საქმე #ბს-422(კ-21) 21 ოქტომბერი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე

ბიძინა სტურუა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა პ. მ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 3 თებერვლის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2019 წლის 18 თებერვალს პ. მ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 13 აგვისტოს #21587 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 13 სექტემბრის #25284 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 17 იანვრის გადაწყვეტილების (#6766/2/2018 საჩივარზე) ბათილად ცნობა მოითხოვა.

სარჩელის თანახმად, 2018 წლის 9 ივლისს პ. მ-ე მეგობართან ერთად მიემგზავრებოდა ...ში საბაჟო გამშვები პუნქტის „...ის“ გავლით. კუთვნილი ავტომობილი დატოვა საზღვარზე (საქართველოს ტერიტორიაზე). მოსარჩელის განმარტებით, მას ...ში ჰყავს მეგობარი და პარტნიორი, რომლისთვისაც საჩუქრად შეიძინა მაჯის საათი. საათის შეძენა სთხოვა მეგობარ ი. კ-ას, შესაბამისად, საქართველოს საზღვრის კვეთისას მის მიერ მოხდა დღგ-ის დაბრუნება. მოსარჩელის განმარტებით, ისე, რომ არ გადასულა ...ის ტერიტორიაზე ნეიტრალურ ზონაში აღმოაჩინა, რომ ავტომობილში დარჩა საფულე და მართვის მოწმობა. შედეგად, მოსარჩელე საჩქაროდ დაბრუნდა უკან, რათა აეღო ნივთები, შემდეგ კი, უნდა დაბრუნებულიყო უკან ...ის ტერიტორიაზე. სარჩელის თანახმად, მოსარჩელეს საათი ხელზე ეკეთა, რისი შემჩნევაც მარტივი იყო შეეძლო საბაჟოს თანამშრომლების მიერ. იგი არ ცდილობდა საათის მალულად საქართველოს ტერიტორიაზე გადატანას. მოსარჩელის განმარტებით, იმის გამო, რომ იგი არ გადასულა ...ის ტერიტორიაზე და მხოლოდ პირადი ნივთების გამო დროებით ბრუნდებოდა ავტომანქანასთან, მას არ უფიქრია, რომ ეს ჩაითვლებოდა რაიმე დარღვევად. სხვა შემთხვევაში, საათის გარეშე დაბრუნდებოდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილებით პ. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 13 აგვისტოს #21587 ბრძანება, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 13 სექტემბრის #25284 ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 1 იანვრის გადაწყვეტილება (#6766/2/2018 საჩივარზე).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 3 თებერვლის გადაწყვეტილებით სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილება და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; პ. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 3 თებერვლის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა პ. მ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი მიუთითებს სადავო სამართალურთიერთობის დროს მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 207-ე მუხლის „ს“, „ტ“ ქვეპუნქტებზე, ამავე კოდექსის 43.4, 269.1, 289.10, 207-ე, 215-ე, 218-ე, 227-ე, 9.1, 209.13 მუხლებზე, 214-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტსა და 207-ე მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტზე, ასევე სადავო პერიოდში მოქმედ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2012 წლის 26 ივლისის #190 ბრძანებით დამტკიცებულ „საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე საქონლის გადაადგილებისა და გაფორმების შესახებ“ ინსტრუქციაზე. კასატორის მითითებით, დავის სწორად გადაწყვეტისათვის უნდა განიმარტოს, რა არის საქონელი საბაჟო კონტროლის განხორცილების მიზნებისათვის. კასატორის განმარტებით, საზღვრის კვეთისას მგზავრის მიერ პირადი ნივთის გადაადგილება არ ექვემდებარება საბაჟო კონტროლს და არ წარმოშობს დეკლარირების ვალდებულებას, რადგან ის არ წარმოადგენს საქონელს, ამასთან, ვინაიდან მგზავრს მისი დეკლარირების ვალდებულება არ გააჩნია, მისი წარუდგენლობა ვერ ჩაითვლება ნივთის საბაჟო კონტროლისგან მალულად გადატანად. ამდენად, მგზავრის კუთვნილი პირადი ნივთის გადაადგილება საქართველოს სახელმწიფო საზღვარზე არ ქმნის საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289.10 მუხლით განსაზღვრულ საგადასადახადო სამართალდარღვევის შემადგენლობას.

