ბს-1233 (კ-19) 03 მაისი, 2022 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ქეთევან ცინცაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა ი. ჯ-ას, ე. მ-ეის, ი. ს-ეის, ე. ს-ეის, ა. ჩ-ეის, ი. ბ-ასა და ნ. ჩ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 10.07.2019წ. გადაწყვეტილებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ი. ჯ-ამ, ე. მ-ემ, ბ. შ-ომ, ჯ. მ-იმა, ი. ს-ეემ, ე. ს-ეემ, ა. ჩ-ემ, ი. ბ-ამ, გ. მ-იმა და ნ. ჩ-იმა 14.05.2014წ. სარჩელით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის მიმართ, ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 28.10.2005წ. N258 §39 ოქმი N9 დადენილებისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 28.04.2014წ. N944 განკარგულების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 14.11.2014წ. განჩინებით, სასკ-ის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა ლ. ნ-ი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 26.12.2014წ. განჩინებით, სასკ-ის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა დ. ც-ე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 17.05.2018წ. გადაწყვეტილებით ი. ჯ-ას, ე. მ-ეის, ბ. შ-ოს, ჯ. მ-ის, ი. ს-ეის, ე. ს-ეის, ა. ჩ-ეის, ი. ბ-ას, გ. მ-იისა და ნ. ჩ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელეებმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 31.01.2019წ. განჩინებით გ. მ-იის სააპელაციო საჩივრის ნაწილში, დასაშვებობის შემოწმების სტადიაზე (სააპელაციო საჩივარზე დადგენილი ხარვეზის შევსების ეტაპი) შეჩერდა საქმის წარმოება გ. მ-იის გარდაცვალების გამო, მისი უფლებამონაცვლის დადგენამდე, მაგრამ არაუმეტეს ერთი წლის ვადით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 10.07.2019წ. გადაწყვეტილებით ი. ჯ-ას, ე. მ-ეის, ბ. შ-ოს, ჯ. მ-ის, ი. ს-ეის, ე. ს-ეის, ა. ჩ-ეის, ი. ბ-ასა და ნ. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 17.05.2018წ. გადაწყვეტილება მოსარჩელეთა მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 200 ლარის სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადახდილად ჩათვლის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, მოსარჩელეთა მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან - 200 ლარიდან 100 ლარი ჩაითვალა სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილად, ხოლო დარჩენილი 100 ლარი დაუბრუნდათ მოსარჩელეებს. დანარჩენ ნაწილში თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 17.05.2018წ. გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ სადავო აქტი - ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 28.10.2005წ. N258 §39 ოქმი N9 დადენილება წარმოადგენს აღმჭურველ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რომლის თანახმად დაკმაყოფილდა მოქალაქე ლ. ნ-ის განცხადება და ...ის ქ. N...-ში მდებარე მის საკუთრებაში არსებულ 95.76 კვ.მ. ფართობის ლიტერ „გ“ შენობა-ნაგებობას და მის მიერ დაკავებულ მიწის ნაკვეთს თანდართული ნახაზის მიხედვით მიენიჭა მისამართი ...ის ქ. N...ა. ამავე დადგენილების მე-2 პუნქტის თანახმად, სსიპ სააჯრო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს ეთხოვა ლ. ნ-ის საკუთრებაში არსებული ზემოთ აღნიშნული უძრავი ქონების ცალკე უფლების ობიექტად აღრიცხვა. დადგენილებაში ასევე აღნიშნულია, რომ მითითებული შენობა-ნაგებობა წარმოადგენდა ლიტერ „გ“ ნაგებობას, რომელიც იყო ცალკე მდგომი და რომელიც ფაქტიურად გამიჯნული იყო საერთო საკუთრების მიწის ნაკვეთისაგან. სააპელაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სზაკ-ის 60¹.4 მუხლის თანახმად, დაუშვებელია კანონსაწინააღმდეგო აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, თუ დაინტერესებულ მხარეს კანონიერი ნდობა აქვს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიმართ, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არსებითად არღვევს სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირთა კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს. მოცემულ შემთხვევაში, ამგვარი არსებითი დარღვევა სახეზე არ არის. მესამე პირთა ინტერესი გადასწონის მოსარჩელეთა ინტერესებს. გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე მესამე პირებმა განახორციელეს იურიდიული მნიშვნელობის ქმედებები, რის შედეგადაც წარმოეშვათ კანონიერი ნდობა და სადავო აქტის ბათილად ცნობით ცალსახაა, რომ მიადგებათ ზიანი. ფაქტია, რომ მითითებული აქტის გამოცემით ზიანი მიადგათ ასევე მოსარჩელეებსაც, თუმცა აქტის ბათილად გამოცხადებით ადრესატისადმი მიყენებული ზიანის და ამ აქტის ბათილად გამოუცხადებლობით მოსარჩელეებისადმი მიყენებული ზიანის შეპირისპირების საფუძველზე, რა დროსაც ასევე გათვალისწინებულ უნდა იქნეს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის ფორმა (წერილობითი ფორმით გამოცემული აქტი უფრო მეტ ნდობას იმსახურებს, ვიდრე ზეპირი), აქტის გამოცემიდან გასული დრო, პალატამ მიიჩნია, რომ ვერც პირველ ინსტანციაში წარდგენილი სარჩელით და ვერც სააპელაციო სასამართლოში წარმოდგენილი სააპელაციო საჩივრით ვერ იქნა დადასტურებული მოსარჩელეების ისეთი კანონიერი უფლების ან ინტერესების დარღვევა, რაც გადასწონიდა მესამე პირისათვის მისაყენებელ ზიანს. მესამე პირის სახელზე სადავო უძრავი ქონების საკუთრებად დარეგისტრირება განხორციელდა საჯარო რეესტრის გადაწყვეტილებით. სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა და გაიზიარა ასევე პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდება ლ. ნ-ის მხრიდან უკანონო ქმედების ჩადენის ფაქტი, რადგან გარდა იმისა, რომ ლ. ნ-ის მხრიდან გამგეობაში წარდგენილ იქნა განცხადება, რომლითაც ითხოვდა მის მიერ შეძენილი უძრავი ქონებისათვის დამოუკიდებელი მისამართის მინიჭებას და ცალკე უფლების ობიექტად აღრიცხავს, მისი მხრიდან სხვა რაიმე უკანონო ქმედების ჩადენა საქმის მასალებით დადასტურებული არ არის. შესაბამისად, ის გარემოება, რომ გამგეობამ სადავო აქტით, ...ის ქუჩა N...-ში მდებარე 95.75 კვ.მ. ფართობის ლიტერ „გ“ შენობა-ნაგებობას და მიწის ნაკვეთს თანდართული ნახაზის მიხედვით მიანიჭა მისამართი ...ის ქ. N...ა და საჯარო რეესტრს სთხოვა აღერიცხა ლ. ნ-ის საკუთრებაში არსებული ქონება ცალკე უფლების ობიექტად, არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს ლ. ნ-ის უკანონო ქმედებად, რაც საფუძველს გამოაცლიდა სადავო აქტის მიმართ მისი კანონიერი ნდობის არსებობას.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მოსარჩელთა მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 200 ლარი ჩათვალა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადახდილად. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დარღვეულია სსკ-ის 393.2 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის მოთხოვნა, კერძოდ სასამართლომ სახელმწიფო ბაჟის საკითხზე მსჯელობისას არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა. დავის საგანს წარმოადგენს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა. სსკ-ის 39.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა შეადგენს დავის საგნის ღირებულების 3%-ს, მაგრამ არანაკლებ 100 ლარს, „თ“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, არაქონებრივ დავაზე სახელმწიფო ბაჟი შეადგენს 100 ლარს. განსახილველი დავა წარმოადგენს სწორედ აღნიშნულ შემთხვევას - არაქონებრივ დავას სადავო აქტების რაოდენობის მიუხედავად.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 10.07.2019წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ი. ჯ-ას, ე. მ-ეის, ბ. შ-ოს, ჯ. მ-ის, ი. ს-ეის, ე. ს-ეის, ა. ჩ-ეის, ი. ბ-ასა და ნ. ჩ-ის მიერ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 06.02.2020წ. განჩინებით ი. ჯ-ას, ე. მ-ეის, ბ. შ-ოს, ჯ. მ-ის, ი. ს-ეის, ე. ს-ეის, ა. ჩ-ეის, ი. ბ-ასა და ნ. ჩ-ის მიერ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი ბ. შ-ოსა და ჯ. მ-ის მოთხოვნის ნაწილში, როგორც დაუშვებელი, დარჩა განუხილველად.

