საქმე N:ბს-565(კ-20)

№ბს-565(კ-20) 10 მარტი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ქეთევან ცინცაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, გიორგი გოგიაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ი/მ ი. მ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 13 ნოემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2017 წლის 10 მარტს ი/მ ი. მ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართ.

მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 29 ივლისის №152641, ამავე სამსახურის 2016 წლის 29 ივლისის №171747 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 15 სექტემბრის №26424 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 10 თებერვლის №13441/216 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 1 მაისის გადაწყვეტილებით ი/მ ი. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი/მ ი. მ-მა, რომელმაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 1 მაისის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 13 ნოემბრის განჩინებით ი/მ ი. მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 1 მაისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 15 მარტის №6501 ბრძანებით დაინიშნა ი/მ ი. მ-ის (ს/ნ ..., იურ. მის: ...ს რაიონი, სოფ....ი) სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია და ი/მ ი. მ-ის (ს/ნ ...) ეკონომიკური საქმიანობის ფაქტობრივი განხორციელების ადგილზე საკონტროლო შესყიდვა/შეთავაზების პროცედურა.

ამავე ბრძანებით, ი/მ ი. მ-ის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის პროცედურების ჩატარების უზრუნველყოფის მიზნით, შეიქმნა საინვენტარიზაციო კომისია საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილ პირთა შემდეგი შემადგენლობით: მიმდინარე კონტროლის სამმართველოს უფროსი ოფიცერი კ. შ-ე (კომისიის თავჯდომარე), ამავე სამმართველოს უფროსი ოფიცერი ლ. ქ-ი (კომისიის წევრი), ამავე სამმართველოს ოფიცერი თ. ი-ი (კომისიის წევრი). ინვენტარიზაციისა და საკონტროლო შესყიდვა/შეთავაზება დაევალა აღნიშნულ პირებს.

მოცემული ბრძანებით, ასევე, განისაზღვრა საინვენტარიზაციო კომისიის შემადგენლობაში გადასახადის გადამხდელის მიერ წერილობითი ფორმით განსაზღვრული წარმომადგენელი/წარმომადგენლები.

ინვენტარიზაციისა და საკონტროლო შესყიდვა/შეთავაზების ჩატარების ვადად განისაზღვრა 2016 წლის 15 მარტიდან 2016 წლის 15 აპრილის ჩათვლით პერიოდი. ბრძანების შესრულებაზე კონტროლი დაევალა საგადასახადო მონიტორინგის მიმდინარე კონროლის სამმართველოს უფროსს ნ. წ-ეს. აღნიშნული ბრძანებითვე განისაზღვრა მისი გასაჩივრების წესი და პირობები.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 15 აპრილის №10261 ბრძანებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 15 მარტის №6501 ბრძანებაში შევიდა ცვლილება, კერძოდ, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის ჩატარების ვადა გაგრძელდა 2016 წლის 16 მაისის ჩათვლით.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 15 მაისის №13234 ბრძანებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 15 მარტის №6501 ბრძანებაში შევიდა ცვლილება, კერძოდ, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის ჩატარების ვადა გაგრძელდა 2016 წლის 16 ივნისის ჩათვლით.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 16 ივნისის №17088 ბრძანებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 15 მარტის №6501 ბრძანებაში შევიდა ცვლილება, კერძოდ, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის ჩატარების ვადა გაგრძელდა 2016 წლის 15 ივლისის ჩათვლით.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 15 ივლისის №20224 ბრძანებით შეტანილ იქნა ცვლილება ი/მ ი. მ-ის (ს/ნ ..., იურ.მის: ...ს რაიონი, სოფ....ი) სასაქონლო- მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციისა და საკონტროლო შესყიდვა/შეთავაზების ჩატარების შესახებ საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 15 მარტის №6501 ბრძანებაში და ბრძანების მე-5 პუნქტი ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით: „სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციისა და საკონტროლო შესყიდვა/შეთავაზების ჩატარების ვადა განისაზღვროს 2016 წლის 15 მარტიდან 2016 წლის 15 აგვისტოს ჩათვლით.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 15 მარტის №6501 ბრძანებისა და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 261-ე მუხლის საფუძველზე ი/მ ი. მ-მა 2016 წლის 15 მარტის განცხადებით მოითხოვა საინვენტარიზაციო კომისიაში წარმომადგენლის სახით ჩაბმა ბ. ხ-ესთან ერთად.

