საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-923(კ-20) 24 თებერვალი, 2022 წელი

თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

გიორგი გოგიაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ქეთევან ცინცაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები (მოსარჩელეები) - მ. ხ-ი, თ. კ-ი, თი. კ-ი, რ. კ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) - ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერია

მესამე პირი - მ. ფ-ე

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 9 იანვრის განჩინება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, ახალი აქტის გამოცემის დავალება

კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

აღწერილობითი ნაწილი:

მ. ხ-იმა, თ. კ-იმა, თი. კ-იმა და რ. კ-იმა 2017 წლის 10 ივლისს სარჩელით მიმართეს რუსთავის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ და სასარჩელო მოთხოვნათა დაზუსტების შემდეგ, ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის 2008 წლის 30 სექტემბრის №2650 ბრძანების, 2008 წლის 1 ოქტომბრის №3632 საკუთრების უფლების მოწმობის ბათილად ცნობა და მოპასუხისათვის №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავ ქონებაზე ბ. კ-ითან ერთად, თანამესაკუთრეებად მ. ხ-ის, რ., თ. და თი. კ-იების აღიცხვისა და თითოეულისთვის საერთო წილადი საკუთრების გამოყოფის შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციული-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა. თავდაპირველი სარჩელით მოსარჩელეებმა სარჩელის უზრუნველყოფის მიზნით, იშუამდგომლეს აგრეთვე, რომ მოპასუხეს - საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს აკრძალვოდა მ. ფ-ეის საკუთრებაში აღრიცხულ, №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ უძრავ ქონებაზე, მდებარე ქალაქ რუსთავში, ...ბის ქ. №..., ბინა №18-ზე გასხვისების ან რაიმე ვალდებულებით დატვირთვა ან/და ნებისმიერი ცვლილების შეტანა 2014 წლის 21 მაისის №... გადაწყვეტილებაში, საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 25 ივლისის განჩინებით მოსარჩელეების: მ. ხ-ის, თ. კ-ის, თი. კ-ისა და რ. კ-ის წარმომადგენელს უარი ეთქვა სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენებაზე.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 25 ივლისის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად ჩაება ბ. კ-ი.

რ. კ-იმა 2017 წლის 8 აგვისტოს განცხადებით მიმართა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს და ბ. კ-ის გარდაცვალების გამო, მისი უფლებამონაცვლის დადგენამდე საქმის წარმოების შეჩერება მოითხოვა.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 8 აგვისტოს განჩინებით, მოცემულ საქმეზე შეჩერდა საქმის წარმოება ბ. კ-ის უფლებამონაცვლის დადგენამდე.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით მოსარჩელეების: მ. ხ-ის, თ. კ-ის, თი. კ-ისა და რ. კ-ის სარჩელი დარჩა განუხილველი იმ მოტივით, რომ ვერ დადგინდა უფლებამონაცვლე და ვერც სამკვიდრო ქონების შესახებ მოხდა ინფორმაციის მოძიება. აღნიშნული განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 დეკემბრის განჩინებით მ. ხ-ის, თ. კ-ის, თი. კ-ისა და რ. კ-ის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 31 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2019 წლის 22 თებერვლის განჩინებით, მოცემულ საქმეზე განახლდა საქმის წარმოება, ვინაიდან ბ. კ-ის კანონისმიერ მემკვიდრეზე - თ. კ-იზე გაცემულია სამკვიდრო მოწმობა.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2019 წლის 14 მაისის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა, ასევე, მ. ფ-ე.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილებით, მ. ხ-ის, თ. კ-ის, თი. კ-ისა და რ. კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მ. ხ-იმა, თ., თი. და რ. კ-იებმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 9 იანვრის განჩინებით მ. ხ-ის, თ. კ-ის, თი. კ-ისა და რ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. შესაბამისად, უცვლელად დარჩა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 9 იანვრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს მ. ხ-იმა, თ., თი. და რ. კ-იებმა, რომლითაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვეს.