კასატორის მითითებით, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ საათი განკუთვნილი იყო საჩუქრად ...ში მცხოვრები პირისათვის. აღნიშნულის პარალელურად კი, არ დასტურდება ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში, საქართველოში ნივთის შემოტანის ფაქტი. კასატორი მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-17 მუხლებზე და აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საქმეზე ობიექტურად დადგენილი მონაცემები საკმარისად მაღალი სარწმუნოობით დამაჯერებელს უნდა ხდიდეს, რომ ნივთების გადაადგილება ხდებოდა სწორედ ეკონომიკური საქმიანობის მიზნით, კონტროლის გვერდის ავლით.

კასატორის განმარტებით, სადავო არ არის ის გარემოება, რომ პ. მ-ეს აღნიშნული საათი ეკეთა ხელზე. იმის გათვალისწინებით, რომ იყო ზაფხული და ეცვა მაისური მოკლე მკლავით, პ. მ-ის მიერ ნივთის მალულად გადაადგილებას არ ჰქონია ადგლი. ასევე არ ჰქონია აგდილი საბაჟო კონტროლის გვერდის ავლას.

კასატორის მითითებით, მან გაიარა საქართველოს საბაჟო კონტროლის ზონა, გადავიდა ნეიტრალურ ზონაში, რა დროსაც შეამჩნია, რომ თან არ ჰქონდა საფულე, მართვის მოწმობა და ფული. ამის გამო გადაწყვიტა დაბრუნებულიყო საქართველოს საბაჟო კონტროლის ზონაში, თუმცა სანამ გაივლიდა ხსენებულ ზონას, რიგში დგომისას მან ითხოვა რომ გაეშვათ ურიგოდ, რა დროსაც საბაჟო დეპარტამენტის თანამშრომლებმა მას ჩამოართვეს საათი. კასატორის მითითებით, მისი დაკავება და სამართალდარღვევის ოქმის შედგენა დაიწყო მანამ, სანამ მის მიმართ დაიწყებოდა საბაჟო თუ საპასპორტო პროცედურები, კერძოდ, რიგში.

საკასაციო საჩივრის თანახმად, თუკი საბაჟოს თანამშრომლებმა შეამჩნიეს, რომ მას მაჯაზე ეკეთა საათი, რომელიც ექვემდებარებოდა დეკლარაციას და საბაჟო გადასახადს მათ შეეძლოთ და ვალდებულნიც იყვნენ, მიეთითებინათ კასატორისთვის აღნიშნულის შესახებ მანამ, სანამ მის მიმართ დაიწყებოდა საბაჟო/საპასპორტო კონტროლი. კასატორის მითითებით, საგადასახადო ორგანოს პოზიციიდან და ახსნა-განმარტებიდან გამოდის, რომ მათ იცოდნენ მოსალოდნელი სამართალდარღვევის შესახებ. იმ შემთხვევაში, თუ პ. მ-ისათვის ცნობილი იქნებოდა ის გარემოება, რომ საჭირო იყო დეკლარაციის შევსება და გადასახადის გადახდა, იგი უბრალოდ დატოვებდა საათს ნეიტრალურ ტერიტორიაზე.

