საქმე #ბს-1052(2კ-21) 10 მარტი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ბიძინა სტურუა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 2 დეკემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2017 წლის 9 ოქტომბერს შპს „...მ“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, შპს „...“ ახორციელებს სხვადასხვა სახის პროდუქციის (მათ შორის, სარეცხი საშუალებების) საქართველოში იმპორტს და დისტრიბუციას.

2017 წლის მაისში ოთხი სატრანსპორტო საშუალებით თურქეთიდან განხორციელდა სარეცხი და საწმენდი საშუალებების იმპორტი, რასთან დაკავშირებითაც ამავე წლის 29 მაისს, კანონმდებლობით დადგენილი წესით, დარეგისტრირდა ... დეკლარაცია. დეკლარაციას დაერთო ოთხი ინვოისი და ოთხი EUR.1 (წარმოშობის სერტიფიკატი). გადამოწმების შედეგად აღმოჩნდა, რომ დეკლარაციაზე თანდართულ წარმოშობის სერტიფიკატებში დაშვებული იყო ბეჭვდითი ხასიათის შემდეგი მექანიკური შეცდომები:

1. #0564371 EUR.1-ში პროდუქციის ნაწილის დასახელებაში,

- ნაცვლად „... HDW CLP LEMON 21X450ML CAU“, მითითებული იყო „... HDW CLP SEMON 21X450ML TR CAU“ და

- ნაცვლად „... HDW CLP LEMON 16X900ML CAU“ მითითებული იყო „... HDW CLP LEMON 16X90ML CAU“;

2. #0564380 EUR.1-ში:

- ნაცვლად „ARIEL HS WHTROSE (F130) 19X750G D+CAU“, მითითებული იყო „ARIEL HS WHTROSE (F130) 19X750G D+CAU WBG“;

3. #0564383 EUR.1-ში:

- ნაცვლად „... HDW CLP LEMON 21X900ML CAU“-ის ნაცვლად, მითითებული იყო „... HDW CLP LEMON 16X90ML TR CAU“;

4. #0564384 EUR.1-ში:

- ნაცვლად „... HDW CLP LEMON 21X450ML CAU“-ის ნაცვლად, მითითებული იყო „... HDW CLP SEMON 21X450ML TR CAU“.

ამასთან, მოსარჩელე განმარტავს, რომ პროდუქციის დასახელება სწორად იყო მითითებული დეკლარაციაზე თანდართულ ყველა ინვოისში. არ ყოფილა არანაირი შეუსაბამობა EUR.1-ებს, ინვოისებსა და დეკლარაციაში მითითებულ პროდუქციის კოდებს, რაოდენობასა და ღირებულებას შორის. საბაჟო დეპარტამენტის წარმომადგენლების მიერ განხორციელდა ტვირთის ფიზიკურად დათვალიერება და არ დაფიქსირებულა დეკლარაციასთან მისი შეუსაბამობა.

მოსარჩელის მითითებით, 2017 წლის 1 ივნისს უფროსი მებაჟე-ოფიცრის მიერ შედგენილ იქნა სამართალდარღვევის ოქმი სერია #..., რომელშიც მითითებულ იქნა, რომ დეკლარაციაში არასწორი მონაცემების შეტანის გამო, რამაც გამოიწვია გადასახდელის ოდენობის შემცირება, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, მოსარჩელე დაჯარიმდა და ჯარიმის ოდენობად განისაზღვრა 21 330 ლარი.

მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ ზემოხსენებული სამართალდარღვევის ოქმი გასაჩივრდა სსიპ შემოსავლების სამსახურში, რომლის 2017 წლის 14 ივლისის #18903 ბრძანებით საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, კერძოდ, საბაჟო დეპარტამენტს დაევალა მოეხდინა ჯარიმის კორექტირება პრეფერენციული წარმოშობის სეტრიფიკატების მიხედვით და ჯარიმის დარჩენის შემთხვევაში, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, მოსარჩელე გათავისუფლებულიყო დარჩენილი ჯარიმისაგან. ბრძანების მიხედვით, სამართალდარღვევის ფაქტი დარჩა ძალაში.

