საქმე #ბს-415(კ-21) 21 ოქტომბერი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე

ბიძინა სტურუა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 26 თებერვლის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2019 წლის 27 მარტს ე. ს-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, მან 2018 წლის 25 ივნისს მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების აღიარების კომისიას და ქალაქ თბილისში, ...ის #7-ის მომიჯნავედ, 318 კვ.მ ფართობის მქონე მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება მოითხოვა. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების აღიარების კომისიის 2013 წლის 19 დეკემბრის #380 საოქმო გადაწყვეტილებით მოსარჩელის მოთხოვნა დაკმაყოფილდა და მიწის ნაკვეთზე დარეგისტრირდა ე. ს-ის საკუთრების უფლება. 2014 წლის 3 დეკემბერს ე. ს-მა კვლავ მიმართა საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას და აღიარებული მიწის ნაკვეთის 209 კვ.მ საერთო ფართობის გაზრდა მოითხოვა. საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2015 წლის 18 მაისის #437 საოქმო გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ე. ს-ის მოთხოვნა და 2013 წლის 19 დეკემბრის #380 საოქმო გადაწყვეტილებაში შევიდა ცვლილება, საკუთრების უფლების აღიარება მოხდა 294 კვ.მ-ზე, რის შედეგადაც 2015 წლის 26 ივნისს გაიცა ახალი საკუთრების მოწმობა #..., რომლის საფუძველზეც სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 22 ივლისის გადაწყვეტილებით მიწის ნაკვეთზე დარეგისტრირდა ე. ს-ის საკუთრების უფლება.

მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 9 სექტემბრის გადაწყვეტილებით მოხდა #... და #... საკადასტრო კოდებით რეგისტრირებული უძრავი ნივთების გაერთიანება, ქ. თბილისში, ...ის #7-ის მიმდებარედ 944 კვ.მ საერთო ფართობს მიენიჭა ახალი საკადასტრო კოდი - #....

მოსარჩელე ასევე მიუთითებს, რომ 2015 წლის 8 ოქტომბერს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას განცხადებით მიმართა ნ. ფ-ემ და მოითხოვა #... საკუთრების მოწმობის გაუქმება იმ საფუძვლით, რომ საკუთრების უფლებააღიარებული მიწის ნაკვეთი მოიცავდა გზას. განცხადებას თან დაერთო 1985 წლის ტოპოგრაფიულ პლანშეტზე დატანილი სიტუაციური გეგმა საკადასტრო კოდების გარეშე, რაც საფუძვლად დაედო საკუთრების უფლების გაუქმებას.

ამდენად, მოსარჩელემ ე. ს-ის განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2019 წლის 4 თებერვლის #2 სხდომის ოქმში ასახული გადაწყვეტილების, ამავე კომისიის 2019 წლის 19 თებერვლის #236 განკარგულების ბათილად ცნობა და მოპასუხისათვის ქალაქ თბილისში, მე-3 ...ის #7-ის მომიჯნავე ტერიტორიაზე მდებარე 318 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ე. ს-ზე საკუთრების მოწმობის გაცემის დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 24 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ე. ს-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2019 წლის 4 თებერვლის #2 სხდომაზე მიღებული გადაწყვეტილება ე. ს-ის განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, ამავე კომისიის 2019 წლის 19 თებერვლის #236 განკარგულება და მოპასუხეს დაევალა, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად მოსარჩელის მიმართ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 24 დეკემბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულმა თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ, რომელმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 26 თებერვლის განჩინებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 24 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ე. ს-მა თავდაპირველად უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოს განცხადებით მიმართა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული 209 კვ.მ მიწის ნაკვეთის საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნით, რაც აღიარების კომისიის 2013 წლის 19 დეკემბრის #380 სხდომის ოქმის საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა და მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვითი ნახაზის შესაბამისად, ამ მიწის ნაკვეთზე ე. ს-ის სახელზე გაიცა 2014 წლის 14 მარტის #... საკუთრების უფლების მოწმობა. ამის შემდეგ, მოსარჩელემ კვლავ მიმართა ადმინისტრაციულ ორგანოს და მოითხოვა უკვე აღიარებული 209 კვ.მ მიწის ნაკვეთის კორექტირება აზომვითი ნახაზის შესაბამისად, კერძოდ, ფართის გაზრდა 294 კვ.მ-მდე, რაც თბილისის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2015 წლის 18 მაისის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა. ამავე გადაწყვეტილებით გაუქმდა ქ. თბილისის საკრებულოს ტიპიური საკუთრების უფლების მოწმობა #... თანდართულ საკადასტრო აზომვით ნახაზთან ერთად.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. ფ-ის განცხადების საფუძველზე, კომისიის 2015 წლის 2 ნოემბრის #460 გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ გაუქმდა 2015 წლის 18 მაისის გადაწყვეტილება, ასევე გაუქმდა ქ. თბილისის საკრებულოს ტიპური საკუთრების უფლების მოწმობა #... თანდართულ საკადასტრო აზომვით ნახაზთან ერთად და ე. ს-ს დაევალა გზის გამოკლებით ახალი საკადასტრო აზომვითი ნახაზის წარდგენა. ამდენად, სააპელაციო პალატის მიუთითა, რომ აღმჭურველი აქტის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა განაპირობა საზოგადოებრივი ან სხვა პირის კანონიერი უფლებისა და ინტერესის დარღვევამ - საკუთრებააღიარებულ მიწის ნაკვეთზე საერთო სარგებლობის გზის არსებობამ. ამასთან, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 26 აპრილის გადაწყვეტილებით, არ დაკმაყოფილდა ე. ს-ის სარჩელი კომისიის 2015 წლის 2 ნოემბრის #460 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის თაობაზე. აღნიშნული გადაწყვეტილება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 2 თებერვლისა და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2017 წლის 28 სექტემბრის განჩინების საფუძველზე დღეისათვის შესულია კანონიერ ძალაში. აღნიშნული სასამართლო აქტების საფუძველზე, სააპელაციო პალატამ პრეიუდიციულად დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებად მიიჩნია, რომ ე. ს-ის საკუთრებაში გადაცემული მიწინ ნაკვეთის ნაწილი მოიცავდა საერთო სარგებლობის გზას.