კასატორი არ ეთანხმება სასამართლოს მითითებას, რომ მან საბაჟო კონტროლის ზონის დატოვებით დატოვა საბაჟო საზღვარი და მისი უკან დაბრუნება წარმოშობდა მის ვალდებულებას, დაედეკლარირებინა საათი. კასატორის მითითებით, არ დასტურდება, რომ მან ჯერ დატოვა საქართველოს საბაჟო ტერიტორია, გადავიდა ...ის ტერიტორიაზე და შემდეგ ...იდან გამოკვეთა საქართველოს საბაჟო საზღვარი და თან გადმოიტანა საქონელი. კასატორის მითითებით, მნიშვნელოვანია დადგინდეს, დაკარგა თუ არა საათმა საზღვაზე გადაადგილებით საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 209.3 მუხლით განსაზღვრული საქონლის სტატუსი და შეიძინა თუ არა ამავე მუხლის მე-4 ნაწილით განსაზღვრული უცხოური საქონლის სტატუსი. ხოლო შემოდგომ მოხდა თუ არა მისი კვლავ შემოტანა საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 28 მაისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული პ. მ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ პ. მ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 13 აგვისტოს #21587 გასაჩივრებული ბრძანებით პ. მ-ეს დაეკისრა პასუხისმგებლობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-10 ნაწილით გათვალისწინებული საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის და სანქციის სახით შეეფარდა ჯარიმა 32 640 ლარის ოდენობით. საბაჟო გამშვებ პუნქტს „...ს“ დაევალა უზრუნველეყო ჩამორთმეული საქონლის შენახვა სანქციის აღსრულების უზრუნველყოფის მიზნით. აღნიშნული ბრძანება ძალაში დარჩა სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 13 სექტემბრის #25284 ბრძანებითა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 17 იანვრის გადაწყვეტილებით.

საქმეში წარმოდგენილი სადავო აქტების, ასევე მგზავრის ან/და მგზავრის ბარგის/ხელბარგის დათვალიერების 2018 წლის 9 ივლისის #255 ოქმის, დამატებული ღირებულების გადასახადის (დღგ) თანხის დაბრუნების სპეციალური ქვითრის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 10 ივლისის #21-10-02/89459 წერილისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის 2018 წლის 6 აგვისტოს #5957/15-04-02 წერილის საფუძველზე, ირკვევა, რომ 2018 წლის 9 ივლისს დაახლოებით 16:45 საათზე ...ის მიმართულებით საბაჟო გამშვები პუნქტი „...ის“ კონტროლის ზონაში გამოცხადდენ ორმაგი მოქალაქეობის მქონე ი. კ-ა და საქართველოს მოქალაქე პ. მ-ე. ი. კ-ამ წარადგინა დამატებული ღირებულების გადასახადის (დღგ) თანხის დაბრუნების სპეციალური ქვითარი #..., დაადეკლარირა 1 ცალი მაჯის საათი („...“ საიდენტიფიკაციო კოდი ...) და დაიბრუნა დღგ-ის თანხა 3 723.17 ლარი. დაახლოებით 2 საათის შემდგომ, 18:35 საათზე, საქართველოს მოქალაქე პ. მ-ე დაბრუნდა საქართველოს ტერიტორიაზე, რომელსაც ზემოაღნიშნული საათი, რომელზეც განხორციელდა დღგ-ს დაბრუნება, ეკეთა მარცხენა მაჯაზე (მარჯვენა მაჯაზე კი ეკეთა მისი კუთვნილი საათი), თუმცა საბაჟო გამშვებ პუნქტ „...ზე“ საქონლის დეკლარირების განზრახვა არ დაუფიქსირებია.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის სადავო სამართალურთიერთობის დროს მოქმედი რედაქციის 289-ე მუხლი განსაზღვრავდა საქართველოს საბაჟო საზღვრის გადაკვეთასთან დაკავშირებულ საგადასახადო სანქციებს, კერძოდ, აღნიშნული მუხლის მე-10 ნაწილის მიხედვით, საქართველოს საბაჟო საზღვარზე საქონლის გადატანა ან გადმოტანა საბაჟო კონტროლის გვერდის ავლით ან მისგან მალულად გამოიწვევს ვალდებული პირის (ამ მუხლის მე-14 ნაწილით გათვალისწინებულის გარდა) დაჯარიმებას საქონლის საბაჟო ღირებულების 100 პროცენტის ოდენობით, ან ამ საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების ჩამორთმევას. აღნიშნული სამართალდარღვევა ამჟამად გათვალისწინებულია საქართველოს საბაჟო კოდექსით, რომლის 168-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქონლის (გარდა ნაღდი ფულისა და ფასიანი ქაღალდისა) საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე შემოტანა ან საქართველოს საბაჟო ტერიტორიიდან გატანა (გარდა ამ მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა) საბაჟო კონტროლის გვერდის ავლით ან მისგან მალულად – იწვევს დაჯარიმებას საქონლის საბაჟო ღირებულების 100 პროცენტის ოდენობით ან საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უსასყიდლოდ ჩამორთმევას.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ ზემოხსენებული საათი საქართველოს ტერიტორიის დატოვებისას დაადეკლარირა პ. მ-ესთან ერთად მყოფმა პირმა - რუსეთის ფედერაციის მოქალაქე (იმავდროულად საქართველოს მოქალაქე) ი. კ-ამ, რომელმაც წარადგინა დამატებითი ღირებულების გადასახადის (დღგ) თანხის დაბრუნების სპეციალური ქვითარი და დაიბრუნა დღგ-ს თანხა, თუმცა აღნიშნული საათი არ წაუღია და დარჩა პ. მ-ის მფლობელობაში. სასამართლოს მოსაზრებით, სწორედ აღნიშნული გარემოება წარმოშობდა საქართველოში აღნიშნული საათის კვლავ დაბრუნების შემთხვევაში, მისი დეკლარირების ვალდებულებას, ვინაიდან დადგენილია და მხარეები სადავოდ არ ხდიან იმ გარემოებას, რომ პ. მ-ემ მის თანმხლებ პირთან ერთად დატოვა საქართველოს ტერიტორია, კერძოდ, საქართველოდან გასვლისას გაიარა სახელმწიფო საზღვარზე საპასპორტო კონტროლი. ამდენად, მიიჩნევა, რომ მგზავრმა გადაკვეთა საქართველოს სახელმწიფო საზღვარი და შესაბამისად, საბაჟო საზღვარიც, ვინაიდან საქართველოს საბაჟო საზღვარი ემთხვევა საქართველოს სახელმწიფო საზღვარს (საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 208.2 მუხლის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქცია). ის გარემოება, რომ პ. მ-ეს არ გადაუკვეთავს ...ის საბაჟო საზღვარი და არ შესულა ...ის ტერიტორიაზე, არ შეიძლება გახდეს მისი პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლების საფუძველი, ვინაიდან საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-10 ნაწილით პასუხისმგებლობის წარმოშობისთვის საკმარის წინაპირობებს ქმნის საქართველოს საზღვრის გადაკვეთა, რასაც განსახილველ შემთხვევაში უდავოდ ჰქონდა ადგილი პ. მ-ის მიერ.

