ბს-779 (2კ-20) 30 სექტემბერი, 2021 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, გიორგი გოგიაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსა და სს „...ის“ საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 23.10.2019წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „...მა“ 23.12.2014წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის მიმართ შპს „...ისათვის“ საჯარიმო სანქციის დაკისრების შესახებ სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის 17.11.2014წ. N10-231/ო ბრძანების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 26.12.2014წ. განჩინებით, სასკ-ის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა სს „...ი“.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 17.02.2016წ. მოსამზადებელი სხდომის ოქმით მოპასუხე სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის უფლებამონაცვლედ მიჩნეულ იქნა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 29.11.2017წ. გადაწყვეტილებით შპს „...ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის 17.11.2014წ. N10-231/ო ბრძანება შპს „...ისათვის“ საჯარიმო სანქციის დაკისრების შესახებ. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა სს „...ისა“ და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.09.2018წ. განჩინებით საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს უფლებამონაცვლედ დადგენილ იქნა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 23.10.2019წ. განჩინებით საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსა და სს „...ის“ სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს მთავრობის 14.05.2012წ. N177 დადგენილებით დამტკიცებულ „სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამების ფარგლებში სამედიცინო და სადაზღვევო მომსახურების მიწოდების წესებზე“, რომლის 3.4 მუხლის „ა.დ.ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მზღვეველი უფლებამოსილია არ აუნაზღაუროს მიმწოდებელს სადაზღვევო შემთხვევა, თუ მიმწოდებელმა სადაზღვევო შემთხვევის ღირებულების უსაფუძვლოდ გაზრდის მიზნით განახორციელა შემდეგი ქმედება - მიმწოდებლის მიერ განხორციელდა შემთხვევისათვის მცდარი კოდის მინიჭება ან/და დიაგნოზის დამძიმება. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მზღვეველის უფლება არ აანაზღაუროს შემთხვევის ღირებულება და მიმწოდებლის დაჯარიმების საფუძვლები წარმოიშობა იმ შემთხვევაში, თუკი მიმწოდებელი შემთხვევას მიანიჭებს მცდარ კოდს ან/და დაამძიმებს დიაგნოზს და თუ აღნიშნული მიზნად ისახავს სადაზღვევო შემთხვევის ღირებულების უსაფუძვლოდ გაზრდას. ამასთან, მითითებული გარემოების არსებობა უნდა დადასტურდეს სათანადო მტკიცებულებებით - ექსპერტების დასკვნით ან სამედიცინო მედიაციის სამსახურის აქტით ან საქართველოში მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. განსახილველ შემთხვევაში სადავო აქტის გამოცემის საფუძველი გახდა სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის მიერ 17.06.2014წ. მიღებული რეკომენდაცია. სააპელაციო სასამართლო დადასტურებულად მიიჩნევს, რომ შპს „...სა და სს „...ს“ შორის სასამართლოში მიმდინარეობს სამოქალაქო დავა, სადაც სადავოდაა გამხდარი ე. ბ-ის შემთხვევაც. ამასთან, სარჩელი სასამართლოში წარდგენილ იქნა 17.06.2014წ. რეკომენდაციის გამოცემის შემდეგ და სადავო აქტის გამოცემამდე. ამდენად, ძირითადი დოკუმენტი, რომელსაც დაეყრდნო ადმინისტრაციული ორგანო გასაჩივრებული აქტის გამოცემისას, არ არის სავალდებულო ხასიათის. ასეთ პირობებში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ მოპასუხეს მიეღო კანონით გათვალისწინებული ყველა ზომა, სხვა სათანადო მტკიცებულებების მოპოვებისა და შეფასების მიზნით, რათა განსაზღვრულიყო რამდენად მოხდა კოდის არასწორად მინიჭება შემთხვევის საფასურის გაზრდის მიზნით. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმეში დაცულ ექსპერტთა დასკვნებზე და აღნიშნა, რომ ხსენებული დასკვნები წარმოადგენს კანონით გათვალისწინებულ სპეციალურ მტკიცებულებებს, გამოცემულია კომპეტენტურ პირთა მიერ და გამორიცხავს მოსარჩელის მოქმედებას სადაზღვევო შემთხვევის ღირებულების უსაფუძვლოდ გაზრდის მიზნით, პაციენტის მკურნალობის ხანგრძლივობა გამოწვეული იყო შემთხვევის სირთულით. ასეთ პირობებში კლინიკის მიმართ სანქციის დაკისრების წინაპირობები არ არსებობს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 23.10.2019წ. განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსა და სს „...ის“ მიერ.

