საქმე №ბს-1321(2კ-19) 25 ნოემბერი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ქეთევან ცინცაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, გიორგი გოგიაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინსიტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 28 ივნისის განჩინებაზე (მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - შპს „...“).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2017 წლის 14 თებერვალს შპს „...მ“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართ.

სასარჩელო მოთხოვნათა დაზუსტების შემდეგ, მოსარჩელემ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 08 ივნისის №19930 ბრძანების, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილების, თბილისის რეგიონალური ცენტრის 2009 წლის 08 დეკემბრის №034136 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის, თბილისის რეგიონალური ცენტრის 2009 წლის 11 დეკემბრის №12/1752 ბრძანების და თბილისის რეგიონალური ცენტრის 2009 წლის 14 დეკემბრის №12/1751 „საგადასახადო მოთხოვნის“ ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 31 აგვისტოს გადაწყვეტილებით მოსარჩელე შპს „...ს“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილება (საჩივარი №10344/2/15); ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 08 ივნისის ბრძანება და სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალა შპს „...ს“ 2015 წლის 01 აპრილის განცხადების განხილვა; დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 31 აგვისტოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა. აპელანტებმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 28 ივნისის განჩინებით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 31 აგვისტოს გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის საგამოძიებო დეპარტამენტის განსაკუთრებით მნიშვნელოვან საქმეთა მთავარი სამმართველოს 02.12.2009 წლის №15-05/3/2/9-14 წერილი (წერილობითი პასუხი თბილისის რეგიონალური ცენტრის 2009 წლის 27 ნოემბრის №16-17-110128/01 წერილზე, რომლითაც მოთხოვნილი იყო ინფორმაცია შპს ,,პ...ს“ (ს/ნ ...) შემოწმების აქტით გამოვლენილი დამატებით დასარიცხი თანხების შესახებ) წარმოადგენდა იმ მტკიცებულებას, რომელიც მომჩივანმა არ იცოდა და არ შეეძლო სცოდნოდა მისთვის არასასურველი გადაწყვეტილების მიღებამდე, რომლის დროულად წარდგენას მომჩივნისათვის შესაძლოა გამოეწვია ხელსაყრელი გადაწყვეტილების მიღება. იმ შემთხვევაში თუ მოსარჩელეს ეცოდინებოდა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ მის მიმართ საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის შედგენისა და შესაბამისი გადასახადის დარიცხვის საფუძველს წარმოადგენდა შპს ,,პ...ს“ (ს/ნ ...) შემოწმების აქტი, საჩივრის ავტორს შესაძლებლობა ექნებოდა წარედგინა საგადასახადო ორგანოსათვის მის ხელთ არსებული ყველა ინფორმაცია და დოკუმენტი, რომელთა შესწავლის შედეგად საგადასახადო ორგანო მიიღებდა შესაბამის გადაწყვეტილებას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 28 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა. კასატორებმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო აღნიშნავს, რომ სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმეზე არსებული გარემოებები. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ მართალია დაადგინა, რომ არამართლზომიერი იყო შპს „...ს“ 2015 წლის 6 აპრილის საჩივრის განუხილველად დატოვება იმ საფუძვლით, რომ მომჩივანმა იმავე დავის საგანზე მიმართა სასამართლოს, თუმცა საბჭომ თავად განიხილა საჩივარი და მიიღო გადაწყვეტილება მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე.

კასატორი მიუთითებს, რომ 2011 წლამდე მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს განახორციელოს თითოეული გადასახადის გადამხდელის/საგადასახადო აგენტის, სხვა ვალდებული პირის კუთვნილი საგადასახადო ვალდებულების დარიცხვა ამ კოდექსისა და საგადასახადო კანონმდებლობის სხვა აქტების მიხედვით, ერთი ან ერთზე მეტი ინფორმაციის წყაროს საფუძველზე (გ. შემოწმების მასალები და სხვა სათანადო ინფორმაცია, რომელიც ცნობილია საგადასახადო ორგანოსათვის). შპს „...სთვის“ გადასახადის დარიცხვას საფუძვლად დაედო მის მიმართ შედგენილი მომსახურების სამმართველოს მონაცემთა დამუშავების განყოფილების უფროსი ინსპექტორის ლ. ს-ის 2009 წლის 09 დეკემბრის №02-06-107061 დასკვნა. ამდენად, კასატორი არ ეთანხმება სასამართლოს შეფასებას, რომ შპს „...ს“ მიმართ გადასახადის დარიცხვის საფუძველი იყო იყო შპს „პ...ს“ შემოწმების აქტი.

