საქართველოს უზენაესი სასამართლო
გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა
საქართველოს სახელით
Nბს-14(კ-22) 23 თებერვალი, 2022 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თამარ ოქროპირიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, გენადი მაკარიძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს გენერალური პროკურატურის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 17 ნოემბრის გადაწყვეტილებაზე (მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - დ. ქ-ი, მესამე პირი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო).
აღწერილობითი ნაწილი:
2020 წლის 28 ოქტომბერს, დ. ქ-იმა სარჩელით მიმართა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს, მოპასუხე რუსთავის რაიონული პროკურატურის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა საქართველოს მთავარი პროკურატურისათვის მორალური ზიანის სახით 5 000 ლარისა და მატერიალური ზიანის სახით 2 000 ლარის (უკანონო მსჯავრდების გამო სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილი 500 ლარი სააღსრულებო წარმოების წესით და ადვოკატის ხარჯი სამივე ინსტანციის სასამართლოში - 1500 ლარის ლარის ოდენობით) ანაზღაურების დაკისრება. 2020 წლის 18 ნოემბრის დაზუსტებული სარჩელით დ. ქ-იმა დააზუსტა მოპასუხეთა წრე და რუსთავის რაიონულ პროკურატურასთან ერთად მიუთითა საქართველოს გენერალური პროკურატურა.
რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2020 წლის 20 ნოემბრის განჩინებით დ. ქ-ის სარჩელი განსჯადობით გადაეგზავნა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 7 დეკემბრის განჩინებით დ. ქ-ის სარჩელი მიღებულ იქნა წარმოებაში. ამასთანავე, ასკ-ის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად ჩაერთო საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო. ამავე სასამართლოს 2021 წლის 3 ივნისის სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელე მხარემ დააზუსტა მოპასუხეთა წრე და მიუთითა მხოლოდ საქართველოს გენერალური პროკურატურა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილებით დ. ქ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოპასუხე საქართველოს გენერალურ პროკურატურას დ. ქ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა მორალური ზიანის ანაზღაურება - 500 (ხუთასი) ლარის ოდენობით და მატერიალური ზიანის ანაზღაურება - 800 (რვაასი) ლარის ოდენობით (უკანონო მსჯავრდების გამო სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილი 500 ლარი (სააღსრულებო წარმოების წესით) და ადვოკატის ხარჯი სამივე ინსტანციის
სასამართლოში - 300 ლარის ოდენობით).
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ. ქ-იმა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 17 ნოემბრის გადაწყვეტილებით დ. ქ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილება მორალური ზიანის სახით 4 500 (ოთხიათას ხუთასი) ლარის და მატერიალური ზიანის სახით - იურიდიული მომსახურების ხარჯის 1 200 (ათას ორასი) ლარის დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება; მოპასუხე საქართველოს გენერალურ პროკურატურას დ. ქ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა მორალური ზიანის ანაზღაურება - 4 500 (ოთხიათას ხუთასი) ლარის ოდენობით; მოპასუხე საქართველოს გენერალურ პროკურატურას დ. ქ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურება სამივე ინსტანციის სასამართლოში 1 200 (ათას ორასი) ლარის ოდენობით.
სააპელაციო პალატის განმარტებით, პირის მარეაბილიტირებელ გარემოებად უპირობოდ უნდა იქნეს მიჩნეული მის მიმართ გამამართლებელი განაჩენის გამოტანა ვინაიდან, ამგვარი აქტი ადასტურებს, რომ გამართლებულ პირს დანაშაული არ ჩაუდენია, რაც თავის მხრივ განაპირობებს მის უფლებებში აღდგენას - მის რეაბილიტაციას. გამამართლებელი განაჩენი ადგენს პირის უდანაშაულობას, რაც იწვევს მისი უფლებების აღდგენას ანუ მის რეაბილიტაციას. სასამართლოს განმარტებით, ზიანის ფულადი ანაზღაურება დარღვეული უფლების აღდგენის უკანასკნელი ღონისძიებაა, აღნიშნული შესაძლებელია მაშინ, როდესაც ერთის მხრივ, შეუძლებელია ზიანის ანაზღაურება ნატურით ან მაშინ, როდესაც ნატურით რესტიტუცია არათანაზომიერად დიდ ხარჯებთანაა დაკავშირებული.
სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ზოგადი წესის მიხედვით, მორალური ზიანის ანაზღაურების მოცულობას განსაზღვრავს სასამართლო, მხარის მოთხოვნის საფუძველზე. ამასთან, ეს მოთხოვნა მოსარჩელის მხოლოდ მოსაზრებაა, ანაზღაურების მოცულობის განსაზღვრა სასამართლოს მიხედულებით წყდება. სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლის მიხედვით, მორალური ზიანი ანაზღაურდება გონივრული და სამართლიანი ოდენობით. მორალური ზიანის ოდენობის განსაზღვრისას სასამართლო მხედველობაში იღებს ისეთ გარემოებებს, როგორიცაა: დამდგარი ზიანის სიმძიმე, დაზარალებულის სუბიექტური დამოკიდებულება მორალური ზიანის მიმართ, განცდების ინტენსივობა, შელახული უფლების მნიშვნელობა და სხვ. მხედველობაშია მისაღები, რომ მორალური ზიანის სპეციფიკის გათვალისწინებით, მორალური ზიანის ანაზღაურების უმთავრესი მიზანი არ არის ხელყოფილი უფლების რესტიტუცია, რადგან მიყენებულ ზიანს ფულადი ეკვივალენტი არ გააჩნია. მორალური ზიანის კომპენსაციის მიზანია მორალური ზიანით გამოწვეული ტკივილების, ნეგატიური განცდების შემსუბუქება, დადებითი ემოციების გამოწვევა. ამასთან, არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურება ვერ აღუდგენს დაზარალებულს ხელყოფამდე არსებულ სულიერ მდგომარეობას, მისი მიზანია არამატერიალური სიკეთის ხელყოფით გამოწვეული ტანჯვის შემსუბუქება, ნეგატიური განცდების სიმძიმისა და ინტენსივობის შემცირება.
სასამართლოს განმარტებით, იმის გათვალისწინებით, რომ დ. ქ-ი ცნობილ იქნა უდანაშაულოდ და გამართლდა საქართველოს სსკ-ის 362-ე მუხლის პირველი ნაწილით წარდგენილ ბრალდებაში, სარწმუნოდ უნდა იქნეს მიჩნეული დაუსაბუთებელი ბრალდებით მიყენებული მორალური ზიანის არსებობა, რაც დაკავშირებული იყო სულიერ გაცდებთან. პალატის მოსაზრებით, გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ აპელანტი ბრალდების დროისათვის იყო 59 წლის, წარსულში არასდროს ჰქონია კონფლიქტი კანონთან და შესაბამისად, გასაზიარებელია განმარტება, რომ მისთვის სამართალწარმოებასთან დაკავშირებული პროცედურები და დისკომფორტი ორმაგად ემოციური იყო. იმ პირობებში, როდესაც დაუსაბუთებელ ბრალდებასთან დაკავშირებული სამართლებრივი პროცესი გაგრძელდა თითქმის ორი წელი, ასევე პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დამდგარი შედეგის (მორალური ზიანის სახით - 500 ლარის დაკისრება) გათვალისწინებით, პალატამ გონივრულად და სამართლიანად მიიჩნია სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილება და საქართველოს გენერალური პროკურატურისათვის მორალური ზიანის სახით - 4 500 (ოთხიათას ხუთასი) ლარის დაკისრება დ. ქ-ის სასარგებლოდ.
იურიდიული მომსახურების ხარჯის - 1 200 (ათას ორასი) ლარის დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო პალატამ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე, 37-ე, 47-ე მუხლებზე და სუს 09.02.2012წ. N1330-1315(კ-11) განჩინებაზე, რომლის თანახმად, „ხარჯების ოდენობა უნდა განისაზღვროს მხარის მიერ სასამართლოში წარდგენილი ფაქტობრივად გაწეული ხარჯების ოდენობის დამადასტურებელი მტკიცებულებების საფუძველზე. ამგვარი მტკიცებულების არარსებობის შემთხვევაში, სასამართლოს მხარის მოთხოვნის საფუძველზე თვითონაც შეუძლია გონივრულ ფარგლებში განსაზღვროს მხარის მიერ გაწეული ხარჯების ოდენობა, თუკი აშკარაა, რომ პირის უფლების დარღვევის აღკვეთის მიზნით ხარჯი გაღებულია“.
საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ მოსარჩელე იძულებული იყო საკუთარი უფლებებისა და ინტერესების ეფექტურად დაცვისა და რეალიზებისათვის აეყვანა ადვოკატი და ესარგებლა მისი მომსახურებით საგამოძიებო ორგანოებსა თუ სასამართლოში, სრულყოფილად ესარგებლა სისხლის სამართლის კოდექსით ბრალდებულისათვის მინიჭებული უფლება - მოვალეობებით. ამრიგად, აღნიშნული ხარჯების გაწევა ცალსახად გამოწვეულია პირის დარღვეული უფლების აღდგენის მიზნითა და მოპასუხის ქმედების უკანონობით. მითითებული ფაქტობრივი გარემოებებისა და სამართლებრივი ნორმების საფუძველზე პალატამ მიიჩნია, რომ სარჩელის დაკმაყოფილების პირობებში, საქართველოს გენერალურ პროკურატურას დ. ქ-ის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურება სამივე ინსტანციის სასამართლოში 1 200 (ათას ორასი) ლარის ოდენობით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 17 ნოემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს გენერალურმა პროკურატურამ. კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომლითაც სარჩელი არ დაკმაყოფილდება.
