ბს-842(კ-19) 25 ნოემბერი, 2021წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, გიორგი გოგიაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა რ. გ-ას საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 29.03.2019წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

რ. გ-ამ 30.08.2016წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა გადაწყვეტილების აღსრულებამდე ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის შედეგად მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანის - მიუღებელი შემოსავლის 18 180 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრება. საქალაქო სასამართლოში 03.10.2016წ. გამართულ სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელემ დამატებით მოითხოვა საპროცესო ხარჯების 1209,3 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 07.09.2017წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა რ. გ-ას მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 29.03.2019წ. განჩინებით რ. გ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 07.09.2017წ. გადაწყვეტილება. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ ანაზღაურებას ექვემდებარება მხოლოდ ის ზიანი, რომელიც წარმოადგენს ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგს, ანუ უნდა არსებობდეს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ განხორციელებულ ქმედებასა (მოქმედება ან უმოქმედობა) და დამდგარ შედეგს (ზიანი) შორის პირდაპირი და უშუალო მიზეზობრივი კავშირი, ამასთანავე, ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედება, რომელმაც პირისათვის ზიანი გამოიწვია, უნდა გამომდინარეობდეს ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებამოსილებიდან და არსებობდეს ბრალეული ქმედება, განზრახი ან უხეში გაუფრთხილებელი ბრალის სახით, რაც გამოიხატება ადმინისტრაციული ორგანოს მიზანმიმართულ უმოქმედობაში, ან უხეშ გაუფრთხილებლობაში, ადმინისტრაციული ორგანო შეგნებულად უნდა უშვებდეს პირისათვის ზიანის მიმყენებელი გარემოების დადგომას ან/და არ ახორციელებდეს მისთვის კანონით დაკისრებულ ვალდებულებებს ზიანის თავიდან აცილების მიზნით. მოსარჩელე ზიანის სახით ითხოვს იმ მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურებას, რასაც იგი მიიღებდა ქ. თბილისში, ...ის ქ. №3-ში მისთვის 40 კვ.მ. საცხოვრებელი ბინის გადაცემისა და გადაცემის შემდგომ ამ ბინის გაქირავების შემთხვევაში. სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომლის აღსრულების შედეგადაც უნდა განხორციელდეს მოსარჩელისთვის ბინის გადაცემა, არ შეიცავს რაიმე დათქმას კონკრეტული ბინის გადაცემის შესახებ. კონკრეტულ შემთხვევაში არ დასტურდება მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, რასაც შედეგად მოჰყვა პირის კანონიერი უფლებების შეზღუდვა და მატერიალური ზიანი, შესაბამისად, არ არსებობს მიზეზობრივი კავშირი მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს - საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ქმედებასა და მოსარჩელისათვის დამდგარ შედეგს (მატერიალურ ზიანს) შორის. ამდენად, სახეზე არ არის მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან მოსარჩელისთვის მატერიალური ზიანის მიყენების ფაქტი. მიუღებელი შემოსავალი წარმოადგენს სავარაუდო შემოსავალს, რომლის დადგენისათვის აუცილებელია გათვალისწინებულ იქნეს, თუ რამდენად მოსალოდნელი იყო მისი მიღება. მიუღებელი შემოსავალი უნდა იყოს რეალური და დასაბუთებული და არ შეიძლება ეფუძნებოდეს მარტოოდენ ვარაუდს შესაძლო შემოსავლის მიღების თაობაზე. აპელანტის დასაბუთება იმდენად ჰიპოთეტურია, რომ ის არ შეიძლება გახდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, ვინაიდან უფლებისა თუ ხელშესახები კანონიერი ინტერესის მოსალოდნელი შელახვა უნდა იყოს არა აბსტრაქტული, არამედ რეალური და კონკრეტული, რასაც განსახილველ შემთხვევაში ადგილი არ აქვს. მოსარჩელე ვალდებულია სათანადოდ დაასაბუთოს მისი მოთხოვნის მართებულობა, რაც უნდა განახორციელოს მოთხოვნის დამადასტურებელი, კანონშესაბამისი და უტყუარი მტკიცებულებების სასამართლოში წარდგენის გზით. მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელემ თავი ვერ გაართვა მისთვის კანონით დაკისრებულ მტკიცების ვალდებულებას, ვერ დაადასტურა შემოსავლის რეალურად მიღების შესაძლებლობა, მარტოოდენ ვარაუდი შესაძლო შემოსავლის მიღების თაობაზე ვერ იქნება მიჩნეული სკ-ის 411-ე მუხლით გათვალისწინებული ზიანის ანაზღაურების საკმარის საფუძვლად.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 29.03.2019წ. განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა რ. გ-ას მიერ.