კასატორებმა აღნიშნეს, რომ ქ. თბილისში, ...ის ქ. N...-ში მდებარე 2500 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი ყოველთვის წარმოადგენდა ამავე მისამართზე მცხოვრები პირების (კასატორების და სხვა მესაკუთრეების) თანასაკუთრებას. ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 28.10.2005წ. N258 §39 ოქმი N9 დადენილებისა და 08.05.2004წ. ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურმა ერთ-ერთი თანამესაკუთრის ლ. ნ-ის სახელზე უკანონოდ დაარეგისტრირა მოსარჩელეთა თანასაკუთრებაში არსებული 2500 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის მნიშვნელოვანი ნაწილი (341 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი) დანარჩენი თანამესაკუთრეების ნებართვისა და სათანადო თანხმობის გარეშე, რითაც დაირღვა კანონმდებლობით დადგენილი და გარანტირებული საკუთრების უფლება. ყოველივე ამით პირდაპირი და უშუალო ზიანი მიადგათ მოსარჩელე თანამესაკუთრეებს, უკანონოდ შემცირდა საერთო წილობრივ საკუთრებაში არსებულ ხვედრით წილზე მათი საკუთრების უფლება. შემდგომში უკანონო აქტის (რეგისტრაციის) საფუძველზე დანარჩენ თანამესაკუთრეთა თანხმობის გარეშე მიწის ნაკვეთები გაიმიჯნა და გასხვისდა.

კასატორების მითითებით, სასამართლო წარმოებისას მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტაციით, კერძოდ საქართველოს ეროვნული არქივის მიერ გაცემული N14/5259 წერილობითი პასუხით დგინდება, რომ მთაწმინდა კრწანისის რაიონის გამგეობას არ ჩაუტარებია და ამ საკითხზე არ გამოცემულა N258 დადგენილება, რაც კიდევ უფრო ნათლად ადასტურებს მის უკანონობას და სარჩელის საფუძვლიანობას. 08.05.2004წ. ნასყიდობის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებით, კასატორები აღნიშნავენ, რომ ზემოაღნიშნული ნასყიდობის ხელშეკრულება ვერ გახდებოდა ლ. ნ-ისათვის ქონების მიკუთვნების სამართლებრივი საფუძველი, რამეთუ ხელშეკრულებით გასხვისდა თანასაკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მდგომი შენობა-ნაგებობა (95.76 კვ.მ. ფართი) და არა მიწის ნაკვეთი ან მისი ნაწილი, რაც ავტომატურად ვერ წარმოშობდა 341 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე ინდივიდუალური საკუთრების უფლებას. ამასთან, მოპასუხე და მესამე პირი ვერ უთითებენ სკ-ის 185-ე მუხლით დაცულ შემძენის ინტერესზე. აღნიშნული მუხლის თანახმად, შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე გამსხვისებელი ითვლება მესაკუთრედ, თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა შემძენმა იცოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე. მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა სადავო 341 კვ.მ. ფართობის მიწის ნაკვეთის პირველადი რეგისტრაცია უშუალოდ ლ. ნ-ის სახელზე, რაც იმას ნიშნავს, რომ მისი საკუთრების თაობაზე საჯარო რეესტრის ჩანაწერი მანამდე არ არსებულა (მათ შორის არც მისი გამსხვისებლის თ. კ-ეისა და არც მთაწმინდა-კრწანისის გამგეობის სახელზე).