კასატორი მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციის მე-18 მუხლის მე-4 პუნქტზე, ზაკ-ის 207-208-ე მუხლებზე, სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, მე-18 მუხლზე, 992-ე, 1005-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ პირს ზიანი უნდა მიადგეს ქმედების განზრახი ან უხეში გაუფრთხილებლობის ბრალის ფორმით. ამასთან, მიზეზობრივი კავშირი უნდა არსებობდეს განხორციელებულ ქმედებასა და დამდგარ შედეგს-ზიანს შორის. ასევე, მოხელის უკანონო ქმედება, რომელმაც პირისათვის ზიანი გამოიწვია, უნდა გამომდინარეობდეს მოხელის სამსახურეობრივი მდგომარეობიდან და იყოს ბრალეული, განზრახი ან უხეში გაუფრთხილებელი და უნდა არსებობდეს პირდაპირი და არა სავარაუდო მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის. მოცემულ შემთხვევაში, საქართველოს პროკურატურის მხრიდან ამგვარ ქმედებებს ადგილი არ ჰქონია.
კასატორი მიუთითებს საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე და აღნიშნავს, რომ ზოგადად, სისხლის სამართლის საქმეზე მიღებული სასამართლო განაჩენით წყდება პირის პასუხისმგებლობის საკითხები, ამ საპროცესო დოკუმენტით სასამართლო ადგენს, ჩაიდინა თუ არა პირმა ინკრიმინირებული ქმედება და რა სახის სასჯელი დაეკისროს მას. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით, დ. ქ-ის ბრალდებასთან დაკავშირებით სისხლის სამართლის საქმის წარმოების ხანგრძლივობისა და მოსარჩელის ასაკის გათვალისწინებით, მიჩნეულ იქნა, რომ საქართველოს გენერალურ პროკურატურას მორალური ზიანის სახით უნდა დაეკისროს 4 500 ლარი, რაც უსაფუძვლოა.
კასატორი მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2009 წლის 8 აპრილის Nბს-972-936(37-08), 2014 წლის 10 აპრილის Nბს-648-623(3-13), 2019 წლის 26 ნოემბრის Nბს-890(კ-19), 2021 წლის 7 ოქტომბრის Nბს-20(კ-21) გადაწყვეტილებებზე და მიიჩნევს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლომ სათანადოდ არ შეაფასა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები. ამასთანავე, სამართლებრივ საფუძვლებთან ერთად მხედველობაში არ იქნა მიღებული როგორც ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მიერ საქართველოსთან მიმართებით დადგენილი, ისე საქართველოს საერთო სასამართლოებში დამკვიდრებული პრაქტიკა ("ჯანიაშვილი საქართველოს წინააღმდეგ“ - ბრალდებულისათვის წინასწარი პატიმრობის დაუსაბუთებლად გამოყენებისათვის, ევროპულმა სასამართლომ მომჩივანს მიანიჭა კომპენსაცია 600 (ექვსასი) ევროს ოდენობით (მომჩივანი პატიმრობაში იმყოფებოდა 1 წელი, საბოლოოდ მას ბრალი მოეხსნა); "კასრაძე საქართველოს წინააღმდეგ“ - საქმეზე აღიარებულ იქნა კონვენციის მე-3 და მე-6 მუხლების დარღვევა. კონვენციის მე-6 მუხლი ეხებოდა უკანონო განაჩენს, რის საფუძველზეც მსჯავრდებულმა პატიმრობაში გაატარა 7 წელი. კომპენსაციის სახით შეთავაზებულ იქნა 4 000 (ოთხი ათასი) ევრო; "ფაცურია საქართველოს წინააღმდეგ" - ბრალდებულისათვის წინასწარი პატიმრობის დაუსაბუთებლად გამოყენებისათვის ევროპულმა სასამართლომ მომჩივანს მიანიჭა კომპენსაცია 1500 (ათას ხუთასი) ევროს ოდენობით (მომჩივანი პატიმრობაში იმყოფებოდა 9 თვისა და 12 დღის მანძილზე); "კობიაშვილი საქართველოს წინააღმდეგ" - დადგენილ იქნა კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის დარღვევა, რისთვისაც ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ მომჩივანს მიაკუთვნა კომპენსაცია 3 500 ევროს ოდენობით, (მომჩივანი პატიმრობაში იმყოფებოდა 6 წელი, საიდანაც გათავისუფლდა სასჯელის სრულად მოხდის შემგომ).