კასატორმა აღნიშნა, რომ სამოქალაქო სამართალში ზიანის ანაზღაურება ნიშნავს პირთან წარმოშობილი ზიანის კომპენსაციას სხვა პირის მიერ. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, ერთი მხრივ, ხელშეკრულებით განსაზღვრული ვალდებულების და მეორე მხრივ, დელიქტური ვალდებულებების შედეგად წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურება. სამოქალაქო სამართალში გაბატონებული ადეკვატური კაუზალობის თეორიის მიხედვით, ზიანის დადგომის განსაზღვრისას გამოირიცხება ისეთი კაუზალური პირობები, რომელთა შერაცხვაც სამართლიანობის გათვალისწინებით დაუშვებელია. ზიანის წინასწარი ვარაუდის შესახებ გადაწყვეტილება მიღებული უნდა იქნეს ობიექტურად და ქმედების განხორციელების მომენტის გათვალისწინებით. ის გარემოება, რომ ზიანი არაპირდაპირ დადგა, არ გამორიცხავს ადეკვატურობას. სამართლის მეცნიერებაში ადეკვატურობის თეორია განვრცობილ იქნა ე. წ. ნორმის მიზნის თეორიით, რომლის მიხედვით ზიანის ანაზღაურება შეიძლება მოთხოვნილ იქნეს, თუ ადეკვატურად გამოწვეული შედეგი დარღვეული სამართლის ნორმის სფეროში მოიაზრება. ზიანის განხორციელების ჰიპოთეტური პირობა, როგორც ასეთი, გათვალისწინებულ უნდა იქნეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ამ პირობის შედეგად ზიანის განხორციელების განსაზღვრული სიტუაცია შეიქმნა. ანაზღაურებას ექვემდებარება ყოველი ადეკვატურად გამოწვეული, მათ შორის, არაპირდაპირი ზიანი. ზიანის ანაზღაურების მომთხოვნმა პირმა, ზოგადი წესების მიხედვით, უნდა დაამტკიცოს ზიანის პასუხისმგებლობის საფუძველი, მიზეზობრიობა და ბრალეულობა. იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აუნაზღაუროს სხვა პირს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ზიანის მავალდებულებელი გარემოება. თუ ზიანის ანაზღაურება პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენით შეუძლებელია ან ამისათვის საჭიროა არათანაზომიერად დიდი ხარჯები, მაშინ შესაძლებელია კრედიტორს მიეცეს ფულადი ანაზღაურება. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა ზიანის საკითხი, არასწორად განმარტა კანონები და არასწორად დააკავშირა ფაქტობრივ გარემოებებთან, რის შედეგად მიიღო უკანონო და დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ რ. გ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საქმის მასალებში დაცული საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და რ. გ-ას შორის 16.07.2007წ. „ოფიცრის სახედრო წოდების მქონე სამხედრო მოსამსახურის მიერ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროში სამხედრო სამსახურის გავლის შესახებ“ კონტრაქტის 3.1 მუხლის თანახმად სამხედრო მოსამსახურის მიერ სამხედრო სამსახურის ვადა შეადგენს 5 წელს. ამავე კონტრაქტის 5.1.9 მუხლიდან გამომდინარე სამინისტრო ვალდებული იყო სამხედრო მოსამსახურე ამ კონტრაქტით გათვალისწინებული ვადის ამოწურვამდე ერთი წლით ადრე დაეკმაყოფილებინა საცხოვრებელი ბინით, არაუმეტეს 40 კვ.მ.-ისა, რომელიც მას უსასყიდლოდ, საკუთრების უფლებით გადაეცემოდა ამ კონტრაქტის 3.1 მუხლით განსაზღვრული სამხედრო სამსახურის ვადის დასრულების შემდეგ. საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 06.08.2012წ. ბრძანებით საქართველოს შეიარაღებული ძალების სახმელეთო ჯარების საჰაერო თავდაცვის ბრიგადის I საზენიტო-სარაკეტო დივიზიონის I საცეცხლე ბატარეის საბრძოლო მანქანის მეთაური, უფროსი ლეიტენანტი რ. გ-ა გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან და დათხოვნილი იქნა საქართველოს შეიარაღებული ძალების რიგებიდან რეზერვში 2012 წლის 16 ივლისიდან, „სამხედრო მოსამსახური სტატუსის შესახებ“ კანონის 21-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტის (მხარეთა შეთანხმების საფუძველზე) თანახმად, კონტრაქტის გასვლის გამო. კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 14.07.2015წ. გადაწყვეტილებით რ. გ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხე საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს დაევალა ხელშეკრულებით ნასკირი ვალდებულების შესრულება - რ. გ-ასათვის საცხოვრებელი ბინის საკუთრებაში გადაცემა. მოსარჩელე მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურებას ითხოვს იმ საფუძვლით, რომ სამინისტროს მიერ ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო მიადგა ზიანი, კერძოდ, ქ. თბილისში, ...