საკასაციო საჩივრის მიხედვით, მ. ხ-ის ქალაქ რუსთავში, ...ის ქ. №..., №18 ბინაზე მართლზომიერი მფლობელობის უფლება მოპოვებული ჰქონდა რუსთავის სასამართლოს 1989 წლის 10 თებერვლის გადაწყვეტილებით, რომელიც შემდეგ უცვლელად დარჩა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 1989 წლის 9 აპრილის განჩინებით, ხოლო ბ. კ-ითან თანაცხოვრების პერიოდში შეძენილი შვილები თ., თი. და რ. კ-იები დაბადებისთანავე წარმოადგენდნენ ამ ბინის კანონისმიერ მოსარგებლეებს. სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 20 თებერვლის №189 დადგენილება, არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესის დამტკიცების შესახებ, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, მაგრამ მიუხედავად ამისა, არ გაითვალისწინა ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება და არ აღიარა სადავო ბინაზე მოსარჩელეთა კანონიერად სარგებლობის და შესაბამისად მფლობელობის უფლება.

კასატორების მითითებით, ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არ გამოიყენეს საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 29 იანვრის №73 ბრძანებულებით დამტკიცებული „კანონინიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესი“, რომლის მეორე მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტით კანონიერი მოსარგებლე განმარტებულია, როგორც ფიზიკური პირი, რომელიც უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტის (ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციული სამართლებრივი აქტი, ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვ.) საფუძველზე კანონიერად სარგებლობს საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული ან არაიზოლირებული) ფართობით, ხოლო კანონიერი მოსარგებლის გარდაცვალების შემთხვევაში, მისი მემკვიდრე.

კასატორები ასევე მიუთითებენ, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა გაეროს „ბავშვის უფლებათა კონვენცია“, რომლის პრეამბულის თანახმად, კონვენციის მონაწილე სახელმწიფოები მხედველობაში იღებენ ბავშვის უფლებათა დეკლარაციის მითითებას, რომ „ბავშვს, მისი ფიზიკური და გონებრივი მოუმწიფებლობის გამო, ესაჭიროება სპეციალური დაცვა და ზრუნვა, შესატყვისი სამართლებრივი დაცვის ჩათვლით, როგორც დაბადებამდე, ისე დაბადების შემდეგ“. კონვენციის მე-18 მუხლის პირველი პუნქტი აწესებს შემდეგ რეგულაციას: მონაწილე სახელმწიფოები ყველაფერს აკეთებენ, რათა უზრუნველყონ ბავშვის აღზრდასა და განვითარებაზე ორივე მშობლის საერთო და თანაბარი პასუხისმგებლობის პრინციპის აღიარება. მშობლებს ან შესაბამის შემთხვევებში კანონიერ მეურვეებს ეკისრებათ ძირითადი პასუხისმგებლობა ბავშვის აღზრდასა და განვითარებაზე, ბავშვის ყველაზე ჭეშმარიტი ინტერესები წარმოადგენს მათი ზრუნვის მთავარ საგანს. კონვენციის 27-ე მუხლით სწორედ მშობელს (მშობლებს) ან ბავშვის სხვა აღმზრდელებს ეკისრებათ ძირითადი პასუხისმგებლობა, თავისი უნარისა და ფინანსური შესაძლებლობების ფარგლებში უზრუნველყონ ბავშვის განვითარებისათვის საჭირო ცხოვრების პირობები.

