საქმე #ბს-286(კ-21) 30 სექტემბერი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ბიძინა სტურუა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, ლ. ლ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 20 ნოემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2019 წლის 16 მარტს ლ. ლ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, იგი წლების მანძილზე ფლობდა ქ. თბილისში, ...ში, ...ის ქ. #33-ში მდებარე #... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთს. ამასთან, იგი 1990 წლიდან ფლობს მისი კუთვნილი სახლის საკარმიდამო ეზოს ფართის მიმდებარედ არსებულ 2582 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთს, რომელიც არის კაპიტალურად შემოღობილი და მიერთებული მოსარჩელის სახელზე რეგისტრირებულ ეზოსთან. მოსარჩელის მითითებით, აღნიშნულ ნაკვეთზე მდებარეობს ასევე მისი კუთვნილი შენობა-ნაგებობის ნაწილი, რაც ასევე ადასტურებს, რომ მისი საკარმიდამო ფართი და შემოღობილი ნაკვეთი არის ერთიანი სივრცე და წარმოადგენს მისი ეზოს ფართის განუყოფელ ნაწილს.

მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ მითითებულ მიწას იგი ოჯახთან ერთად წლების მანძილზე ამუშავებდა, ჰქონდა მრავალწლიანი ნარგავები. ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილ იქნა, რომ ქ. თბილისში, ...ში, ...ის ქ. #33-ში მდებარე #... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთის მიმდებარედ არსებულ 2582 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე არსებული ნარგავების მდგომარეობა ადასტურებდა დაახლოებით მის 20-25 წლიან ხანდაზმულობას, ასევე ღობის მდგრადობა ადასტურებდა მის ხანდაზმულობას და 2007 წლამდე აშენების ფაქტს, ხოლო მრავალწლიანი ნარგავების არსებობა მიუთითებდა, რომ მოქალაქე ლ. ლ-ე სარგებლობდა აღნიშნული მიწის ნაკვეთით.

მოსარჩელის მითითებით, 2016 წლის აგვისტოში მან განცხადებით მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში ქ. თბილისში, ...ში, ...ის ქ. #33-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის მიმდებარედ არსებულ ფართზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია მოითხოვა. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ მასალები გადაუგზავნა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას, რომლის 2019 წლის 11 თებერვლის #222 განკარგულებით მოსარჩელეს უარი ეთქვა საკუთრების უფლების აღიარებაზე. განკარგულებაში აღინიშნა, რომ იმავე მიწის ნაკვეთის თაობაზე კომისიას 2015 წელს ჰქონდა მიღებული გადაწყვეტილება, ხოლო განცხადების ხელახალი განხილვა იმავე საფუძვლით დაუშვებელი იყო. ხსენებული განკარგულების საფუძველზე კი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ მიიღო გადაწყვეტილება რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ.

მოსარჩელე მიუთითებს, რომ მას წარდგენილი ჰქონდა ახალი მტკიცებულებები, მათ შორის, ექსპერტიზის დასკვნა. შესაბამისად, მისი განცხადების განხილვაზე უარის თქმა იმ საფუძვლით, რომ არ შეცვლილა ფაქტობრივი გარემოებები და არ იყო სახეზე ახლად აღმოჩენილი ან გამოვლენილი გარემოებები, იყო უკანონო, ვინაიდან კომისიამ გადაწყვეტილება მიიღო საქმის გარემოებების შესწავლისა და გამოკვლევის გარეშე.

ამდენად, მოსარჩელემ ქ. თბილისში, ...აში, ...ის ქუჩის #33-ში მდებარე, ლ. ლ-ის კუთვნილი 3001 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ...) მომიჯნავე 2582 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების თაობაზე ლ. ლ-ის განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2018 წლის 13 დეკემბრის სხდომაზე მიღებული გადაწყვეტილებისა (სხდომის ოქმი #690) და მის შესაბამისად ამავე კომისიის მიერ 2019 წლის 11 თებერვალს გამოტანილი #222 განკარგულების ბათილად ცნობა, ასევე, მოპასუხისათვის მითითებულ მიწის ნაკვეთზე ლ. ლ-ის საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 5 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ლ. ლ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა 2019 წლის 5 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ლ-ემ, რომელმაც გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 20 ნოემბრის განჩინებით ლ. ლ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 5 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ლ. ლ-ის მოთხოვნას წარმოადგენდა ქ. თბილისში, ...აში, ...ის ქუჩის #33-ში მდებარე 3001 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ...) მომიჯნავე 2582 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება თვითნებურად დაკავების საფუძვლით. ანალოგიური მოთხოვნით მხარეს უკვე მიმართული ჰქონდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების ულების აღიარების კომისიისათვის, რაც კომისიის 2015 წლის 9 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით (სხდომის ოქმი #461) არ დაკმაყოფილდა იმაზე მითითებით, რომ არ დასტურდებოდა მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაკავებისა და ფლობის ფაქტი „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის ამოქმედებამდე.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, საქმეში წარმოდგენილი 2005 და 2010 წლის ორთოფოტოებით არ დასტურდებოდა უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის ფლობის რაიმე ნიშანი. აპელანტის მიერ მყარ ღობეზე მითითება ფიქსირდებოდა მხოლოდ 2014 წლის ორთოფოტოზე. შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში, დაუსაბუთებელი იყო ორთოფოტოებზე დაფიქსირებული მონაცემების ჩანაცვლება სხვა რომელიმე მტკიცებულებით, მათ შორის, ექსპერტიზის დასკვნით ან მოწმეთა ჩვენებებით და ამ საფუძვლით ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოების ხელოვნურად შექმნა. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სადავო წარმოების ფარგლებში მოსარჩელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები ადმინისტრაციულ ორგანოს აძლევდა გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღების შესაძლებლობას.