კასატორი ასევე მიუთითებს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 01 აპრილის N3/3906-14, 2016 წლის 25 ივლისის N3/780-16, 2017 წლის 14 აგვისტოს N3/110-17, 2018 წლის 15 დეკემბრის 3/6493-18, 2018 წლის 16 იანვრის N3/5200-17, 2018 წლის 10 მაისის N3/4876-16, 2018 წლის 25 ოქტომბრის N3/7154-17, 2018 წლის 18 ოქტომბრის 3/418-18, 2018 წლის 14 ნოემბრის N3/3016-18, 2019 წლის 28 მარტის N3/4550-18 გადაწყვეტილებებზე, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2019 წლის 29 მარტის N36/164-19, 2019 წლის 30 აპრილის N3გ/683-19 გადაწყვეტილებებზე, თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2019 წლის ნოემბრის N3/2162-19 გადაწყვეტილებაზე, ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2020 წლის 21 თებერვლის N3/112-19, 2020 წლის 20 ოქტომბრის N3/8921-19, 2020 წლის 20 ოქტომბრის 3/1175-20 გადაწყვეტილებებზე.
კასატორის მოსაზრებით, მოცემულ შემთხვევაში, საქმის ფაქტობრივი გარემოებების, სამართლებრივი ნორმების, მოსარჩელის მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნის პერიოდის (2 თვე და 6 დღე), საქმის განხილვის ხანგრძლივობის (1 წელი, 1 თვე და 14 დღე), ასევე იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელის მიმართ აღკვეთის ღონისძიების არცერთი სახე არ ყოფილა გამოყენებული, ხოლო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განაჩენით სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა ჯარიმა 500 ლარის ოდენობით, საქართველოს გენერალური პროკურატურისათვის მორალური ზიანის სახით 4 500 ლარის დაკისრება უსაფუძვლოა, არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურების მიზნების არაპროპორციულია, არ ექცევა გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების კრიტერიუმებში და უნდა გაუქმდეს.
კასატორი ასევე არ ეთანხმება მოცემულ საქმეზე მოპასუხისათვის ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურების დაკისრებას, სამივე ინსტანციის სასამართლოში 1 200 ლარის ოდენობით. კასატორი მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე, 105-ე მუხლებზე, საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 38-ე მუხლის მე-5 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ მოსარჩელის მიერ სისხლის სამართლის საქმის წარმოების ეტაპზე გახორციელებული მოქმედებები, მათ შორის - ადვოკატის აყვანა, პირის (ბრალდებულის) უფლებაა და ამ უფლებით სარგებლობა არ შეიძლება გაგებულ იქნეს, როგორც დევნის განმახორციელებელი ორგანოს - პროკურატურის მიერ მიყენებულ მატერიალურ ზიანად.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 18 იანვრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს გენერალური პროკურატურის საკასაციო საჩივარი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, N7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
საკასაციო სასამართლო თავდაპირველად იმ გარემოებაზე მიუთითებს, რომ დ. ქ-ის სარჩელზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების შინაარსის, მისი მხოლოდ მოსარჩელის მხრიდან გასაჩივრებისა და სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით დამდგარი შედეგის გათვალისწინებით, განსახილველი საკასაციო საჩივრის ფარგლები მოიცავს მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოსათვის მორალური ზიანის სახით 4 500 (ოთხიათას ხუთასი) ლარისა და იურიდიული მომსახურების ხარჯის - 1 200 (ათას ორასი) ლარის დაკისრების კანონიერების შეფასებას.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსახილველ საქმეზე მოსარჩელის ინტერესს წარმოადგენს სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, სახელმწიფოსათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრება. ამდენად, მოცემული დავის ფარგლებში, უნდა განიმარტოს - წარმოშობს თუ არა გამამართლებელი განაჩენი, როგორც მოსარჩელის მარეაბილიტირებელი გარემოება, სახელმწიფოსათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრების საფუძველს.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ზოგადად, საჯარო ხელისუფლების მიერ მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა წარმოადგენს კონსტიტუციური რანგის უფლებას. ამასთან, ეროვნული თუ ევროპის სასამართლოს არაერთი განმარტებიდან გამომდინარე, ეს უფლება მოიცავს მოთხოვნას როგორც ქონებრივი, ისე არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურების თაობაზე. საქართველოს კონსტიტუციის მე-18 მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, ყველასთვის გარანტირებულია სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის ან ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოსაგან ან მოსამსახურისაგან უკანონოდ მიყენებული ზიანის სასამართლო წესით სრული ანაზღაურება შესაბამისად სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის ან ადგილობრივი თვითმმართველობის სახსრებიდან. ამასთან, კონსტიტუციის მითითებული მუხლის დანაწესის დეტალური საკანონმდებლო მოწესრიგება მოცემულია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის და სამოქალაქო კოდექსის შესაბამის ნორმებში.
საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 208-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სახელმწიფო ადმინისტრაციული ორგანოს, აგრეთვე მისი თანამდებობის პირის ან ამ ორგანოს სხვა სახელმწიფო მოსამსახურის ან საჯარო მოსამსახურის (გარდა ამ მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული საჯარო მოსამსახურისა) მიერ თავისი სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას მიყენებული ზიანისათვის პასუხისმგებელია სახელმწიფო. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად კი, თუ კერძო პირი რაიმე საქმიანობას ახორციელებს სახელმწიფო ორგანოს ან მუნიციპალიტეტის ორგანოს მიერ დელეგირების ან დავალების საფუძველზე, ამ საქმიანობის განხორციელებისას მიყენებული ზიანისათვის პასუხისმგებელია სახელმწიფო ან მუნიციპალიტეტი. ამასთან, კოდექსის 207-ე მუხლი ადგენს, რომ თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიყენებული ზიანის ანაზღაურებისას გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი წესი („ადმინისტრაციული ორგანოს ზიანის მიმყენებელი ქმედება არსებითად არ განსხვავდება კერძო პირის ანალოგიური ქმედებისაგან, შესაბამისად, კოდექსის 207-ე მუხლით განსაზღვრულ იქნა კერძო სამართალში დადგენილი პასუხისმგებლობის ფორმებისა და პრინციპების გავრცელება სახელმწიფოს პასუხისმგებლობის შემთხვევებზეც, რაც გამოიხატა პასუხისმგებლობის სახეების დადგენით სამოქალაქო კოდექსზე მითითებით, იმ გამონაკლისის გარდა, რაც თავად ამ კოდექსით არის გათვალისწინებული..“(სუს 10.04.2014წ. Nბს-648-623(2კ13) გადაწყვეტილება).
ადმინისტრაციული ორგანოსათვის ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების დაკისრებას უკავშირდება სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლი (სახელმწიფოს (მუნიციპალიტეტის) პასუხისმგებლობა სახელმწიფო და საჯარო მოსამსახურეთა მიერ მიყენებული ზიანისათვის). 1005-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული ზიანის ანაზღაურების პრინციპი 992-ე მუხლის ზოგადი დანაწესიდან გამომდინარეობს და მოიაზრებს ადმინისტრაციული ორგანოსათვის ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების დაკისრების შესაძლებლობას მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეული ქმედების არსებობის პირობებში, ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის მიზეზობრივი კავშირის დადგენით. გარდა ამისა, ზიანის გამომწვევი ქმედება კავშირში უნდა იყოს საჯაროსამართლებრივი უფლებამოსილების განხორციელებასთან და ყურადღება უნდა გამახვილდეს არა ქმედების ჩამდენ პირზე, არამედ ფუნქციაზე, რომლის შესრულებასაც შეიძლება ემსახურებოდეს სახელმწიფო ან საჯარო მოსამსახურის მიერ განხორციელებული საქმიანობა ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში. სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლი, თავის მხრივ, შეიცავს საგამონაკლისო შემთხვევას, დელიქტის ერთ-ერთი აუცილებელი ელემენტის - ბრალის გათვალისწინების გარეშე ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების წარმოშობის შესაძლებლობის თაობაზე. კერძოდ, 1005-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, რეაბილიტირებული პირისათვის უკანონო მსჯავრდების, სისხლის სამართლის პასუხისგებაში უკანონოდ მიცემის, აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობის უკანონოდ გამოყენების, ადმინისტრაციული პატიმრობის, დისციპლინური პატიმრობის ან გამასწორებელი სამუშაოების სახით ადმინისტრაციული სახდელის არასწორად დაკისრების შედეგად მიყენებულ ზიანს აანაზღაურებს სახელმწიფო, გამოძიების, პროკურატურის ორგანოებისა და სასამართლოს თანამდებობის პირთა ბრალის მიუხედავად. განზრახვისას ან უხეში გაუფრთხილებლობისას ეს პირები სახელმწიფოსთან ერთად სოლიდარულად აგებენ პასუხს. მნიშვნელოვანია, რომ 1005-ე მუხლის მე-3 ნაწილიდან გამომდინარე, ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლების წარმოშობისათვის, დამდგარი ზიანის, მართლწინააღმდეგობისა და მიზეზობრივი კავშირის არსებობასთან ერთად, სახეზე იყოს პირის მარეაბილიტირებელი გარემოება. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს არაერთი განმარტებიდან გამომდინარე, „..პირის რეაბილიტაციის უმთავრესი იურიდიული საფუძველი გამამართლებელი განაჩენია, რომელიც პირის არაბრალეულობასა და უდანაშაულობას ადასტურებს..“ (სუს 2019 წლის 7 თებერვლის Nბს-432-429 (2კ-17) გადაწყვეტილება და სხვ.).