საკასაციო საჩივრის მიხედვით, დავის საგანია მ. ხ-ის, თ., თი. და რ. კ-იების მართლზომიერი მფლობელობის უფლების და თანამესაკუთრედ აღიარება სადავო ქონების 4/5 წილზე, რაც ამჟამად უდავოდ დადასტურდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2020 წლის 28 აპრილის №ას-1574-2019 გადაწყვეტილებით, რომლითაც მ. ფ-ეის სარჩელი სადავო ბინიდან მოსარჩელეთა გამოსახლების შესახებ არ დაკმაყოფილდა. ამასთანავე, კასატორები მიუთითებენ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 17 ივლისის გადაწყვეტილებაზე, რაც სააპელაციო სასამართლომ შეფასების მიღმა დატოვა. გადაწყვეტილებაში აღნიშნულია, რომ სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს აღსრულების პოლიციის 2015 წლის 20 აპრილის განკარგულებით მ. ფ-ეს განემარტა, რომ აღსრულების პოლიციის წარმოებაში მყოფი საქმე (კრედიტორი - მ. ფ-ე, მოვალე - ბ. კ-ი, მოთხოვნა - ბ. კ-ის იძულებითი გამოსახლება) შეწყდა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის პირველი პუნქტის, „თ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე. შეწყვეტის საფუძვლად კი მიეთითა სააღსრულებო პოლიციისთვის წარდგენილი 1989 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება, რომლითაც მ. ხ-ის მინიჭებული აქვს მფლობელობის უფლება. ამრიგად, აღნიშნულ გარემოებებზე მითითებით, კასატორები ითხოვენ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკამყოფილებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 2 ოქტომბრის განჩინებით მ. ხ-ის, თ., თი. და რ. კ-იების საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ხ-ის, თ., თი. და რ. კ-იების საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრულ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის მოთხოვნებს, რაც გამორიცხავს განსახილველი საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის შესაძლებლობას.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები, ვინაიდან:

- არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი;

- არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების საფუძველი;

- სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

- საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით;

- კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით და საკასაციო საჩივარში მითითებული პოზიცია ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

შესაბამისად, საქმეზე არ იქმნება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გამოთქმულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ მოცემული დავა არსებითად სწორად არის გადაწყვეტილი.

საკასაციო პალატა მიუთითებს, ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველ პარაგრაფზე, რაც ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, თუმცა იგი არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში მთავარ სადავო საკითხს ბ. კ-ის სახელზე რუსთავის მერის მიერ გაცემული ბრძანებისა და მის საფუძველზე მომზადებული საკუთრების მოწმობის კანონიერების შეფასება, ასევე, მოსარჩელეების აწ გარდაცვლილ ბ. კ-ითან ერთად თანამესაკუთრეებად აღიარების საფუძვლიანობის შეფასება წარმოადგენს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიუთითებს, რომ საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 20 თებერვლის №189 დადგენილებით დამტკიცებული „კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესის“ პირველი მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, ეს წესი არეგულირებს სახელმწიფო საბინაო ფონდში საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებამდე და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საცხოვრებელ ფონდში არსებული, მათ შორის 2007 წლის 2 თებერვლამდე დროებით გადაცემული, არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის კანონიერი მოსარგებლისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესსა და პირობებს, ამ პროცესში წარმოშობილ ურთიერთობებს და განსაზღვრავს წესით გათვალისწინებული ურთიერთობის მხარეებსა და მათ უფლებამოსილებებს. მითითებული წესის მე-2 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, განმარტებულია კანონიერი მოსარგებლის ცნება - ფიზიკური პირი, რომელიც უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტის (ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვ.) საფუძველზე კანონიერად სარგებლობს საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული ან არაიზოლირებული) ფართობით, ხოლო კანონიერი მოსარგებლის გარდაცვალების შემთხვევაში, მისი მემკვიდრე. ამასთან, დასახელებული დადგენილების მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტი ზუსტად განსაზღვრავს იმ დოკუმენტთა ჩამონათვალს, რაც საფუძვლად უნდა დაედოს საცხოვრებელი და არასაცხოვებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის კანონიერი მოსარგებლის საკუთრებაში გადაცემას. მათ შორის, ამ პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტი, რომლის თანახმად - დაინტერესებული პირმა სხვა ზემოთ ჩამოთვლილ დოკუმენტებთან ერთად ადმინისტრაციულ ორგანოში უცილობლად უნდა წარადგინოს არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის კანონიერი სარგებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, როგორიცაა ინდივიდუალურ-ადმინსიტრაციულ-სამართებრივი აქტი, ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვა. ამასთან, 2013 წლის 6 ივნისამდე ზემოხსენებულ სამართლებრივი ურთიერთობები ანალოგიურად რეგულირდებოდა საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 29 იანვრის №73 ბრძანებულებითაც.