ამასთან, საკასაციო სასამართლოს მითითებით, სადავო პერიოდში მოქმედ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 227-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების მიხედვით, საქონლის გაფორმებისას ხორციელდება დეკლარირება. საქონლის გაფორმებისას, სასაქონლო ოპერაციის პირობების შესაბამისად, წარმოიშობა კუთვნილი გადასახდელების გადახდის ან/და გარანტიის წარდგენის ვალდებულება. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილით კი დადგენილია, რომ გადასახდელების გადახდის ან/და გარანტიის წარდგენის ვალდებულება ეკისრება დეკლარანტს ან საქონლის მფლობელს. სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემის დროისათვის მოქმედი საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2012 წლის 26 ივლისის #290 ბრძანებით დამტკიცებული „საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე საქონლის გადაადგილებისა და გაფორმების შესახებ ინსტრუქციის“ მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, საქონლის წარდგენისა და გაფორმების ვალდებულება ეკისრება დეკლარანტს/საქონლის მფლობელს. ამდენად, საბაჟო გამშვებ პუნქტში საქონლის წარდგენის ვალდებულება აქვს საქართველოს საბაჟო საზღვარზე საქონლის გადამაადგილებელ პირს, რომელიც აღნიშნული დროისთვის უშუალოდ ფლობს დასადეკლარირებელ ნივთს. განსახილველ შემთხვევაში, საქონლის გადატანა განახორციელა ი. კ-ამ, ხოლო საქონლის (საათის) საქართველოს ტერიტორიაზე დაბრუნებისას მის მფლობელს წარმოადგენდა პ. მ-ე, რომელმაც თავი აარიდა საქონლის წარდგენის ვალდებულებას.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მართალია, მოსარჩელეს მაჯაზე ეკეთა დეკლარირებას დაქვემდებარებული ნივთი და მის მიერ სახეზე არ იყო საქონლის მალულად გადატანის მცდელობა, თუმცა საბაჟო კონტროლის გვერდის ავლას ადასტურებდა სწორედ ის გარემოება, რომ მას არ წარუდგენია საქონელი და არ მიუმართავს დეკლარირების თაობაზე უფლებამოსილი პირისთვის.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2012 წლის 26 ივლისის #290 ბრძანებით დამტკიცებული „საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე საქონლის გადაადგილებისა და გაფორმების შესახებ ინსტრუქციის“ 21-ე მუხლის მე-7 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის პირველ წინადადებაზე, რომლის თანახმად, ფიზიკურ პირს დეკლარირების ვალდებულება წარმოეშობა, თუ მის მიერ შემოტანილი საქონლის რაოდენობა ან/და ღირებულება აღემატება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 199-ე მუხლის „დ.ა“, „დ.ბ“, „დ.გ“, „დ.გ¹“, „დ.ზ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ დაუბეგრავ რაოდენობასა და ღირებულებას. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 199-ე მუხლის „დ.ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, იმპორტის გადასახადისაგან გათავისუფლებულია 500 ლარამდე ღირებულების, 30 კგ-მდე საერთო წონის საქონლის იმპორტი, რომელიც ეკონომიკური საქმიანობისათვის განკუთვნილი არ არის. სადავო პერიოდში მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 209-ე მუხლის თანახმად, საქართველოს საბაჟო საზღვრის გადაკვეთის მიზნებისათვის საქონელი არის მატერიალური ქონება, მათ შორის, ფული, ფასიანი ქაღალდები, ელექტრო და თბოენერგია, გაზი და წყალი. ამავე კოდექსის მე-8 მუხლის 30-ე ნაწილის მიხედვით, ქონება არის ყველა ნივთი და არამატერიალური ქონებრივი სიკეთე, რომელთა შეუზღუდავად შეძენა, ფლობა, განკარგვა და სარგებლობა შეუძლიათ პირებს. გარდა ამისა, სადავო პერიოდში მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 219-ე მუხლი ჩამოთვლის იმ თანამდებობის პირებს, რომლის პირადი ნივთები, გარდა საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევებისა საბაჟო კონტროლს არ ექვემდებარება.

