ბს-1056(კ-19) 17 თებერვალი, 2022წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, გიორგი გოგიაშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 22.05.2019წ. განჩინებაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
სს „...მა“ 14.03.2017წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 27.03.2012წ., 22.12.2016წ. გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობის მოთხოვნით. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 28.04.2017წ. განჩინებით, სასკ-ის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაებნენ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო და ...ის მუნიციპალიტეტი.
სარჩელის დაზუსტების შემდეგ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოსთან ერთად დამატებით დასახელდნენ მოპასუხეებად. დაზუსტებული სარჩელით სს „...მა“ მოითხოვა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ქვემო ქართლის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების ქვემო ქართლის სამხარეო სამმართველოს 21.03.2012წ. წერილის, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 27.03.2012წ. გადაწყვეტილების, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 30.01.2017წ. ბრძანების და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 29.03.2017წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 30.11.2018წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ქვემო ქართლის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების ქვემო ქართლის სამხარეო სამმართველოს 21.03.2012წ. წერილი, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 27.03.2012წ. გადაწყვეტილება, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 30.01.2017წ. ბრძანება და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 29.03.2017წ. გადაწყვეტილება. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსა და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მიერ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 22.05.2019წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. პალატამ აღნიშნა, რომ უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების მოპოვებისა და ფიქსაციის უპირობო გზა მისი საჯარო რეესტრში რეგისტრაციაა და ამ უფლების ნამდვილობაც რეესტრის მონაცემებით დგინდება. რეგისტრაცია წარმოშობს ვარაუდს, რომ რეგისტრირებული უფლება არსებობს და ეკუთვნის რეესტრში რეგისტრირებულ კონკრეტულ პირს. სკ-ის 312.1 მუხლის შესაბამისად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. უფრო ადრე წარმოშობილ საკუთრების უფლებას აქვს უპირატესობა მომდევნოსთან შედარებით, უფლების რეგისტრაციის დრო დგინდება რეესტრის მონაცემების მიხედვით. ურთიერთდაპირისპირებული ჩანაწერების არსებობასთან მიმართებით უპირატესობა უნდა მიენიჭოს იმ უფლებას, რომელიც ქრონოლოგიურად უფრო ადრე არის რეგისტრირებული, ვინაიდან წინმსწრები რეგისტრაციის ჩანაწერის მოქმედება გამორიცხავს შემდეგი ჩანაწერის კანონიერებას. ამავე დროს რეესტრის ჩანაწერთა კონკურენციისას რეესტრის სანდოობა ვერ იმოქმედებს. „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის 3.6 მუხლის თანახმად, მარეგისტრირებელი ორგანო და მისი თანამშრომელი პასუხს არ აგებენ წარმოდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის ნამდვილობაზე, თუმცა ისინი პასუხისმგებელნი არიან რეგისტრირებული მონაცემების და მათთან დაცული სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტაციის ურთიერთშესაბამისობასა და უსაფრთხოებაზე. ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. იმ პირობებში, როდესაც დგინდება, რომ სადავო უძრავ ქონებაზე რეგისტრირებული იყო სს „...ის“ საკუთრების უფლება, საქართველოს ეკონომიკის და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ქვემო ქართლის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზირების ქვემო ქართლის სამხარეო სამმართველოს 21.03.2012წ. წერილი (მიმართვა) და საჯარო რეესტრის მიერ 27.03.2012წ. განხორციელებული რეგისტრაცია არის უკანონო. პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო არის ადმინისტრაციულ ორგანო, რომელიც იყო სადავო უძრავი ქონების 100%-იანი წილის მფლობელი, სწორედ სახელმწიფოს მიერ გადაეცა სს „ს...ას“ სოფელ ...