მოსარჩელე მიუთითებს, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის #18903 ბრძანება გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოში იმ ნაწილში, რომელშიც არ დაკმაყოფილდა საჩივარი. დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 8 სექტემბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

ამდენად, მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2017 წლის 1 ივნისის #... საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის ბათილად ცნობა, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2017 წლის 14 ივლისის #18903 ბრძანების ნაწილობრივ (იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა შპს „...ს“ საჩივარი) ბათილად ცნობა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 8 სექტემბრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 4 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით შპს „...ს“ სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2017 წლის 1 ივნისის #... საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2017 წლის 14 ივლისის #18903 ბრძანება იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა შპს „...ს“ საჩივარი; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 8 სექტემბრის გადაწყვეტილება (საჩივარი #4413/2/2017).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 4 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 2 დეკემბრის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 4 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქცია) 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნა, რომ იმისათვის, რათა გადასახადის გადამხდელის სამართალდარღვევა დაკვალიფიცირდეს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, სამართალდარღვევის შემადგენლობის სავალდებულო და აუცილებელ ელემენტს წარმოადგენს არასწორი მონაცემების არსებობის შედეგად იმპორტის/ექსპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება.

საქმეში არსებული ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებების ურთიერთშეჯერების შედეგად, სააპელაციო პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია #..., #... და #... საქონლის გადაზიდვის სერთიფიკატებში (EUR.1) მექანიკური შეცდომის დაშვების ფაქტი, რაც დეკლარანტის მიერ შესწორებულ იქნა 2017 წლის 30 მაისის #..., #... და #... საქონლის გადაზიდვის სერთიფიკატებით. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ შესწორების სერტიფიკატებით არ იყო შეცვლილი საქონლის გადაზიდვის სერთიფიკატებში მითითებული ერთეულის რაოდენობა, მარკირება და ნომრები, რაოდენობა, შეფუთვის ტიპი, საქონლის მასა, ბრუტო ან სხვა ზომა და არც საქონლის აღწერა. ამგვარი ხასიათის შეცდომა კი გავლენას ვერ მოახდენდა შპს „...ს“ საგადასახადო ვალდებულების მოცულობაზე - ვერ გამოიწვევდა იმპორტის გადასახდელების შემცირებას. ამდენად, იმპორტის გადასახდელის ოდენობა უნდა განსაზღვრულიყო ზუსტად იმ ოდენობით, რაც მითითებულ იქნა დეკლარაციაში. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სახეზე არ იყო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული საგადასახადო სამართალდარღვევის შემადგენლობა.

ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მხარეთა შორის სადავოს არ წარმოადგენდა ის გარემოება, რომ შპს „...ს“ მიერ შესწორებული #..., #... და #... წარმოშობის სერტიფიკატები (EUR.1) წარდგენილ იქნა ადმინისტრაციულ ორგანოში, თუმცა აღნიშნულ დოკუმენტებს გავლენა არ მოუხდენია არც სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და არც საქართველოს ფინანსთა სამნისტროს დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილებების შინაარსზე. მიუხედავად იმისა, რომ შესწორებული წარმოშობის სერტიფიკატების ნამდვილობა საგადასახადო ორგანოთა მიერ სადავოდ ქცეული არ იყო, აპელანტებმა დამაჯერებლად ვერ ახსნეს, თუ რატომ არ იქნა მათ მიერ გათვალისწინებული აღნიშნული შესწორების სერტიფიკატების შინაარსი და რატომ არ გადაწყვიტეს დავა მომჩივნის სასარგებლოდ საქართველოს პარლამენტის 2007 წლის 28 დეკემბრის #5653 დადგენილებით რატიფიცირებული 2007 წლის 21 ნოემბრის „საქართველოსა და თურქეთის რესპუბლიკას შორის თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ“ შეთანხმების მიხედვით.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე და 96-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ საგადასახადო ორგანოთა მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, რომელსაც თან ახლავს გადასახადის გადამხდელის უფლებების მნიშვნელოვანი შეზღუდვა, საგადასახადო პასუხისმგებლობის გამოყენება, აუცილებლად უნდა იყოს განსაკუთრებულად არგუმენტირებული, რამეთუ პირდაპირ უკავშირდება თავისუფალი მეწარმეობის განვითარების ხელშეწყობის, პირის ძირითადი უფლებებისა და თავისუფლებების დაცვის კონსტიტუციურ პრინციპებს. საგადასახადო ორგანომ უნდა დაასაბუთოს, რატომ არ გაითვალისწინა კონკრეტული მტკიცებულებები ან პირიქით - რის საფუძველზე მიანიჭა კონკრეტულ მტკიცებულებას უპირატესობა. სააპელაციო სასამართლომ დამატებით მიუთითა, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოთა მხრიდან ხდება აქტების არა მხოლოდ ფორმალური და მატერიალური კანონიერების შესწავლა, არამედ მიზანშეწონილობის განხილვაც, რაც კიდევ უფრო მეტ მნიშვნელობას სძენს ადმინისტრაციული საჩივრის წარდგენით ადმინისტრაციული წარმოების მიმდინარეობას.