კასატორი - სს „...ი“ ექსპერტთა დასკვნებზე მითითებით აღნიშნავს, რომ კოდების სიმცდარე ამძიმებდა დიაგნოზებს, რაც თავის მხრივ დაფინანსების წესიდან გამომდინარე ზრდიდა მომსახურების საფასურს. სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის 17.06.2014წ. რეკომენდაცია გაიცა როგორც სს „...ის“ მიერ წარდგენილი სარეცენზიო დასკვნების, ასევე სარჩელზე დართული შპს „ვ...ის“ დასკვნის ანალიზის საფუძველზე. სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის 17.11.2014წ. N10-231/ო ბრძანებით შპს „...ს“ სს „...ის“ სასარგებლოდ საქართველოს მთავრობის 14.05.2012წ. N177 დადგენილების 3.4 მუხლის „ა.დ.ა“ ქვეპუნქტით გათვალიწინებული გარემოებიდან გამომდინარე, დაეკისრა ფულადი ჯარიმა 5000 (ხუთი ათასი) ლარის ოდენობით. აღნიშნული აქტი არ უნდა ყოფილიყო ბათილად ცნობილი. განსახილველ შემთხვევაში უნდა გაირკვეს სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის 17.11.2014წ. N10-231/ო ბრძანების მატერიალური კანონიერების საკითხი. იმისათვის, რომ განხორციელდეს სამედიცინო დაწესებულების დაჯარიმება, სახეზე უნდა იყოს შემდეგი გარემოება: 1. დიაგნოზის დამძიმება ან კოდების სიმცდარე; 2. ეს სიმცდარე უნდა იწვევდეს ღირებულების ზრდას. სწორედ ეს გარემოებები უნდა ყოფილიყო გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გასაჩივრებული აქტის გამოცემისას. მთავრობის 14.05.2012წ. N177 დადგენილების 3.4 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად: მხარეები თანხმდებიან რომ ამ პუნქტის „ა“, „ა.გ“ და „ა.დ“ ქვეპუნქტებით აღწერილი გარემოებები დადასტურებული უნდა იყოს მხარეთა მიერ მოწვეული ექსპერტების დასკვნით ან სამედიცინო მედიაციის სამსახურის აქტით ან საქართველოში მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. განსახილველ შემთხვევაში მედიაციის აქტში პირდაპირ არის მითითებული სადავო პაციენტების მიმართ მოთხოვნილი თანხების უსაფუძვლობა. რეკომენდაციის კონონიერების საკითხი მოსარჩელის მიერ სადავოდ არ გამხდარა. სასამართლომ დაარღვია დისპოზიციურობის პრინციპი და სასკ-ის 28¹ მუხლი.

კასატორი მიუთითებს „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ კანონზე, „სამედიცინო მედიაციის სამსახურის შექმნისა და მისი დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 04.04.2012წ. N01-18/ნ ბრძანებაზე და აღნიშნავს, რომ სამედიცინო მედიაცია წარმოადგენს იმ ორგანოს, რომელიც კანონმდებელმა დაადგინა ამ ტიპის დავების განმხილველ კომპეტენტურ ორგანოდ, ის საქმეს იხილავს და გადაწყვეტილებას იღებს კოლეგიურად და მასში გარდა იურისტებისა ასევე ერთიანდებიან ექიმები, რომელთაც აქვთ სპეციალური სამედიცინო განათლება სადავო საქმეზე სამედიცინო მომსახურების ხარისხთან დაკავშირებული საკითხების შესაფასებლად. მედიაციის სამსახურის საქმიანობის პრინციპს წარმოადგენს სამართლიანობა და მიუკერძოებლობა. აღსანიშნავია, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში სამედიცინო მედიაციის სამსახური მოქმედებდა ამ პრინციპების დაცვით. კასატორი მიუთითებს საქართველოს მთავრობის 14.05.2012წ. N177 დადგენილების მე-2 მუხლის „ჭ“ ქვეპუნქტზე, 3.1 მუხლის „მ“ ქვეპუნქტზე, „კლინიკური პრაქტიკის ეროვნული რეკომენდაციებისა (გაიდლაინები) და დაავადებათა მართვის სახელმწიფო სტანდარტების (პროტოკოლები) შემუშავების, შეფასების და დანერგვის ეროვნული საბჭოს შექმნისა და მისი დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 27.03.2006წ. N94/ნ ბრძანების 1-ლი მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტზე და აღნიშნავს, რომ კლინიკის მიერ დარღვეულია პროტოკოლები და გაიდლაინები, არ არის ჩატარებული ყველა კვლევა, რომელიც აუცილებელია მძიმე დიაგნოზის დასადასტურებლად. სასამართლომ არ შეაფასა სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის სხდომის ოქმი, სადაც აღწერილია ორივე მხარის პოზიცია განსახილველ საკითხთან მიმართებით. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, არ არსებობდა მედიაციის სამსახურის სადავო გადაწყვეტილების გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.