2018 წლის 23 ივლისს ე. ს-მა კვლავ მიმართა ადმინისტრაციულ ორგანოს და ამჯერად მოითხოვა უკვე გაზრდილი მონაცემებით 318 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება. გასაჩივრებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2019 წლის 4 თებერვლის #2 სხდომის ოქმისა და მის საფუძველზე მიღებული 2019 წლის 19 თებერვლის #236 განკარგულების თანახმად, ე. ს-ს ზემოხსენებული მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე ეთქვა უარი. კომისიამ მიუთითა, რომ განმცხადებლის მიერ წარდგენილ იქნა მიწის ნაკვეთის აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი გაზრდილ ფართზე (318 კვ.მ) და იგი მოიცავდა იმ სადავო მიწის ნაკვეთის ნაწილს, რომელზეც იმსჯელა კომისიამ 2015 წლის 2 ნოემბრის #460 და 2016 წლის 8 დეკემბრის #554 საოქმო გადაწყვეტილებებში და რომლითაც დადგინდა, რომ ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთი მოიცავდა საერთო სარგებლობის გზას.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, ბუნდოვანი იყო საერთო სარგებლობის გზის საკითხი, კერძოდ, ის, თუ სად გადიოდა და შესაბამისად, რა ნაწილში მოიცავდა იგი მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილ ასაღიარებელ მიწის ნაკვეთს იმდენად, რამდენადაც აღნიშნული საერთო სარგებლობის გზის ზუსტი მდებარეობის საკითხი არც ერთი ადმინისტრაციული თუ სასამართლო წარმოების პროცესში არ ყოფილა დადგენილი. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო განეხორციელებინა მთელი რიგი საჭირო მოქმედებები, რომლითაც იგი დაადგენდა გზის მდებარეობის ფაქტს, თუმცა მიუხედავად აღნიშნულისა, მოპასუხემ საბოლოოდ სადავო საკითხის გამოკვლევისა და შეფასების გვერდის ავლით დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება მიიღო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 26 თებერვლის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულმა თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორი მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის მე-2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტზე და აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, კომისიის მიერ დადგენილ იქნა, რომ ე. ს-ის მიერ არ იქნა შესრულებული 2015 წლის 2 ნოემბრის #460 და 2016 წლის 8 დეკემბრის #554 საოქმო გადაწყვეტილებებით მასზე დაკისრებული ვალდებულება, კერძოდ, განსახილველი 2018 წლის 23 ივლისის #19/01182041754-55 განცხადებით ე. ს-ის მიერ წარდგენილ იქნა მიწის ნაკვეთის აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი გაზრდილ ფართობზე (მისამართი: ქ. თბილისი, მე-3 ...ი #7-ის მომიჯნავედ, საერთო ფართობი 318 კვ.მ) ვიდრე აღიარებული ჰქონდა და იგი მოიცავს იმ სადავო მიწის ნაკვეთის ნაწილს, რომელზეც იმსჯელა კომისიამ 2015 წლის 2 ნოემბრის #460 და 2016 წლის 8 დეკემბრის #554 საოქმო გადაწყვეტილებებით და დაადგინა, რომ წარმოადგენს საერთო სარგებლობის გზას. კასატორი ასევე აღნიშნავს, რომ კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 26 აპრილის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა ე. ს-ის სარჩელი და ძალაში დარჩა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2015 წლის 2 ნოემბრის #460 საოქმო გადაწყვეტილება. სასამართლოს მითითებით, კომისიის გადაწყვეტილება მიღებული იყო საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების გამოკვლევის საფუძველზე ჩატარდა ადგილზე დათვალიერება, რის შედეგადაც დადგინდა, რომ ე. ს-ის სახელზე 294 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება მოხდა საერთო სარგებლობის გზის ჩათვლით. აღნიშნული გარემოებების გამაქარწყლებელი მტკიცებულებები ე. ს-ის მიერ ვერ იქნა წარდგენილი და ამდენად, არ დასტურდებოდა ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან სადავო აქტის გამოცემისას ისეთი პროცედურული ნორმების დარღვევა, რომელთა არარსებობის შემთხვევაში მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.