განსახილველ შემთხვევაში კი, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ საგადასახადო ორგანოთა მიერ სრულიად დაუსაბუთებლად, ყოველგვარი არგუმენტაციის გარეშე იქნა უარყოფილი გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები (შესწორების სერტიფიკატები), რაც ცხადყოფდა, რომ სადავოდ ქცეული აქტების გამოცემა (გასაჩივრებულ ნაწილში) განხორციელდა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოებების გამოკვლევის გარეშე. აღნიშნული კი სადავოდ ქცეული გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობის სამართლებრივ საფუძველს ქმნიდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 2 დეკემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და განმარტავს, რომ იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ შესყიდვის დოკუმენტებისა (#..., #... და #... ინვოისები) და #... სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციით იმპორტში დეკლარირებული საქონლის ნაწილის მონაცემები განსხვავებული იყო #..., #... და #... წარმოშობის სერტიფიკატებში (EUR.1) მოცემული მონაცემებისაგან, გაფორმების ორგანომ ეს სერტიფიკატები აღარ გაავრცელა #... სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციით იმპორტში დეკლარირებულ სარეცხი და საწმენდი საშუალებების ნაწილზე და ჩათვალა, რომ შპს „...ს“ მიერ იმპორტის გადასახდელები შემცირდა 21 330 ლარით (იმპორტის გადასახადი - 18076 ლარი და დღგ - 3254 ლარი).

კასატორის მითითებით, შპს „...ს“ არც სამართალდარღვევის ოქმის შედგენამდე და არც მის შემდგომ პერიოდში (მათ შორის, საჩივრის შემოსავლების სამსახურში შეტანის დროისათვის) გაფორმების ორგანოში არ ჰქონია წარდგენილი შესწორებული #..., #..., #... წარმოშობის სერტიფიკატები (EUR.1), რაც შესაძლებლობას მისცემდა დაშვებული ბეჭდვითი შეცდომის მიუხედავად, დადგენილიყო ამ სერტიფიკატებში ასახული ფაქტების სისწორე.

აღნიშნული გარემოების გათვალისწინებით, კასატორი მიიჩნევს, რომ პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატებში (EUR.1) არასწორად იყო მითითებული საქონლის მონაცემები, რაც მექანიკურ შეცდომად ვერ ჩაითვლება. შესაბამისად, საბაჟო დეკლარაციასა და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში არასწორი მონაცემების არსებობით იმპორტის გადასახდელების ოდენობა შემცირდა, რის გამოც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე ჯარიმის შეფარდება მართლზომიერია.

კასატორის - სსიპ შემოსავლების სამსახურის განმარტებით, გადასახადის გადამხდელი ადმინისტრაციულ ორგანოში წარდგენილი საჩივრით ითხოვდა, რომ სრულად გაუქმებულიყო საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი. ამასთან, გადამხდელმა სსიპ შემოსავლების სამსახურში საჩივრის განხილვის ეტაპზე წარადგინა კორექტირებული EUR.1-ები. შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელის მიერ მითითებული არგუმენტაციის გათვალისწინებით (რომ EUR.1-ებში დაშვებული იყო მხოლოდ ტექნიკური შეცდომა, რომელიც დაკორექტირდებოდა) შემოსავლების სამსახურის ბრძანებით საბაჟო დეპარტამენტს დაევალა: 1. კორექტირებული EUR.1-ების წარდგენის შემთხვევაში, სამართალდარღვევის ფაქტის არსებობა-არარსებობის დადგენა; 2. სამართალდარღვევის ფაქტის დადასტურების შემთხვევაში, ჯარიმის თანხის კორექტირება (სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში) და 3. სამართალდარღვევის ფაქტის დადასტურების შემთხვევაში, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