ის ქ. №3-ში მდებარე ბინის გადაცემის შემთხვევაში 2012 წლის აგვისტოდან 2016 წლის აგვისტოს ჩათვლით მიიღებდა სარგებელს 18 180 ლარის ოდენობით. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ზაკ-ის 207-ე მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიყენებული ზიანის ანაზღაურებისას გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი წესი. სკ-ის 1005.1 მუხლის შესაბამისად, თუ სახელმწიფო მოსამსახურე ან საჯარო მოსამსახურე განზრახ ან უხეში გაუფრთხილებლობით არღვევს თავის სამსახურებრივ მოვალეობას სხვა პირის მიმართ, სახელმწიფო (მუნიციპალიტეტი) ან ის ორგანო, რომელშიც აღნიშნული მოსამსახურე მუშაობს, ვალდებულია აანაზღაუროს მიყენებული ზიანი. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მატერიალური ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების წარმოშობისათვის სახეზე უნდა იყოს ზიანი, რომელიც წარმოიშვა თანამდებობის პირის ან სხვა სახელმწიფო მოსამსახურის მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას განხორციელებული მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით, მიზეზობრივი კავშირი პირის ქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის და ზიანის მიმყენებლის ბრალი. სამსახურებრივი მოვალეობების განხორციელების შედეგად დამდგარ ზიანად მიიჩნევა ისეთი ზიანი, რომელიც დადგა პირის მიერ შრომითი საქმიანობით გათვალისწინებული ქმედებების განხორციელებისას ან სამსახურებრივი უფლებამოსილებების გადამეტებისას. მატერიალური (ქონებრივი) ზიანი შესაძლოა გამოიხატოს ქონების დაზიანებაში, შემოსავლის მიუღებლობაში, ჯანმრთელობის დაზიანებაში, დამატებითი ხარჯების გაწევაში და ა.შ. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი გამოყოფს ზიანის ორ სახეს: ფაქტობრივად მიყენებულ (რეალურ) ზიანს და მიუღებელ შემოსავალს. მიუღებელი შემოსავალი თავისი ბუნებით გულისხმობს ეკონომიკურ დანაკარგს, რომელიც მხარემ განიცადა და რომელიც არ დადგებოდა, რომ არა ზიანის მიმყენებლის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (სუსგ 16.05.2019წ. საქმე №ბს-740-736(კ-17)). აღნიშნულიდან გამომდინარე რ. გ-ას სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობის დადგენა საჭიროებს მისთვის ადმინისტრაციული ორგანოს წარმომადგენლის მართლსაწინააღმდეგო, ბრალეული მოქმედებით მიყენებული ზიანის, კერძოდ, მიუღებელი შემოსავლის არსებობის გარკვევას. სკ-ის 411-ე მუხლის თანახმად, ზიანი უნდა ანაზღაურდეს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისთვის, არამედ მიუღებელი შემოსავლისთვისაც. მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მიუღებელი შემოსავალი წარმოადგენს სავარაუდო შემოსავალს, განაცდურ მოგებას, რომელიც შესაძლოა მიღებულიყო სამოქალაქო ბრუნვის ნორმალური განვითარების შემთხვევაში და რომლის ანაზღაურებაც მოსარჩელის კომერციულ ინტერესში შედის. იმისათვის, რომ შემოსავალი მიუღებლად ჩაითვალოს, მას პირდაპირი და უშუალო კავშირი უნდა ჰქონდეს ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელი პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასთან. პირდაპირ კავშირში იგულისხმება მოვლენების ისეთი ლოგიკური ბმა, რომელიც არ ტოვებს შემოსავლის მიღების რეალურ შესაძლებლობასთან