საქმე #ბს-633(კ-21) 23 დეკემბერი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე

ბიძინა სტურუა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს აბაშის რაიონული განყოფილების საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 23 მარტის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2020 წლის 19 ოქტომბერს ც. ხ-იმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა სენაკის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების - სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოსა და სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს აბაშის რაიონული განყოფილების მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 2017 წლის 25 აგვისტოდან 2017 წლის 13 დეკემბრამდე იგი შრომითი ხელშეკრულებით დანიშნული იყო #... აბაშის ...ში ...ად (ტექ. მუშაკი). ნოემბრის თვიდან მას შეუჩერდა პენსიის მიღება, რის გამოც მან მიმართა აბაშის სოციალური მომსახურების სააგენტოს პენსიის აღდგენის თაობაზე, რაზედაც მიიღო უარი. აღნიშნული უარი მის მიერ გასაჩივრებულ იქნა ზემდგომ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოში, რომელმაც მისი (ც. ხ-იის) საჩივარი არ დააკმაყოფილა. მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ სექტემბერ-ოქტომბრის თვეში მისაღები პენსია 2018 წელს მას ეტაპობრივად დაუკავდა.

ამასთან, მოსარჩელის მითითებით, 2018 წლის 25 აგვისტოდან 2019 წლის 23 იანვრამდე შრომითი ხელშეკრულებით იგი დანიშნული იყო #... აბაშის ...ში ...ად. ამ პერიოდში მას დაუკავდა მისი კუთვნილი პენსია. მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ მას უკანონოდ დაუკავეს პენსია, რის გამოც სოციალური სააგენტოს მის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს მიუღებელი პენსიის ანაზღაურება.

ამდენად, მოსარჩელემ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოსათვის ც. ხ-იის სასარგებლოდ 2017 წლის სექტემბრის, ოქტომბრის, ნოემბრისა და დეკემბრის თვეების, ასევე, 2018 წლის იანვრის, სექტემბრის, ოქტომბრის, ნოემბრის, დეკემბრის თვეებისა და 2019 წლის იანვრის თვის გაუცემელი პენსიის, ჯამში - 1820 (ათას რვაას ოცი) ლარის ოდენობით დაკისრება მოითხოვა.

სენაკის რაიონული სასამართლოს 2020 წლის 3 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ც. ხ-იის სარჩელი სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიმართ გაუცემელი პენსიის გადახდის დაკისრების მოთხოვნით დაკმაყოფილდა; სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს ც. ხ-იის სასარგებლოდ მიუღებელი პენსიის 1820 (ათას რვაას ოცი) ლარის ოდენობით ანაზღაურება დაეკისრა.

სენაკის რაიონული სასამართლოს 2020 წლის 3 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს აბაშის რაიონულმა განყოფილებამ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 23 მარტის განჩინებით სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს აბაშის რაიონული განყოფილების სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა სენაკის რაიონული სასამართლოს 2020 წლის 3 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტზე და აღნიშნა, რომ საჯარო საქმიანობად არ მიიჩნევა საუბნო საარჩევნო კომისიაში განხორციელებული შრომითი ანაზღაურებადი საქმიანობა და საოლქო საარჩევნო კომისიის დროებითი წევრის მიერ განხორციელებული შრომითი ანაზღაურებადი საქმიანობა.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა საქართველოს საარჩევნო კოდექსის მე-7 მუხლის პირველ და მეორე ნაწილებზე, მე-19 მუხლის მე-9 ნაწილზე, მე-10 მუხლზე, ასევე, საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის 2012 წლის 3 თებერვლის #2/2012 დადგენილებით დამტკიცებული „საოლქო საარჩევნო კომისიის რეგლამენტის“ მე-6 მუხლზე, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის „დ“, „ე“ და „ვ“ ქვეპუნქტებზე და აღნიშნა, რომ პირის საჯარო სამსახურში დასაქმება ავტომატურად არ გულისხმობს მის მიერ საჯარო საქმიანობის განხორციელებას. პირის საჯარო საქმიანობის განმახორციელებელ სუბიექტად კვალიფიკაცია საჭიროებს საკითხის კუმულაციურ შეფასებას, კერძოდ, საჯარო სამსახურში დასაქმებული პირის სტატუსის, მისი თანამდებობის, მისთვის შრომითი ურთიერთობის ფარგლებში დაკისრებული ფუნქციების ხასიათისა და სხვა მნიშვნელოვანი საკითხების ერთიან გამორკვევას.

