საქმე #ბს-639(კ-21) 23 დეკემბერი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე

ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა თ. ა-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 19 მაისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2017 წლის 24 ივლისს თ. ა-იმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა მცხეთის რაიონული სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - დუშეთის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების მუდმივმოქმედი კომისიის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 1979 წლიდან იგი ოჯახთან ერთად (პაპასთან - ნ. გ-ის ძე ბ-ითან, ბებიასთან - ბ. დ-ის ასულ ბ-ითან და დედასთან - ა. ნ-ს ასულ ბ-ითან ერთად; მოგვიანებით, 1986 წლიდან მათ ოჯახში ასევე ცხოვრობდა მოსარჩელის და - ნ. კ-ს ასული ა-ი) ცხოვრობდა სოფელ ...ში მდებარე სახლში. აღნიშნული სახლი მისმა პაპამ - ნ. ბ-იმა 1958 წელს ააშენა.

მოსარჩელის მითითებით, 2002 წლის 8 აგვისტოს მან ხსენებულ სახლში გახსნა კაფე, რომელიც ამავე წლის 25 აგვისტოს დაკეტა. სახლში არსებული ნესტის გამო, ოჯახი იძულებული გახდა 2002 წლის ზამთარში დაეტოვებინა სახლი და საცხოვრებლად სხვაგან გადასულიყო. სწორედ ამ პერიოდში გაიძარცვა სახლი, რა დროსაც მოპარულ იქნა ღობე და კარ-ფანჯარა. თუმცა მიუხედავად აღნიშნულისა, იგი დღემდე ფლობს სახლს და სარგებლობს მისით.

ამასთან, მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ მისი დედის ჯანმრთელობის პრობლემების გამო, მან ვეღარ შეძლო სახლის აღდგენა და გარემონტება.

მოსარჩელის განმარტებით, 2017 წლის 3 თებერვალს მან განცხადებით მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში, საკუთრების უფლების რეგისტრაცია მოითხოვა. რამდენადაც მოსარჩელის მიერ ვერ იქნა წარდგენილი და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ ვერ იქნა მოძიებული უძრავ ნივთზე საკუთრების ან მართლზომიერი მფლობელობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, „სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის სპეციალური წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, საჯარო რეესტრმა შუამდგომლობით მიმართა დუშეთის მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოსთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას კომპეტენციის ფარგლებში საკითხის განსახილველად, თუმცა აღნიშნულმა კომისიამ 2017 წლის 21 ივნისის #60 განკარგულების საფუძველზე, თ. ა-ის უარი უთხრა საკუთრების უფლების აღიარებაზე იმ მოტივით, რომ განცხადებაში მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთი არ იყო ერთიან შემოღობვაში, რაც, თავის მხრივ, მიუთითებდა იმ ფაქტზე, რომ მასზე არ დგინდებოდა ფლობის ფაქტი.

ამდენად, მოსარჩელემ თ. ა-ის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში დუშეთის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების მუდმივმოქმედი კომისიის 2017 წლის 19 მაისის #20 ოქმისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების მუდმივმოქმედი კომისიის 2017 წლის 21 ივნისის #60 განკარგულების ბათილად ცნობა, ასევე, მოპასუხისათვის საკუთრების მოწმობის გაცემის შესახებ ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 7 ნოემბრის საოქმო განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ ა. ბ-იი და მ. ბ-იი.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 29 იანვრის გადაწყვეტილებით თ. ა-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 29 იანვრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. ა-იმა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 19 მაისის განჩინებით თ. ა-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; ძალაში დარჩა მცხეთის რაიონული სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის მე-2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტზე, 5¹ მუხლის მე-3 პუნქტზე და გაიზიარა ადმინისტრაციული ორგანოს წარმომადგენლის განმარტება, რომ კანონის ამოქმედებამდე არ/ვერ დადასტურდა მოსარჩელის მიერ სადავო მიწის ნაკვეთის შემოღობვისა და ფლობის ფაქტი, მიწის ნაკვეთი არ იყო მოქცეული ერთიან ღობეში და არ იკვეთებოდა მოსარჩელის მხრიდან მოვლა-სარგებლობის კვალი. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, აღნიშნულ პოზიციას ამყარებდა საქმეში წარმოდგენილი სიტუაციური ნახაზები და ფოტოები, რომლებზეც გარდა იმისა, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი არ იყო შემოღობილი, ასევე არ დასტურდებოდა მისი დამუშავებისა და მასზე მცენარეების არსებობის ფაქტი. რაც შეეხება აბონირების დამადასტურებელ მტკიცებულებას, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნული მტკიცებულებით მაჩვენებელი იყო ნულოვანი. სხვა რაიმე მტკიცებულება კი, რომელიც დაადასტურებდა მოსარჩელის მხრიდან „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის ამოქმედებამდე სადავო მიწის ნაკვეთის ფლობის ფაქტს, საქმეში წარმოდგენილი არ იყო.