ამდენად, პირის კანონიერ მოსარგებლედ მიჩნევისათვის საჭიროა კუმულაციურად ორი პირობის არსებობა: პირს უნდა ჰქონდეს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტი (ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი (ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვ.) და ამ დოკუმენტის საფუძველზე კანონიერად უნდა სარგებლობდეს სადავო ფართით. ამასთანავე, ზემოთმითითებული დადგენილების 7.3. მუხლის თანახმად, კანონიერ სარგებლობაში არსებულ საცხოვრებელ და არასაცხოვრებელ ფართობზე საკუთრების უფლების წარმოშობისათვის აუცილებელია საკუთრების უფლების მოწმობის საფუძველზე უფლების - საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში რეგისტრაცია. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა მართებულად მიიჩნიეს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სასარჩელო მოთხოვნები სადავო აქტების ბათილობისა და რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიისთვის ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის (საკუთრების მოწმობის) ხელახლა გამოცემის დავალების შესახებ, სადაც ბ. კ-ითან ერთად მიეთითება მოსარჩელეთა თანასაკუთრების უფლება, უსაფუძვლო იყო.

საკასაციო სასამართლო თავდაპირველად მიუთითებს სარჩელის დაკმაყოფილების ძირითად არგუმენტზე - 1989 წლის კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაზე, რომლითაც მოსარჩელე მ. ხ-ი შესახლებულ იქნა ბ. კ-ითან მისი ოჯახის საცხოვრებელ ბინაში, რადგან სასამართლოს შეფასებით, საბინაო კოდექსის შესაბამისად, ეს უკანასკნელი სადავო სახლში შესახლებული იყო ძირითადი დამქირავებლის - ვ. კ-ის ოჯახის წევრთან (შვილი) ბ. კ-ითან საოჯახო ურთიერთობების დამყარების მიზნით, როგორც ფაქტობრივი რძალი, რომელსაც არ გააჩნდა სხვა საცხოვრებელი ადგილი. საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ შემთხვევაში, მნიშვნელოვანია შეფასდეს ის ფაქტობრივ-სამართლებრივი მდგომარეობა, რაც არსებობდა მოსარჩელეთა მიერ სასამართლოში სარჩელის აღძვრის მომენტისათვის და ცხადია, ამ კონტექსტშივე უნდა შეფასდეს დასახელებული გადაწყვეტილება.

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ 1972 წლის 28 აპრილს ბ., ნ. და ლ. კ-იის ოჯახზე გაიცა შესახლების ორდერი №944, რომლის შესაბამისადაც, ქალაქ რუსთავში ...ის ქუჩაზე №...-ში (დღეის მდგომარეობით ...ის ქუჩა) მდებარე საცხოვრებელ ბინაში შესახლების უფლება მიეცათ ბ., ნ. და ლ. კ-ის. ბ. კ-იმა 2008 წლის 26 სექტემბერს განცხადებით მიმართა ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიას და მოითხოვა ამავე ორდერის საფუძველზე არაპრივატიზებული საცხოვრებელ ფართზე საკუთრების უფლების მოწმობის გაცემა მოითხოვა. ქალაქ რუსთავის მერის 2008 წლის 30 სექტემბრის №2650 ბრძანებით ბ. კ-ის მოთხოვნა დაკმაყოფილდა და მას საკუთრებაში გადაეცა სამოთახიანი საცხოვრებელი ბინა და მასზე გაიცა №3632 საკუთრების უფლების მოწმობა. ამდენად, მართებულია, სასამართლოთა მითითება, რომ სადავო ბრძანების შედეგად გაცემული საკუთრების მოწმობა წარმოადგენს აღმჭურველ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რომლის საჯარო რეესტრში წარდგენისა და რეგისტრაციის შედეგად ბ. კ-ის წარმოეშვა საკუთრების უფლება სადავო ბინის ფართზე, რის შემდგომაც ამ უკანასკნელმა განკარგა ის, როგორც საკუთარი და სამოქალაქო სამართლებრივი გარიგების შედეგად გაასხვისა მ. ხ-იზე, შემდგომ კი უკან გამოისყიდა. ამრიგად, გამოსყიდვის შემდგომ ბ. კ-იზე საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძველს წარმოადგენდა არა საკუთრების მოწმობა არამედ უკვე ნასყიდობის ხელშეკრულება. გარდა ამისა, უდავოდ დაგენილია, რომ სარჩელის აღძვრამდე, 2014 წელს სადავო ბინას კვლავ შეეცვალა მესაკუთრე, ამჯერად იგი იძულებითი აუქციონის შედეგად განიკარგა ახალ მესაკუთრეზე - მ. ფ-ეზე. საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძველს კი წარმოადგენდა სააღსრულებო ბიუროს მიერ გამოცემული №A14003909-011/004 განკარგულება.

