საქმე №ბს-693(2კ-20) 2 ივნისი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ქეთევან ცინცაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, გიორგი გოგიაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 2 აპრილის განჩინებაზე (მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - შპს „...ა“).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2016 წლის 15 ნოემბერს შპს „...ამ“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართ.

სასარჩელო მოთხოვნათა დაზუსტების შემდეგ, მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 14 იანვრის საგადასახადო შემოწმების აქტის, 2015 წლის 20 იანვრის №914 ბრძანების, 2015 წლის 21 იანვრის №006-18 საგადასახადო მოთხოვნის; სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 13 მარტის №7854 ბრძანების და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 24 მაისის გადაწყვეტილებით შპს „...ას“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 14 იანვრის საგადასახადო შემოწმების აქტი, 2015 წლის 20 იანვრის №914 ბრძანება და 2015 წლის 21 იანვრის №006-18 საგადასახადო მოთხოვნა; სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 13 მარტის №7854 ბრძანება; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილება სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისის გამოვლენისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების ნაწილში და მოპასუხე სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, კანონით დადგენილ ვადაში.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 24 მაისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა. აპელანტებმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 2 აპრილის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 24 მაისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება, რომ კანონით გათვალისწინებულია საგადასახადო დავის განმავლობაში ამოქმედებული, ახალი პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებელი ნორმის გამოყენების ვალდებულება. აღნიშნული პირდაპირ იყო დაკავშირებული საგადასახადო სამართალდარღვევის პასუხისმგებლობის ზომის განსაზღვრასთან და აღნიშნული მუხლიდან გამომდინარე, საგადასახადო სამართალდარღვევებისათვის პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებელ ან გამაუქმებელ აქტებს ჰქონდათ უკუქცევითი ძალა და ვრცელდებოდა ამ აქტის გამოცემამდე ჩადენილ სამართალდარღვევებზეც. ადმინისტრაციულ ორგანოებს უნდა გამოეკვლიათ და შეეფასებინათ საკითხი, თუ რომელი საკანონმდებლო ნორმის გამოყენება იქნებოდა გადასახადის გადამხდელისათვის ნაკლები საგადასახადო ტვირთის მატარებელი და პასუხისმგებლობის განსაზღვრაც სწორედ აღნიშნული ნორმის საფუძველზე უნდა მომხდარიყო, რადგან საწარმოს მიერ არ იყო აღიარებული დაკისრებული საგადასახადო დავალიანება და საგადასახადო დავის განხილვის მიმდინარეობა მოიცავდა, როგორც საგადასახადო ორგანოებში წარდგენილი საჩივრის საფუძველზე დაწყებულ წარმოებას, ისე სარჩელის წარდგენის გზით სასამართლოში დავის მიმდინარეობის პერიოდს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 2 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა. კასატორებმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო მიუთითებს საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, საგადასახადო შემოწმების აქტის შედგენის პერიოდში (15.01.2015წ.) მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლზე, ინვენტარიზაციის ჩატარების პერიოდში მოქმედი (29.09.2010 წ.) საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-8 ნაწილზე და აღნიშნავს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ გაიზიარა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, თუმცა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით საგადასახადო ორგანოს დაავალა შეაფასოს და გამოიკვლიოს რომელი საკანონმდებლო ნორმის გამოყენება იქნება გადამხდელისათვის ნაკლები საგადასახადო ტვირთის მატარებელი.

კასატორი მიიჩნევს, რომ გამოვლენილი დანაკლისის აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით მიწოდებად ჩათვლა და შესაბამისი გადასახადებით დაბეგვრა ნაკლები საგადასახადო ტვირთის მატარებელია, ვიდრე სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის მთლიანი საბაზრო ღირებულების 50%-იანი ჯარიმის შეფარდება. შესაბამისად, კანონმდებლობის სრული დაცვით განხორციელდა შემოწმების მიერ საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრა და არ არსებობს დამატებით რაიმე გარემოების გამოკვლევის საჭიროება.

კასატორი - სსიპ შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო შემოწმების აქტის შედგენის პერიოდში (15.01.2015წ.) მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილზე, ინვენტარიზაციის ჩატარების პერიოდში მოქმედი (29.09.2010 წ.) საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-8 ნაწილზე, საგადასახადო კოდექსის 177-ე, 178-ე, 199-ე მუხლებზე. კასატორი ასევე მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის მეორე მუხლის მეორე ნაწილზე, რომლის თანახმადაც გადასახადებით დაბეგვრისათვის გამოიყენება საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის დღისათვის მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობა. კასატორის მოსაზრებით, ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა მითითებული ნორმები არასწორად განმარტეს, რადგან სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების საფუძველი არ არსებობდა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 11 სექტემბრის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებენ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარებიან დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმეზე დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის 2014 წლის 8 ივლისის №4742/15-04-01 წერილისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2014 წლის 6 აგვისტოს №83290-21-14 მოხსენებითი ბარათის საფუძველზე, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2014 წლის 7 აგვისტოს №36395 ბრძანებით დაინიშნა შპს „...ას“ საქმიანობის გასვლითი საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელი პერიოდი განისაზღვრა 2008 წლის პირველი იანვრიდან 2014 პირველ ივლისამდე, მოგებისა და ქონების გადასახადების ნაწილში - 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 და 2013 წლების საანგარიშო პერიოდი. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე გამოიცა 2015 წლის 14 იანვრის საგადასახადო შემოწმების აქტი.

