№ბს-977(კ-19) 28 ოქტომბერი, 2021წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, გიორგი გოგიაშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა რ. ა-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.02.2019წ. განჩინებაზე
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
შ. გ-ემ დაზუსტებული სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ. ამავე სამართალწარმოების ფარგლებში, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 08.04.2016წ. განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საქმეში მესამე პირად ჩაებნენ ხ. შ-ი და ი. ნ-ა.
მოსარჩელემ მოითხოვა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 02.01.2014წ. N1065418 და 26.06.2014წ. N... გადაწყვეტილებების, ასევე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 17.02.2016წ. N231 ბრძანების ბათილად ცნობა.
სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 02.01.2014წ. N1065418 გადაწყვეტილებით, დადასტურდა ხ. შ-ის საკუთრებაში არსებული სხვენის (ს/კ ...) ფართის სახურავზე სამერცხლულების მოწყობის შესაძლებლობა, 26.06.2014წ. N... გადაწყვეტილებით, დადასტურდა ი. ნ-ას საკუთრებაში არსებული სხვენის (ს/კ ...) სახურავზე სამერცხლულების მოწყობის შესაძლებლობა. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 17.02.2016წ. N231 ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა შ. გ-ის 25.11.2015წ. ადმინისტრაციული საჩივარი.
მოსარჩელის მოსაზრებით, სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები არ შეესაბამებოდნენ საქართველოს კანონმდებლობას. თბილისის არქიტექტურის სამსახურმა სხვენის სახურავზე სამერცხლულების მოწყობის შესაძლებლობა დაუდასტურა იმ პირებს, რომლებიც არ წარმოადგენენ უძრავი ნივთის მესაკუთრეებს. მოსარჩელე მიუთითებდა იმაზე, რომ სამეურნეო სათავსებზე ხ. შ-ისა და ი. ნ-ას საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტები - ბმა „...ის“ კრების ოქმები ეწინააღმდეგებოდა კანონმდებლობას, კერძოდ 10.07.2013წ. კრების ოქმი N5 (დამოწმებული 10.07.2013წ. N130697701), 25.09.2013წ. კრების ოქმი N7, რომლებითაც დადასტურდა სხვენის, საერთო ჯამში 89 კვ.მ. ფართის, ხ. შ-ის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებობის ფაქტი, ასევე 10.07.2013წ. კრების ოქმი N5 (დამოწმებული 10.07.2013წ. N130697687), 15.10.2014წ. კრების ოქმი N15, რომლებითაც დადასტურდა სხვენის, საერთო ჯამში 131.1 კვ.მ. ფართის, ი. ნ-ას ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებობის ფაქტი. შ. გ-ემ მიუთითა, რომ სარჩელი აღნიშნული კრების ოქმების ბათილად ცნობის მოთხოვნით წარდგენილია სამოქალაქო საქმეზე. მოსარჩელე თვლის, რომ თბილისის არქიტექტურის სამსახურმა სადავო აქტების მიღებისას არ გამოიკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება (სზაკ-ის 96.1 მ.) და არ უზრუნველყო სავალდებულო მოწვევის დაინტერესებული პირის მონაწილეობა ადმინისტრაციულ წარმოებაში (სზაკ-ის 95.2 მ.), რის გამოც სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის შესახებ ადმინისტრაციული სარჩელი ექვემდებარება დაკმაყოფილებას.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 14.12.2016წ. განჩინებით გარდაცვლილი მოსარჩელის უფლებამონაცვლედ მიჩნეულ იქნა მისი მემკვიდრე რ. ა-ი, განახლდა ადმინისტრაციულ საქმეზე შეჩერებული წარმოება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 24.10.2017წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შ. გ-ის უფლებამონაცვლე რ. ა-მა და ახალი გადაწყვეტილების მიღების გზით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.02.2019წ. განჩინებით, რ. ა-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ გარემოებთან და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით.
სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით დადასტურდა სამერცხლულების მოწყობის შესაძლებლობა იმ სამეურნეო სათავსების სახურავზე, რომლებზეც საჯარო რეესტრის ამონაწერების მიხედვით, რეგისტრირებული იყო ხ. შ-ისა (ს/კ ...) და ი. ნ-ას (ს/კ ...) ინდივიდუალური საკუთრების უფლებები. საქმეზე არ ყოფილა წარმოდგენილი კანონიერ ძალაში შესული საბოლოო გადაწყვეტილება, რომლითაც დადგინდებოდა სამეურნეო სათავსებზე ხ. შ-ისა და ი. ნ-ას ინდივიდუალური საკუთრების უფლების წარმომშობი ბმა-ს კრების ოქმების უკანონობა. ამასთანავე, ძალაში იყო აღნიშნული ოქმების საფუძველზე განხორციელებული რეგისტრაციები საჯარო რეესტრში. სამოქალაქო კოდექსის 312.1 მუხლისა და „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის 101.1 მუხლის თანახმად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ხ. შ-ისა და ი. ნ-ას სასარგებლოდ სადავო აქტების გამოცემა არ საჭიროებდა სხვა პირის და/ან ამხანაგობის თანხმობას. სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის მოსაზრება, რომ მის კანონიერ უფლებებსა და ინტერესებს ზიანი ადგებოდა სამეურნეო სათავსების ხ. შ-ისა და ი. ნ-ას ინდივიდუალურ საკუთრებაში გადასვლით. სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელემ ვერ დაასაბუთა სადავო აქტებით კანონიერი უფლებისა და/ან ინტერესისთვის პირდაპირი და უშუალო ზიანის მიყენება, რადგან თბილისის არქიტექტურის სამსახურის სადავო გადაწყვეტილებები არ წარმოშობდნენ საქმეში მონაწილე მესამე პირების საკუთრების უფლებას.
სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.02.2019წ. განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა რ. ა-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღების გზით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებასთან მიმართებით არსებობს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ და „ე1“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძვლები. კერძოდ, გასაჩივრებული განჩინება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული და დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.
კასატორს მიაჩნია, რომ თბილისის არქიტექტურის სამსახურმა დაარღვია კანონმდებლობა, როდესაც მიიღო 02.01.2014წ. N1065418 და 26.06.2014წ. N... გადაწყვეტილებები ხ. შ-ისა და ი. ნ-ას სასარგებლოდ სამეურნეო სათავსების სახურავზე სამერცხლულების მოწყობის შესაძლებლობის დადასტურების შესახებ. გადაწყვეტილების მიღებისას ადმინისტრაციულმა ორგანომ არ გამოიკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, არ უზრუნველყო სავალდებულო მოწვევის დაინტერესებული მხარის მონაწილეობა ადმინისტრაციულ წარმოებაში. ხ. შ-ი და ი. ნ-ა წარმოადგენენ უკანონო მესაკუთრეებს, რადგან მათი საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტები - ბმა „...ის“ კრების ოქმები ეწინააღმდეგება კანონმდებლობას. კასატორმა აღნიშნა, რომ იგი როგორც ამხანაგობის წევრი მიწვეული არ ყოფილა ამხანაგობის კრებაზე. გარდა ამისა, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის ძალაში შესვლის დროისთვის ი. ნ-ას საკუთრებაში არ ჰქონდა ბინა მრავალბინიან სახლში, ხოლო ხ. შ-ისთვის ინდივიდუალურ საკუთრებაში დადასტურებული სხვენი მდებარეობს მისი საცხოვრებელი ბინის თავზე, რაც გამორიცხავდა მათ სასარგებლოდ კრების ოქმების შედგენას. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 18.07.2017წ. გადაწყვეტილებით, რ. ა-ის სამოქალაქო სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ბმა „...ის“ ის კრების ოქმები, რომლებიც ადასტურებდნენ სხვენზე ი. ნ-ას ინდივიდუალური საკუთრების უფლებას, არ დაკმაყოფილდა მოთხოვნა ბმა-ს იმ კრების ოქმების ბათილად ცნობის თაობაზე, რომლებიც ადასტურებდნენ სხვენზე ხ. შ-ის ინდივიდუალური საკუთრების უფლებას. აღნიშნული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მიერ, რაც რ. ა-ის მითითებით, გასაჩივრებული საკასაციო ინსტანციაში.
კასატორს მიაჩნია, რომ კანონიერი უფლებებისა და/ან ინტერესებისთვის პირდაპირი და უშუალო ზიანის მიყენების დაუდასტურებლობის შემთხვევაში, სასამართლოს უნდა ეთქვა არა უარი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, არამედ დაუშვებლად ეცნო სარჩელი. კასატორის მოსაზრებით, მის კანონიერ უფლებებსა და ინტერესებს ადგება პირდაპირი და უშუალო ზიანი, რადგან არასრულყოფილი დოკუმენტების საფუძველზე არა მარტო ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საერთო საკუთრებაში არსებულ სამეურნეო სათავსებზე, არამედ უშუალოდ მოსარჩელის საცხოვრებელი ბინის თავზე იქნა მშენებლობის განხორციელების შესაძლებლობა დადასტურებული.
კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ეწინააღმდეგება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას (სუსგ Nბს-55-54(კ-14), 16.05.2019წ.), რომლის მიხედვითაც, „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 24.03.2009წ. №57 დადგენილების მე-2 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სანებართვო პირობების დადგენა ხორციელდება საკუთრების უფლების დაცვით. შესაბამისად, სადავო სამუშაოების როგორც დაწყებას, ასევე გაგრძელებას ესაჭიროება ყველა წევრის თანხმობა.“ კასატორს მიაჩნია, რომ სადავო გადაწყვეტილებებით ირღვევა მისი საკუთრების უფლება, რადგან მშენებლობის წარმოებაზე თანხმობა მას არ განუცხადებია. ამდენად, გადაწყვეტილებები მიღებულ იქნა არასრულყოფილი დოკუმენტების საფუძველზე, რაც არ შეესაბამება „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 24.03.2009წ. №57 დადგენილების 66.7 მუხლის მოთხოვნებს.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ რ. ა-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს მისი განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების კასატორის მიერ მითითებულ განჩინებებთან (სუსგ Nბს-55-54(კ-14), 16.05.2019წ.) წინააღმდეგობა არ დასტურდება. მხოლოდ ის, რომ მითითებული გადაწყვეტილებით უზენაესმა სასამართლომ საჭიროდ მიიჩნია ბმა-ს ყველა წევრის თანხმობა სამშენებლო სამუშაოების დასაწყებად და გასაგრძელებლად, არ ადასტურებს დივერგენტულობას, რადგან სრულიად განსხვავებულია დავის ფაქტობრივი გარემოებები. Nბს-55-54(კ-14) საქმეზე წარმოდგენილი იყო თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის კანონიერ ძალაში მყოფი გადაწყვეტილება, რომლითაც არაერთი ექსპერტიზის დასკვნის შეფასების საფუძველზე, დადგინდა, რომ განსახორციელებელი სამშენებლო სამუშაოები ახდენდა უარყოფით ზეგავლენას მრავალბინიანი სახლის მდგრადობაზე. აღნიშნულისგან განსხვავებით, განსახილველი დავის შემთხვევაში, ფაქტობრივი გარემოების - საპროექტო სამუშაოებით შენობის მდგრადობაზე უარყოფითი ზეგავლენის მოხდენის დამადასტურებელი მტკიცებულება წარმოდგენილი არაა. ამდენად, საკასაციო საჩივარში მითითებულ Nბს-55-54(კ-14) საქმეზე მიღებული 16.05.2019წ. გადაწყვეტილების განსახილველ დავაზე გამოყენება არარელევანტურია.
სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება, ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 2.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მოცემულ საქმეზე სადავო საკითხია თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 02.01.2014წ. N1065418 და 26.06.2014წ. N... გადაწყვეტილებებისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 17.02.2016წ. N231 ბრძანების საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობა.
საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.02.2019წ. განჩინება არ არის საკმარისად იურიდიულად დასაბუთებული და დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. სადავო აქტების საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობის დადგენის მიზნით სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონი, სამოქალაქო კოდექსი, „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 24.03.2009წ. №57 დადგენილება, სხვა ნორმატიული აქტები და მიუთითა მათი გამოყენების მოტივებზე. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლომ სწორად დაადგინა იმ მოთხოვნის იურიდიული საფუძველი, რომელიც უკავშირდება სხვენის სახურავზე სამერცხლულების მოწყობის შესაძლებლობის დადასტურების შესახებ გადაწყვეტილების კანონიერების შემოწმებას და ასევე სწორად გამოიყენა და განმარტა შესაბამისი ნორმები. ამდენად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ და „ე1“ ქვეპუნქტების თანახმად, არ არსებობს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების აბსოლუტური საფუძვლები.