კასატორი ასევე მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-10 მუხლზე და აღნიშნავს, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი სსიპ - ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2017 წლის 26 დეკემბრის #5007243817 დასკვნა არარელევანტურია მოცემულ საქმესთან დაკავშირებით და კომისია მოკლებული იყო სამართლებრივ საფუძველს, მოსარჩელის მოთხოვნის ფარგლებში ემსჯელა მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე, რამდენადაც, როგორც უკვე დადგენილ იქნა, მოსარჩელის მიერ არ ყოფილა წარდგენილი კომისიის იმ გადაწყვეტილებით დავალებული მიწის ნაკვეთის კორექტირებული საკადასტრო აზომვითი ნახაზი, რომელიც ძალაში დარჩა კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილებით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, კომისიის 2019 წლის 19 თებერვლის #236 განკარგულებით, ამავე კომისიის 2019 წლის 4 თებერვლის #2 ოქმის საფუძველზე, ე. ს-ს უარი ეთქვა მოთხოვნილ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე.

კასატორი მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებულ განჩინებაში, სააპელაციო პალატა წინააღმდეგობაში მოდის საკუთარ მსჯელობასთან, ვინაიდან, ერთი მხრივ, მოსარჩელის იურიდიულ ინტერესში შემავალ მიწის ნაკვეთზე საერთო სარგებლობის გზის არსებობის ფაქტს მიიჩნევს პრეიუდიციულად დადგენილ ფაქტად, მეორე მხრივ კი, აღნიშნავს, რომ გზის მდებარეობა არ დგინდება და აღნიშნული ადმინისტრაციული ორგანოს მტკიცების ტვირთს წარმოადგენს, რაც კომისიამ ვერ განახორციელა.

კასატორი მიუთითებს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლით მინიჭებულ უფლებამოსილებას სასამართლო იყენებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც სამართალწარმოების ფარგლებში ვერ ხერხდება სადავო ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება, რაც თავის მხრივ შეუძლებელს ხდის სადავო ადმინისტრაციული აქტის კანონიერებაზე მსჯელობას. განსახილველ შემთხვევაში, კასატორი მიიჩნევს, რომ არ არსებობს მტკიცებულება და გარემოება, რომელიც შეიძლება დამატებით გამოიკვეთოს ან/და წარმოიქმნას ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში, აღნიშნული სასამართლოს მხრიდანაც ვერ იქნა მითითებული. კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლომ თავი აარიდა საკითხის სამართლებრივ შეფასებას და გადაწყვეტილება მიიღო როგორც საპროცესო, ასევე მატერიალური ნორმების დარღვევით, მაშინ, როდესაც საქმეში არსებული მტკიცებულებები იძლეოდა სადავო საკითხის არსებითად გადაწყვეტის შესაძლებლობას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 28 მაისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები.