საკასაციო სასამართლოს მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ ასევე მართებულად განმარტა, რომ ბ. კ-ის სახელზე საკუთრების უფლების წარმოშობის არამართლზომიერი ხასიათის პირობებშიც კი, ვერ მოესპობოდა საკანონმდებლო დაცვის უფლება იმ პირს, ვინც საკუთრების უფლება შეიძინა კეთილსინდისიერად მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე და რომლის სამართლებრივი შედეგებიც დღემდე კანონიერ ძლაშია. უძრავი ნივთის კეთილსინდისიერი შემძენი მიიჩნევა აღნიშნულ ნივთზე უფლებამოსილ პირად სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეების ინტერესების დაცვის მიზნით. კეთილსინდისიერად არ მიიჩნევა შემძენი, თუ მისთვის ცნობილია ისეთი გარემოებები, რომლებიც ბრუნვის საშუალო მონაწილეს ეჭვს აღუძრავდა უფლების ნამდვილობასთან დაკავშირებით. ამდენად, მ. ფ-ე წარმოადგენს სადავო უძრავი ქონების კეთილსინდისიერ შემძენს, ამასთან გასათვალისწინებელია ისიც, რომ მოსარჩელეთა მხრიდან შედავებული არ არის სადავო ქონებაზე მ. ფ-ეის მიერ საკუთების უფლების მოპოვების სამართლებრივი საფუძველი - აუქციონის შედეგები (განკარგულება).

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, არგუმენტაციასაა მოკლებული მოსარჩელეთა მიერ 1989 წლის სასამართლოს გადაწყვეტილებასა და მათი სადავო ფართში ცხოვრების ფაქტზე აპელირებით, ასევე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2020 წლის 28 აპრილის №ას-1574-2019 გადაწყვეტილებასა და თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 17 ივლისის გადაწყვეტილებაზე მითითებით, სადავო აქტების ბათილად ცნობის მოთხოვნის დაკმაყოფილება, რადგან სარჩელის აღძვრის მომენტისათვის ზემოხსენებული სასამართლოს აქტებსა და სადავო ფართში ცხოვრების ფაქტს აღარ გააჩნდათ დამძლევი იურიდიული ძალა იმ იურიდიული შედეგის მიმართ, რასაც გულისმობს კეთილსინდისიერი შემძენის ინსტიუტუტი. მოცემულ ვითარებაში სადავო ფართი 2014 წლიდან დღემდე რეგისტრირებულია მ. ფ-ეის საკუთრებად, რისი მოპოვების კანონიერი საფუძველიც დადგენილი წესით სადავო არ გამხდარა.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 %.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დაადგინა:

1. მ. ხ-ის, თ. კ-ის, თი. კ-ისა და რ. კ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 9 იანვრის განჩინება;

3. დ. ზ-ის (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 2020 წლის 29 მაისს №9392045368 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე გ. გოგიაშვილი

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

ნ. სხირტლაძე