ი/მ ი. მ-მა 2016 წლის 15 მარტს შედგენილი ხელწერილით განმარტა, რომ მისი საქმიანობის სფეროა სურსათითა და შერეული საქონლით ვაჭრობა, რომ მას არ გააჩნია სავაჭრო ობიექტი ან სხვა ეკონომიკური საქმიანობის განმახორციელებელი ობიექტი და მისი კუთვნილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები განთავსებულია მხოლოდ ქ.თბილისი, ...ის გამზ. №105-ის წინ მდებარე ავტოფარეხში. ასევე, მან აღნიშნა, რომ ეკონომიკურ საქმიანობას აღარ ახორციელებს.

ი/მ ი. მ-მა 2016 წლის 15 მარტს შედგენილი ხელწერილებით განმარტა, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 15 მარტის №6501 ბრძანებით გათვალისწინებული ინვენტარიზაციის დაწყებამდე შესაბამის ობიექტზე არ ჩატარებულა შიდა ინვენტარიზაცია, არ არის გამოვლენილი სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ზედმეტობა ან/და დანაკლისი და შესაბამისად, ინფორმაცია არ ასახულა საგადასახადო ანგარიშგებაში ან/და არ მიწოდებულა საგადასახადო ორგანოს.

ასევე, ი/მ ი. მ-მა დაადასტურა, რომ ინვენტარიზაციის დაწყებამდე შემოსავლისა და გასავლის ყველა დოკუმენტი ჩაბარებულია ბუღალტერიაში, ყველა მიღებული ფასეულობა აღებულია შემოსავალში, ხოლო გაცემული ჩამოწერილია გასავალში.

ი/მ ი. მ-მა 2016 წლის 15 მარტს შედგენილი ხელწერილით დაადასტურა, რომ 2016 წლის 15 მარტის №6501 ბრძანებით გათვალისწინებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციისას ფასეულობები აღწერილია სწორად, მისი თანდასწრებით და საინვენტარიზაციო კომისიასთან პრეტენზია არ გააჩნია.

2016 წლის პირველ ივლისს შედგა სააღრიცხვო დოკუმენტებში აღრიცხული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის შესახებ ოქმი.

2016 წლის პირველ ივლისს შედგა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების აღრიცხვის შესახებ ოქმი.

2016 წლის პირველ ივლისს შედგა ფაქტობრივად აღწერილი სასაქონლო- მატერიალური ფასეულობების სააღრიცხვო დოკუმენტებთან შედარების ოქმი.

2016 წლის პირველ ივლისს შედგა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობათა ინვენტარიზაციის შედეგების შესახებ ოქმი, რომლის თანახმად გამოვლინდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობათა დანაკლისი საბაზრო ღირებულებით - 257457.47 ლარი და აღურიცხავი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები საბაზრო ღირებულებით - 533 ლარი.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ ი/მ ი. მ-ს გაეგზავნა მიმდინარე კონტროლის განხორციელებისა ან/და საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი ვალდებულებების შეუსრულებლობასთან დაკავშირებით გამოვლენილი სამართალდარღვევების შედეგების თაობაზე გადაწყვეტილების პროექტი და პროექტის ჩაბარებიდან განესაზღვრა 5 სამუშაო დღე წერილობითი პოზიციის წარსადგენად, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მედიაციის საბჭოს მიერ საკითხის განხილვაში მონაწილეობის მიღების მიზნით.