სააპელაციო პალატამ ასევე აღნიშნა, რომ თავად ლ. ლ-ის მიერ წარმოდგენილი საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემის 2020 წლის 4 სექტემბრის წერილით დგინდებოდა, რომ უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთი მთლიანად მდებარეობს ... 220 ათასი ვოლტი საჰაერო ელექტროგადამცემი ხაზის - „...ის“ სადენების ქვეშ და ხაზის დაცვის ზონაში #...-#... მალში. „ელექტრული ქსელების ხაზობრივი ნაგებობების დაცვის წესისა და მათი დაცვის ზონების დადგენის შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 24 დეკემბრის #366 დადგენილებისა და „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის „ნ“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, საკუთრების უფლების აღიარებას არ ექვემდებარება დაცვითი ზონები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 20 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ლ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონში შევიდა ცვლილებები და 2015 წლის შემდეგ სამართლებრივი მდგომარეობა მის სასარგებლოდ შეიცვალა, კერძოდ, კანონმდებლობაში პირდაპირ ჩაიწერა, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან რეალური ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის შეუძლებლობის შემთხვევაში, მნიშვნელოვან მტკიცებულებას ექსპერტის დასკვნა წარმოადგენდა. განსახილველ შემთხვევაში კი, ადმინისტრაციულმა ორგანომ აღნიშნული ცვლილებების მიუხედავად, ექსპერტის დასკვნა არ მიიჩნია ახალ გარემოებად. კასატორი აღნიშნავს, რომ ექსპერტის დასკვნა სწორედ იმიტომ იქნა წარდგენილი, რომ პირველ დადგენილებაში ასახული ფაქტები იყო რეალური ვითარების შეუსაბამო და დასკვნით აშკარად დასტურდებოდა სრულიად ახალი ფაქტობრივი გარემოებები.

კასატორის მოსაზრებით, დაუსაბუთებელია მაღალი ძაბვის ანძების არსებობის გამო, მოთხოვნის დაუკმაყოფილებლობა იმ არგუმენტით, რომ დაცვითი ზონები არ ექვემდებარება საკუთრების უფლების აღიარებას. იგი აღნიშნავს, რომ მის ეზოში ფრაგმენტულად გამავალი სადენები არ ქმნის დაცვით ზონას და სადავო ფართს არ აქვს მინიჭებული დაცვითი ზონის სტატუსი, ამასთან, სადენები გადის არა მხოლოდ მის ფართზე, არამედ მთლიან ტერიტორიაზე. ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ მათი მოთხოვნის დაკმაყოფილების ერთ-ერთ მიზეზად მითითებული იყო სადავო ფართში მაღალი ძაბვის ანძის არსებობა, თუმცა მის მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე არასდროს ყოფილა და არც ამჟამად არის განთავსებული მაღალი ძაბვის ანძა, რასაც ადასტურებენ როგორც მოწმეები, ასევე ორთოფოტო.

კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლოებმა არ მიიღეს მხედველობაში, რომ სადავო ფართი მისი კუთვნილი ეზოს ნაწილია, სადაც განთავსებულია უძრავი ქონება, შემოსაზღვრულია მყარი ღობით და განთავსებულია მრავალწლიანი ნარგავები, ასევე ექსპერტის დასკვნა, რომელიც ადასტურებდა ახალი გარემოებების არსებობას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 16 აპრილის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ლ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ლ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს.