დაკავშირებულ ეჭვის საფუძველს. აღსანიშნავია, რომ მტიცების ტვირთის ობიექტური და სამართლიანი განაწილება, ზიანის მიყენების ფაქტის, ასევე განცდილი ზიანის ოდენობის მტკიცების ტვირთი მოსარჩელეს აკისრია. ამასთან, ზიანი ობიექტური მოცემულობით უნდა შეფასდეს და არა სუბიექტური დამოკიდებულებით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელეს უნდა წარმოედგინა მისთვის მიყენებული ზიანისა და მისი მოცულობის დამადასტურებელი უტყუარი მტკიცებულებები. ვინაიდან სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლი მხოლოდ იმ შემოსავლის ანაზღაურების ვალდებულებას აკისრებს მხარეს, რომელიც ობიექტური მოცემულობითაა ნაკარნახევი და არა პირის სუბიექტური შეფასებით (სუსგ 17.04.2015წ. საქმე №ას-406-383-2014), მოსარჩელეს იმგვარი მტკიცებულებები უნდა წარმოედგინა, რომლებიც შექმნიდა შემოსავლების მიღებასთან დაკავშირებით ობიექტურ, რეალურ სურათს და არა ვარაუდს, ალბათობას შემოსავლის მიღების თაობაზე. საქმეში დაცული მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი შპს „...ის“ 16.08.2016წ. დასკვნის თანახმად დამკვეთის დავალებით, შეფასდა კონკრეტულ უბანში, დაახლოებით 40 კვ.მ. საერთო ფართის 1,5 ოთახიანი ბინის თვიური საიჯარო განაკვეთის საბაზრო ღირებულება, 2012 წლის აგვისტოდან 2016 წლის აგვისტოს ჩათვლით, საცხოვრებელი უბნის მისამართია ქ. თბილისი, ...ი, ...ი, ...ის ქ. №3 (ე.წ. „...ის“ საცხოვრებელი კორპუსები) საცხოვრებელი ზონა. დასკვნის მიხედვით შესაფასებელი ობიექტის ჯამური საიჯარო განაკვეთის საბაზრო ღირებულებაა 18 180 ლარი. შპს „...ის“ 13.10.2016წ. წერილის თანახმად 16.08.2016წ. დასკვნაში მითითებული მისამართი (...ის ქ. №3) არის ტექნიკური შეცდომა და შეფასების ობიექტი მდებარეობს ...ის ქ. №3-ში. საქმეში დაცული მასალებით არ დასტურდება ბინის საკუთრებაში მიღების შემთხვევაში რ. გ-ას მიერ ბინის იჯარის (და არა მაგ: ქირავნობის) ხელშეკრულების საფუძველზე განკარგვის სავარაუდობა, მით უფრო, რომ უძრავი ქონება წარმოადგენდა საცხოვრებელ სახლს და არა კომერციულ ფართს. ამასთანავე, მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია რაიმე მტკიცებულება რომელიც დაადასტურებდა მის მიერ უძრავი ქონების შემოსავლის მიღების მიზნით და არა საცხოვრებლად გამოყენებას. იჯარის ხელშეკრულების შემთხვევაში ადგილი აქვს ქონების გადაცემას სასყიდლიანი სარგებლობისათვის, განსაზღვრული ან განუსაზღვრელი ვადით ნაყოფის მიღების შესაძლებლობის უზრუნველყოფით. საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკის თანახმად, ქირავნობის დროს კონკრეტული, ინდივიდუალურად განსაზღვრული, მოუხმარებადი ნივთი გადაეცემა დამქირავებელს სარგებლობაში, ხოლო იჯარის შემთხვევაში გადაეცემა ქონება, რომელიც მოიჯარეს აძლევს მატერიალური სარგებლის მიღების შესაძლებლობას, იჯარის ხელშეკრულების დადებისას, მოიჯარეს გადაეცემა ისეთი უძრავი ქონება, რომელიც იმთავითვე იძლევა ნაყოფის მიღების შესაძლებლობას (სუსგ 18.12.2015წ. საქმე №ას-738-700-2015). ამდენად, იჯარის ხელშეკრულება (განსხვავებით ქირავნობისაგან) ითვალისწინებს სამეურნეო დანიშნულებას, იჯარის საგნისაგან ნაყოფის მიღების შესაძლებლობას, შესაბამისად, საიჯარო ქირის შესაბამისად ზიანის გაანგარიშება საჭიროებდა რ. გ-ას მიერ ბინის სწორედ იჯარის ხელშეკრულების საფუძვლით განკარგვის სავარაუდობის დამტკიცებას. გარდა ამისა, ექსპერტის მიერ შეფასებული ობიექტი მდებარეობს ქ. თბილისში, ...ის ქ. №3-ში, ხოლო საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და რ. გ-ას შორის გაფორმებული ხელშეკრულება, ასევე საქმეში წარმოდგენილი კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილება არ მიუთითებს სწორედ ამ მისამართზე მდებარე ბინის მოსარჩელისათვის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ სამინისტროს ვალდებულებაზე.