ოში მდებარე ...ის შენობა. ამდენად, ადმინისტრაციული ორგანოსათვის ცნობილი იყო, რომ ქონება, რომლის რეგისტრაციასაც ითხოვდა, წარმოადგენდა ...ის შენობას, რეესტრისადმი მიმართვის ტექსტიც ამგვარად არის ფორმულირებული, ორგანომ მოითხოვა ...ის რაიონის სოფელ ...ოში მდებარე 1300 კვ.მ. არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის და მასზე მდებარე ყოფილი ...ის შენობის სახელმწიფო საკუთრებაში რეგისტრაცია. თავის მხრივ, საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ 27.03.2012 წ. გადაწყვეტილებით სადავო უძრავ ქონებაზე ისე განახოცრიელა სახელმწიფოს საკუთრების რეგისტრაცია, რომ მარეგისტრირებელი ორგანოს თავისი კომპეტენციის ფარგლებში არ გამოუკვლევია აღნიშნულ უძრავ ქონებაზე მესამე პირთა უფლების არსებობის საკითხები. აღნიშნული მიწის ნაკვეთი ჯერ კიდევ 20.10.2006წ. რეგისტრირებული იყო სს ,,ს...ის“ საკუთრებაში, ხოლო 2010 წლის 22 მარტიდან - სს ,,...ის“ საკუთრებაში. „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის 23-ე მუხლის ,,ვ1“ ქვეპუნქტის თანახმად, რეგისტრაციაზე უარის თქმის ერთ-ერთ საფუძველს სარეგისტრაციო მოთხოვნის რეგისტრირებულ მონაცემებთან იდენტურობა წარმოადგენს. ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ როგორც სამინისტროს მიმართვა, ასევე განხორციელებული რეგისტრაცია იყო არამართლზომიერი, მარეგისტრირებელ ორგანოს სახელმწიფოს სახელზე ნაკვეთის რეგისტრაციამდე უნდა გამოეკვლია ნაკვეთის სხვა პირის სახელზე რეგისტრაციის არსებობა, შეედარებინა სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილი დოკუმენტაცია საარქივო ცნობასთან - ქაღალდზე შესრულებულ საკადასტრო მონაცემებთან თუ სააღრიცხვო ბარათებთან და ამონაწერებთან, რათა სარწმუნოდ დაედგინა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტები და არ დაეშვა ერთი ნაკვეთის მიმართ ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო ჩანაწერის არსებობა. გადამოწმების ვალდებულება საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს უფრო მაღალი ხარისხით წარმოეშობა იმის გათვალისწინებითაც, რომ უპირატესად სახელდობრ თავად მარეგისტრირებელი ორგანოსათვის არის ცნობილი რეესტრში რეგისტრირებული ყველა მიწის ნაკვეთის ელექტრონული სისტემით აღურიცხაობის შესახებ. პალატამ ყურადღება გაამახვილა აგრეთვე იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელის სახელზე პირველადი რეგისტრაციის განხორციელების დროს მოქმედი კანონმდებლობა არ ითვალისწინებდა რეგისტრაციისთვის განმცხადებლის მიერ ელექტრონული საკადასტრო-აზომვითი ნახაზის წარდგენის ვალდებულებას. ამასთანავე, ამჟამადაც არ არსებობს მესაკუთრისათვის ადრე განხორციელებული რეგისტრაციის განახლების, რეგისტრაციის მოქმედების გაგრძელებისათვის ელექტრონული აზომვითი ნახაზის წარდგენის ვალდებულების დამდგენი რაიმე ნორმა (სუსგ Nბს-367-363(კ-12), 28.02.2013წ.). საჯარო რეესტრის ჩანაწერის უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფციიდან გამომდინარე ითვლება, რომ სს ,,...ს“ საკუთრებაში აქვს მის სახელზე რეგისტრირებული უძრავი ქონება. სს „...ის“ სახელზე განხორციელებული რეგისტრაცია არ გამხდარა სადავო, ძალაშია და მოქმედებს. სახელმწიფოს სახელზე განხორციელებული სადავო ჩანაწერით არ გაუქმებულა სს „...ის“ სახელზე არსებული ჩანაწერი, სახეზეა ერთი და იგივე ობიექტზე ორი ჩანაწერის კონკურენცია, რომლის პირობებშიც უპირატესობა უნდა მიენიჭოს იმ უფლებას, რომელიც ქრონოლოგიურად უფრო ადრე არის რეგისტრირებული, ვინაიდან წინმსწრები რეგისტრაციის მოქმედება გამორიცხავს შემდეგი ჩანაწერის კანონიერებას. იმ აქტებთან დაკავშირებით, რომლითაც სადავო უძრავი ქონება ...ის მუნიციპალიტეტის საკუთრებად დარეგისტრირდა, პალატამ აღნიშნა, რომ სახელმწიფო საკუთრებაში უძრავი ქონების რეგისტრაცია განხორციელდა კანონის მოთხოვნათა დარღვევით, ქონება არ წარმოადგენდა სახელმწიფო საკუთრებას, შესაბამისად სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო არ იყო უფლებამოსილი „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ კანონის 113-ე მუხლზე დაყრდნობით განეკარგა აღნიშნული ქონება და ...ის მუნიციპალიტეტისათვის გადაეცა დამატებითი ქონების სახით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 22.05.2019წ. განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მიერ.