კასატორი - საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო აღნიშნავს, რომ არ იქნა ჯეროვნად დასაბუთებული თუ რა სამართლებრივი და ფაქტობრივი გარემოებები განაპირობებდა სადავო აქტის ბათილობას. სასამართლომ ყურადღება არ გაამახვილა სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის არსსა და მის დანიშნულებაზე, შესაბამისად, არსებითად არასწორად შეაფასა აღნიშნული ორგანოს რეკომენდაციის სამართლებრივი ბუნება. სააპელაციო სასამართლო სადავო აქტის კანონიერებას გამორიცხავს იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე მითითებით, რომ სასამართლოში მიმდინარეობდა სამოქალაქო დავა სადავო შემთხვევასთან დაკავშირებით და მის დასრულაბემდე შეუძლებელი იყო აქტის გამოცემისთვის აუცილებელი გარემოებების სრულყოფილად შესწავლა. კასატორი აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო დავის მიმდინარეობა თავისთავად ეჭქვეშ არ აყენებს აქტის კანონიერებას და არ მიუთითებს მის ბათილობაზე. სზაკ-ის თანახმად, აქტის კანონიერებისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონეა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ყველა არსებითი გარემოების გამოკვლევა და შეფასება, რასაც განსახილველ შემთხვევაში ჰქონდა ადგილი. აქტი ეფუძნება საექსპერტო დასკვნების სრულყოფილად შესწავლასა და გამოკვლევას. პირველი ინსტანციის გადაწყვეტილების ძალაში დატოვებით გასაჩივრებული განჩინება წინააღმდეგობაშია სადავო პერიოდში მოქმედ კანონმდებლობასთან. საქართველოს მთავრობის 14.05.2012წ. N177 დადგენილებით დამტკიცებული „სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამების ფარგლებში სამედიცინო და სადაზღვევო მომსახურების მიწოდების წესების“ 3.4 მუხლის თანახმად, ის გარემოებები, რომელიც წარმოშობს მზღვევევლის უფლებამოსილებას თანხის აუნაზღაურებლობისა და ასევე სამედიცინო სერვისის მიმწოდებლის დაჯარიმების საფუძვლებს, დადასტურებული უნდა იყოს მხარეთა მიერ მოწვეული ექსპერტების დასკვნით ან სამედიცინო მედიაციის სამსახურის აქტით ან საქართველოში მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. ამდენად, დადგენილებიდან გამომდინარე, კონკრეტული გარემოებები დგინდება მედიაციის სამსახურის შესაბამისი აქტით. ზემოაღნიშნული ცხადყოფს, რომ გასაჩივრებული აქტის საფუძველი შეესაბამება სადავო პერიოდში მოქმედ კანონმდებლობას. სააპელაციო სასამართლომ საქმისათვის განსაკუთრებული მნიშვნელობის მქონე გარემოებებისა და სამართლებრივი დასკვნების სათანადოდ შეფასების გარეშე მიიღო გასაჩივრებული განჩინება, რაც წარმოადგენს მისი გაუქმების საფუძველს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსა და სს „...ის“ საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქმის მასალების მიხედვით შპს „...ი“ სამედიცინო მომსახურებას უწევს სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამის ბენეფიციარებს, რომლებიც სარგებლობენ სს „...ის“ დაზღვევით. შპს „...ი“ (სამედიცინო მომსახურების მიმწოდებელი) და სს „...ი“ (მზღვეველი) არიან „სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამების ფარგლებში სამედიცინო და სადაზღვევო მომსახურების მიწოდების წესების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 14.05.2012წ. N177 დადგენილებით განსაზღვრული ურთიერთობის მონაწილე მხარეები. სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის 17.11.2014წ. N10-231/ო ბრძანებით შპს „...ს“ სს „...ის“ სასარგებლოდ, საქართველოს მთავრობის 14.05.2012წ. N177 დადგენილების 3.4 მუხლის „ა.დ.ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული გარემოებიდან გამომდინარე დაეკისრა ფულადი ჯარიმა 5000 (ხუთი ათასი) ლარის ოდენობით. აღნიშნული ბრძანების გამოცემის საფუძველი გახდა სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის 17.06.2014წ. რეკომენდაცია, რომლის თანახმად, შპს „...