სააპელაციო სასამართლომ ხაზი გაუსვა იმ გარემოებას, რომ ც. ხ-იი #... აბაშის საოლქო საარჩევნიო კომისიაში ...ად მუშაობის პერიოდში არ წარმოადგენდა საჯარო მოხელეს, ვინაიდან იგი არ იყო დანიშნული მოხელისათვის განკუთვნილ საშტატო თანამდებობაზე, არამედ კონკრეტული პირობების - ცესკოში შესაბამისი საფინანსო ანგარიშის წარდგენის პროცედურების დასრულებამდე, გარკვეული ვადით იყო დასაქმებული შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე. ამასთან, საქართველოს საარჩევნო კოდექსისა და „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის ზემოაღნიშნული დანაწესების კუმულაციური ანალიზის საფუძველზე, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საჯარო სამსახურში პირთა შრომითი ხელშეკრულებით საქმიანობა უკავშირდება არა საჯარო-სამართლებრივი უფლებამოსილებების უშუალოდ მათი მხრიდან განხორციელებას, არამედ დამხმარე ან არამუდმივი ფუნქციების შესრულების გზით საჯარო სამსახურის საქმიანობის ხელშეწყობას. შესაბამისად, აღნიშნული საკანონმდებლო მოწესრიგება ცხადყოფს იმას, რომ კანონმდებელი შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირებს ანიჭებს საჯარო სამსახურის განხორციელების უზრუნველმყოფელ, საჯარო საქმიანობის ხელშემწყობ პირთა სტატუსს, რითიც აღნიშნულ პირებს ფაქტობრივად გამოყოფს საჯარო საქმიანობის უშუალოდ განმახორციელებელი სუბიექტებისაგან.

სააპელაციო პალატამ აგრეთვე, მიუთითა, რომ მოსარჩელის მიერ #... აბაშის საოლქო საარჩევნიო კომისიაში ...ული საქმიანობა არ გულისხმობდა მისი მხრიდან საჯარო-სამართლებრივი უფლებამოსილებების განხორციელებას. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, საოლქო საარჩევნო კომისიის ბუღალტერი არ განსაზღვრავს კონკრეტული კომისიის საქმიანობის მიმართულებებს, იგი თავისი უფლებამოსილებების ფარგლებში პასუხისმგებელია მხოლოდ ფინანსების ხარჯვასა და შესაბამისი ანგარიშების წარდგენაზე. შესაბამისად, იგი წარმოადგენს არამუდმივი ამოცანების შესრულებაზე უფლებამოსილ პირს, რომელიც არის მასზე კომისიის თავმჯდომარის მიერ დაკისრებული ფუნქციების უშუალო შემსრულებელი.

ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის დანაწესით კანონმდებელმა საჯარო საქმიანობიდან ამორიცხა საოლქო საარჩევნო კომისიის დროებითი წევრის მიერ განხორციელებული შრომითი ანაზღაურებადი საქმიანობა. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს დასკვნა, რომ სადავო პერიოდში (2017 წლის სექტემბერი-დეკემბერი, 2018 წლის იანვარი, სექტემბერი-დეკემბერი და 2019 წლის იანვარი) ც. ხ-იი კანონის მოთხოვნათა დარღვევით არ იქნა უზრუნველყოფილი პენსიით, რისი გაცემის ვალდებულებაც მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს გააჩნდა. ამდენად, მოსარჩელის მოთხოვნა მიუღებელი პენსიის - 1820 (ათას რვაას ოცი) ლარის ანაზღაურების თაობაზე საფუძვლიანი იყო.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 23 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს აბაშის რაიონულმა განყოფილებამ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა „პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონი. კერძოდ, კასატორი მიუთითებს აღნიშნული კანონის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტზე, რომლის თანახმად, პენსიის უფლება არ წარმოიშობა და წარმოშობილი უფლება შეწყდება პირის მიერ საჯარო საქმიანობის განხორციელების პერიოდში. ამავე კანონის მე-17 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის მიხედვით კი, დანიშნული პენსია შეწყდება საჯარო საქმიანობის განხორციელების პერიოდში.