ი/მ ი. მ-ის მიერ 2016 წლის 7 ივლისს წარდგენილი წერილობითი პოზიციის მიხედვით, იგი ითხოვდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად, სანქციისაგან გათავისუფლებას, რადგან 2015 წლიდან არ ეწეოდა ეკონომიკურ საქმიანობას, ნაშთის უმრავლეს ნაწილს წარმოადგენდა მალფუჭებადი პროდუქტი, რომელიც რეალურად გადაყარა ისე, რომ არ უცნობებია საგადასახადო ორგანოსათვის ამის შესახებ, რადგან არ გააჩნდა მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობის სპეციალური ცოდნა.

2016 წლის 21 ივლისის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მედიაციის საბჭოს №109 სხდომის ოქმის მიხედვით, ი/მ ი. მ-ის წერილობითი პოზიცია არ დაკმაყოფილდა.

2016 წლის 29 ივლისს ი/მ ი. მ-ის მიმართ შედგა №171747 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი, რომლის თანახმად ი/მ ი. მ-ს, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის შესაბამისად, დაეკისრა ჯარიმა მატერიალურ-სასაქონლო ფასეულობების დანაკლისისათვის მისი საბაზრო ღირებულების 10%-ით - 25745,747 ლარის ოდენობით.

2016 წლის 29 ივლისს ი/მ ი. მ-ის მიმართ შედგა №152641 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი, რომლის თანახმად ი/მ ი. მ-ს, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-11 ნაწილის შესაბამისად, დაეკისრა ჯარიმა, აღურიცხავი მატერიალურ-სასაქონლო ფასეულობების გამოვლენისათვის 200 ლარის ოდენობით.

ი/მ ი. მ-მა 2016 წლის 17 აგვისტოს საჩივრით მიმართა სსიპ შემოსავლების სამსახურის დავების დეპარტამენტს და მოითხოვა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად, სანქციისაგან გათავისუფლება.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 15 სექტემბრის №26424 ბრძანებით ი/მ ი. მ-ის 2016 წლის 17 აგვისტოს საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

ი/მ ი. მ-მა 2016 წლის 12 ოქტომბრის საჩივრით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოს და მოითხოვა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად, სანქციისაგან გათავისუფლება.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 10 თებერვლის გადაწყვეტილებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

ი/მ ი. მ-მა 2017 წლის 10 ოქტომბერს წარადგინა 2014 წლის დაზუსტებული საშემოსავლო გადასახადის წლიური დეკლარაცია, რომლითაც საანგარიშო პერიოდის დასაწყისისათვის არსებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ღირებულებად განისაზღვრა - 156435 ლარი, ხოლო საანგარიშო პერიოდის ბოლოსათვის არსებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ღირებულებად განისაზღვრა - 167409 ლარი. გამოქვითვას დაქვემდებარებულ სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობების ღირებულებად კი განისაზღვრა - 272014 ლარი.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ გადასახადის გადამხდელის მხრიდან ნორმის არცოდნა ვერ ჩაითვლებოდა იმ პატივსადებ მიზეზად, რაც გამოიწვევდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით გათვალისწინებული რეგულაციების დაშვების შესაძლებლობას, რაც, თავის მხრივ, არ ქმნიდა სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილობის საფუძველს.

სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ სასამართლომ მხედველობაში არ მიიღო და არ გაითვალისწინა სმფ-ების ნაშთის დაკორექტირების პირობებში დაკისრებული ჯარიმის 7556.17 ლარით შემცირების გარდაუვალობა.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელის მიერ სადავოდ გამხდარი აქტების ნაწილი გამოცემული იყო 2016 წელს, ხოლო ბოლო სადავო აქტი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილება საჩივარზე №134 - მიღებული იყო 2017 წლის 10 თებერვალს. 2014 წლის დაზუსტებული საშემოსავლო გადასახადის წლიური დეკლარაცია დასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი იქნა 2017 წლის 10 ოქტომბერს. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ადმინისტრაციული წარმოების და სადავო აქტების გამოცემის პროცესში არ არსებობდა ის მოცემულობა, რომლის გათვალისწინებითაც მოსარჩელე ითხოვდა ჯარიმის კორექტირებას. აღნიშნული კი სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, არ განეკუთვნებოდა იმ გარემოებათა კატეგორიას, რომელიც შეიძლება გამხდარიყო სადავო ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტების შემოწმების საფუძველი. მითითებული გარემოება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, შესაძლოა მიჩნეული ყოფილიყო ახლად აღმოჩენილ/გამოვლენილ გარემოებად, რასთან დაკავშირებული სამართლებრივი რეგულაციები მოწესრიგებული იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსისა და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის სპეციალური ნორმებით.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს განმარტება იმასთან დაკავშირებთ, რომ ახლად აღმოჩენილი/გამოვლენილი გარემოება ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში, შეიძლება იქცეს გამოცემული აქტის გადასინჯვის და არა მისი უკანონობის მოტივით ბათილობად ცნობის საფუძვლად.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 13 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი/მ ი. მ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სრულად არ შეაფასა სარჩელში მითითებული გარემოებები, რითაც დაირღვა სამართლიანი სასამართლოს უფლება. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მიერ მითითებული გარემოება შეიძლება გახდეს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების გადასინჯვის საფუძველი და არა მიმდინარე დავის პროცესში მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველი. თუმცა, კასატორის მითითებით, მოსარჩელე აღნიშნულ გარემოებებზე მიუთითებდა არა ახლად აღმოჩენილ გარემოებებზე, როგორც დავის განახლების საფუძვლებზე, არამედ საფუძვლებზე, რომლებიც მითითებული არ იყო საჩივრებში (ანუ ახალ გარემოებებზე საჩივრების მოტივაციასთან მიმართებაში).

კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ იურიდიულად არ დაასაბუთა, გადამხდელთან საბუღალტრო ჩანაწერების არარსებობის პირობებში რამდენად შეიძლებოდა არსებულიყო დანაკლისი საბუღალტრო ჩანაწერებთან მიმართებაში.

სააპელაციო სასამართლომ არ დაადგინა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები: ა) გადასახადის გადამხდელთან ბუღალტრული ჩანაწერების არარსებობა; ბ) 2014 წლის ბოლოსათვის სმფ-ების ნაშთის ოდენობა და ამ ოდენობიდან გამომდინარე, სმფ-ების დანაკლისის ოდენობა (დანაკლისის საერთოდ არსებობის შემთხვევაში).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 9 სექტემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ი/მ ი. მ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი/მ ი. მ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანს სსიპ შემოსავლების სამსახურის მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 29 ივლისის №152641, ამავე სამსახურის 2016 წლის 29 ივლისის №171747 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 15 სექტემბრის №26424 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 10 თებერვლის №13441/216 გადაწყვეტილების კანონიერების შეფასება წარმოადგენს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს მოცემულ საქმეზე დადგენილ იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 15 მარტის №6501 ბრძანებით დაინიშნა ი/მ ი. მ-ის (ს/ნ ..., იურ. მის: ...ს რაიონი, სოფ....ი) სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია და ი/მ „ი. მ-ის“ (ს/ნ ...) ეკონომიკური საქმიანობის ფაქტობრივი განხორციელების ადგილზე საკონტროლო შესყიდვა/შეთავაზების პროცედურა. ამავე ბრძანებით, ი/მ ი. მ-ის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის პროცედურების ჩატარების უზრუნველყოფის მიზნით, შეიქმნა საინვენტარიზაციო კომისია საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირების მონაწილეობით. განისაზღვრა საინვენტარიზაციო კომისიის შემადგენლობაში გადასახადის გადამხდელის მიერ წერილობითი ფორმით განსაზღვრული წარმომადგენლის/წარმომადგენლების შეყვანა.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 15 მარტის №6501 ბრძანებისა და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 261-ე მუხლის საფუძველზე, 2016 წლის 15 მარტს ი/მ ი. მ-მა მოითხოვა მისი და ბ. ხ-ის საინვენტარიზაციო კომისიაში საწარმოს წარმომადგენლების სახით ჩართვა.