ამასთან, სააპელაციო პალატა არ დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძვლად „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილის „თ“ და „ნ“ ქვეპუნქტების მითითებას, რომელთა თანახმად, საკუთრების უფლების აღიარებას არ ექვემდებარება თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა, თუ მასზე განთავსებულია წყალსაცავი, ჰიდროტექნიკური ნაგებობა და ამ ობიექტების სანიტარიულ-დაცვითი ზონები, ასევე სანიტარიული და დაცვითი ზონები. უფრო კონკრეტულად, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება, რომ ვინაიდან, სადავო მიწის ნაკვეთი მდებარეობს სანიტარიული დაცვის ზონაში, ...ის წყალსაცვიდან რამდენიმე მეტრში, მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაკავების ფაქტის დადგენის შემთხვევაშიც, საკუთრების აღიარების კომისია არ იქნებოდა უფლებამოსილი, მიეღო გადაწყვეტილება მოთხოვნის დაკმაყოფილების შესახებ. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, აღნიშნულ მსჯელობას უსაფუძვლოდ აქცევდა საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რომლითაც დგინდებოდა, რომ სადავო მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე ტერიტორიაზე დუშეთის მუნიციპალიტეტის მერია ახორციელებს ინფრასტრუქტურულ პროექტს, რომლის ღირებულება შეადგენს 1022738.44 ლარს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 19 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. ა-იმა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად განმარტა „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონი და არასწორად გაიზიარა საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რითაც დასტურდება თ. ა-ის მიერ სადავო უძრავი ქონების და მასზე განთავსებული მამა-პაპისეული საცხოვრებელი სახლის ფლობისა და დაკავების ფაქტი.

კასატორის მითითებით, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ თ. ა-ი ითხოვს არა წინაპრების დანაშთი ქონების მემკვიდრეობით მიღებას, არამედ მისი წინაპრების კუთვნილი საკარმიდამო ნაკვეთის თვითნებურად დაუფლების საფუძვლით საკუთრების უფლების აღიარებას. საქმეში არსებული საარქივო ცნობა და სხვა მტკიცებულებები, რომლებიც ადასტურებენ სადავო ქონების ნ. ბ-იისათვის გადაცემის ფაქტს, წარმოდგენილია იმის სამტკიცებლად, რომ თ. ა-ი თვითნებურად დაეუფლა არა სხვა ვინმეს ქონებას, არამედ თავის მამა-პაპისეულ სახლს, სადაც დაიბადა და გაიზარდა. ამასთან, ის ფაქტი, რომ თ. ა-იმა მძიმე ეკონომიკური მდგომარეობის გამო ვერ შეძლო ტერიტორიაზე სათანადო პირობების შექმნა, არ შეიძლება გახდეს საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის საფუძველი.

კასატორის შეფასებით, სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა, თუმცა არასწორად განმარტა საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის #376 დადგენილებით დამტკიცებული „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესი“. კასატორი ასევე მიიჩნევს, რომ საქმეზე გამოკვლეული ფაქტობრივი გარემოებები იძლევა იმის მტკიცების საფუძველს, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ სადავო გადაწყვეტილება მიიღო საქმის გარემოებების სათანადო გამოკვლევის გარეშე. კასატორის მოსაზრებით, სადავო აქტი შემოიფარგლება მხოლოდ კანონით განსაზღვრული უარის თქმის საფუძვლის ფორმალური მითითებით და არ შეიცავს დასაბუთებას. განკარგულებაში მხოლოდ ის არის აღნიშნული, რომ ადგილზე დათვალიერების ოქმით არ დასტურდებოდა თ. ა-ის მიერ თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაკავების, ფლობისა და სარგებლობის ფაქტი, რაც გამოიხატება იმაში, რომ ნაკვეთი არ არის ერთიან შემოღობვაში.