ის“ მიერ პაციენტ ე. ბ-ის ჯანმრთელობის მდგომარეობისათვის მინიჭებულ იქნა მცდარი კოდი, რაც მზღვეველის მიერ მომსახურების მიმწოდებლისთვის ანაზღაურებაზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენდა.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს მთავრობის 14.05.2012წ. №177 დადგენილებით დამტკიცებულ „სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამების ფარგლებში სამედიცინო და სადაზღვევო მომსახურების მიწოდების წესებზე“, რომლის 3.4 მუხლის „ა.დ.ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მზღვეველი უფლებამოსილია, არ აუნაზღაუროს მიმწოდებელს სადაზღვევო შემთხვევა, თუ მიმწოდებელმა სადაზღვევო შემთხვევის ღირებულების უსაფუძვლოდ გაზრდის მიზნით, მოახდინა შემთხვევისათვის მცდარი კოდის მინიჭება ან/და დიაგნოზის დამძიმება. ამავე მუხლის პირველი პუნქტის „ფ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ მუხლის მე-4 პუნქტის „ა.გ“ და „ა.დ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული გარემოებების დადგომისას, მიმწოდებელი ჯარიმის სახით მზღვეველს უხდის მოთხოვნილი და მოსათხოვნი თანხების სხვაობის სამმაგ ოდენობას, მაგრამ არა უმეტეს 5000 ლარისა. ამასთანავე, ჯარიმის გადახდა მიმწოდებელს არ ათავისუფლებს ამ შემთხვევაზე მიღებული ანაზღაურების უკან დაბრუნების ან მისი არმოთხოვნის ვალდებულებისაგან. სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს მთავრობის 29.02.2012წ. №80 დადგენილებით დამტკიცებული „სამედიცინო მედიაციის ძირითადი დებულებების“ 3.2 მუხლის „ა“, „ბ“ ქვეპუნქტების შესაბამისად, სამედიცინო მედიაციის სამსახური განიხილავდა სახელმწიფო/ადგილობრივი/ავტონომიური რესპუბლიკის ბიუჯეტიდან მოსახლეობისათვის სამედიცინო მომსახურების/ჯანმრთელობის დაზღვევის შესაბამისი პროგრამის ფარგლებში პაციენტსა და სადაზღვევო ორგანიზაციას შორის, სადაზღვევო ორგანიზაციასა და სამედიცინო მომსახურების მიმწოდებელს შორის, პაციენტსა და სამედიცინო მომსახურების მიმწოდებელს შორის წარმოშობილ დავას, ამასთან: ა) თუ მხარეებს დადებული ჰქონდათ ხელშეკრულება ან არსებობდა მხარეთა შეთანხმება დავის სამედიცინო მედიაციის სამსახურის მიერ განხილვის თაობაზე, სამედიცინო მედიაციის სამსახურის გადაწყვეტილება მხარეთათვის სავალდებულო იყო; ბ) თუ მხარეებს შორის არ იყო დადებული ხელშეკრულება ან არ არსებობდა მხარეთა შეთანხმება დავის სამედიცინო მედიაციის სამსახურის მიერ განხილვის თაობაზე, დავას განიხილავდა მედიაციის სამსახური და იძლეოდა რეკომენდაციას. თუ მხარეები არ ეთანხმეოდნენ რეკომენდაციას, დავის არსებით განხილვას მხარის მოთხოვნის შესაბამისად, დაიწყებდა სასამართლო. მოცემულ შემთხვევაში საქმის მასალებით დასტურდება, რომ შპს „...ს“ სამოქალაქო დავის ფარგლებში სს „...ისაგან“ მოთხოვნილი აქვს 2012 წლიდან 2014 წლის იანვრის თვის ჩათვლით ბენეფიციარებისათვის გაწეული მომსახურების ღირებულების ანაზღაურება, სადაც სადავოდ არის გამხდარი სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის 17.06.2014წ. რეკომენდაციით დადგენილი გარემოება პაციენტ ე. ბ-ის ჯანმრთელობის მდგომარეობისათვის მცდარი კოდის მინიჭების შესახებ.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მედიაციის სამსახურის რეკომენდაცია არ არის სავალდებულო ძალის მქონე დოკუმენტი, სასამართლომ უნდა შეაფასოს რეკომენდაცია, როგორც ერთ-ერთი, საქმესთან დაკავშირებული მტკიცებულება (იხ. სუსგ 16.05.2019წ. Nბს-225(3კ-19)). საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქმეში არსებული მტკიცებულებების ერთობლიობით არ დასტურდება აღნიშნული რეკომენდაციით გაკეთებული დასკვნა იმასთან დაკავშირებით, რომ პაციენტ ე. ბ-ის ჯანმრთელობის მდგომარეობისათვის მცდარი კოდის მინიჭება განხორციელდა სადაზღვევო შემთხვევის ღირებულების უსაფუძვლოდ გაზრდის მიზნით. საქმეში დაცულია დამოუკიდებელი სასამართლო ექსპერტიზის ცენტრის შპს „ვ...