კასატორმა აღნიშნა, რომ მიწის ნაკვეთების იდენტურობა არ დგინდება, ვინაიდან მოსარჩელის საკუთრებაში რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთსა და სახელმწიფოს სახელზე აღრიცხულ მიწის ნაკვეთს აქვთ განსხვავებული საკადასტრო კოდები. მოსარჩელის ქონება საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია ქაღალდზე შესრულებული საკადასტრო აზომვითი ნახაზის საფუძველზე, ხოლო სახელმწიფოს სახელზე ქონება დარეგისტრირდა საკადასტრო აზომვითი ნახაზის ციფრული ვერსიის საფუძველზე. სადავო უძრავი ქონების სახელმწიფო სახელზე რეგისტრაციისას ზედდება არ დაფიქსირებულა მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებთან, რაც გამორიცხავს სახელმწიფოს სახელზე საკუთრების აღრიცხვით მოსარჩელის კანონიერი ინტერესისთვის ზიანის მიყენებას. კასატორი თვლის, რომ სამინისტროს მიმართვა არ არის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო იყო ვალდებული სამინისტროს მოთხოვნის ხარვეზიანობის შემთხვევაში მიეთითებინა აღნიშნულის შესახებ, რადგან სწორედ საჯარო რეესტრია რეგისტრაციის განხორციელებაზე უფლებამოსილი ორგანო და სწორედ მას უნდა გამოეკვლია ამ მიმართულებით საქმის გარემოებები. სამინისტროს მიმართვა არ იყო უპირობოდ შესასრულებლად სავალდებულო აქტი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
საქმეზე დადგენილად არის ცნობილი, რომ 2006 წლის ოქტომბერში ...ის რაიონში, სოფ. ...ოში მდებარე 1312 კვ.მ. მიწის ნაკვეთსა და მასზე მდებარე 217,3 კვ.მ. ფართის შენობაზე დარეგისტრირდა სს „ს...ის“ საკუთრების უფლება, უფლების წარმომშობ ერთ-ერთ დოკუმენტად მითითებულია საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ბრძანება. სს „ს...ამ“ 2008წ. შეიცვალა სახელწოდება და ეწოდა სს „გ...ი“, რის შემდეგაც ცვლილება განხორციელდა საკუთრების რეგისტრირებულ მონაცემებში. სს „გ...ა“ 2010წ. აღნიშნული ქონება შეიტანა შპს „...ის“ კაპიტალში. 2010 წლის 22 მარტიდან ...ის რაიონში, სოფ. ...ოში მდებარე 1312 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი და მასზე მდებარე 217,3 კვ.მ. ფართის შენობა დაუზუსტებელი სახით დარეგისტრირდა მოსარჩელის სახელზე. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მიწა შეიძლება არსებობდეს საკუთრებაში, როგორც დაზუსტებული, ასევე დაუზუსტებელი მონაცემებით. კანონმდებლობა არ შეიცავს დაუზუსტებელი მონაცემებით მიწის ნაკვეთის სუბიექტზე აღრიცხვის გამომრიცხავ დანაწესს. ამასთანავე, პირველად დაუზუსტებელ რეგისტრაციას არ აქვს მხოლოდ საცნობარო მნიშვნელობა, უმართებულოა მისი დაყვანა მხოლოდ ფაქტობრივ აღრიცხვამდე. კანონმდებლობა არ გამორიცხავს დაუზუსტებელი რეგისტრაციის არსებობას (სუსგ 28.02.2013წ. საქმე Nბს-367-363(კ-12)). სახელმწიფოს