დაუსაბუთებელი და უკანონოა ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს ქ. თბილისის მერიის 28.04.2014წ. N944 განკარგულებაც, რომლითაც მოსარჩელეებს უარი ეთქვათ მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის სადავო აქტის ბათილად ცნობაზე მხოლოდ იმ მოტივით, რომ სადავო აქტი მიჩნეულ იქნა აღმჭურველ ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციულ სამართლებრივ აქტად, მაშინ როდესაც ცალსახად დადგენილია აქტის უკანონობა და უსაფუძვლობა. მოპასუხის პოზიციის უსაფუძვლობას წარმოაჩენს ასევე მერიის სადავო განკარგულებაში „ქონების ლეგალიზების შესახებ“ კანონზე (კერძოდ მე-4 მუხლზე) მითითება. ამ კანონის მოქმედება ვრცელდება არა სხვა (კერძო, ფიზიკურ) პირთა საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე, არამედ სახელმწიფო ან თვითმმართველი ერთეულის ქონებაზე. მოსარჩელეთა ინდივიდუალური საკუთრება (საცხოვრებელი სახლები) და მასთან დაკავშირებული მიწის ნაკვეთები არ წარმოადგენენ არც სახელმწიფო და არც ადგილობრივი თვითმმართველობის საკუთრებას, რაც ცალსახად გამორიცხავს ლეგალიზების კანონის მოქმედებას მოცემულ შემთხვევაზე. არ დასტურდება, თუნდაც ამ კანონის საფუძველზე, ლ. ნ-ის მიერ სადავო ქონების დადგენილი წესით ლეგალიზების ფაქტი. კასატორები თვლიან, რომ სააპელაციო პალატამ თანამესაკუთრეთა ინტერესების აბსოლუტური იგნორირებით უგულებელყო სარჩელი (სააპელაციო მოთხოვნა), რის გამოც არსებობს განჩინების გაუქმების აბსოლუტური საფუძვლები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. ჯ-ას, ე. მ-ეის, ი. ს-ეის, ე. ს-ეის, ა. ჩ-ეის, ი. ბ-ასა და ნ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, N7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ შედეგობრივად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქმის მასალების მიხედვით, 08.05.2004წ. უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად, ერთის მხრივ, თ. კ-ესა (გამყიდველი) და მეორეს მხრივ, ლ. ნ-ის შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც თ. კ-ემ გაყიდა, ხოლო ლ. ნ-იმა იყიდა ინდივიდუალური ფართი, მდებარე: ქ. თბილისი, ...ის ქ. N..., წილობრივი მონაწილეობა 95.76 კვ.მ.. ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 28.10.2005წ. N258 §39 ოქმი N9 დადგენილების თანახმად დაკმაყოფილდა მოქალაქე ლ. ნ-ის განცხადება და ...ის ქ. N...-ში მდებარე მის საკუთრებაში არსებულ 95.76 კვ.მ., ფართობის ლიტერ „გ“ შენობა-ნაგებობას და მის მიერ დაკავებულ მიწის ნაკვეთს თანდართული ნახაზის მიხედვით მიენიჭა მისამართი ...ის ქ. N...ა, ხოლო ამავე დადგენილების მე-2 პუნქტის თანახმად, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს ეთხოვა ლ. ნ-ის საკუთრებაში არსებული ზემოთ აღნიშნული უძრავი ქონების ცალკე უფლების ობიექტად აღრიცხვა. საქმეში დაცული 28.12.2005წ. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ. თბილისში, ...ის ქ. N...ა-ში მდებარე 341 კვ.მ. ფართობის მიწის ნაკვეთი (საკადასტრო კოდი: N...) და შენობა-ნაგებობა საერთო ფართით 95.76 კვ.მ. 08.05.2004წ. უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებისა და ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 28.10.2005წ. N258 §39 ოქმი N9 დადგენილების საფუძველზე, საკუთრების უფლებით აღირიცხა ლ. ნ-ის სახელზე, რომელიც შემდეგ დაიყო და თითოეული ნაწილი ახალ მესაკუთრეებზე გასხვისდა. ამჟამად, 163 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი (ს.კ. N...) რეგისტრირებულია ლ. ნ-ის სახელზე, ხოლო 178 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი (ს.კ. N...) ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე რეგისტრირებულია დ. ც-ეის სახელზე. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ დ. ც-ეის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 16.05.2012წ. N149342 ბრძანებით შეთანხმდა ქ. თბილისში, ...ის ქ. N...ა-ში არსებული ერთსართულიანი სახლის (95.76კვ.მ.) დემონტაჟის პროექტი, გაიცა დემონტაჟის ნებართვა და სანებართვო მოწმობა, ხოლო სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 29.01.2015წ. N1695969 ბრძანებით შეთანხმდა ახალი ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის არქიტექტურული პროექტი, გაიცა მშენებლობის ნებართვა და სანებართვო მოწმობა. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს კანონიერ ძალაში მყოფი 14.06.2013წ. (საქმე N2/14930-2012) გადაწყვეტილებით დ. ც-ეს მიეცა მის ნაკვეთთან მისასვლელი აუცილებელი გზით სარგებლობის უფლება. ამჟამინდელი მდგომარეობით, საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით, ... საკადასტრო კოდზე დ. ც-ეის კუთვნილ 178 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე რეგისტრირებულია ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლი საერთო ფართით 321.66 კვ.მ., რომელიც ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 12.11.2019წ. Nბ-19/0119295434-17 ბრძანების საფუძველზე მიღებულია ექსპლუატაციაში. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საკუთრების უფლების კეთილსინდისიერი შეძენა, ობიექტურად არამართლზომიერი ხასიათის მიუხედავად, საკანონმდელო დაცვას მოკლებული არ არის. საჯაროობის პრინციპი გულისხმობს, რომ ამგვარი უფლება მესამე პირებისათვის რეგისტრაციის მომენტიდან იძენს იურიდიულ ძალას, კანონმდებლობა უშვებს საჯარო რეესტრის სისწორის პრეზუმფციას, რაც იმას ნიშნავს, რომ მესამე პირებისათვის რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უკანონობა. სკ-ის 185-ე მუხლი უფლების შემძენს მხოლოდ საჯარო რეესტრის ჩანაწერის შემოწმების ვალდებულებას აკისრებს და ადგენს, რომ შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე, გამსხვისებელი ითვლება უძრავი ნივთის მესაკუთრედ, თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა შემძენმა იცოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე. დამატებითი მოთხოვნები უძრავი ნივთის შემძენს არ წაეყენება, გამსხვისებლის საჯარო რეესტრში მესაკუთრედ რეგისტრაცია საკმარისია იმისათვის, რომ შემძენმა ჩათვალოს, რომ გამსხვისებელი მესაკუთრეა. შემძენს არ უნდა მოეთხოვოს იმაზე მეტის ცოდნა, რაც მის გონივრულ შესაძლებლობებს სცილდება (სუს 10.12.2013წ. Nას-189-182-2013 გადაწყვეტილება). ამდენად, დ. ც-ეის, როგორც კეთილსინდისიერი შემძენის, მიმართ არ დასტურდება კეთილსინდისიერების გამომრიცხავი რაიმე საფუძვლის არსებობა.

კასატორები მიუთითებენ, რომ მათ საერთო საკუთრებაში არსებული 2500 კვ.მ. მიწის ნაკვეთიდან 341 კვ.მ.-ზე ლ. ნ-ის საკუთრების უფლება დარეგისტრირდა თანამესაკუთრეთა თანხმობის გარეშე, შესაბამისად, მოსარჩელეთა ძირითად პრეტენზიას წარმოადგენს თანასაკუთრებაში არსებული ნივთის ნაწილზე ლ. ნ-ის ინდივიდუალური საკუთრების რეგისტრაციის არამართლზომიერების დადგენა. მართალია, ლ. ნ-ის სახელზე გაცემული საჯარო რეესტრიდან ამონაწერში 341 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე უფლების დამდგენი დოკუმენტის შესაბამის გრაფაში ერთ-ერთ დოკუმენტად მითითებულია ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 28.10.2005წ. დადგენილება, თუმცა აღნიშნული დოკუმენტის არსებობა საჯარო რეესტრის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების მართლზომიერებას იმთავითვე არ ადასტურებს. მოცემულ შემთხვევაში გასაჩივრებული ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 28.10.2005წ. დადგენილების პირველი პუნქტი შეეხება შენობა-ნაგებობისა და დაკავებული მიწის ნაკვეთისათვის მისამართის მინიჭებას. სადავო აქტით გადაწყდა მხოლოდ უძრავი ქონების ნუმერაციის საკითხი. გამგეობის სადავო აქტით არ მომხდარა ქონებრივი სიკეთის განკარგვა. აღნიშნული თანასაკუთრებაში მყოფი უძრავი ქონება (ერთ-ერთი თანამესაკუთრე ლ. ნ-ი) სხვაზე განკარგული არ ყოფილა, არ შემცირებულა თანასაკუთრებაში არსებული პირად საკუთრებაში არსებული ფართების პროპორციულად წილობრივი საკუთრების უფლება. ამდენად, დადგენილების აღნიშნული ნაწილი თავისი შინაარსით არ მიუთითებს განმცხადებლის მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთის ინდივიდუალურ საკუთრებაში გადაცემაზე. რაც შეეხება დადგენილების მეორე პუნქტს, დადგენილების ამ ნაწილით საჯარო რეესტრის სარეგისტრაციო სამსახურს ეთხოვა ლ. ნ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების ცალკე უფლების ობიექტად აღრიცხვა, ხოლო საჯარო რეესტრის მონაცემებით ლ. ნ-ის საკუთრებაში იყო 95,76 კვ.მ. შენობა-ნაგებობა. კასატორების პრეტენზია ძირითადში უკავშირდება საზიარო საგნის განკარგვისათვის დადგენილი წესების დარღვევას. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის გაყოფა/გაერთიანების წესი რეგულირდებოდა იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობით, კერძოდ, სადავო პერიოდში მოქმედი „მიწის რეგისტრაციის შესახებ“ კანონის 27-ე მუხლის თანახმად თუ თანამესაკუთრეების თანხმობა გაყოფაზე დადასტურებული იყო სანოტარო წესით, შეიძლებოდა ამ ქონების რეგისტრაცია ცალ-ცალკე, დადგენილი წესის შესაბამისად. ამავე კანონის 15.2 მუხლის მიხედვით, თუ შემოთავაზებული განაწილებით ძირეულად იცვლებოდა საკუთრების უფლება ქონებაზე, რაც უნდა დარეგულირებულიყო საკუთრების გადაცემის მეშვეობით, რეგისტრატორი უარს ამბობდა ასეთ განაწილებაზე, რეგისტრატორს უფლება არ ჰქონდა დაეშვა საკუთრების ობიექტების იმგვარი შეცვლა, რითაც შეილახებოდა საკუთრების ობიექტის მიმართ პირების კანონიერი უფლებები. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსახილველი დავის საგანს არ შეადგენს ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 28.10.2005წ. დადგენილების საფუძველზე განხორციელებული რეგისტრაციის მართლზომიერების დადგენა, ამასთანავე, გასაჩივრებული დადგენილების შინაარსიდან გამომდინარე ეს უკანასკნელი საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზნებისათვის დამოუკიდებლად, მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ დაინტერესებული პირის განცხადების განხილვის, შესაბამისი სარეგისტრაციო წარმოების და ამავე ორგანოში დაცული დოკუმენტების ურთიერთშეჯერების გარეშე, სამართლებრივ შედეგს არ წარმოშობს. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში კასატორთა უფლებადამცავი ინტერესი გასაჩივრებული დადგენილების მიმართ არ იკვეთება. „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის 26.1 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, რეგისტრაცია ძალადაკარგულად უნდა გამოცხადდეს, თუ ძალადაკარგულად, ბათილად ან არარად იქნა ცნობილი რეგისტრაციის საფუძვლად არსებული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი. 28.12.2005წ. საჯარო რეესტრიდან ამონაწერში (N70845/2005) 08.05.2014წ. ნასყიდობის ხელშეკრულებასთან ერთად მითითებულია გამგეობის 28.10.2005წ. დადგენილება, თუმცა ამ უკანასკნელის რეგისტრაციის საფუძვლად განხილვის სამართლებრივი თუ ფაქტობრივი წანამძღვრების დადგენა განსახილველი დავის საგანს სცილდება. ის, თუ რამდენად იყო გამგეობის დადგენილება 341 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე რეგისტრაციის განხორციელების საფუძველი სცილდება მოცემული დავის საგანს. უფრო მეტიც, საჯარო რეესტრის მიერ 28.12.2005წ. (N70845/2005) ქ. თბილისში, ...ის ქ. №...ა-ში მდებარე 341 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე ლ. ნ-ის სახელზე განხორციელებული რეგისტრაციის კანონიერების დადგენა სხვა ადმინისტრაციული დავის საგანს შეადგენს, სწორედ N3-816/14წ. ადმინისტრაციული დავის ფარგლებში უნდა შეფასდეს ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 28.10.2005წ. დადგენილების საკუთრების უფლების წარმომშობ დოკუმენტად განხილვის მართლზომიერება, ხოლო განსახილველი დავის ფარგლებში გასაჩივრებული დადგენილების შინაარსისა და სარჩელის საფუძვლის გათვალისწინებით სადავო აქტის ბათილად ცნობის წინაპირობები არ იკვეთება.

ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის შესახებ მოთხოვნის შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანოსთვის მტკიცების ტვირთის დაკისრება (სასკ-ის 17.2 მუხ.) არ ათავისუფლებს დაინტერესებულ პირს შესაბამისი მტკიცებულებების წარდგენის ვალდებულებისაგან. მოცემულ შემთხვევაში საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდება კასატორთა კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების არსებითი შეზღუდვა ან დარღვევა.

ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც ი. ჯ-ას, ე. მ-ეის, ი. ს-ეის, ე. ს-ეის, ა. ჩ-ეის, ი. ბ-ასა და ნ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ი. ჯ-ას, ე. მ-ეის, ი. ს-ეის, ე. ს-ეის, ა. ჩ-ეის, ი. ბ-ასა და ნ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 10.07.2019წ. გადაწყვეტილება;

3. ნ. შ-ოს (პირადი ნომერი ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 30.12.2019წ. N8879235535 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ქ. ცინცაძე