მოცემულ შემთხვევაში, საქმეში არსებული მასალებით დასტურდება, რომ რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 29 მარტის N1/83-18 განაჩენით დ. ქ-ი გამართლდა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 362-ე მუხლის პირველი ნაწილით წარდგენილ ბრალდებაში.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2018 წლის 27 ივნისის Nბ/492-18 განაჩენით გაუქმდა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 29 მარტის გამამართლებელი განაჩენი დ. ქ-ის მიმართ. დ. ქ-ი ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 362-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში და სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა ჯარიმა - 500 (ხუთასი) ლარის ოდენობით სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2019 წლის 12 მარტის N529აპ-18 განაჩენით დ. ქ-ი ცნობილ იქნა უდანაშაულოდ და გამართლდა საქართველოს სსკ-ის 362-ე მუხლის პირველი ნაწილით წარდგენილ ბრალდებაში.
საკასაციო პალატა დადგენილად მიიჩნევს, რომ მოსარჩელის მიმართ გამოტანილი, კანონიერ ძალაში არსებული გამამართლებელი განაჩენი წარმოადგენს მისი რეაბილიტაციის საფუძველს. განაჩენით უტყუარად დასტურდება დანაშაულის ჩადენის ფაქტის არარსებობა, შესაბამისად, სისხლის სამართლის საქმის წარმოებისას მოსარჩელის მიმართ ფორმალურად კანონიერად გამოყენებული ზემოქმედების ღონისძიებები, მარეაბილიტირებელი გარემოების დადგენისთანავე, სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიზნებისთვის, უნდა ჩაითვალოს უკანონოდ. თავის მხრივ, აღნიშნული ადასტურებს, რომ მოსარჩელეს კონსტიტუციით გარანტირებული უფლებების შემზღუდავი ზემოქმედების ატანა მოუწია შესაბამისი თმენის ვალდებულების დაკისრების დასაბუთებული სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე. შესაბამისად, მართებულია ქვედა ინსტანციის სასამართლოების დასკვნა, რომ მითითებული მუხლის დანაწესიდან გამომდინარე, მოსარჩელეს უნდა აუნაზღაურდეს მიყენებული არაქონებრივი ზიანი.
საკასაციო სასამართლო უსაფუძვლოდ მიიჩნევს კასატორის მოსაზრებას იმასთან დაკავშირებით, რომ მოცემული დავის სწორად გადაწყვეტის მიზნებისათვის, მნიშვნელობა უნდა მიენიჭოს მოპასუხის ბრალეული ქმედების დადასტურებას, ასევე მიზეზობრივი კავშირის არსებობას, მის მიერ განხორციელებულ ქმედებასა და დამდგარ შედეგს - ზიანს შორის. როგორც აღინიშნა, სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, ზიანი ანაზღაურდება სისხლის სამართლის საქმეების მწარმოებელ ცალკეულ თანამდებობის პირთა ბრალეულობის დადგენის გარეშე. „..ამ მუხლის მიზნებისათვის, ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად საკმარისია პირის მარეაბილიტირებელი გარემოების არსებობა და შესაბამისი ქმედების უკანონობის დადგენა. ამ შემთხვევაში, რელევანტურია, დადგინდეს პირობა, ურომლისოდაც ზიანის გამომწვევი შედეგი არ დადგებოდა. შეფასების საგანს სცილდება ბრალეული მიზეზობრიობის (კონკრეტული პირის ბრალეული ქმედების არსებობის) დადგენა, რამაც გამოიწვია ზიანი. ბრალი არ წარმოადგენს უკანონო ბრალდების/მსჯავრდების ან ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების აუცილებელ წინაპირობას..“(სუს 2021 წლის 27 მაისის Nბს-222(კ-კს-20) გადაწყვეტილება). „..დაუშვებელია დელიქტით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მომწესრიგებელი ზოგადი ნორმებით (სკ-ის 992, 1005.1 მუხ.) დადგენილი მოთხოვნების განვრცობა სპეციალური ნორმით (სკ-ის 1005.3 მუხ.) მოწესრიგებულ კონკრეტულ სამართალურთიერთობაზე, რომელსაც ადგილი აქვს უკანონო ბრალდებისა და უკანონო მსჯავრდების შემთხვევაში..“ (სუს 07.02.2019წ. Nბს-432-429 (2კ-17) გადაწყვეტილება).