სახელზე საკუთრების აღრიცხვისას რეესტრის მიერ ზედდებაზე მიუთითებლობა არ ადასტურებს მოსარჩელის უძრავი ქონებისა და სახელმწიფოს სახელზე აღრიცხული ნაკვეთის არაიდენტურობას, რადგან თავად კასატორიც აღნიშნავს, რომ მოსარჩელის სახელზე მიწის ნაკვეთი აღრიცხული იყო ქაღალდზე შესრულებული საკადასტრო აზომვითი ნახაზის საფუძველზე, ხოლო სახელმწიფოს სახელზე - აზომვითი ნახაზის ციფრული ვერსიის საფუძველზე. რეგისტრაციის არსებობის გადამოწმება მხოლოდ ელექტრონული ნახაზის მეშვეობით, რა დროსაც არ გამოვლინდა რეგისტრირებულ მონაცემებთან ზედდება, არ ადასტურებს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საქმის გარემოებების გამოკვლევის შემდეგ გადაწყვეტილების მიღებას, სახელმწიფოსა და სს „...ის“ სახელზე აღრიცხული მიწის ნაკვეთების სხვადასხვა ტერიტორიაზე მდებარეობას. პალატა მიიჩნევს, რომ საჯარო რეესტრი ვალდებული იყო გამოეკვლია ნაკვეთზე სხვა რეგისტრაციის, მათ შორის დაუზუსტებელი რეგისტრაციის, არსებობა. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ სს „...ის“ რეგისტრაცია ძალაშია, საქმეში არ მოიპოვება რაიმე ინფორმაცია აღნიშნული რეგისტრაციის სათანადო წესით სადავოდ გახდომასთან დაკავშირებით. ამდენად, საჯარო რეესტრის მონაცემების უტყუარობის პრეზუმფციიდან გამომდინარე, მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს ნამდვილად აქვს საკუთრება ...ის რაიონში, სოფ. ...ოში მდებარე 1312 კვ.მ. მიწის ნაკვეთსა და მასზე მდებარე 217,3 კვ.მ. ფართის შენობაზე. ამასთანავე, საკუთრება არის ფაქტი და დაუშვებელია ბუნებაში მისი აბსტრაქტული სახით არსებობა, არ არსებობს საკუთრების უფლება ამ უფლების ობიექტისაგან დამოუკიდებლად. ახალი კოორდინატთა სისტემის შემოღება ტექნიკური საკითხია, და მას არ უნდა ეწირებოდეს რეესტრში ასახული უფლებები. კასატორის მითითება იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელის ქონება საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია ქაღალდზე შესრულებული საკადასტრო აზომვითი ნახაზის საფუძველზე, ხოლო სახელმწიფოს სახელზე ქონება დარეგისტრირდა საკადასტრო აზომვითი ნახაზის ციფრული ვერსიის საფუძველზე, არ ასაბუთებს სახელმწიფოს სახელზე განხორციელებული რეგისტრაციის უპირატეს ძალას. ურთიერთდაპირისპირებული ჩანაწერების არსებობის შემთხვევაში უპირატესობა უნდა მიენიჭოს იმ უფლებას, რომელიც ქრონოლოგიურად უფრო ადრე არის რეგისტრირებული, ვინაიდან წინმსწრები რეგისტრაციის ჩანაწერის მოქმედება გამორიცხავს შემდეგი ჩანაწერის კანონიერებას. ამდენად, სს „...ის“ სახელზე ძალაში მყოფი რეგისტრაციის არსებობა გამორიცხავდა იმავე მიწის ნაკვეთზე სახელმწიფოს საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესაძლებლობას.