მოსარჩელისათვის ცნობილ სადავო აქტებში მითითებული იყო იმ ანგარიშ-ფაქტურების ნომრები, რომელთა საფუძველზეც შპს „...ს“ მიღებული ჰქონდა დღგ-ის ჩათვლები. „გადასახადი ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 52-ე მუხლის თანახმად, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაში მიეთითება, როგორც მყიდველი ისე გამყიდველი. ამდენად, მოსარჩელისათვის ცნობილი უნდა ყოფილიყო დარიცხვის საფუძვლების შესახებ. ამდენად, კასატორი თვლის, რომ უსაფუძვლოა სასამართლოს პოზიცია ახლად აღმოჩენილი/გამოვლენილი გარემოებების არსებობის ნაწილში.

კასატორი - სსიპ შემოსავლების სამსახური მიუთითებს, რომ შპს ,,...ს“ მიერ წარდგენილი წერილი არ წარმოადგენდა საქმეზე ახლად აღმოჩენილ გარემოებას, რომელიც გავლენას იქონიებდა საქმის შედეგზე და ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 16 დეკემბრის განჩინებით, (მოსამართლე - ვასილ როინიშვილი) საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები.

ამასთან, მოსამართლე - ვასილ როინიშვილის საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრად არჩევის გამო, 2020 წლის 24 ივნისს ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციული საქმე ელექტრონული პროგრამის მეშვეობით განაწილდა მოსამართლე - ქეთევან ცინცაძეზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებენ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარებიან დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 296-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო დავა შესაძლებელია განხილულ იქნეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემასა და სასამართლოში.

ამავე კოდექსის 301-ე მუხლის „ი“ ქვეპუნქტის თანახმად, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს არ განიხილავს, თუ მომჩივანმა იმავე დავის საგანზე მიმართა სასამართლოს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციების სასამართლოთა, ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს შეფასებას სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 08 ივნისის №19930 ბრძანების უკანონობის თაობაზე და აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში შპს „...ს“ 2015 წლის 01 აპრილის საჩივარში დაყენებული მოთხოვნების იდენტური მოთხოვნებით არ მიუმართავს სასამართლოსთვის, ამდენად, არ არსებობდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „ი“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ადმინისტრაციული საჩივრის განუხილვლად დატოვების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.

ამასთან, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის ნაწილში საკასაციო მიუთითებს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 308-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში დავის განახლება დასაშვებია მხოლოდ ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოების შემთხვევაში, გადაწყვეტილების მიღებიდან 6 წლის ვადაში. საგასახადო კოდექსის 299-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად კი, ახლად აღმოჩენილად ან ახლად გამოვლენილად ჩაითვლება ისეთი გარემოებები ან მტკიცებულებები, რომლებიც მომჩივანმა არ იცოდა და არ შეეძლო სცოდნოდა მისთვის არასასურველი გადაწყვეტილების მიღებამდე და რომელთა დროულად წარდგენა გამოიწვევდა მომჩივნისათვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების მიღებას.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქმეზე უდავოდ არის დადგენილი ის გარემოება, რომ მოსარჩელისათვის სასამართლოში სარჩელის აღძვრამდე, მისი ბრალეულობის გარეშე, მიუხედავად მისი არაერთი მოთხოვნისა, არ ყოფილა ცნობილი სანქციის გამოყენებისა და გადასახადის დარიცხვის საფუძველი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის 2009 წლის 02 დეკემბრის №15-05/3/2/3-14 წერილი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები ისე იქნა გამოცემული, რომ გადასახადის გადამხდელისათვის ხელმისაწვდომი არ ყოფილა ის მასალები სრულად, რომელსაც დაეფუძნა მის მიმართ გამოყენებული საგადასახადო სანქცია და გადასახადის დარიცხვა, ხოლო, ის გარემოება თუ რამდენად შეცვლიდა გადამხდელისათვის საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის 2009 წლის 02 დეკემბრის №15-05/3/2/3-14 წერილის გაცნობა საქმეზე მიღებულ გადაწყვეტილებას და იარსებებდა თუ არა გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის საფუძვლები, საგადასახადო ორგანომ, განახლებული დავის წარმოების ფარგლებში, შპს „...ს“ განცხადების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლების არსებითი შემოწმების შედეგად უნდა გადაწყვიტოს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა დავა. ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინსიტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 28 ივნისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ქ. ცინცაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

გ. გოგიაშვილი