კასატორი ასევე მიუთითებს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, საჯარო მოსამსახურე არის პროფესიული საჯარო მოხელე/საჯარო მოხელე/მოხელე, ადმინისტრაციული ხელშეკრულებით დასაქმებული პირი, შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებული პირი, ხოლო იმავე მუხლის „კ“ ქვეპუნქტის მიხედვით კი, შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებული პირია ის პირი, რომელსაც საჯარო სამსახურის განხორციელების უზრუნველსაყოფად შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე მინიჭებული აქვს საჯარო დაწესებულების დამხმარე ან არამუდმივი ამოცანების შესრულების უფლებამოსილება. კასატორის განმარტებით, მითითებული ნორმების სადავო ფაქტობრივი გარემოებებისადმი მისადაგება იძლევა იმ დასკვნის გაკეთების საფუძველს, რომ ც. ხ-იი ...ში შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე ...ად მუშაობის პერიოდში საჯარო საქმიანობას ეწეოდა.

ამასთან, კასატორი ყურადღებას ამახვილებს საქართველოს საარჩევნო კოდექსის მე-7 მუხლის მე-2 და მე-5 პუნქტებზე და მიიჩნევს, რომ დასახელებული სამართლებრივი საფუძვლების სადავო საკითხის მოწესრიგების მიზნით მოხმობა არ არის მართებული. კასატორის მოსაზრებით, რამდენადაც დავა დაკავშირებულია მოსარჩელის საარჩევნო ადმინისტრაციის ერთ-ერთ ორგანოში - აბაშის ...ში საქმიანობასთან, აუცილებელია სწორედ საოლქო საარჩევნო კომისიის მარეგულირებელი ნორმების გათვალისწინება. კასატორი მიუთითებს საქართველოს საარჩევნო კოდექსის მე-19 მუხლის მე-9 პუნქტზე, რომლის თანახმად, ...ს არჩევნების დანიშვნის შემდეგ მის დასრულებამდე უფლება აქვს, შრომითი ხელშეკრულებით დაიქირაოს დამხმარე და ტექნიკური პერსონალი (გარდა ...ისა) ცესკოს განკარგულებით დადგენილი რაოდენობის ფარგლებში, თუმცა იმავე მუხლის მე-10 პუნქტი კი აკონკრეტებს, რომ ... უფლებამოსილია ამ მუხლის მე-9 პუნქტით განსაზღვრული რაოდენობის ფარგლებში შრომითი ხელშეკრულებით დაიქირაოს ბუღალტერი ამ კანონის 53-ე მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული პროცედურის დასრულებამდე. ც. ხ-ითან სწორედ ასეთი ხელშეკრულებები იქნა გაფორმებული.