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს ქ. თბილისში, ...აში, ...ის ქუჩის #33-ში მდებარე, ლ. ლ-ის კუთვნილი 3001 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ...) მომიჯნავე 2582 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების თაობაზე ლ. ლ-ის განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2018 წლის 13 დეკემბრის სხდომაზე მიღებული გადაწყვეტილებისა (სხდომის ოქმი #690) და მის შესაბამისად ამავე კომისიის მიერ 2019 წლის 11 თებერვალს გამოტანილი #222 განკარგულების კანონიერება, ასევე, მოპასუხისათვის მითითებულ მიწის ნაკვეთზე ლ. ლ-ის საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის მე-2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტზე, რომლის შესაბამისად, თვითნებურად დაკავებული მიწა არის ამ კანონის ამოქმედებამდე ფიზიკური პირის მიერ თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია საცხოვრებელი სახლი (აშენებული ან დანგრეული) ან არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული), ასევე დაინტერესებული ფიზიკური პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი (შენობით ან მის გარეშე), რომლის ფართობიც ნაკლებია საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფართობზე, ასევე კერძო სამართლის იურიდიული პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული), რომლის ფართობიც ნაკლებია საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფართობზე და რომელიც საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის მომენტისათვის სახელმწიფოს მიერ არ არის განკარგული, გარდა ამ მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საკასაციო სასამართლო, ასევე, მიუთითებს ხსენებული კანონის 5¹ მუხლის მე-3 პუნქტზე, რომლის თანახმად, თუ კანონით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მოთხოვნის დასადასტურებლად დაინტერესებულმა პირმა უნდა წარადგინოს: ა) მიწის თვითნებურად დაკავების დამადასტურებელი დოკუმენტი ან/და მოწმის ჩვენება; ბ) მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, ხოლო ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში – მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, რომელზედაც მითითებული უნდა იყოს მაგისტრალური მილსადენის ადგილმდებარეობა და მაგისტრალურ მილსადენსა და მიწის ნაკვეთს შორის მანძილი; გ) ინფორმაცია საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის ოდენობის დასადგენად; დ) დაინტერესებული პირის საიდენტიფიკაციო დოკუმენტების ასლები. ამავე მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად კი, თუ დაინტერესებული პირის მოთხოვნა საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ არ აკმაყოფილებს ამ კანონით განსაზღვრულ პირობებს ან განცხადებისათვის დართული დოკუმენტებით არ დასტურდება თვითნებურად დაკავების ფაქტი კომისია იღებს წერილობით გადაწყვეტილებას საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების მოწმობის ფორმის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის #376 დადგენილების მე-2 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, მიწის თვითნებურად დაკავების დამადასტურებელ დოკუმენტს წარმოადგენს სასამართლოს აქტი, ორთოფოტო (აეროფოტოგადაღება), აბონენტად აყვანის დოკუმენტი, გადახდის ქვითარი ან/და სხვა დოკუმენტი.

განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ ლ. ლ-ის მოთხოვნას წარმოადგენდა ქ. თბილისში, ...აში, ...ის ქუჩის #33-ში მდებარე 3001 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ...) მომიჯნავე 2582 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება თვითნებურად დაკავების საფუძვლით. აღსანიშნავია, რომ ანალოგიური მოთხოვნით მხარეს უკვე მიმართული ჰქონდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების ულების აღიარების კომისიისათვის, რაც კომისიის 2015 წლის 9 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით (სხდომის ოქმი #461) არ დაკმაყოფილდა იმაზე მითითებით, რომ არ დასტურდებოდა მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაკავებისა და ფლობის ფაქტი „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის ამოქმედებამდე. განსახილველ შემთხვევაში გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით კი მოსარჩელეს უარი ეთქვა საკუთრების უფლების აღიარებაზე იმ საფუძვლით, რომ სადავო საკითხთან დაკავშირებით კომისიას უკვე მიღებული ჰქონდა გადაწყვეტილება, ხოლო ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოება (მტკიცებულება) ან/და ისეთი ახალი მტკიცებულება, რომელიც შეცვლიდა საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2015 წლის 9 ნოემბრის სხდომაზე მიღებული გადაწყვეტილების საფუძვლებს, მხარის მიერ წარდგენილი არ ყოფილა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, განცხადება იმ საკითხთან დაკავშირებით, რომლის თაობაზედაც არსებობს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი განცხადების, აგრეთვე საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, შეიძლება წარდგენილი იქნეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ფაქტობრივი ან სამართლებრივი მდგომარეობა, რომელიც საფუძვლად დაედო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას, შეიცვალა დაინტერესებული პირის სასარგებლოდ, ან თუ არსებობს ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი (მტკიცებულებები), რომლებიც განაპირობებს განმცხადებლისათვის უფრო ხელსაყრელი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას. ხსენებული მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ განცხადებაში არ არის მითითებული ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი, ადმინისტრაციული ორგანო განცხადების განუხილველად გამოსცემს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს განცხადებაზე უარის თქმის შესახებ. ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში მითითებული უნდა იყოს ის სამართლებრივი აქტი, რომლის საფუძველზედაც უარი ითქვა განცხადების დაკმაყოფილებაზე. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილი კი განსაზღვრავს, რომ განცხადება ადმინისტრაციული წარმოების განახლების შესახებ მიიღება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ადმინისტრაციული წარმოების დროს ამ გარემოებათა ან ფაქტების წარუდგენლობა განმცხადებლის ბრალით არ მომხდარა.