საქმის მასალების მიხედვით, ხ. შ-ის ინდივიდუალურ საკუთრებაში სხვენის, საერთო ჯამში 89 კვ.მ. ფართის, არსებობის ფაქტი დადასტურდა ბმა „...ის“ 10.07.2013წ. N5 (დამოწმებული 10.07.2013წ. N130697701) და 25.09.2013წ. N7 კრების ოქმებით. აღნიშნული კრების ოქმების საფუძველზე საჯარო რეესტრის 03.10.2013წ. ამონაწერის თანახმად, ამავე თარიღში დარეგისტრირდა ხ. შ-ის საკუთრების უფლება სხვენზე (ს/კ ...). ხ. შ-მა 19.12.2013წ. განცხადებით მოითხოვა სხვენის სახურავზე სამერცხლულების მოწყობის შესაძლებლობის დადასტურება, რაც დაკმაყოფილდა თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 02.01.2014წ. N1065418 გადაწყვეტილებით. ი. ნ-ას ინდივიდუალურ საკუთრებაში სხვენის, 103 კვ.მ. ფართის, არსებობის ფაქტი დადასტურდა ბმა „...ის“ 10.07.2013წ. N5 (დამოწმებული 10.07.2013წ. N130697687) კრების ოქმით. აღნიშნული კრების ოქმის საფუძველზე საჯარო რეესტრის 23.08.2013წ. ამონაწერის თანახმად, ამავე თარიღში დარეგისტრირდა ი. ნ-ას საკუთრების უფლება სხვენზე (ს/კ ...). ი. ნ-ამ 03.06.2014წ. განცხადებით მოითხოვა სხვენის სახურავზე სამერცხლულების მოწყობის შესაძლებლობის დადასტურება, რაც დაკმაყოფილდა თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 26.06.2014წ. N... გადაწყვეტილებით. განსახილველ საქმეზე კასატორის სასარჩელო მოთხოვნაა თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 02.01.2014წ. N1065418 და 26.06.2014წ. N... გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ აღმჭურველი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას ადმინისტრაციული ორგანო, კანონიერების პრინციპიდან გამომდინარე, ვალდებულია იმოქმედოს მმართველობითი ღონისძიების განხორციელების მომენტში არსებული ნორმატიული ბაზის საფუძველზე. ამდენად, აქტის სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმებისას, უნდა დადგინდეს აქტის შესაბამისობა მისი გამოცემისას მოქმედ ნორმატიულ საფუძველთან და ფაქტობრივ გარემოებებთან (სუსგ ბს-512-494(კ-13), 29.05.2014წ., ბს-159(კ-19), 07.05.2019წ.).
კასატორი თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 02.01.2014წ. N1065418 და 26.06.2014წ. N... გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობის საფუძვლად მიუთითებს იმას, რომ ხ. შ-ი და ი. ნ-ა წარმოადგენენ სამეურნეო სათავსების უკანონო მესაკუთრეებს. საკასაციო პალატა არ ეთანხმება კასატორის აღნიშნულ მოსაზრებას. სკ-ის 311.1 მუხლიდან გამომდინარე, საჯარო რეესტრია უძრავ ნივთებზე უფლებათა წარმოშობის, მათში ცვლილების და მათი შეწყვეტის შესახებ მონაცემთა ერთობლიობა. უძრავი ნივთის სამართლებრივი მდგომარეობა, მათ შორის მასზე პირის საკუთრების უფლების გავრცელების საკითხი, განისაზღვრება საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით. 312.1 მუხლის თანახმად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე. ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 02.01.2014წ. N1065418 გადაწყვეტილების მიღებისას საჯარო რეესტრის 03.10.2013წ. ამონაწერის მიხედვით, 89.00 კვ.მ. სხვენის (ს/კ ...) მესაკუთრეს წარმოადგენდა ხ. შ-ი, 26.06.2014წ. N... გადაწყვეტილების მიღების დროს 103.00 კვ.მ. სხვენის (ს/კ ...) მესაკუთრე იყო ი. ნ-ა. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის კომპეტენციები არ მოიცავს საჯარო რეესტრის მონაცემების სისწორის შემოწმებას, რის გამოც სადავო აქტების გამოცემისას ადმინისტრაციულმა ორგანომ იხელმძღვანელა საჯარო რეესტრის შესაბამისი ამონაწერებით. ხ. შ-ისა და ი. ნ-ას საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტების (ბმა-ს კრების ოქმების) კანონიერება მოსარჩელემ სადავო გახადა სამოქალაქო საქმეზე სარჩელით 2015 წლის ნოემბერში, არქიტექტურის სამსახურის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების მიღების შემდეგ. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის კანონიერ ძალაში მყოფი 18.07.2017წ. გადაწყვეტილებით, რ. ა-ის სამოქალაქო სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ბმა „...ის“ ის კრების ოქმები, რომლებიც ადასტურებდნენ სხვენზე ი. ნ-ას ინდივიდუალური საკუთრების უფლებას. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით, 29.04.2021წ. დამოწმებული უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულების და არა ბმა-ს კრების ოქმების საფუძველზე, სხვენის (...) მესაკუთრეა ი. ნ-ა, რომლის მიმართაც მიღებულია თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 26.06.2014წ. N... გადაწყვეტილება. Nას-1508-2019 საქმეზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის კანონიერ ძალაში მყოფი 25.11.2020წ. განჩინებით განუხილველად დარჩა რ. ა-ის სარჩელი ხ. შ-ის მიმართ კრების ოქმების ბათილად ცნობის თაობაზე. ბმა „...