კასატორი მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლზე, 96-ე მუხლსა და 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ დუშეთის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია ვალდებული იყო ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოეკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე მიეღო, რაც, კასატორის მოსაზრებით, განსახილველ შემთხვევაში, არ განხორციელებულა. ყოველივე აღნიშნული კი სააპელაციო სასამართლოს მიერ არასწორად არ იქნა გაზიარებული.

კასატორი განმარტავს, რომ მოსარჩელე მხარის მიერ ჯერ კიდევ მოსამზადებელ სხდომებზე არაერთხელ იქნა მითითებული, რომ თ. ა-ის მიერ მიწის ნაკვეთი შემოღობილი იყო ჯერ კიდევ 2005 წლამდე. თუმცა შემდგომ პერიოდში ღობე დაზიანებული და მოპარული იქნა, ხოლო თ. ა-იმა უსახსრობის გამო ვეღარ შეძლო ტერიტორიის შემოღობვა. კასატორი ხაზს უსვამს, რომ უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის ფლობა-სარგებლობის დამადასტურებლად მხოლოდ შემოღობვის ფაქტის სავალდებულოდ არსებობას „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის არც ერთი მუხლი არ ითვალისწინებს. ნაკვეთის ფლობა კი, შემოღობვის გარდა, სხვა ფაქტებითაც შეიძლება იქნეს დადასტურებული.

კასატორი, აგრეთვე, მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტზე, აგრეთვე, საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის #376 დადგენილებით დამტკიცებული „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესის“ მე-2 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტზე და აღნიშნავს, რომ მითითებული საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები არ ადგენენ მტკიცებულებათა კუმულაციურ ჩამონათვალს, რომელთა ერთობლივად არსებობაც წარმოშობს თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის უფლებას.

კასატორი ასევე აღნიშნავს, რომ ზემოაღნიშნული დადგენილების მიხედვით, აბონენტად აყვანის ფაქტი წარმოადგენს მიწის თვითნებურად დაკავების დამადასტურებელ დოკუმენტს. კომუნალური სერვისების მიწოდება და სანაცვლოდ საზღაურის გადახდა ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად წარმოადგენენ მფლობელობის შემადგენელ ელემენტებს. ამდენად, კასატორი მიიჩნევს, რომ მოწმეთა ჩვენება და საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებები ერთობლიობაში ქმნიან მტკიცების იმ ხარისხს, რომელსაც უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების აღიარებასთან დაკავშირებული კანონმდებლობა ითვალისწინებს კომისიის მიერ დადებითი გადაწყვეტილების მისაღებად.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 14 სექტემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული თ. ა-ის საკასაციო საჩივარი. ამავე განჩინებით კასატორი – თ. ა-ი გათავისუფლდა განსახილველ საქმეზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. ა-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს თ. ა-ის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში დუშეთის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების მუდმივმოქმედი კომისიის 2017 წლის 19 მაისის #20 ოქმისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების მუდმივმოქმედი კომისიის 2017 წლის 21 ივნისის #60 განკარგულების კანონიერება, ასევე, მოპასუხისათვის საკუთრების მოწმობის გაცემის შესახებ ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის მე-2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, თვითნებურად დაკავებული მიწა არის ამ კანონის ამოქმედებამდე ფიზიკური პირის მიერ თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო - სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია საცხოვრებელი სახლი (აშენებული ან დანგრეული) ან არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული), ასევე დაინტერესებული ფიზიკური პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი (შენობით ან მის გარეშე), რომლის ფართობიც ნაკლებია საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფართობზე, ასევე კერძო სამართლის იურიდიული პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული), რომლის ფართობიც ნაკლებია საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფართობზე და რომელიც საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის მომენტისათვის სახელმწიფოს მიერ არ არის განკარგული, გარდა ამ მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 5¹ მუხლის მე-3 პუნქტზე, რომლის თანახმად, თუ კანონით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მოთხოვნის დასადასტურებლად დაინტერესებულმა პირმა უნდა წარადგინოს: ა) მიწის თვითნებურად დაკავების დამადასტურებელი დოკუმენტი ან/და მოწმის ჩვენება; ბ) მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, ხოლო ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში – მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, რომელზედაც მითითებული უნდა იყოს მაგისტრალური მილსადენის ადგილმდებარეობა და მაგისტრალურ მილსადენსა და მიწის ნაკვეთს შორის მანძილი; გ) ინფორმაცია საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის ოდენობის დასადგენად; დ) დაინტერესებული პირის საიდენტიფიკაციო დოკუმენტების ასლები.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის #376 დადგენილებით დამტკიცებული „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესის“ სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის მე-2 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტზე, რომლის შესაბამისად, მიწის თვითნებურად დაკავების დამადასტურებელი დოკუმენტია ცნობა-დახასიათება უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის გარეშე, სასამართლოს აქტი, ორთოფოტო (აეროფოტოგადაღება), აბონენტად აყვანის დოკუმენტი, გადახდის ქვითარი ან/და სხვა დოკუმენტი.

