საქმე #ბს-1162(კ-21) 5 მაისი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე

ბიძინა სტურუა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს გენერალური პროკურატურის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 26 ოქტომბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2020 წლის 14 მაისს თ.ნ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის - საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიმართ.

მოსარჩელის მითითებით, მას გორის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 23 დეკემბრის განაჩენით ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენისა და შენახვისთვის მიესაჯა თავისუფლების აღკვეთა. შედეგად, იგი პატიმრობაში იმყოფებდა 2008 წლის 11 ივნისიდან 2013 წლის 13 იანვრამდე.

მოსარჩელემ ასევე აღნიშნა, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2019 წლის 27 მაისის განაჩენით ახლადგამოვლენილ გარემოებათა გამო გაუქმდა საერთო სასამართლოების გამამტყუნებელი განაჩენი, თ.ნ-ი ცნობილ იქნა უდანაშაულოდ და გამართლდა სისხლის სამართლის 260-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ ბრალდებაში. მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ უკანონო მსჯავრდებიდან გამომდინარე, თავისუფლების აღკვეთამ იგი ჩააგდო მძიმე სულიერ მდგომარეობაში და გამოიწვია მორალური ტანჯვა.

ამდენად, მოსარჩელემ უკანონო პატიმრობისა და მსჯავრდების შედეგად მიყენებული ზიანისათვის, საქართველოს გენერალური პროკურატურისათვის თ.ნ-ის სასარგებლოდ მორალური ზიანის 500 000 (ხუთასი ათასი) ლარის ოდენობით ანაზღაურების დაკისრება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 15 ივნისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 20 აპრილის გადაწყვეტილებით თ.ნ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; საქართველოს გენერალურ პროკურატურას თ.ნ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა მორალური ზიანის ანაზღაურება 33 000 (ოცდაცამეტი ათასი) ლარის ოდენობით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 20 აპრილის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს გენერალურმა პროკურატურამ, რომელმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 26 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს გენერალური პროკურატურის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 20 აპრილის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თ.ნ-ს ბრალი ედებოდა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში, რისთვისაც იგი გორის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 23 დეკემბრის განაჩენით ცნობილ იქნა დამნაშავედ და მიესაჯა 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა. სასჯელის ვადის ათვლა დაეწყო დაკავების მომენტიდან - 2008 წლის 11 ივნისიდან. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2012 წლის 10 სექტემბრის განაჩენით კი დაკმაყოფილდა მსჯავრდებულ თ.ნ-ის შუამდგომლობა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 13 აპრილის განაჩენში შევიდა ცვლილება, თ.ნ-ის ქმედება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტიდან გადაკვალიფიცირდა იმავე მუხლის პირველ ნაწილზე. დანარჩენ ნაწილში განაჩენი დარჩა უცვლელი. თ.ნ-ი #... პენიტენციური დაწესებულებიდან განთავისუფლდა ამნისტიით - 2013 წლის 13 იანვარს.

სააპელაციო პალატამ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ 2018 წლის 1 დეკემბერს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს შუამდგომლობით მიმართა საქართველოს მთავარი პროკურატურის სამართალწარმოების პროცესში ჩადენილი დანაშაულის გამოძიების დეპარტამენტის პროკურორმა, რომელმაც ახლადგამოვლენილ გარემოებათა გამო მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 13 აპრილის გამამტყუნებელი განაჩენის გადასინჯვა. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2019 წლის 27 მაისის განაჩენით დაკმაყოფილდა პროკურორის შუამდგომლობა, გაუქმდა თ.ნ-ის მიმართ გორის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 23 დეკემბრის განაჩენი, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 13 აპრილისა და 2012 წლის 10 სექტემბრის გამამტყუნებელი განაჩენები, მოსარჩელე ცნობილ იქნა უდანაშაულოდ და გამართლდა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ ბრალდებაში.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, გამამართლებელი განაჩენი წარმოადგენდა მოსარჩელის რეაბილიტაციის იურიდიულ საფუძველს, ვინაიდან, უტყუარად დასტურდებოდა წარდგენილი ბრალდების უსაფუძვლობა და პირის მიმართ გამოყენებული საკმაოდ მძიმე შეზღუდვების არამართლზომიერება. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სახეზე იყო თ.ნ-ის მარეაბილიტირებელი გარემოება და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიზნებისათვის, არსებობდა მორალური ზიანის ანაზღაურების სამართლებრივი საფუძველი, რომელიც გამოწვეული იყო უშუალოდ უკანონო ბრალდებით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 26 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს გენერალურმა პროკურატურამ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორი მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციის მე-18 მუხლის მე-4 პუნქტზე, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 207-ე-208-ე მუხლებზე, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 992-ე მუხლსა და 1005-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ აღნიშნული მუხლების დეფინიცია ცხადყოფს, რომ პირს ზიანი უნდა მიადგეს განზრახ ან უხეში გაუფრთხილებლობით ჩადენილი ქმედებით. ამასთან, მიზეზობრივი კავშირი უნდა არსებობდეს განხორციელებულ ქმედებასა და დამდგარ შედეგს - ზიანს შორის. ასევე, მოხელის უკანონო ქმედება, რომელმაც პირისთვის ზიანი გამოიწვია, უნდა გამომდინარეობდეს მოხელის სამსახურებრივი მდგომარეობიდან და უნდა იყოს ბრალეული, განზრახი ან უხეში გაუფრთხილებლობით გამოწვეული და უნდა არსებობდეს პირდაპირი (და არა სავარაუდო) მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის. მოცემულ შემთხვევაში კი, კასატორი მიიჩნევს, რომ საქართველოს პროკურატურის მხრიდან ამგვარ ქმედებას ადგილი არ ჰქონია.