კასატორი ასევე აღნიშნავს, რომ სასამართლო პროცესებზე ც. ხ-იი მიუთითებდა და ამტკიცებდა, რომ იგი არ წარმოადგენდა საჯარო მოხელეს, რასაც მას არც სააგენტო ედავებოდა. მოპასუხე მხარე მიუთითებს, რომ ც. ხ-ის არა საჯარო მოხელეობის გამო, არამედ „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-17 მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის გათვალისწინებით, საჯარო საქმიანობის განხორციელების საფუძვლით შეუწყდა პენსიის გაცემა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 19 ივლისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს აბაშის რაიონული განყოფილების საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს აბაშის რაიონული განყოფილების საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოსათვის ც. ხ-იის სასარგებლოდ 2017 წლის სექტემბრის, ოქტომბრის, ნოემბრისა და დეკემბრის თვეების, ასევე, 2018 წლის იანვრის, სექტემბრის, ოქტომბრის, ნოემბრის, დეკემბრის თვეებისა და 2019 წლის იანვრის თვის გაუცემელი პენსიის, ჯამში - 1820 (ათას რვაას ოცი) ლარის ოდენობით დაკისრება.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ #... აბაშის ...ში ...ის პოზიციაზე მუშაობის საფუძვლით, ც. ხ-ის 2017 წლის 1 სექტემბრიდან შეუწყდა სახელმწიფო პენსია. 2018 წლის 22 იანვარს #172 განცხადების საფუძველზე მას 2018 წლის თებერვლიდან დაენიშნა სახელმწიფო პენსია, რომელიც 2018 წლის სექტემბრიდან ისევ შეუწყდა და 2019 წლის 22 იანვრის #305 განცხადების საფუძველზე ისევ დაენიშნა - 2019 წლის თებერვლიდან. ასევე დადგენილია, რომ 2017 წლის სექტემბრიდან 2019 წლამდე სახელმწიფო პენსიის ყოველთვიური ოდენობა შეადგენდა 180 ლარს, ხოლო 2019 წლიდან - 200 ლარს, ამდენად, ც. ხ-ის პენსიის უწყვეტობის შემთხვევაში, 2017 წლის სექტემბრიდან ამავე წლის დეკემბრის ჩათვლით უნდა მიეღო 720 ლარი, 2018 წლის იანვარში, სექტემბერში, ოქტომბერში, ნოემბერსა და დეკემბერში - 900 ლარი და 2019 წლის იანვარში - 200 ლარი, სულ - 1820 ლარი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის II თავი განსაზღვრავს პენსიის დანიშვნის წესსა და პირობებს, კერძოდ, მითითებული კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, პენსიაზე უფლების წარმოშობის საფუძველია საპენსიო ასაკის - 65 წლის მიღწევა. ამასთანავე, პენსიაზე უფლება ქალებს წარმოეშობათ 60 წლიდან. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, პენსიაზე უფლება არ წარმოიშობა და წარმოშობილი უფლება შეწყდება პირის მიერ საჯარო საქმიანობის განხორციელების პერიოდში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საპენსიო ასაკს მიღწეული პირისათვის პენსიის უფლების წარმოშობის დამაბრკოლებელ გარემოებას ან წარმოშობილი უფლების შეწყვეტის საფუძველს პირის მიერ საჯარო საქმიანობის განხორციელება წარმოადგენს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საჯარო საქმიანობის ცნებას განსაზღვრავს „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი, რომლის შესაბამისად, საჯარო საქმიანობა არის სახელმწიფო სამსახურსა და საჯარო სამსახურში, მათ შორის, საჯარო სამართლის იურიდიულ პირში (გარდა პოლიტიკური და რელიგიური ორგანიზაციებისა, ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებისა, პროფესიული და უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებებისა, სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებებისა, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიისა, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიისა, მუზეუმებისა, ბიბლიოთეკებისა, სკოლა-პანსიონებისა, ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების, სკოლისგარეშე და სააღმზრდელო საქმიანობის განმახორციელებელი დაწესებულებებისა), განხორციელებული შრომითი ანაზღაურებადი საქმიანობა. საჯარო საქმიანობად არ მიიჩნევა საუბნო საარჩევნო კომისიაში განხორციელებული შრომითი ანაზღაურებადი საქმიანობა და საოლქო საარჩევნო კომისიის დროებითი წევრის მიერ განხორციელებული შრომითი ანაზღაურებადი საქმიანობა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს საარჩევნო კოდექსის მე-7 მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, საქართველოს საარჩევნო ადმინისტრაცია არის დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული ორგანო, რომელიც თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში დამოუკიდებელია სხვა სახელმწიფო ორგანოებისაგან და იქმნება ამ კანონის შესაბამისად. საქართველოს საარჩევნო ადმინისტრაციის უფლებამოსილება და შექმნის წესი განისაზღვრება ამ კანონით. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს საარჩევნო ადმინისტრაცია შედგება: ა) ცესკოსა და მისი აპარატისგან; ბ) უსკოსა და მისი აპარატისგან; გ) საოლქო საარჩევნო კომისიებისგან; დ) საუბნო საარჩევნო კომისიებისგან. ამავე მუხლის მე-5 ნაწილის მიხედვით, ცესკოსა და უსკოს აპარატების თანამშრომლები (გარდა შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებული პირებისა) საჯარო მოხელეები არიან და მათზე ვრცელდება „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონი.