შემოწმების მიმდინარეობისას დადგინდა, რომ საზოგადოების მიმართ 2010 წლის 29 სექტემბერს საგადასახადო ორგანოს მიერ ჩატარებულია სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობებისა და ძირითადი საშუალებების ინვენტარიზაცია. ინვენტარიზაციის შედეგებზე შედგენილია შესაბამისი ოქმები. ინვენტარიზაციის დაწყებამდე საზოგადოების მიერ წარდგენილმა ბუღალტრულმა ნაშთმა თვითღირებულებით 2 708 336 ლარი შეადგინა. 2010 წლის საწყისი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები დეკლარირებულია 4 736 753 ლარის ოდენობით. ინვენტარიზაციის მომენტამდე შეძენილმა სასაქონლო-მატერიალურმა ფასეულობებმა შემოწმებით შეადგინა 2 389 781 ლარი. ამავე პერიოდში რეალიზებულია 3 809 817 ლარის თვითღირებულების სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები. შესაბამისად, საზოგადოებას ინვენტარიზაციის მომენტისთვის ნაშთად უნდა ჰქონოდა 3 316 717 ლარის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები თვითღირებულებით, ნაცვლად ინვენტარიზაციისას წარდგენილი 2 708 336 ლარისა. სხვაობის თანხა - 608 381 ლარი, დეკლარირებული ფასნამატის გათვალისწინებით, შემოწმების შედეგად განხილულ იქნა მიწოდებად (დასაბეგრ ოპერაციად), დაექვემდებარა 2010 წლის ერთობლივ შემოსავალში ჩართვას 2011 წლამდე მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 173-ე მუხლის შესაბამისად და დღგ-ს დარიცხვას - 225-ე მუხლის მიხედვით.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 14 იანვრის საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოცემულ იქნა გადასახადების/გადასახდელების და საგადასახადო სანქციების თანხების დარიცხვის/შემცირების შესახებ აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 20 იანვრის №914 ბრძანება და შპს „...ას“ წარედგინა 2015 წლის 21 იანვრის №006-18 საგადასახადო მოთხოვნა. შედეგად, საწარმოს გადასახდელად დაერიცხა სულ 815 790,26 ლარი, მათ შორის, გადასახადის ძირითადი თანხა - 355 285 ლარი, ჯარიმა - 173 670 ლარი და საურავი - 286 835,26 ლარი.

2015 წლის 18 თებერვალს შპს „...ამ“ ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა სსიპ შემოსავლების სამსახურს, რომლითაც აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 21 იანვრის №006-18 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა მოითხოვა. გადასახადის გადამხდელი სხვა საკითხებთან ერთად, ასევე არ დაეთანხმა - შემოწმების აქტის თანახმად ინვენტარიზაციით გამოვლენილი დანაკლისის რეალიზებულად განხილვას და მოგების გადასახადითა და დღგ-ით დაბეგვრას. საჩივრის ავტორმა მიუთითა დანაკლისის გამოვლენის მომენტისთვის მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-8 ნაწილზე.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 13 მარტის №7854 ბრძანებით საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. ამასთან, პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით შემოსავლების სამსახურმა მიუთითა საგადასახადო შემოწმების აქტის შედგენის პერიოდში მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილზე და განმარტა, რომ დანაკლისის გამოვლენა შემოწმების შედეგად განხორციელდა და მისი საბაზრო ფასით მიწოდებად განხილვა შესაბამისობაში იყო კანონმდებლობასთან. ამდენად, აღნიშნული მოთხოვნის ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

2015 წლის 6 აპრილსა და 2016 წლის 16 სექტემბერს შპს „...ამ“ ადმინისტრაციული საჩივრებით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოს, რომლითაც სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 21 იანვრის №006-18 საგადასახადო მოთხოვნისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 13 მარტის №7854 ბრძანების, ასევე სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2016 წლის 11 ივლისის №006-443 საგადასახადო მოთხოვნისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 25 აგვისტოს №24574 ბრძანების გაუქმება მოითხოვა. დავის საგანს წარმოადგენდა: 1. საგადასახადო შემოწმების ჩატარების შედეგად გამოვლენილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის საბაზრო ფასით მიწოდებად განხილვა და ერთობლივი შემოსავლებიდან გამოსაქვით ხარჯებში გაუთვალისწინებლობა; 2. საჩივრის განუხილველად დატოვება.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილებით საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 25 აგვისტოს №24574 ბრძანება და აუდიტის დეპარტამენტს საგადასახადო ვალდებულებების გადაწყვეტილების შესაბამისად კორექტირება დაევალა. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