2016 წლის 15 მარტს შედგენილ ხელწერილში ი/მ ი. მ-ი განმარტა, რომ მისი საქმიანობის სფეროა სურსათითა და შერეული საქონლით ვაჭრობა, მას არ გააჩნია სავაჭრო ობიექტი ან სხვა ეკონომიკური საქმიანობის განმახორციელებელი ობიექტი და მისი კუთვნილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები განთავსებულია მხოლოდ ქ.თბილისი, ...ის გამზ. №105-ის წინ მდებარე ავტოფარეხში. იქვე განმარტა, რომ ეკონომიკურ საქმიანობას აღარ ახორციელებს.

იმავე დღეს შედგენილ ხელწერილში ი/მ ი. მ-ი მიუთითებს, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 15 მარტის №6501 ბრძანებით გათვალისწინებული ინვენტარიზაციის დაწყებამდე, ობიექტზე არ ჩატარებულა შიდა ინვენტარიზაცია, არ არის გამოვლენილი სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ზედმეტობა ან/და დანაკლისი და შესაბამისად, ინფორმაცია არ ასახულა საგადასახადო ანგარიშგებაში ან/და არ მიწოდებია საგადასახადო ორგანოს.

ი/მ ი. მ-მა დაადასტურა, რომ ინვენტარიზაციის დაწყებამდე შემოსავლისა და გასავლის ყველა დოკუმენტი ჩაბარებულია ბუღალტერიაში, ყველა მიღებული ფასეულობა აღებულია შემოსავალში, ხოლო გაცემული ჩამოწერილია გასავალში.

2016 წლის პირველ ივლისს შედგა სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ინვენტარიზაციის შედეგების შესახებ ოქმი, რომლის თანახმად გამოვლინდა სასაქონლო - მატერიალურ ფასეულობათა დანაკლისი საბაზრო ღირებულებით - 257457.47 ლარი და აღურიცხავი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები საბაზრო ღირებულებით - 533 ლარი.

ი/მ ი. მ-ი 2016 წლის 7 ივლისს წარდგენილ წერილობით პოზიციაში ითხოვდა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად, სანქციისაგან გათავისუფლებას იმ საფუძვლით, რომ ის 2015 წლიდან აღარ ეწეოდა ეკონომიკურ საქმიანობას, ნაშთის უმრავლეს ნაწილს წარმოადგენდა მალფუჭებადი პროდუქტი, რომელიც რეალურად გადაყარა ისე, რომ ამის თაობაზე არ უცნობებია საგადასახადო ორგანოსთვის, ვინაიდან არ გააჩნდა მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობის სპეციალური ცოდნა.

2016 წლის 29 ივლისს ი/მ ი. მ-ის მიმართ შედგა №152641 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი, რომლის თანახმად ი/მ „ი. მ-ს“, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-11 ნაწილის შესაბამისად, დაეკისრა ჯარიმა, აღურიცხავი მატერიალურ-სასაქონლო ფასეულობების გამოვლენისათვის 200 ლარის ოდენობით.