საქართველოს საარჩევნო კოდექსის მე-19 მუხლის მე-9 ნაწილის შესაბამისად, ...ს არჩევნების დანიშვნის შემდეგ მის დასრულებამდე უფლება აქვს, შრომითი ხელშეკრულებით დაიქირაოს დამხმარე და ტექნიკური პერსონალი (გარდა ...ისა) ცესკოს განკარგულებით დადგენილი რაოდენობის ფარგლებში. ამავე მუხლის მე-10 ნაწილის თანახმად, ... უფლებამოსილია ამ მუხლის მე-9 პუნქტით განსაზღვრული რაოდენობის ფარგლებში შრომითი ხელშეკრულებით დაიქირაოს ბუღალტერი ამ კანონის 53-ე მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული პროცედურების დასრულებამდე.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის 2012 წლის 3 თებერვლის #2/2012 დადგენილებით დამტკიცებული „საოლქო საარჩევნო კომისიის რეგლამენტის“ მე-6 მუხლზე, რომლის თანახმად, კომისიის საქმიანობის გამართულად და ეფექტურად წარმართვის მიზნით, საოლქო საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარეს არჩევნების დანიშვნის შემდეგ მის დასრულებამდე უფლება აქვს, შრომითი ხელშეკრულებით დაიქირაოს საოლქო საარჩევნო კომისიის დამხმარე და ტექნიკური პერსონალი (გარდა ...ისა), მათ შორის, იურისტი, ცესკოს განკარგულებით დადგენილი რაოდენობის ფარგლებში და თანამდებობრივი სარგოების მინიმალური და მაქსიმალური ოდენობების გათვალისწინებით. საოლქო საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე უფლებამოსილია ამ მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი რაოდენობის ფარგლებში შრომითი ხელშეკრულებით დაიქირაოს ბუღალტერი ცესკოში შესაბამისი საფინანსო ანგარიშის წარდგენის პროცედურების დასრულებამდე. კომისიის ბუღალტერი, დამხმარე და ტექნიკური პერსონალი წარმოადგენენ შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირებს და ასრულებენ კომისიის თავმჯდომარის დავალებებსა და მათზე საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს საარჩევნო კოდექსი“ დაკისრებულ სხვა ვალდებულებებს. კომისიის ბუღალტერს, დამხმარე და ტექნიკურ პერსონალს არჩევნების მომზადებისა და ჩატარების მთელი დროის განმავლობაში ენიშნებათ შრომითი გასამრჯელო (ხელფასი) არჩევნების ჩასატარებლად გამოყოფილი სახსრებიდან.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოცემული დავის ფარგლებში გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება იმას, ახორციელებდა თუ არა #... აბაშის ...ში ...ის თანამდებობაზე დანიშნული ც. ხ-იი საჯარო საქმიანობას.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის „დ“ პუნქტზე, რომლის თანახმად, საჯარო მოსამსახურე არის პროფესიული საჯარო მოხელე/საჯარო მოხელე/მოხელე, ადმინისტრაციული ხელშეკრულებით დასაქმებული პირი, შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებული პირი. ამავე მუხლის „ე“ პუნქტის თანახმად, პროფესიული საჯარო მოხელე/საჯარო მოხელე/მოხელე არის პირი, რომელიც უვადოდ ინიშნება მოხელისათვის განკუთვნილ საჯარო სამსახურის საშტატო თანამდებობაზე სახელმწიფოს, ავტონომიური რესპუბლიკის, მუნიციპალიტეტის, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის მიერ, რომელიც ახორციელებს საჯარო-სამართლებრივ უფლებამოსილებებს, როგორც თავის ძირითად პროფესიულ საქმიანობას, რაც უზრუნველყოფს მის მიერ საჯარო ინტერესების დაცვას, და რომელიც ამის სანაცვლოდ იღებს შესაბამის ანაზღაურებას და სოციალური და სამართლებრივი დაცვის გარანტიებს. „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულია პირი, რომელსაც საჯარო სამსახურის განხორციელების უზრუნველსაყოფად შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე მინიჭებული აქვს საჯარო დაწესებულების დამხმარე ან არამუდმივი ამოცანების შესრულების უფლებამოსილება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 23 იანვრის ბს-1510(კ-18) გადაწყვეტილებაზე, სადაც საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ „პირის საჯარო სამსახურში დასაქმება ავტომატურად არ გულისხმობს მის მიერ საჯარო საქმიანობის განხორციელებას. პირის საჯარო საქმიანობის განმახორციელებელ სუბიექტად კვალიფიკაცია საჭიროებს საკითხის კუმულაციურ შეფასებას, კერძოდ, საჯარო სამსახურში დასაქმებული პირის სტატუსის, მისი თანამდებობის, მისთვის შრომითი ურთიერთობის ფარგლებში დაკისრებული ფუნქციების ხასიათისა და სხვა მნიშვნელოვანი საკითხების ერთიან გამორკვევას. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ნიშანდობლივია აღინიშნოს ის, რომ დ. ფ. #.. ჩ.-ის საოლქო საარჩევნიო კომისიაში ...ად მუშაობის პერიოდში არ წარმოადგენდა საჯარო მოხელეს, ვინაიდან იგი არ იყო დანიშნული მოხელისათვის განკუთვნილ საშტატო თანამდებობაზე, არამედ კონკრეტული პირობების - ცესკოში შესაბამისი საფინანსო ანგარიშის წარდგენის პროცედურების დასრულებამდე, გარკვეული ვადით იყო დასაქმებული შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე. ამასთან, საქართველოს საარჩევნო კოდექსისა და „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის ზემოაღნიშნული დანაწესების კუმულაციური ანალიზის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არსებითად მიიჩნევს საჯარო სამსახურში პირთა შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმების მიზანსაც, კერძოდ, ხსენებულ პირთა საჯარო სამსახურის სისტემაში საქმიანობა უკავშირდება არა საჯარო-სამართლებრივი უფლებამოსილებების უშუალოდ მათი მხრიდან განხორციელებას, არამედ დამხმარე ან არამუდმივი ფუნქციების შესრულების გზით საჯარო სამსახურის საქმიანობის ხელშეწყობას. შესაბამისად, აღნიშნული საკანონმდებლო მოწესრიგება ცხადყოფს იმას, რომ კანონმდებელი შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირებს ანიჭებს საჯარო სამსახურის განხორციელების უზრუნველმყოფელ, საჯარო საქმიანობის ხელშემწყობ პირთა სტატუსს, რითიც აღნიშნულ პირებს ფაქტობრივად გამოყოფს საჯარო საქმიანობის უშუალოდ განმახორციელებელი სუბიექტებისაგან.“