შესაბამისად, კასატორის მითითებით, იმის გათვალისწინებით, რომ შემოსავლების სამსახურში გადასახადის გადამხდელს საჩივრის განხილვისას წარდგენილი არ ჰქონია კორექტირებული EUR.1-ები, შემოსავლების სამსახური სრულად ვერ დააკმაყოფილებდა გადამხდელის საჩივარს და ვერ გააუქმებდა სამართალდარღვევის ოქმს. აქედან გამომდინარე, საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა და პრაქტიკულად ყველა სადავო ნაწილში ოქმი დამატებით გამოსაკვლევად დაუბრუნდა საბაჟო დეპარტამენტს, ხოლო იმ ნაწილში, რომლითაც გადამხდელი ითხოვდა ოქმის ბათილად ცნობას, საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ შემოსავლების სამსახურის #18903 ბრძანებით საბაჟო დეპარტამენტს დაევალა კორექტირებული EUR.1-ების წარდგენის შემთხვევაში, მათ შორის, სამართალდარღვევის ფაქტის არსებობა-არარსებობაზე მსჯელობა. აქედან გამომდინარე, კასატორი მიიჩნევს, რომ გადასახადის გადამხდელს სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ გამოცემული აღნიშნული აქტები კი არ უნდა გაესაჩივრებინა, არამედ იგი უნდა დალოდებოდა გადაწყვეტილების აღსრულების შედეგებს და თუკი საბაჟო დეპარტამენტი ჩათვლიდა, რომ კორექტირებული EUR.1-ების წარდგენის შემდეგ, სახეზე იქნებოდა სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტი და გამოსცემდა შესაბამის დასკვნას/ბრძანებას თანხების გადაანგარიშებაზე და სამართალდარღვევის ოქმის ძალაში დატოვებაზე, გადამხდელს სწორედ აღნიშნული ბრძანება უნდა გაესაჩივრებინა.

კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლომ პრაქტიკულად ისეთი ოქმი ცნო ბათილად, რომლის ძალაში დატოვების თუ გაუქმების თაობაზე ადმინისტრაციულ ორგანოში გადაწყვეტილება ჯერ მიღებული არ იყო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 19 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2017 წლის 1 ივნისის #... საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის, ნაწილობრივ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2017 წლის 14 ივლისის #18903 ბრძანებისა (იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა შპს „...ს“ საჩივარი) და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 8 სექტემბრის გადაწყვეტილების კანონიერება.

საქმის მასალებით დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ ... 29/05/2017 საბაჟო დეკლარაციის თანახმად, შპს „...ს“ მიერ საქონლის საბაჟო გაფორმების მიზნით, დეკლარირებულ იქნა თურქეთის რესპუბლიკიდან შემოტანილი 228 181.43 ლარის საერთო საბაჟო ღირებულების, 85 522 კგ, სხვადასხვა დასახელების საქონელი - სარეცხი და საწმენდი საშუალებები. საქონლის კოდით - 34022090.

საბაჟო დეპარტამენტის გაფორმების ეკონომიკური ზონა „თბილისის“ 2017 წლის 23 ივნისის #76837-21-10-21 წერილის თანახმად, „დეკლარაციისა და თანმხლები დოკუმენტების კამერალური შემოწმებისას დაფიქსირდა უზუსტობა, განსხვავება ინვოისებსა და ინვოისების შესაბამისად გაცემული საქონლის გადაზიდვის სამი სერთიფიკატის (EUR.1) მონაცემებში, კერძოდ:

1) ინვოისი #... (ღირებულება 38 915.13 ლარი), წარმოშობის სერტიფიკატებში #...: ინვოისში მითითებულია საქონელი დასახელებით „... LEMON“ 16 ცალი 900 ML, წარმოშობაში - 16 ცალი 90 ML;

2) ინვოისი #... (ღირებულება 55 685.11 ლარი), წარმოშობის სერტიფიკატი #... (EUR.1): ინვოისში მითითებულია საქონელი დასახელებით „... LEMON“ 21 ცალი 450ML, ხოლო წარმოშობაში - „... SEMON“ 21 ცალი 450 ML.

3) ინვოისი #... (ღირებულება 41 052.70. ლარი), წარმოშობის სერტიფიკატი #...: წარმოშობის სერთიფიკატში (EUR.1) მითითებულია საქონელი დასახელებით „... HDW CLP SEMON“ 21X450ML, ხოლო შესყიდვის დოკუმენტში (ინვოისი #...) - საქონელი დასახელებით „... HDW CLP LEMON“ 21X450ML (ღირებულება 41 052.70 ლარი).

საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ საქონლის იდენტიფიცირების მიზნით, საქონლის საბაჟო დეკლარაცია გადაყვანილ იქნა „წითელი დერეფანში“. ფიზიკური დათვალიერების შედეგად დადგინდა, რომ ინვოისში მითითებული მონაცემები შეესაბამებოდა წარმოდგენილ საქონელს. ვინაიდან ინვოისში და შესაბამისად დეკლარაციაში დეკლარირებული საქონლის ნაწილი განსხვავდებოდა წარმოშობის სერთიფიკატში (EUR.1) მონაცემებთან. სამი წარმოშობის სერთიფიკატი (#..., #..., #...) არ იქნა გათვალისწინებული და ჩაითვალა, რომ შპს „...ს“ მიერ ... სასაქონლო დეკლარაციაში 150 698.92 ლარის საბაჟო ღირებულების საქონელზე იმპორტის გადასახდელები (12%) შემცირებულ იქნა 21 330 ლარით (მათ შორის, იმპორტის გადასახადი - 18 076 ლარი და დღგ - 3254 ლარი), რაზედაც 2017 წლის 1 ივნისს შედგა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი #....

სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2017 წლის 1 ივნისის #... საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმით შპს „...ს“ (ს/ნ ...), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289.4 მუხლის საფუძველზე, სანქციის სახით შეეფარდა ჯარიმა - 21 330 ლარის ოდენობით, რასაც არ დაეთანხმა მოსარჩელე შპს „...“ და დაიწყო დავა საქართველოს ფინანსთა სამინიტროს სისტემაში, 2017 წლის 1 ივნისის #... საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის გაუქმების მოთხოვნით.

საქმის მასალებით ასევე დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2017 წლის 14 ივლისის #18903 ბრძანებით 1. შპს „...ს“ (ს/ნ ...) 2017 წლის 16 ივნისის საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; 2. გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება საბაჟო დეპარტამენტისათვის წარედგინა მისი არგუმენტაციის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია/ინფორმაცია (მათ შორის, პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატი (EUR.1)), ხოლო საბაჟო დეპარტამენტს დაევალა გადამხდელის მონაწილეობით შეესწავლა დამატებით წარმოდგენილი დოკუმენტაცია/ინფორმაცია და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, ჯარიმის ოდენობა განესაზღვრა საბაჟო დეკლარაციისა და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში არასწორი მონაცემის შეყვანის შედეგად შემცირებული იმპორტის გადასახდელის ოდენობის მიხედვით; 3. ამ ბრძანების მე-2 პუნქტის შესრულების შედეგების გათვალისწინებით, თუ დადასტურდებოდა შპს „...ს“ (ს/ნ ...) მიერ სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტი, მიჩნეული ყოფილიყო, რომ ჩადენილი სამართალდარღვევა გამოწვეული იყო გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით და მომჩივანი, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, გათავისუფლებულიყო 2017 წლის 1 ივნისის #... საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის კორექტირების შედეგად დარჩენილი ჯარიმისაგან; 4. მომსახურების დეპარტამენტს დაევალა განეხორციელებინა შესაბამისი კორექტირება გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე; 5. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული ბრძანება უცვლელად იქნა დატოვებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 8 სექტემბრის გადაწყვეტილებით. ამასთან, განსახილველ შემთხვევაში, სადავოა სსიპ შემოსავლების სამსახურის ბრძანების მხოლოდ ის ნაწილი, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა საჩივარი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმად, საბაჟო დეკლარაციასა და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში არასწორი მონაცემის არსებობისას იმპორტის/ექსპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება დეკლარანტის (ამ მუხლის მე-6 და მე-7 ნაწილებით გათვალისწინებულის გარდა) ან მისი წარმომადგენლის მიერ – იწვევს პირის დაჯარიმებას საბაჟო დეკლარაციაში შემცირებული იმპორტის/ექსპორტის გადასახდელების თანხის 100 პროცენტის ოდენობით.

„საქართველოსა და თურქეთის რესპუბლიკას შორის თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ“ შეთანხმების (საქართველოსთვის ძალაშია 01.11.2008 წლიდან) შეთანხმების 4.1. მუხლით, ამ შეთანხმების ძალაში შესვლის დღიდან უქმდება იმპორტზე დაწესებული საბაჟო გადასახადები და მისი ექვივალენტური ეფექტის მქონე მოსაკრებლები. ამავე ნორმის მე-2 ნაწილით, ამ შეთანხმების ძალაში შესვლის დღიდან მხარეები ურთიერთვაჭრობისას აღარ შემოიღებენ იმპორტზე დამატებით ახალ საბაჟო გადასახადებს ან მისი ექვივალენტური ეფექტის მქონე მოსაკრებლებს.