საკასაციო პალატა ასევე მართებულად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას მორალური ზიანის ოდენობის განსაზღვრის ნაწილში.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ პირის სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემამ, შესაბამისი საპროცესო ღონისძიებების გამოყენებამ, შესაძლოა წარმოშვას ნეგატიური განცდები, სტრესული მდგომარეობა, რეპუტაციის შელახვის საფრთხე, რაც თავის მხრივ, წარმოშობს სახელმწიფოს მხრიდან მორალური ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას რეაბილიტირებული პირისათვის, მიუხედავად ზიანის მიმყენებლის ბრალისა. ამასთან, მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული, რომ ამგვარი განცდებით გამოწვეული მორალური ზიანის მოცულობას სასამართლო ვერ განსაზღვრავს მხოლოდ სასარჩელო მოთხოვნაში ჩამოყალიბებული მოსაზრებების საფუძველზე. სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილი ზოგადი პრინციპიდან გამომდინარე, ასანაზღაურებელი მორალური ზიანის მოცულობა სასამართლომ უნდა განსაზღვროს გონივრულად და სამართლიანად. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული წინაპირობების არსებობისას, წარმოიშობა შესაბამისი პირის მიმართ გამოყენებული სისხლისსამართლებრივი ზემოქმედების ღონისძიების შინაარსის, მისი ხასიათის და სიმძიმის კვლევის ვალდებულება, იმ მიზნით, რომ არაქონებრივი ზიანის მოცულობასთან დაკავშირებული დასკვნა არ გასცდეს გონივრულობის ფარგლებს. მნიშვნელოვანია, რომ სამოქალაქო კოდექსი არამატერიალური ზიანის ანაზღაურების შესაძლებლობას ადგენს კანონით მხოლოდ პირდაპირ გათვალისწინებულ შემთხვევებში, გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების სახით (413-ე მუხლი). თავის მხრივ, კანონით გათვალისწინებული შემთხვევები შეიძლება უკავშირდებოდეს პატივს, ღირსებას, საქმიან რეპუტაციას, სიცოცხლეს, ჯანმრთელობას, პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობას და სხვა. ამასთანავე, საგულისხმოა, რომ მორალური ზიანის ანაზღაურების შემთხვევაში, არ ხდება ხელყოფილი უფლების რესტიტუცია, რამდენადაც მიყენებულ ზიანს ფულადი ეკვივალენტი არ გააჩნია.
საკასაციო პალატა თვლის, რომ მოსარჩელესთან დაკავშირებული ინდივიდუალური გარემოებების გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ განსაზღვრული თანხის ოდენობა მიჩნეულ უნდა იქნეს მორალური ზიანის გონივრულ და სამართლიან ანაზღაურებად. უსაფუძვლოა კასატორის მითითება სხვადასხვა სასამართლო გადაწყვეტილებაზე და მორალური ზიანის ოდენობის მხოლოდ თავისუფლების შეზღუდვის ხანგრძლივობაზე დაყრდნობით განსაზღვრის აუცილებლობაზე. სააპელაციო სასამართლომ სწორად მიუთითა დ. ქ-ითან დაკავშირებულ ინდივიდუალურ გარემოებებზე: იგი ცნობილ იქნა უდანაშაულოდ და გამართლდა საქართველოს სსკ-ის 362-ე მუხლის პირველი ნაწილით წარდგენილ ბრალდებაში, რაც ადასტურებს დაუსაბუთებელი ბრალდებით მიყენებული მორალური ზიანის არსებობას, დაკავშირებულს სულიერ გაცდებთან. დ. ქ-ი ბრალდების დროისათვის იყო 59 წლის, წარსულში არასდროს ჰქონია კონფლიქტი კანონთან, შესაბამისად, მისთვის სამართალწარმოებასთან დაკავშირებული პროცედურები და დისკომფორტი ორმაგად ემოციური იყო. საგულისხმოა, რომ დაუსაბუთებელ ბრალდებასთან დაკავშირებული სამართლებრივი პროცესი გაგრძელდა თითქმის ორი წელი.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილი განსაზღვრავს მხარის მიერ წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯების იმ ოდენობის მაქსიმუმს, რომელიც შეიძლება დაეკისროს მეორე მხარეს. ამ მაქსიმუმის ფარგლებში სასამართლოს შეუძლია, თავისი შეხედულებით, გონივრულ ფარგლებში განსაზღვროს წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯების ოდენობა, რომელიც მეორე მხარეს უნდა დაეკისროს. წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯების ოდენობის განსაზღვრისას მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული საქმის მოცულობა, მისი ფაქტობრივ-სამართლებრივი სირთულე, წარმომადგენლობითი ფუნქციის განხორციელების ინტენსივობა, ხანგრძლივობა და სხვა გარემოებები. ამასთანავე, ხარჯების ოდენობა უნდა განისაზღვროს მხარის მიერ სასამართლოში წარდგენილი ფაქტობრივად გაწეული ხარჯების ოდენობის დამადასტურებელი მტკიცებულებების საფუძველზე. „..ამგვარი მტკიცებულების არარსებობის შემთხვევაში, სასამართლოს მხარის მოთხოვნის საფუძველზე თვითონაც შეუძლია გონივრულ ფარგლებში განსაზღვროს მხარის მიერ გაწეული ხარჯების ოდენობა, თუკი აშკარაა, რომ პირის უფლების დარღვევის აღკვეთის მიზნით ხარჯი გაღებულია..“ (სუს 2012 წლის 9 თებერვლის N1330-1315(კ-11) განჩინება).
საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ მარწმუნებელსა და ადვოკატს შორის წარმოშობილი ურთიერთობის მატერიალური საფუძველია დავალების ხელშეკრულება. მარწმუნებელი ვალდებულია გადაუხადოს რწმუნებულს გასამრჯელო ხელშეკრულებით ან კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევაში (სამოქალაქო კოდექსის 709-710-ე მუხლები). გაწეული მომსახურების ღირებულების ანაზღაურება მოცემულ შემთხვევაში პრეზიუმირებულია, ვინაიდან სასყიდლიანი დავალების ხელშეკრულება შეიძლება იყოს წერილობითი ან ზეპირი, ხოლო ადვოკატის მომსახურების ღირებულება საპროცესო კანონმდებლობის თანახმად წაგებულ მხარეს უნდა დაეკისროს. იურიდიული მომსახურების გაწევის შემთხვევაში ივარაუდება მხარეთა შორის სასყიდლიანი დავალების ხელშეკრულების არსებობა, საწინააღმდეგო საჭიროებს დამტკიცებას. ამასთან, მინდობილობა და დავალების ხელშეკრულება ერთმანეთთან დაკავშირებული დოკუმენტებია, შესაბამისად, არ გამოირიცხება მათი ერთ დოკუმენტში - მინდობილობაში მოქცევა. საგულისხმოა, რომ დავალების ხელშეკრულების მომწესრიგებელი ნორმებით (სამოქალაქო კოდექსის 709-722 მუხლები) გათვალისწინებული არ არის სპეციალური მოთხოვნა ხელშეკრულების ფორმის თაობაზე, თუმცა დაცული უნდა იქნეს სამოქალაქო კოდექსის 709-ე მუხლის მოთხოვნა, მარწმუნებლის მიერ რაიმე მოქმედების განხორციელების მინდობილობის გაცემის შესახებ, რათა წარმომადგენელმა შეძლოს წარმომადგენლობითი ფუნქციის განხორციელება.
მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2018 წლის 23 იანვარს, შპს „...“-ს დირექტორს - ნ. წ-ისა და დ. ქ-ის შორის დაიდო იურიდიული/საადვოკატო მომსახურების გაწევის შესახებ ხელშეკრულება. ხელშეკრულებით დგინდება, რომ მომსახურების ღირებულება თითოეული ინსტანციის სასამართლოსთვის შეადგენს 500 ლარს. ამასთანავე, საქმეში წარმოდგენილია გადახდის ქვითრები, რომლებითაც დგინდება, რომ 2019 წლის 13 მაისს დ. ქ-იმა შპს „...“-ს ანგარიშზე გადარიცხა მომსახურების ღირებულება 300 ლარი, ხოლო 2019 წლის 24 ივლისს გადარიცხა 1 200 ლარი - დ. ქ-ის სისხლის სამართლის მომსახურების საფასური.
საკასაციო პალატა თვლის, რომ მოცემულ შემთხვევაში, საქმის სირთულისა და მნიშვნელობის, წარმომადგენლობის ინტენსივობის, ინსტანციურობის, საქმეზე დამდგარი შედეგის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა საქართველოს გენერალური პროკურატურისათვის დ. ქ-ის სასარგებლოდ ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურების დაკისრების საკითხი (სამივე ინსტანციის სასამართლოში 1 200 (ათას ორასი) ლარის ოდენობით).
ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, საქართველოს გენერალური პროკურატურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. საქართველოს გენერალური პროკურატურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 17 ნოემბრის გადაწყვეტილება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე: თამარ ოქროპირიძე
მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე
გენადი მაკარიძე