთო საკუთრება ან ინდივიდუალურ საკუთრებაზე დაფუძნებული სხვა რომელიმე ბინის მესაკუთრის უფლება, ასევე, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრის მფლობელობაში არსებული მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსები (სარდაფები, სხვენები და ა.შ.). კასატორს მიაჩნია, რომ სასამართლომ მხედველობაში არ მიიღო ის გარემოება, რომ დ. ჩ-ისა და სახელმწიფოს საკუთრებაში რეგისტრირებული ფართი ერთ მთლიან ფართს წარმოადგენდა. დ. ჩ-ის საკუთრებაში 33 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართის რეგისტრაცია, დარჩენილი ფართის მიმართ მის მართლზომიერ მფლობელობას არ წარმოშობდა. ერთი მთლიანი ფართიდან კონკრეტული ოდენობის ფართის გამოყოფა არ ნიშნავს გამოყოფილ ფართზე საერთო სარგებლობის წესების გავრცელებას. სამინისტროს გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობის საფუძველი გახდა მხოლოდ ის გარემოება, რომ მოსარჩელე სარგებლობს სადავო ფართით. თუკი მივიჩნევთ, რომ სახელმწიფო საკუთრებად აღირიცხა საერთო სარგებლობის ფართი და ეს უკანასკნელი ინდივიდუალურ საკუთრებად ვერ იქნებოდა მიჩნეული, ასეთ შემთხვევაში სასამართლომ არასათანადო მოსარჩელის მიერ აღძრული სარჩელი დააკმაყოფილდა და გვერდი აუარა იმ ფაქტს, რომ საერთო საკუთრებაზე გადაწყვეტილებას იღებს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა, შესაბამისად, მხარეს საერთო სარგებლობის ქონებასთან მიმართებით სწორედ ამხანაგობა წარმოადგენს, რაც სსკ-ის 84-ე მუხლის შესაბამისად გამორიცხავს არასათანადო მოსარჩელის მიერ აღძრული სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას.

კასატორმა საქართველოს მთავრობამ აღნიშნა, რომ საქართველოს მთავრობის 01.06.2011წ. №1198 განკარგულებით ნ. გ-ეს საკუთრებაში გადაეცა არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი ს/კ ... და სადავო 147.19კვ.მ. ფართი საკადასტრო კოდით .... აღნიშნული განკარგულების პროექტის საქართველოს მთავრობაში ინიცირება განხორციელდა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მიერ, რომელსაც თავის მხრივ წერილით მიმართა ფიზიკურმა პირმა ნ. გ-ემ და შესთავაზა მისი კუთვნილი არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთების სანაცვლოდ სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის და სადავო 147,19 კვ.მ. ფართის გადაცემა. აღნიშნული დროისათვის სადავო ქონება რეგისტრირებული იყო სახელმწიფო საკუთრებად, რაც დასტურდება საჯარო რეესტრის ამონაწერით. სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემულია ,,სახელმწიფო ქონების შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად. სარჩელზე დართული მასალებით გაურკვეველია სადავო 6.6 კვ.მ. ფართის მოსარჩელის კუთვნილი ფართის დამხმარე ფართის სახით არსებობა.