ზემოხსენებული „შეთანხმების“ II ოქმის („საქონლის წარმოშობის“ ცნების განსაზღვრის და ადმინისტრაციული თანამშრომლობის მეთოდები) V თავის (წარმოშობის სერტიფიკატი) მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თურქეთში წარმოშობილი პროდუქციის საქართველოში იმპორტისას და საქართველოში წარმოშობილი პროდუქციის თურქეთში იმპორტისას ისარგებლებენ წინამდებარე შეთანხმებით შემდეგის წარმდგენისას: (ა) EUR.1 გადაადგილების სერტიფიკატი. მისი ნიმუში მოცემულია III დანართში; ან (ბ) 22-ე (1) მუხლში მოცემული შემთხვევებისას, დეკლარაცია, რომლის ტექსტი მოცემული IV დანართში და რომელსაც ექსპორტიორი ურთავს ანგარიშფაქტურას, მოწოდების შეტყობინება ან ნებისმიერი სხვა კომერციული დოკუმენტი, რომელიც აღწერს მოცემულ პროდუქციას ისეთი დეტალებით, რომლებიც იძლევა მისი იდენტიფიკაციის საშუალებას (შემდგომში „ანგარიშფაქტურის დეკლარაცია“).

„შეთანხმების“ II ოქმის (“საქონლის წარმოშობის” ცნების განსაზღვრის და ადმინისტრაციული თანამშრომლობის მეთოდები) V თავის (წარმოშობის სერტიფიკატი) 30-ე მუხლის (განსხვავებები და მექანიკური შეცდომები) პირველი ნაწილის თანახმად, მცირე განსხვავებების აღმოჩენა წარმოშობის დამადასტურებელ დოკუმენტსა და იმ დოკუმენტს შორის, რომელიც წარდგენილი იქნა საბაჟო უწყებაში ფორმალობების შესასრულებლად პროდუქციის იმპორტის მიზნით, თავად ფაქტიდან გამომდინარე, არ გააუქმებს წარმოშობის დასტურს, თუ სათანადოდ დამტკიცდება, რომ ეს დოკუმენტი ნამდვილად შეესაბამება განაცხადში მოცემულ პროდუქციას. ამავე ნორმის მე-2 ნაწილის მიხედვით, აშკარა მექანიკური შეცდომა, რომელიც დაშვებულია, მაგალითად, ბეჭდვის დროს, არ გამოიწვევს შესაბამისი დოკუმენტის გაუქმებას, თუ ამგვარი შეცდომები არ წარმოშობს ეჭვს ამ დოკუმენტში მოტანილი ფაქტების სისწორესთან დაკავშირებით.

საქმეში არსებული ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებების ურთიერთშეჯერების შედეგად, საკასაციო სასამართლო დადასტურებულად მიიჩნევს #..., #... და #... საქონლის გადაზიდვის სერთიფიკატებში (EUR.1) მექანიკური შეცდომის დაშვების ფაქტს, რაც დეკლარანტის მიერ შესწორებულ იქნა 2017 წლის 30 მაისის #..., #... და #... საქონლის გადაზიდვის სერთიფიკატებით. ხაზგასასმელია, რომ შესწორების სერტიფიკატებით არ იყო შეცვლილი საქონლის გადაზიდვის სერთიფიკატებში მითითებული ერთეულის რაოდენობა, მარკირება და ნომრები, რაოდენობა, შეფუთვის ტიპი, საქონლის მასა, ბრუტო ან სხვა ზომა და არც საქონლის აღწერა. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ ამგვარი ხასიათის შეცდომა გავლენას ვერ მოახდენდა შპს „...ს“ საგადასახადო ვალდებულების მოცულობაზე - ვერ გამოიწვევდა იმპორტის გადასახდელების შემცირებას. იმპორტის გადასახდელის ოდენობა უნდა განსაზღვრულიყო ზუსტად იმ ოდენობით, რაც მითითებულ იქნა დეკლარაციაში. შესაბამისად, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სახეზე არ იყო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული საგადასახადო სამართალდარღვევის შემადგენლობა.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 2 დეკემბრის განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ბ. სტურუა