ამდენად, აღნიშნულ ნორმებზე დაყრდნობით, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას, რომ მოსარჩელის მიერ საბაჟო საზღვარზე გადაადგილებული ნივთი (მაჯის საათი) წარმოადგენს მატერიალურ ქონებას, რომელიც საქართველოს საბაჟო საზღვრის გადაკვეთის მიზნებისათვის განეკუთვნება საქონლის კატეგორიას და არ წარმოადგენს იმ კატეგორიის პირად ნივთს, რომელიც არ ექვემდებარება საბაჟო კონტროლს, გამომდინარე იქედან, რომ თავად მოსარჩელის სტატუსი არ შეესაბამება ხსენებული 219-ე მუხლით განსაზღვრულ პირთა წრეს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას, რომ მოსარჩელეს კანონის მოთხოვნათა დაცვით შეეფარდა სადავო პერიოდში მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 289.10 მუხლით გათვალისწინებული სანქცია მის მიერ ჩადენილი სამართალდარღვევისათვის, რის გამოც არ არსებობდა სარჩელის დაკმაყოფილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლოს მითითებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა საკასაციო საჩივრისათვის შეადგენს დავის საგნის ღირებულების 5 პროცენტს, მაგრამ არანაკლებ 300 ლარისა. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, თუ კასატორს წინასწარ არ აქვს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი საკასაციო საჩივარზე და ასევე მას მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, გადავადებული აქვს სახელმწიფო ბაჟის გადახდა საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე, მისი საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად მიჩნევის შემთხვევაში, მას დაეკისრება გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის 30 პროცენტი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან კასატორს - პ. მ-ეს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 28 მაისის განჩინებით სახელმწიფო ბაჟის - 1 632 ლარის გადახდა მოცემულ საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე გადაუვადდა, კასატორს - პ. მ-ეს უნდა დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 489,6 ლარის ოდენობით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. პ. მ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 3 თებერვლის გადაწყვეტილება;

3. კასატორს - პ. მ-ეს დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის – 489,6 ლარის გადახდა;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ბ. სტურუა