კასატორი აღნიშნავს, რომ გორის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 23 დეკემბრის განაჩენით თ.ნ-ი ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით და მიესაჯა 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა. ამასთან, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 42-ე მუხლის თანახმად, თ.ნ-ს დამატებითი სასჯელის სახით დაეკისრა 10 000 ლარის ოდენობით სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ. მასვე, 5 წლის ვადით ჩამოერთვა სატრანსპორტო საშუალების მართვის, საექიმო საქმიანობის, საადვოკატო საქმიანობის, პედაგოგიური და საგანმანათლებლო დაწესებულებაში საქმიანობის, სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველობის სახაზინო დაწესებულებებში, საჯარო ხელისუფლების ორგანოებში საქმიანობის, პასიური საარჩევნო, იარაღის დამზადების, შეძენის, შენახვისა და ტარების უფლებები.

კასატორი მიუთითებს, რომ მორალური ზიანის ანაზღაურების თითოეული შემთხვევა ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია მრავალ სხვადასხვა პირობაზე. ზიანის ოდენობის განსაზღვრისას მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული ის გარემოება, რომ კომპენსაციის ოდენობა ვერ აღუდგენს დაზარალებულს ხელყოფამდე არსებულ მდგომარეობას, შესაბამისად, ოდენობა უნდა გამომდინარეობდეს გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების კრიტერიუმებიდან. აუცილებელია შეფასდეს, როგორც კონკრეტული პიროვნება და მისი სუბიექტური დამოკიდებულება ზიანის სიმძიმის მიმართ, ასევე ობიექტური გარემოებები. კასატორმა მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 26 ნოემბრის #ბს-890(კ-19) გადაწყვეტილებაზე, ასევე, საერთო სასამართლოების პრაქტიკაზე და მიიჩნია, რომ საქართველოს გენერალური პროკურატურისათვის 33 000 ლარის დაკისრება არ გამომდინარეობს გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების კრიტერიუმებიდან, ასევე, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის მე-3 ნაწილიდან.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 24 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს გენერალური პროკურატურის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს გენერალური პროკურატურის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, წარმოდგენილი სარჩელით მოთხოვნილია უკანონო პატიმრობისა და მსჯავრდების, შედეგად მიყენებული ზიანისათვის, საქართველოს გენერალურ პროკურატურისთვის თ.ნ-ის სასარგებლოდ მორალური ზიანის 500 000 (ხუთასი ათასი) ლარის ოდენობით ანაზღაურების დაკისრება. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 20 აპრილის გადაწყვეტილებით თ.ნ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და საქართველოს გენერალურ პროკურატურას თ.ნ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა მორალური ზიანის ანაზღაურება 33 000 (ოცდაცამეტი ათასი) ლარის ოდენობით. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრებულ იქნა მხოლოდ საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიერ - სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებასთან დაკავშირებით წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმების პროცესში, საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანს წარმოადგენს მოპასუხისათვის მოსარჩელე თ.ნ-ის სასარგებლოდ მხოლოდ 33 000 ლარის დაკისრების კანონიერება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციის მე-18 მუხლის მე-4 პუნქტზე, რომლის თანახმად, ყველასთვის გარანტირებულია სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის ან ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოსაგან ან მოსამსახურისაგან უკანონოდ მიყენებული ზიანის სასამართლო წესით სრული ანაზღაურება შესაბამისად სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის ან ადგილობრივი თვითმმართველობის სახსრებიდან. საკასაციო პალატა ასევე მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 208-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის შესაბამისად, სახელმწიფო ადმინისტრაციული ორგანოს, აგრეთვე მისი თანამდებობის პირის ან ამ ორგანოს სხვა სახელმწიფო მოსამსახურის ან საჯარო მოსამსახურის მიერ თავისი სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას მიყენებული ზიანისათვის პასუხისმგებელია სახელმწიფო. ამავე კოდექსის 207-ე მუხლის თანახმად კი, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიყენებული ზიანის ანაზღაურებისას გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი წესი.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის შესაბამისად, რეაბილიტირებული პირისათვის უკანონო მსჯავრდების, სისხლის სამართლის პასუხისგებაში უკანონოდ მიცემის, აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობის უკანონოდ გამოყენების, ადმინისტრაციული პატიმრობის, დისციპლინური პატიმრობის ან გამასწორებელი სამუშაოების სახით ადმინისტრაციული სახდელის არასწორად დაკისრების შედეგად მიყენებულ ზიანს აანაზღაურებს სახელმწიფო, გამოძიების, პროკურატურის ორგანოებისა და სასამართლოს თანამდებობის პირთა ბრალის მიუხედავად. განზრახვისას ან უხეში გაუფრთხილებლობისას ეს პირები სახელმწიფოსთან ერთად სოლიდარულად აგებენ პასუხს.

საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ თ.ნ-ს ბრალი ედებოდა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში, რისთვისაც იგი გორის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 23 დეკემბრის განაჩენით ცნობილ იქნა დამნაშავედ და მიესაჯა 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა. სასჯელის ვადის ათვლა დაიწყო დაკავების მომენტიდან - 2008 წლის 11 ივნისიდან. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2012 წლის 10 სექტემბრის განაჩენით დაკმაყოფილდა მსჯავრდებულ თ.ნ-ის შუამდგომლობა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 13 აპრილის განაჩენში შევიდა ცვლილება, თ.ნ-ის ქმედება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტიდან გადაკვალიფიცირდა იმავე მუხლის პირველ ნაწილზე. დანარჩენ ნაწილში განაჩენი დარჩა უცვლელი.

საქმის მასალებით, ასევე, დადგენილია, რომ გორის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 29 ოქტომბრის განჩინებით მსჯავრდებულ თ.ნ-ს 2008 წლის 21 ნოემბრის „ამნისტიის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე გაუნახევრდა გორის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 23 დეკემბრის განაჩენით და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2012 წლის 10 სექტემბრის განაჩენით შეტანილი ცვლილებებით საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის პირველი ნაწილით დანიშნული სასჯელის - 10 წლით თავისუფლების აღკვეთის მოუხდელი ნაწილი, რაც 2012 წლის 29 ოქტომბრისთვის იყო 5 წელი, 7 თვე და 12 დღე, მსჯავრდებულს 2008 წლის 21 ნოემბრის „ამინისტიის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე მოსახდელი 2 წელი, 9 თვე და 21 დღე გაუნახევრდა და საბოლოოდ მოსახდელად დარჩა 1 წელი, 4 თვე და 25 დღე და 12 საათი, რომლის ათვლა დაეწყო 2012 წლის 29 ოქტომბრიდან (2012 წლის 29 ოქტომბრისთვის მას მოხდილი ჰქონდა 4 წელი, 4 თვე და 18 დღე). შედეგად, თ.ნ-ი #... პენიტენციური დაწესებულებიდან განთავისუფლდა ამნისტიით - 2013 წლის 13 იანვარს.

ამასთან, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2018 წლის 1 დეკემბერს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს შუამდგომლობით მიმართა საქართველოს მთავარი პროკურატურის სამართალწარმოების პროცესში ჩადენილი დანაშაულის გამოძიების დეპარტამენტის პროკურორმა, რომელმაც ახლადგამოვლენილ გარემოებათა გამო, კერძოდ, საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 310-ე მუხლის საფუძველზე, მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 13 აპრილის გამამტყუნებელი განაჩენის გადასინჯვა. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2019 წლის 27 მაისის განაჩენით დაკმაყოფილდა პროკურორის შუამდგომლობა, გაუქმდა თ.ნ-ის მიმართ გორის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 23 დეკემბრის განაჩენი, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 13 აპრილისა და 2012 წლის 10 სექტემბრის გამამტყუნებელი განაჩენები, მოსარჩელე ცნობილ იქნა უდანაშაულოდ და გამართლდა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ ბრალდებაში.

შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ გამამართლებელი განაჩენი წარმოადგენს მოსარჩელის რეაბილიტაციის იურიდიულ საფუძველს, ვინაიდან უტყუარად დასტურდება წარდგენილი ბრალდების უსაფუძვლობა და პირის მიმართ გამოყენებული საკმაოდ მძიმე შეზღუდვების არამართლზომიერება. ამდენად, სახეზეა თ.ნ-ის მარეაბილიტირებელი გარემოება და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიზნებისათვის არსებობს მორალური ზიანის ანაზღაურების სამართლებრივი საფუძველი, რომელიც გამოწვეულია უშუალოდ უკანონო ბრალდებით. საკასაციო პალატა ასევე იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რომ ვინაიდან თ.ნ-ი პატიმრობაში იმყოფებოდა 2008 წლის 11 ივნისიდან 2013 წლის 13 იანვრამდე, მნიშვნელოვნად უნდა იქნეს მიჩნეული მოსარჩელისთვის თავისუფლების აღკვეთის ხანგრძლივობა, რის გამოც თ.ნ-ისათვის მორალური ზიანის ასანაზღაურებლად მოპასუხისათვის 33 000 (ოცდაცამეტი ათასი) ლარის დაკისრება მიყენებული არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურების მიზნების პროპორციულია და ექცევა გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების კრიტერიუმებში.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს გენერალური პროკურატურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 26 ოქტომბრის განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ბ. სტურუა