მართალია, ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის 3.6 მუხლის თანახმად, მარეგისტრირებელი ორგანო და მისი თანამშრომელი პასუხს არ აგებენ წარმოდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის ნამდვილობაზე, თუმცა ისინი პასუხისმგებელნი არიან რეგისტრირებული მონაცემების და მათთან დაცული სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტაციის ურთიერთშესაბამისობასა და უსაფრთხოებაზე. ამდენად, სახელმწიფოს სახელზე უძრავი ქონების რეგისტრაციამდე საჯარო რეესტრს უნდა გამოეკვლია ნაკვეთის სხვა პირის სახელზე რეგისტრაციის არსებობა, შეედარებია სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილი დოკუმენტაცია საარქივო ცნობასთან - ქაღალდზე შესრულებულ საკადასტრო მონაცემებთან თუ სააღრიცხვო ბარათებთან და ამონაწერებთან, დაედგინა სადავო მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ მდებარე მიწის ნაკვეთების კოდები, მესაკუთრეები, გეოგრაფიული მდებარეობა, რათა არ დაეშვა ერთი ნაკვეთის მიმართ ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო ჩანაწერის არსებობა.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრებას, რომ როგორც სახელმწიფოს სახელზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება, ასევე დარეგისტრირების შესახებ მიმართვა მიღებულ იქნა საქმის გარემოებათა გამოკვლევის გარეშე, რამაც გამოიწვია სს „...ის“ სახელზე დაუზუსტებელი სახით რიცხული ქონების ჯერ სახელმწიფოს, ხოლო შემდგომში მუნიციპალიტეტის სახელზე აღრიცხვა. ამასთანავე, არა მხოლოდ რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილების მიღება, არამედ აგრეთვე სახელმწიფოს სახელზე ქონების აღრიცხვის თაობაზე სამინისტროს მიმართვის წარდგენა საჭიროებდა საქმის გარემოებების სათანადო გამოკვლევას, ადმინისტრაციულ ორგანოს სახელმწიფოს საკუთრებად უძრავი ქონების აღრიცხვის თაობაზე სარეგისტრაციო სამსახურისადმი მიმართვის გადაწყვეტილების მიღებისას ხელთ უნდა ჰქონოდა საჯარო რეესტრში არსებული ინფორმაცია ნაკვეთთან დაკავშირებით, მათ შორის ნაკვეთის დაუზუსტებელი რეგისტრაციის შესახებ. იმ ფართობზე, რომელზედაც მდებარეობს დაუზუსტებელი, თუმცა იდენტიფიცირებადი მონაცემების მქონე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი, სამინისტროს ჰქონდა შესაძლებლობა გაერკვია დაინტერესებული პირის ვინაობა, რომლის სამართლებრივი მდგომარეობაც გაუარესდებოდა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემით. მით უფრო იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ აღნიშნული მიწის ნაკვეთის სს „...ის“ წინამორბედი მესაკუთრისთვის გადაცემა განხორციელდა სახელმწიფოს მიერ. ამასთანავე, ნაკვეთზე განთავსებული იყო ყოფილი ...ის შენობა, რაც ამარტივებდა მის იდენტიფიკაციას. მართებულია სააპელაციო პალატის მითითება, რომ საჯარო რეესტრისადმი სამინისტროს 21.03.2021წ. მიმართვის ტექსტის გათვალისწინებით, კასატორისთვის ცნობილი იყო მიწის ნაკვეთზე ყოფილი ...ის შენობის არსებობის შესახებ. საკადასტრო კოდებს შორის სხვაობა არ ადასტურებს მიწის ნაკვეთების სხვადასხვა ტერიტორიაზე მდებარეობას, რადგან საკადასტრო კოდების მინიჭება განხორციელებულია სხვადასხვა პერიოდში, რეგისტრაციის სხვადასხვა მეთოდოლოგიის არსებობის პირობებში. გასათვალისწინებელია აგრეთვე, რომ მარეგისტრირებელი ორგანოს ან კასატორს არ მიუთითებიათ სს „...ის“ საკუთრებაში რიცხული ნაკვეთის განსხვავებულ მდებარეობაზე, არ დასაბუთებულა ...ის რაიონში, სოფ. ...ოში მდებარე სხვა ისეთი მიწის ნაკვეთის არსებობა, რომელზეც ასევე ...ის ყოფილი შენობაა განთავსებული. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქმის გარემოებათა სათანადოდ გამოკვლევის საჭიროება არა მხოლოდ მარეგისტრირებელი ორგანოს, არამედ მიმართვის გამცემი სუბიექტის, განსახილველ შემთხვევაში - სამინისტროს, ვალდებულებასაც შეადგენს. სახელმწიფოს სახელზე შემდგომში საკუთრების რეგისტრაციის მიზნით ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას, მიმართვის გამცემ ორგანოს სრულად ეკისრება საქმის გარემოებათა ყოველმხრივ გამოკვლევის შესახებ სზაკ-ით დადგენილი ვალდებულება. ამ ვალდებულებისგან სამინისტროს არ ათავისუფლებს ის გარემოება, რომ საკუთრების უფლების რეგისტრაციას ახორციელებს სარეგისტრაციო სამსახური.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამო საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 22.05.2019წ. განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე
მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე
გ. გოგიაშვილი