ამავე საქმეში, საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მოსარჩელის მიერ „...საოლქო საარჩევნიო კომისიაში ...ული საქმიანობა არ გულისხმობს მხრიდან საჯარო-სამართლებრივი უფლებამოსილებების განხორციელებას. საოლქო საარჩევნო კომისიის ბუღალტერი არ განსაზღვრავს კონკრეტული კომისიის საქმიანობის მიმართულებებს, იგი თავისი უფლებამოსილებების ფარგლებში პასუხისმგებელია მხოლოდ ფინანსების ხარჯვასა და შესაბამისი ანგარიშების წარდგენაზე. შესაბამისად, იგი წარმოადგენს არამუდმივი ამოცანების შესრულებაზე უფლებამოსილ პირს, რომელიც არის მასზე კომისიის თავმჯდომარის მიერ დაკისრებული ფუნქციების უშუალო შემსრულებელი.“

მოხმობილ საქმეში, საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის ...ში მუშაობა თავისი არსით დაუშვებელია მიჩნეული ყოფილიყო საჯარო საქმიანობად. ამდენად, საკასაციო პალატამ გაიზიარა სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომ სადავო პერიოდში მოსარჩელე კანონის მოთხოვნათა დარღვევით არ იქნა უზრუნველყოფილი პენსიით, რისი გაცემის ვალდებულებაც მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს გააჩნდა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ ჩამოყალიბებული ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის მხედველობაში მიღებით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსახილველი შემთხვევა წარმოადგენს ზემოთ მოხმობილი ადმინისტრაციული დავის იდენტურ საქმეს. მოცემულ შემთხვევაში კი, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინებით სრულად არის გაზიარებული ანალოგიურ საკითხთან მიმართებით საქართველოს უზეანესი სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთიანი მიდგომა და ზემოხსენებულ გადაწყვეტილებაში განვითარებული მსჯელობა.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს აბაშის რაიონული განყოფილების საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 23 მარტის განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ბ. სტურუა