განსახილველ შემთხვევაში, წარმოდგენილი სარჩელით მოთხოვნილია ე. ს-ის განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2019 წლის 4 თებერვლის #2 სხდომის ოქმში ასახული გადაწყვეტილების, ამავე კომისიის 2019 წლის 19 თებერვლის #236 განკარგულების ბათილად ცნობა და მოპასუხისათვის ქალაქ თბილისში, მე-3 ...ის #7-ის მომიჯნავე ტერიტორიაზე მდებარე 318 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ე. ს-ზე საკუთრების მოწმობის გაცემის დავალება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის მე-2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტზე, რომლის შესაბამისად, თვითნებურად დაკავებული მიწა არის ამ კანონის ამოქმედებამდე ფიზიკური პირის მიერ თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია საცხოვრებელი სახლი (აშენებული ან დანგრეული) ან არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული), ასევე დაინტერესებული ფიზიკური პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი (შენობით ან მის გარეშე), რომლის ფართობიც ნაკლებია საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფართობზე, ასევე კერძო სამართლის იურიდიული პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული), რომლის ფართობიც ნაკლებია საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფართობზე და რომელიც საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის მომენტისათვის სახელმწიფოს მიერ არ არის განკარგული, გარდა ამ მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 5¹ მუხლის მე-3 პუნქტზე, რომლის თანახმად, თუ კანონით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მოთხოვნის დასადასტურებლად დაინტერესებულმა პირმა უნდა წარადგინოს: ა) მიწის თვითნებურად დაკავების დამადასტურებელი დოკუმენტი ან/და მოწმის ჩვენება; ბ) მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, ხოლო ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში – მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, რომელზედაც მითითებული უნდა იყოს მაგისტრალური მილსადენის ადგილმდებარეობა და მაგისტრალურ მილსადენსა და მიწის ნაკვეთს შორის მანძილი; გ) ინფორმაცია საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის ოდენობის დასადგენად; დ) დაინტერესებული პირის საიდენტიფიკაციო დოკუმენტების ასლები. ამავე მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად კი, თუ დაინტერესებული პირის მოთხოვნა საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ არ აკმაყოფილებს ამ კანონით განსაზღვრულ პირობებს ან განცხადებისათვის დართული დოკუმენტებით არ დასტურდება თვითნებურად დაკავების ფაქტი კომისია იღებს წერილობით გადაწყვეტილებას საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის თაობაზე.

საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის #376 დადგენილებით დამტკიცებული „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესის“ მე-2 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, მიწის თვითნებურად დაკავების დამადასტურებელ დოკუმენტს წარმოადგენს სასამართლოს აქტი, ორთოფოტო (აეროფოტოგადაღება), აბონენტად აყვანის დოკუმენტი, გადახდის ქვითარი ან/და სხვა დოკუმენტი.

განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილად არის მიჩნეული, რომ ე. ს-მა თავდაპირველად უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოს განცხადებით მიმართა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული 209 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნით, რაც აღიარების კომისიის 2013 წლის 19 დეკემბრის #380 სხდომის ოქმის საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა და მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვითი ნახაზის შესაბამისად, ამ მიწის ნაკვეთზე ე. ს-ის სახელზე გაიცა 2014 წლის 14 მარტის #... საკუთრების უფლების მოწმობა. ამის შემდეგ, მოსარჩელემ კვლავ მიმართა ადმინისტრაციულ ორგანოს და მოითხოვა უკვე აღიარებული 209 კვ.მ მიწის ნაკვეთის კორექტირება აზომვითი ნახაზის შესაბამისად, კერძოდ, ფართის გაზრდა 294 კვ.მ-მდე, რაც ქალაქ თბილისის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2015 წლის 18 მაისის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა. ამავე გადაწყვეტილებით გაუქმდა ქალაქ თბილისის საკრებულოს ტიპიური საკუთრების უფლების მოწმობა #... თანდართულ საკადასტრო აზომვით ნახაზთან ერთად.

საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ ნ. ფ-ის განცხადების საფუძველზე, კომისიის 2015 წლის 2 ნოემბრის #460 გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ გაუქმდა ხსენებული 2015 წლის 18 მაისის გადაწყვეტილება, ასევე გაუქმდა ქალაქ თბილისის საკრებულოს ტიპური საკუთრების უფლების მოწმობა #... თანდართულ საკადასტრო აზომვით ნახაზთან ერთად და ე. ს-ს დაევალა გზის გამოკლებით ახალი საკადასტრო აზომვითი ნახაზის წარდგენა. დადგენილია ისიც, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 26 აპრილის გადაწყვეტილებით, არ დაკმაყოფილდა ე. ს-ის სარჩელი კომისიის 2015 წლის 2 ნოემბრის #460 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის თაობაზე. აღნიშნული გადაწყვეტილება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 2 თებერვლისა და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2017 წლის 28 სექტემბრის განჩინების საფუძველზე დღეისათვის შესულია კანონიერ ძალაში.