საკასაციო პალატა ასევე მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესისა და საკუთრების უფლების მოწმობის ფორმის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის #376 დადგენილების მე-19 მუხლზე, რომლის შესაბამისად განცხადება იმ საკითხთან დაკავშირებით, რომლის თაობაზეც არსებობს კომისიის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება განცხადების განუხილველად დატოვების ან საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის შესახებ, შეიძლება ხელახლა წარდგენილ იქნეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ფაქტობრივი ან სამართლებრივი მდგომარეობა, რომელიც საფუძვლად დაედო განცხადების განუხილველად დატოვებას ან საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმას, შეიცვალა დაინტერესებული პირის სასარგებლოდ ან თუ არსებობს ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი (მტკიცებულებები), რომლებიც განაპირობებს დაინტერესებული პირისათვის უფრო ხელსაყრელი გადაწყვეტილების მიღებას.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მსჯელობას, რომ განსახილველ შემთხვევაში, საქმეში წარმოდგენილი 2005 და 2010 წლის ორთოფოტოებით არ დასტურდებოდა უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის ფლობის რაიმე ნიშანი. კასატორის მიერ მყარ ღობეზე მითითება ფიქსირდება მხოლოდ 2014 წლის ოროფოტოზე. შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში, დაუსაბუთებელია ორთოფოტოებზე დაფიქსირებული მონაცემების ჩანაცვლება სხვა რომელიმე მტკიცებულებით, მათ შორის, ექსპერტიზის დასკვნით ან მოწმეთა ჩვენებებით და ამ საფუძვლით ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოების ხელოვნურად შექმნა. საკასაციო პალატა ასევე მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 13 დეკემბრის #ბს-698-698(კ-18) გადაწყვეტილებაში განვითარებულ მსჯელობაზე, რომელიც უკავშირდება ორთოფოტოს, როგორც მტკიცებულების ბუნებას და მნიშვნელობას, კერძოდ „ტექნოლოგიური განვითარების პირობებში, ორთოფოტო (აეროფოტოგადაღება) იძლევა შესაძლებლობას, ობიექტურად განისაზღვროს დედამიწის ზედაპირის მდგომარეობა, კერძოდ, დადგინდეს კონკრეტული მიწის ნაკვეთის ზუსტი საზღვრები და შემოწმდეს მისი განვითარებულობა მასზე კონკრეტული შენობა-ნაგებობის არსებობა-არარსებობის გარკვევით. ამგვარი ტექნოლოგიური საშუალებები გამორიცხავს მოწმის ჩვენებით იმ გარემოების დადგენის საჭიროებას, რაც კონკრეტული, ობიექტური ფაქტების განმსაზღვრელი მტკიცებულებებით დადასტურებას ექვემდებარება... წინააღმდეგობის არსებობის პირობებში, უპირატესობა სწორედ ორთოფოტოთი განსაზღვრულ მოცემულობას უნდა მიენიჭოს, რამდენადაც აღნიშნული მტკიცებულებით ასახული მდგომარეობა ობიექტურად დადასტურებულია, რომელიც შესაძლოა გაქარწყლდეს ან მისი მართებულობა ეჭქვეშ დადგეს არა სუბიექტური ინფორმაციის შემცველი მოწმის ჩვენებით, არამედ მხოლოდ იმავე მტკიცებითი ძალის, ობიექტური გარემოებების ამსახველი მტკიცებულებებით.“

ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ლ. ლ-ეს 2016 წლის 30 აგვისტოს განცხადების განხილვის პროცესში საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისათვის არ წარუდგენია ისეთი ახლადაღმოჩენილი ან ახლადგამოვლენილ გარემოება ან/და ისეთი ახალი მტკიცებულება, რომელიც შეცვლიდა საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2015 წლის 9 ნოემბრის სხდომაზე მიღებული გადაწყვეტილების საფუძვლებს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან ო. ლ-ს (პ/ნ ...) ლ. ლ-ის (პ/ნ ...) საკასაციო საჩივარზე 09.03.2021წ. #10569996123 საგადახდო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, ო. ლ-ს (პ/ნ ...) უნდა დაუბრუნდეს ლ. ლ-ის (პ/ნ ...) საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ლ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 20 ნოემბრის განჩინება;

3. ო. ლ-ს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს ლ. ლ-ის (პ/ნ ...) საკასაციო საჩივარზე 09.03.2021წ. #10569996123 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ბ. სტურუა