ი/მ ი. მ-მა 2016 წლის 12 ოქტომბერს საჩივრით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოს და ანალოგიურად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად, მოითხოვა სანქციისაგან გათავისუფლება.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საგადასახდო სანქციისაგან გათავისუფლების ერთ-ერთ საფუძველს ითვალისწინებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილი, რომლის თანახმად საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს ან სასამართლოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მხრიდან საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ მყარად დადგენილ პრაქტიკაზე მითითებას და განმარტავს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილი საგადასახადო ორგანოს/სასამართლოს ანიჭებს დისკრეციულ უფლებამოსილებას, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი დარიცხული სანქციისაგან, რაც გულისხმობს, რომ საგადასახადო ორგანო არ არის ვალდებული, ნებისმიერ შემთხვევაში გამოიყენოს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის ზემოაღნიშნული ნორმა. გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერების პრინციპი პასუხისმგებლობის გამომრიცხველ გარემოებად განიხილება. საქართველოს საგადასახადო კოდექსი გადასახადის გადამხდელის ქმედების შესაფასებლად არ განსაზღვრავს „კეთილსინდისიერების“ ან „არაკეთილსინდისიერების“ ცნებას. თუმცა კეთილსინდისიერების საკითხს საგადასახადო დავის გადაწყვეტისა და კონკრეტული საგადასახადო-სამართლებრივი ნორმების შეფარდების პროცესში განსაკუთრებული დატვირთვა გააჩნია. გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირს სწამს, რომ მისი ქმედება კანონიერია, არ არის მართლსაწინააღმდეგო. ამასთან, პირი მოქმედებს ე.წ საპატიებელი შეცდომის პირობებში, ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა, სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას. საპატიებელი შეცდომის დროს პირი ფიქრობს, რომ არ არსებობს ისეთი ნორმა, რომელიც მის ქმედებას კრძალავს. მაშასადამე, მას არ გააჩნია სამართალდარღვევის ჩადენის შეგნება. მოცემულ შემთხვევაში კანონის მიზანს წარმოადგენს, საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს არა სტანდარტულად შეცდომის დამშვები პირი, არამედ პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს. გადასახადის გადამხდელი შეიძლება კეთილსინდისიერად ცდებოდეს კანონის არსთან მიმართებაში, თუ აშკარად ბუნდოვანი და ორაზროვანი შინაარსის გამო კანონის ნორმა აზრთა სხვადასხვაობის, განსხვავებული ინტერპრეტაციისა და არაერთგვაროვანი განმარტების საშუალებას იძლევა.

შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელის მხრიდან ნორმის არცოდნა ვერ ჩაითვლება იმ პატივსადებ მიზეზად, რაც გამოიწვევს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით გათვალისწინებული რეგულაციების დაშვების შესაძლებლობას, რაც, თავის მხრივ, არ ქმნის სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილობის საფუძველს.

ამასთან, რაც შეეხება ჯარიმის თანხის კორექტირების საკითხს, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს დადასტურებულად მიჩნეულ იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელის მიერ სადავოდ გამხდარი აქტების ნაწილი გამოცემულია 2016 წელს, ხოლო სადავო აქტი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილება საჩივარზე №134 - მიღებულია 2017 წლის 10 თებერვალს. 2014 წლის დაზუსტებული საშემოსავლო გადასახადის წლიური დეკლარაცია გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილია - 2017 წლის 10 ოქტომბერს. ამდენად, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას იმასთან დაკავშირებით, რომ ადმინისტრაციული წარმოების და სადავო აქტების გამოცემის პროცესში არ არსებობდა ის ფაქტობრივი მოცემულობა, რომლის გათვალისწინებითაც მოსარჩელე ითხოვდა ჯარიმის კორექტირებას. ამდენად, ამ საფუძვლითაც არ არსებობდა სადავო აქტების ბათილად ცნობის შესაძლებლობა.

ამასთან, ჯარიმის თანხის კორექტირებასთან მიმართებაში, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა არა კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილების განახლების პროცესუალურ შესაძლებლობაზე, როგორც ამას კასატორი მიუთითებს, არამედ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით და საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი წესით ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში ახლად აღმოჩენილ/გამოვლენილ გარემოებათა გამო განცხადების წარდგენის შესაძლებლობაზე.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა დავა.

ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან, ი. მ-ს (პ/ნ ...) საკასაციო საჩივარზე 14.08.2020წ. საგადახდო დავალება №9704527967-ით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 1297,30 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მას უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 908,11 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ი/მ ი. მ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 13 ნოემბრის განჩინება;

3. ი. მ-ს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 14.08.2020წ. საგადახდო დავალება №9704527967-ით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 1297,30 ლარის 70 პროცენტი - 908,11 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ქ. ცინცაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

გ. გოგიაშვილი