ამასთან, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2018 წლის 23 ივლისს ე. ს-მა კვლავ მიმართა ადმინისტრაციულ ორგანოს და ამჯერად უკვე გაზრდილი მონაცემებით 318 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება მოითხოვა. გასაჩივრებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2019 წლის 4 თებერვლის #2 სხდომის ოქმისა და მის საფუძველზე მიღებული 2019 წლის 19 თებერვლის #236 განკარგულების თანახმად, ე. ს-ს ზემოხსენებული მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე ეთქვა უარი. კომისიამ მიუთითა, რომ განმცხადებლის მიერ წარდგენილ იქნა მიწის ნაკვეთის აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი გაზრდილ ფართზე (318 კვ.მ) და იგი მოიცავდა იმ სადავო მიწის ნაკვეთის ნაწილს, რომელზეც იმსჯელა კომისიამ 2015 წლის 2 ნოემბრის #460 და 2016 წლის 8 დეკემბრის #554 საოქმო გადაწყვეტილებებში და რომლითაც დადგინდა, რომ ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთი მოიცავდა საერთო სარგებლობის გზას. საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ ე. ს-მა ახალი მოთხოვნის ფარგლებში - 318 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების თაობაზე წარდგენილი განცხადებით ასაღიარებელ მიწის ნაკვეთში სადავო გზის არარსებობის ფაქტის დასადასტურებლად წარადგინა სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტზის ეროვნული ბიუროს 2017 წლის 26 დეკემბრის დასკვნა, რომლის მიხედვით, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ მომზადებულ, 1985 წლის ტოპორუკაზე და შპს „...ის“ მიერ მომზადებულ ტოპოგრაფიულ პლანშეტზე დატანილ სიტუაციურ გეგმაზე ასახული, ...ის მე-3 ქუჩასა და ...ის მე-3 ხევს შორის არსებული დამაკავშირებელი გზა არ მოიცავს #... საკადასტრო კოდით აღრიცხული მიწის ნაკვეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ფაქტობრივად განთავსებულ, ე. ს-ის სარგებლობაში არსებულ ღობეს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის შეფასებას იმის თაობაზე, რომ სადავო საკითხის გადაწყვეტისას მნიშვნელოვანია, მხედველობაში იქნეს მიღებული 209 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთის შემდეგ ამ ფართის 294 კვ.მ-მდე გაზრდისა და საბოლოოდ 318 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების თაობაზე წარდგენილი განცხადებების ირგვლივ მიმდინარე ადმინისტრაციული თუ სასამართლო წარმოების ფარგლებში გამოკვეთილი და დადგენილი ფაქტობრივი გარეოებები და მხოლოდ მათი ერთობლივი ანალიზის საფუძველზე იქნეს გადაწყვეტილება მიღებული. განსახილველ შემთხვევაში კი, ბუნდოვანია საერთო სარგებლობის გზის საკითხი, კერძოდ, სათანადოდ არ გამოკვლეულა მისი ზუსტი მდებარეობა, ასევე თუ სად გადის და შესაბამისად, რა ნაწილში მოიცავს იგი მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილ უფლებაასაღიარებელ მიწის ნაკვეთს.

საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს სააპელაციო პალატის მსჯელობას, რომ ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო განეხორციელებინა საჭირო მოქმედებები, რათა დაედგინა გზის მდებარეობის საკითხი, თუმცა აღიარების კომისიამ საკითხი ზედაპირული შეფასების საფუძველზე გადაწყვიტა, ისე, რომ არ შეუფასებია და გამოუკვლევია ზემოაღნიშნული გარემოება. კომისიას უნდა დაედგინა მოსარჩელის მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, ქალაქ თბილისში, მე-3 ...ის #7-ის მიმდებარე საერთო სარგებლობის გზის კონტური შესაბამისი მტკიცებულებების მოპოვებითა და სპეციალისტის ჩართულობით და მხოლოდ ამის შემდეგ, დადგენილი საერთო სარგებლობის გზის ნაწილის გათვალისწინებით, შეეთავაზებინა მოსარჩელისთვის ახალი საკადასტრო აზომვითი ნახაზის შესაბამისი კონფიგურაციით წარდგენა.

შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ აღიარების კომისიას არ გამოუკვლევია საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, რასაც შეეძლო გავლენა მოეხდინა შედეგზე. შესაბამისად, სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების საფუძვლები.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 26 თებერვლის განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ბ. სტურუა