ზემოაღნიშნულ სამართლებრივ საფუძვლებზე დაყრდნობით, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ ვერ იქნა დადასტურებული მოსარჩელის მიერ სადავო მიწის ნაკვეთის კანონის ამოქმედებამდე შემოღობვისა და ფლობის ფაქტი, რამდენადაც მიწის ნაკვეთი არ არის მოქცეული ერთიან ღობეში და არ იკვეთება მოსარჩელის მხრიდან მოვლა-სარგებლობის კვალი. საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნულს ამყარებს საქმეში წარმოდგენილი სიტუაციური ნახაზები და ფოტოები, რომლებზეც გარდა იმისა, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი არ არის შემოღობილი, მასზე ასევე არ დასტურდება დამუშავების ან/და მასზე მცენარეების არსებობის ფაქტი. რაც შეეხება აბონირების დამადასტურებელ მტკიცებულებას, საგულისხმოა, რომ მაჩვენებელი არის ნულოვანი. სხვა რაიმე მტკიცებულება კი, რომელიც დაადასტურებდა მოსარჩელის მხრიდან „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის ამოქმედებამდე სადავო მიწის ნაკვეთის ფლობის ფაქტს, საქმეში წარმოდგენილი არ არის.

ამასთან, საკასაციო სასამართლოს მითითებით, მხარეთა შორის სადავო არ არის ის გარემოება, რომ უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთი მდებარეობს სანიტარიული დაცვის ზონაში, ...ის წყალსაცვიდან რამდენიმე მეტრში. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის „თ“ და „ნ“ ქვეპუნქტებზე, რომელთა მიხედვით, საკუთრების უფლების აღიარებას არ ექვემდებარება თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა, თუ მასზე განთავსებულია წყალსაცავი, ჰიდროტექნიკური ნაგებობა და ამ ობიექტების სანიტარიულ-დაცვითი ზონები, აგრეთვე, სანიტარიული და დაცვითი ზონები.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომელმაც უსაფუძვლოდ მიიჩნია კომისიის მიერ სადავო მიწის ნაკვეთის სანიტარიული დაცვის ზონაში მოქცევის გამო საკუთრების უფლების აღიარების შეუძლებლობის მტკიცება იმ მოტივით, რომ უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე ტერიტორიაზე დუშეთის მუნიციპალიტეტის მერია ახორციელებდა ინფრასტრუქტურულ პროექტს. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სადავო მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე ტერიტორიაზე დუშეთის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ ინფრასტრუქტურული პროექტის განხორციელება საეჭვოდ ვერ აქცევს იმ გარემოებას, რომ მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთი ნამდვილად მიეკუთვნება სანიტარიული დაცვის ზონას. ამასთან, იმის გათვალისწინებით, რომ „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონი იმპერატიულად კრძალავს სანიტარიული დაცვის ზონაში საკუთრების უფლების აღიარებას, დუშეთის მუნიციპალიტეტის მერიის მხრიდან ინფრასტრუქტურული პროექტის განხორციელება დასაშვებად ვერ აქცევს ასეთ ტერიტორიაზე საკუთრების უფლების აღიარებას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. თ. ა-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 19 მაისის განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ნ. სხირტლაძე