ის“ მიერ გაცემული დასკვნა, რომლითაც დადგენილია, რომ ახალშობილ ე. გ-ე-ბ-ის მიმართ გამოტანილი დიაგნოზი არ არის დამძიმებული, შეესაბამება პაციენტის არსებულ კლინიკურ მდგომარეობას და დაავადების საერთაშორისო კოდები ICD-10-ის კლასიფიკატორის მიხედვით, ადეკვატურად (სწორად) არის მინიჭებული. დაავადების მართვა, მკურნალობის ტაქტიკა წარმართულია სწორად, რაციონალურად და სრულად შეესაბამება საქართველოში მოქმედ პროტოკოლებს. კონკრეტული შემთხვევა დამთავრდა ლეტალურად და ამავდროულად, ჰოსპიტალიზაციის არცერთ ეტაპზე პაციენტის მდგომარეობა არ შეესაბამებოდა მსოფლიოში ჯანდაცვის ორგანიზაციის მიერ მოწოდებული გაწერის კრიტერიუმებს, რის გამოც პაციენტის ჰოსპიტალიზაციის ხანგრძლივობაზე მსჯელობა საფუძველს მოკლებულია.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ სადავო შემთხვევაში საქმის მასალებით ცალსახად არ დასტურდება პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობისათვის მცდარი კოდის მინიჭება ან/და დიაგნოზის დამძიმება სადაზღვევო შემთხვევის ღირებულების უსაფუძვლოდ გაზრდის მიზნით.

ამასთანავე, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 30.09.2019წ. გადაწყვეტილებაზე, რომლითაც შპს „...ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, კერძოდ სს „...ს“ შპს „...ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 2012 წლის აპრილიდან 2014 წლის იანვრის ჩათვლით ბენეფიციარებისთვის გაწეული სამედიცინო მომსახურების საფასურის გადახდა, რაც შეადგენს 164 858.36 ლარს (სარჩელით მოთხოვნილი ძირითადი თანხა მთლიანად); სს „...ს“ მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 2012 წლის ივნისიდან 2014 წლის იანვრის ჩათვლით გაწეული მომსახურების გადახდის ვადაგადაცილებისათვის შემცირებული პირგასამტეხლო 20 000 ლარის ოდენობით; სს „...ს“ მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 2012 წლის ივნისიდან 2014 წლის იანვრის ჩათვლით გაწეული მომსახურების გადახდის ვადაგადაცილებისათვის პირგასამტეხლო 2014 წლის 1-ლი ოქტომბრიდან აღსრულებამდე 0.05%-ის ოდენობით - ყოველდღიურად 82.29 ლარი; მოსარჩელეს უარი ეთქვა საექსპერტო მომსახურების და მედიაციის სამსახურში გადახდილი ხარჯების ანაზღაურებაზე. სასამართლოს მიერ არ დადგენილა სადავო შემთხვევებისთვის (მათ შორის ე. ბ-ის შემთხვევისათვის) არასწორი კოდის მინიჭების ან/და დიაგნოზის დამძიმების ფაქტი. აღნიშნული გადაწყვეტილება შპს „...მა“ გაასაჩივრა საპროცესო ხარჯების ანაზღაურებაზე უარის თქმის ნაწილში, ხოლო სს „...მა“ - პირგასამტეხლოს დაკისრების ნაწილში. შესაბამისად, იმის გათვალისწინებით, რომ გადაწყვეტილება არ გასაჩივრებულა ძირითადი თანხის დაკისრების ნაწილში და პიციენტების (მათ შორის ე. ბ-ის) ჯანმრთელობის მდგომარეობისთვის მცდარი კოდების მინიჭება არ არის დადასტურებული, სამართლებრივ საფუძველსაა მოკლებული მოცემული დავის ფარგლებში შპს „...ისათვის“ ჯარიმის დაკისრება რეკომენდაციაში მითითებული დარღვევისთვის, მით უფრო, რომ დარღვევის არსებობა სასამართლოს გადაწყვეტილებით არ არის დადგენილი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსა და სს „...ის“ საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსა და სს „...ის“ საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 23.10.2019წ. განჩინება;

3. სს „...ს“ (ს/კ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 07.02.2020წ. N64884811 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, _ 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

გ. გოგიაშვილი