ის“ კრების ოქმები, რომლებიც ადასტურებდნენ სხვენზე ხ. შ-ის ინდივიდუალური საკუთრების უფლებას, საქმეში წარმოდგენილი მასალების მიხედვით, არაა გაუქმებული და ძალაშია. ამდენად, საკასაციო პალატა არ ეთანხმება კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ არსებობს სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის საფუძველი, კერძოდ გადაწყვეტილების მიღება უკანონო მესაკუთრის სასარგებლოდ. დამატებით საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ მოსარჩელე ითხოვს სადავო აქტების ბათილად ცნობას, თუმცა მან საკუთრების უფლებასთან მიმართებით სადავოდ გახადა მხოლოდ უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტები და არა ასევე საჯარო რეესტრში მონაცემების რეგისტრაციის კანონიერებაც. ამასთან, მოსარჩელე მხარეს, უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტების გასაჩივრების შემდეგ, არ მოუთხოვია საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილების შეჩერება „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის 25.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად. რეგისტრაციის საფუძვლად არსებული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის ბათილად ცნობა სამართლებრივ შედეგად იწვევს რეგისტრაციის ძალადაკარგულად გამოცხადებას („საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის 26.1. მ., „ბ“ ქვ.პ.), რაც სზაკ-ის 61.2 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, შემდგომ შესაძლოა საფუძვლად დადებოდა თბილისის არქიტექტურის სამსახურის სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ძალადაკარგულად გამოცხადებას და არა მის ბათილად ცნობას, რასაც განსახილველ საქმეზე ითხოვს მოსარჩელე.
კასატორი თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 02.01.2014წ. N1065418 და 26.06.2014წ. N... გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობის საფუძვლად ასევე მიუთითებს იმას, რომ სადავო აქტების გამოცემა დაუშვებელი იყო მისი როგორც ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრის თანხმობის გარეშე. საკასაციო პალატა არ ეთანხმება კასატორის აღნიშნულ მოსაზრებას. შემთხვევები, როდესაც მრავალბინიან სახლში ქონების განვითარებისას საჭიროა ბმა-ს თანხმობა, განსაზღვრულია „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონით. კანონის 10.1 მუხლის მიხედვით, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების ისეთი განვითარება, რომელიც მნიშვნელოვნად ცვლის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას და გავლენას ახდენს სხვა ბინის მესაკუთრეთა მიერ საერთო ქონების გამოყენებაზე, ხორციელდება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კრებაზე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ყველა წევრის მიერ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე. საქმის მასალებში წარმოდგენილი არაა ექსპერტიზის დასკვნა, რომელიც დაადასტურებდა სადავო აქტებით გათვალისწინებული განსახორციელებელი საპროექტო სამუშაოებით მრავალბინიანი სახლის მდგრადობაზე უარყოფითი ზეგავლენის მოხდენის შესაძლებლობას. ამდენად, არ დგინდება სამშენებლო სამუშაოებით ბმა-ს წევრთა საერთო ქონების მნიშვნელოვნად შეცვლა და საერთო ქონების გამოყენებაზე გავლენის მოხდენა. ამასთან, კანონის 101.1 მუხლის თანახმად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის თანხმობის გარეშე შესაძლებელია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ქონების ისეთი განვითარება, რომელიც გავლენას ახდენს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებაზე, თუმცა არ ითვალისწინებს ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართობის გაზრდას ან/და ახალი ინდივიდუალური საკუთრების საგნის წარმოშობას. განსახილველ შემთხვევაში, სადავო აქტებით გათვალისწინებული საპროექტო სამუშაოებით ხორციელდება სხვენის სახურავზე სამერცხლულების მოწყობა, რაც არ იწვევს ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართობის გაზრდას ან/და ახალი ინდივიდუალური საკუთრების საგნის წარმოშობას. ამდენად, საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 02.01.2014წ. N1065418 და 26.06.2014წ. N... გადაწყვეტილებების მიღება საჭიროებდა ბმა-ს თანხმობას.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს არ წარმოუდგენია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული, დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). შესაბამისად, იმავე ნორმის საფუძველზე და სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.
კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ მითითებულ სამართლებრივ დასკვნებს. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც რ. ა-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
საქმის მასალების მიხედვით, რ. ა-ის საკასაციო საჩივარზე 20.08.2019წ. N... საგადახდო დავალებით რ. ა-ს გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, სსკ-ის 401.4 მუხლის თანახმად, მას უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა
1. რ. ა-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.02.2019წ. განჩინება;
3. რ. ა-ს (პ.ნ. ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 20.08.2019წ. N... საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე
მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე
გ. გოგიაშვილი