საკასაციო პალატა მიუთითებს სსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველ წინადადებაზე, რომლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მოტივების უარმყოფელ სამართლებრივად დასაბუთებულ არგუმენტაციას. გასაჩივრების საფუძვლები უნდა იყოს გასაჩივრებული განჩინების კონკრეტული მოტივების გამაქარწყლებელი. იგი არ უნდა შემოიფარგლებოდეს მხოლოდ ზოგადი მითითებებით გადაწყვეტილების კანონსაწინააღმდეგობის თაობაზე. განსახილველ შემთხვევაში რ. გ-ას მიერ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების საფუძვლების კონკრეტულ კრიტიკას და კონკრეტულ უსწორობებზე მითითებას. კასატორი ჰიპოტეთურად მიუთითებს ადეკვატურობის და კაუზალობის თეორიებზე, თუმცა არ ახდენს მათ მისადაგებას განსახილველ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისადმი. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მიზეზობრივი კავშირი ზიანის ანაზღაურების ერთ-ერთი აუცილებელი ელემენტია. ანაზღაურდება მხოლოდ ისეთი ზიანი, რომელიც მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით იყო გამოწვეული. იმისათვის, რომ მოვალეს დაეკისროს პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში უნდა გაირკვეს, წარმოადგენს თუ არა ზიანი მოვალის მოქმედების უშუალო შედეგს. სკ-ის 412-ე მუხლის თანახმად, ანაზღაურებას ექვემდებარება მხოლოდ ის ზიანი, რომელიც მოვალისათვის წინასწარ იყო სავარაუდო და წარმოადგენს ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგს. ამდენად, ანაზღაურებას ექვემდებარება მხოლოდ ის ზიანი, რომელიც მისი გამომწვევი ქმედების უშუალო, აუცილებელი და პირდაპირი შედეგია. მიუღებელი შემოსავალი პირდაპირ ზიანს მიეკუთვნება, ხოლო არაპირდაპირი ზიანი ისეთი ზიანია, რომელიც გონივრულობიდან გამომდინარე არ იყო სავარაუდო მოვალისათვის და ანაზღაურებას არ ექვემდებარება. საქმეში წარმოდგენილი საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის ჯარების ლოგისტიკური უზრუნველყოფის სარდლობის 03.11.2016წ. N MOD 9 16 01040553 წერილით საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ეცნობა, რომ „საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ბალანსზე რიცხული საცხოვრებელი ბინების სამსახურებრივ სარგებლობაში/საკუთრებაში გადაცემისათვის გასატარებელი ღონისძიებების შესახებ“ საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 04.04.2014წ. N441 ბრძანებით შექმნილი კომისიის თავჯდომარეს წარედგინა იმ პირთა მონაცემები, რომელთაც დაასრულეს საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 19.03.2007წ. N135 ბრძანებით დამტკიცებული კონტრაქტი, მათ შორის 2014 წლის 01 ივნისის მდგომარეობით წელთა ნამსახურების მიხედვით, რ. გ-ა არის რიგით 909-ე. ამდენად, განსახილველ შემთხვევაში არ დასტურდება მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, რასაც შედეგად მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენება მოჰყვა, შესაბამისად, არ არსებობს მიზეზობრივი კავშირი პირის ქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის. სასარჩელო მოთხოვნა მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების თაობაზე უსაფუძვლოა. მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა შემოსავლის რეალურად მიღების შესაძლებლობა, რაც სკ-ის 411-ე მუხლით გათვალისწინებული ზიანის ანაზღაურების საფუძველს არ ქმნის.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც რ. გ-ას საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. რ. გ-ას საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 29.03.2019წ. განჩინება;

3. რ. გ-ას (პირადი №...) დაუბრუნდეს ნ. ნ-ის მიერ საკასაციო საჩივარზე 23.07.2019წ. №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 909 ლარის 70%, - 636.3 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

გ. გოგიაშვილი