კასატორმა ნ. გ-ემ აღნიშნა, რომ სადავო 6.6 კვ.მ. ფართი არასოდეს ყოფილა დ. ჩ-ის საკუთრებაში. საინჟინრო ექსპერტიზით დადგენილია, რომ 6.6 კვ.მ. ფართი მიერთებულია დ. ჩ-ის საკუთრებაში არსებულ ფართთან. აღნიშნული დ. ჩ-მა განახორციელდა უნებართვოდ და მიითვისა სხვისი საკუთრება დერეფნის გადატიხვრის და მის საკუთრებაში არსებული ფართიდან შესასვლელი კარის მოწყობის გზით. კასატორი მიუთითებს, რომ აღნიშნული ქონება წარმოადგენდა სახელმწიფო საკუთრებად რეგისტრირებული ფართის განუყოფელ ნაწილს და არა ცალკე დამოუკიდებელ დამხმარე ფართს. კასატორის მოსაზრებით სასამართლომ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ სადავო ფართი წარმოადგენდა ამხანაგობის საერთო საკუთრებაში შემავალ ფართს. საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებებით დგინდება, რომ სადავო ფართი იყო სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული 147,19კვ.მ. ფართის შემადგენელი ნაწილი და რეგისტრაციისას ამხანაგობის მხრიდან დამატებით თანხმობას არ მოითხოვდა. სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობდა, რადგან საკუთრების უფლების რეგისტრაცია განხორციელდა ტექნიკური აღრიცხვის არქივში დაცულ მონაცემებზე დაყრდნობით. ადმინისტრაციულ ორგანოს არ გააჩნდა ვალდებულება დ. ჩ-ის მიერ უკანონოდ მითვისებულ და დაკავებულ ფართთან დაკავშირებით ეწარმოებინა რაიმე სახის მოკვლევა ან ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრებისაგან მოეთხოვა თანხმობა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, საქართველოს მთავრობის და ნ. გ-ის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ შედეგობრივად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ სადავო ფართს „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის ამოქმედებამდე ფაქტობრივად ფლობდა და სარგებლობდა დ. ჩ-ი. „ბინათმესაკუთრეთა შესახებ“ კანონი მიღებული იქნა 11.07.2007წ. და ამოქმედდა იმავე წლის 1 აგვისტოდან. საქმეში დაცული მასალებით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს რეგისტრაციის შესახებ 29.07.2011წ. გადაწყვეტილებით ქ. თბილისში, ...ის ქ. ...-ში მდებარე 147,19 კვ.მ. ფართზე დარეგისტრირდა ნ. გ-ის საკუთრების უფლება (საკადასტრო კოდი ...). რეგისტრაციის საფუძველს წარმოადგენს 25.07.2011წ. გაცვლის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად სამინისტრომ გადასცა და ნ. გ-ემ საკუთრებაში მიიღო ქ. თბილისში, ...ის ქ. ...-ში, პირველ სართულზე, ლიტ. „ა“-ში სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული 147,19 კვ.მ. ფართობი. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და ნ. გ-ეს შორის გაცვლის ხელშეკრულების დადებისას, ასევე ამ ხელშეკრულების საფუძველზე უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში ნ. გ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის დროისათვის სადავო 6,6 კვ.მ. ფართი ნ. გ-ეს ფაქტობრივ მფლობელობაში არ მიუღია. ნ. გ-ის წარმომადგენელმა 16.09.2015წ. მიმართა საჯარო რეესტრს და მოითხოვა მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის (საკადასტრო კოდი ...) დაყოფის საფუძველზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. სარეგისტრაციო წარმოება შეჩერდა იმ საფუძვლით, რომ განმცხადებლის მიერ წარდგენილ აზომვით ნახაზზე ასახული ფართი არ მოიცავს ტექნიკური აღრიცხვის არქივის მიერ გაცემულ სართულებრივ გეგმაზე მონიშნულ №130 ოთახს და №132 ოთახის ნაწილს. განმცხადებელს განემარტა, რომ წარმოსადგენია სარეგისტრაციო ფართის სრული აზომვითი ნახაზი. აღნიშნული სარეგისტრაციო წარმოების მასალები კიდევ ერთხელ მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ ნ. გ-ის საკუთრებაში არსებული ფართის დაყოფის მიზნით შესრულებული აზომვითი ნახაზები არ მოიცავდა სადავო 6,6 კვ.მ. ფართს. საყურადღებოა ასევე ის გარემოებაც, რომ ნ. გ-ემ დაყოფის რეგისტრაციის თაობაზე წარმოებული სარეგისტრაციო წარმოების ფარგლებში ხარვეზის აღმოფხვრის მიზნით 08.10.2015წ. განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრს. განცხადებაში ნ. გ-ე აღნიშნავს, რომ ტექნიკური აღირცხვის არქივში დაცულ სართულებრივ გეგმაზე მონიშნული ფართი რეალურად არ შეესაბამება მის საკუთრებაში არსებულ ფართს. განმცხადებელმა მოითხოვა უძრავი ნივთის დაყოფა მის მიერ წარდგენილი აზომვითი ნახაზების შესაბამისად, რაც ნაცვლად 147,19 კვ.მ.-ისა შეადგენს 139,79 კვ.მ. ფართს. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ გაცვლის ხელშეკრულების დადებისა და უძრავ ნივთზე საკუთრების რეგისტრაციის დროისათვის ნ. გ-ისათვის ცნობილი იყო ხელშეკრულებით გადაცემული ფართის ფიზიკური მახასიათებლები. მოსარჩელე მიუთითებს, რომ 07.04.2016წ. სამოქალაქო სარჩელით მიმართა სასამართლოს დ. ჩ-ის მიმართ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის მოთხოვნით, ანუ მას შემდეგ, რაც 16.09.2015წ. განცხადების საფუძველზე საჯარო რეესტრში დაწყებული სარეგისტრაციო წარმოების ფარგლებში მისთვის ცნობილი გახდა რეგისტრირებული ფართისა და ფაქტობრივად არსებული ფართის ურთიერთშეუსაბამობის შესახებ. ამდენად, საქმეში დაცული მასალებისა და სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით განსახილველი დავის ფარგლებში არ გამოვლენილა ნ. გ-ის კეთილსინდისიერ შემძენად მიჩნევის სამართლებრივი საფუძვლები.

ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილია, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემის დროისათვის სადავო 6,6 კვ.მ. ფართს ფაქტობრივად ფლობდა დ. ჩ-ი. სზაკ-ის 95.2 მუხლის დათქმიდან გამომდინარე ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების შესახებ აცნობოს დაინტერესებულ მხარეს და უზრუნველყოს მისი მონაწილეობა ადმინისტრაციულ წარმოებაში, რაც განსახილველ შემთხვევაში მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ არ იქნა განხორციელებული. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს უფლება აქვს განიხილოს და გადაწყვიტოს საკითხი მხოლოდ იმ შემთხვევაში თუ დაინტერესებულ მხარეს მიეცა საკუთარი მოსაზრების წარდგენის შესაძლებლობა (სზაკ-ის მე-13 მუხ.). ხსენებულ მუხლში დეკლარირებული წესი ადმინისტრაციული წარმოების უმნიშვნელოვანეს პრინციპთაგანია, რომელიც მიზნად ისახავს იმ პირების მაქსიმალურ დაცვას, რომლის უფლებებსაც შესაძლოა შეეხოს გამოსაცემი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. აღნიშნული პირები უფლებამოსილნი არიან მონაწილეობა მიიღონ ამ აქტის გამოცემასთან დაკავშირებულ ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში და თავისი გავლენა მოახდინონ ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილებაზე, რაც ხელს უწყობს არა მხოლოდ დაინტერესებული მხარის უფლებების დაცვას, არამედ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ არსებითად სწორი, ობიექტური გადაწყვეტილების მიღებას. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ რეგისტრაციის სისრულის პრეზუმფციიდან გამომდინარე აქტის გამოცემისას ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო უზრუნველყო ადმინისტრაციულ წარმოებაში მოსარჩელის ჩაბმა, ადმინისტრაციული წარმოების აღნიშნული წესის დარღვევამ გამოიწვია სზაკ-ის მე-13, 95-ე, 98-ე და 99-ე მუხლებით რეგლამენტირებული მოთხოვნების დარღვევა (სუსგ №ბს-320-311 (2კ-12), 10.04.2014წ.).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემის დროისათვის მოქმედებდა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ 11.07.2007წ. კანონი, რომელიც არეგულირებს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების მართვასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს, განსაზღვრავს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საკუთრების ფორმებს, აგრეთვე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წარმოშობის ძირითად სამართლებრივ პირობებს (პირველი მუხ.). „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის თანახმად, ერთმანეთისაგან იმიჯნება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საკუთრების ფორმები. კანონი ითვალისწინებს მრავალბინიან სახლში, როგორც ინდივიდუალური, ასევე საერთო საკუთრების ობიექტების არსებობას. საერთო ქონებას მიეკუთვნება მრავალბინიანი სახლის მზიდი და შემომზღუდავი არამზიდი (ფასადის) კონსტრუქციები: საძირკვლები, კარკასი, კედლები, საერთო სარგებლობის აივნები, სახლის ვესტიბიულები, სადარბაზოები, დერეფნები, კიბის უჯრედები, სარდაფები, სხვენები და ა. შ., უკეთუ ისინი არ არიან ინდივიდუალურ საკუთრებაში (5.4 მუხ. „გ“, „დ“ ქვ.პ.). ამდენად, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის თანახმად, დერეფანი ამხანაგობის საერთო ქონების შემადგენლობაში შედის. ასეთ ობიექტზე ამხანაგობის საკუთრების უფლება ნორმატიულად არის განმტკიცებული.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის ამოქმედების შემდეგ, ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების განკარგვა შესაძლებელია ამხანაგობის წევრთა თანხმობის საფუძველზე. განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ სადავო ფართის ნაწილი ამხანაგობის წევრთა საერთო სარგებლობის ფართს (დერეფანს) შეადგენს, რომელიც შეყვანილ იქნა ქ. თბილისში, ...ის გამზ. ...-ში პირველ სართულზე, ლიტ „ა“-ში მდებარე 147.19 კვ.მ. ფართში (საკადასტრო კოდით ....), ამ მისამართზე მცხოვრები მესაკუთრეების თანხმობის გარეშე. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). მოცემულ შემთხვევაში იმ ფაქტობრივ გარემოებასთან დაკავშირებით, რომ სადავო ფართის ნაწილი შეადგენს საერთო სარგებლობის ფართს (დერეფანს), კასატორებს დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) არ წარმოუდგენიათ. გარდა ამისა საქმის მასალებში დაცული 21.07.2016წ. საინჟინრო ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად სადავო ფართი, რომელიც წარმოადგენს სანიტარულ კვანძს, მესამე პირის საკუთრებაში რეგისტირებული ფართისაგან გამიჯნულია კაპიტალური კედლით, ნ. გ-ეს არ შეუძლია ისარგებლოს ამ ფართით, ვინაიდან არ არის მოწყობილი დამაკავშირებელი ღიობი. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება მიუთითებს იმაზე, რომ სადავო 6,6 კვ.მ. ფართი არ წარმოადგენს ნ. გ-ის საკუთრებაში რეგისტრირებულ ფართთან დაკავშირებულ ფართს. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ განსახილველ შემთხვევაში არსებობდა გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ნაწილობრივ ბათილად ცნობის საფუძვლები, ვინაიდან მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოებს სადავო 6.6 კვ.მ. ფართის ნაწილში გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემისას არ გამოურიცხავთ სხვა პირების უფლების არსებობა.

უსაფუძვლოა კასატორის საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ სადავო ფართის ამხანაგობის საერთო სარგებლობის ფართად მიჩნევის შემთხვევაში, დ. ჩ-ი არ წარმოადგენს სათანადო მოსარჩელეს. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის ამოქმედებისთანავე - 2007 წლის პირველი აგვისტოდან, დაფუძნებულად ჩაითვალა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა ისეთ მრავალბინიან სახლში, რომელიც განთავსებულია ერთ მიწის ნაკვეთზე და რომელშიც მდებარეობს ორზე მეტი ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ბინა (11.1 მუხ.). ყოველი ბინის მესაკუთრე ipso jure ამ ამხანაგობის წევრია, ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრობა მესაკუთრეთა ნებაზე არ არის დამოკიდებული, ბინის მესაკუთრე მრავალბინიან სახლში ავტომატურად ითვლება ამხანაგობის წევრად. აღნიშნული იმით არის განპირობებული, რომ ბინის მესაკუთრე იმავდროულად საერთო საკუთრების მოწილეცაა, საერთო საკუთრება კი მოითხოვს ამხანაგობის ორგანოს მეშვეობით მართვას. საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივისგან განსხვავებით, სკ-ის 1512-ე მუხლის თანახმად, მათ უფლებამონაცვლედ მიჩნეული ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობა არ საჭიროებს რაიმე პროცედურის დაცვას, დამფუძნებელი დოკუმენტების შედგენას და რეგისტრაციას. ამხანაგობა არსებობს ბინის მესაკუთრეთა ფაქტობრივი ერთობის ძალით, ბინის მესაკუთრეებს აერთიანებს ის, რომ ისინი ერთ ჭერქვეშ, ერთ შენობაში მეზობლად იმყოფებიან და ბუნებრივად არიან ვალდებულნი ერთმანეთის ინტერესებს სცენ პატივი (სუს დიდი პალატის 13.10.2003წ., №3გ/ად-448-კ-02). სადავო ფაქტობრივ გარემოებას არ წარმოადგენს, რომ ქ. თბილიში, ...ის ქ. ...-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი მრავალბინიანი სახლია, რომელიც შედგება ორზე მეტი ინდივიდლუარი საკუთრების საგნისაგან (ბინისაგან). საქმის მასალებით დადგენილია, რომ მოსარჩელე ქ. თბილიში, ...ის ქ. ...-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის 33 კვ.მ. ფართის მესაკუთრეს წარმოადგენს. ამდენად, დ. ჩ-ი არის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრი, რის გამოც უსაფუძვლოა სამინისტროს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ დ. ჩ-ი არასათანადო მოსარჩელეს წარმოადგენს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, საქართველოს მთავრობის და ნ. გ-ის საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, საქართველოს მთავრობის და ნ. გ-ის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.11.2018წ. განჩინება;

3. დ. გ-ს (პირადი ნომერი ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 11.06.2019წ. №8049385826 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ქ. ცინცაძე