დავების განხილვის საბჭომ მიუთითა საგადასახადო შემოწმების აქტის შედგენის პერიოდში მოქმედი (14.01.2015 წ.) საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილზე, ასევე ინვენტარიზაციის ჩატარების პერიოდში მოქმედი (29.09.2010 წ.) საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-8 ნაწილზე და განმარტა, რომ საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოვლინდა 2010 წელს სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის ჩატარების შედეგად აღმოჩენილი დანაკლისი. ამდენად, მართებული იყო გამოვლენილი დანაკლისის აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით მიწოდებად განხილვა და გადასახადებით დაბეგვრა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ განსახილველ საქმეში მთავარ სადავო საკითხს წარმოადგენს არა მოსარჩელის (მოწინააღმდეგე მხარის) მიერ სამართალდარღვევის ჩადენა, (რამდენადაც, საქმეზე უდავოდ დადგენილი - სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისის გამოვლენა, როგორც დანაკლისის აღმოჩენის დროს (14.01.2015), ასევე ინვენტარიზაციის საფუძველზე შემოწმებულ პერიოდში (29.09.2010) მიიჩნეოდა საგადასახადო სამართალდარღვევად), არამედ - დადგენილი სამართალდარღვევისთვის შესაბამისი, სათანადო, პასუხისმგებლობის განსაზღვრა, რადგან შესაბამის პერიოდებში განსხვავებული იყო სამართალდარღვევისთვის გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 51-ე მუხლის პირველი ნაწილის „კ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოები ვალდებული არიან თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში, გამოავლინონ ფიზიკური და იურიდიული პირები, რომლებიც თავს არიდებენ გადასახადების გადახდას, და აღკვეთონ საგადასახადო სამართალდარღვევები, აწარმოონ საგადასახადო სამართალდარღვევათა საქმეები და გამოიყენონ პასუხისმგებლობის ზომები ამ კოდექსით დადგენილი წესით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმადაც, საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის სანქციის შეფარდების დროს, თუ კანონით გაუქმებულია ან შემსუბუქებულია პასუხისმგებლობა ასეთი ქმედების ჩადენისათვის, მოქმედებს ახალი კანონით დადგენილი ნორმა, ხოლო თუ შემოღებულია ან დამძიმებულია პასუხისმგებლობა, გამოიყენება ქმედების ჩადენის მომენტისათვის არსებული ნორმა. ამავე მუხლის 2^​1 ნაწილის თანახმად, თუ საგადასახადო დავის განხილვის დასრულებამდე კანონით გაუქმებულია ან შემსუბუქებულია პასუხისმგებლობა ასეთი ქმედების ჩადენისათვის, დავის განმხილველი ორგანო ვალდებულია გამოიყენოს ახალი კანონით დადგენილი ნორმა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოსარჩელესთან ინვენტარიზაციის ჩატარების პერიოდში მოქმედი (29.09.2010) საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 143-ე მუხლის მე-8 ნაწილის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს მიერ გადასახადის გადამხდელთან ამ კოდექსით განსაზღვრული დანაკლისის გამოვლენა – იწვევს პირის დაჯარიმებას გამოვლენის მომენტში ამ საქონლის საბაზრო ღირებულების 50 პროცენტის ოდენობით (მასზე გაწეული ხარჯისა და დღგ-ის ჩათვლის გაუქმების გარეშე). ამასთანავე, სამართალდამრღვევ პირს გამოვლენილ დანაკლისთან დაკავშირებით შემდგომ პერიოდში საგადასახადო ვალდებულება აღარ დაეკისრება

საკასაციო სასამართლო აქვე მიუთითებს, რომ საგადასახადო შემოწმების აქტის შედგენის პერიოდში (15.01.2015წ.) მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელთან ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენა ითვლება მისი აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად. ამასთანავე, თუ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი საგადასახადო ორგანოს მიერ ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა, პირი დამატებით ჯარიმდება ამ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების 10 პროცენტის ოდენობით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებებს და განმარტავს, რომ იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ, მოსარჩელის (მოწინააღმდეგე მხარე) მიერ საგადასახადო სამართალდარღვევის ჩადენის, გამოვლენისა და დავის განხილვის პერიოდში რამდენჯერმე შეიცვალა სამართალდარღვევისთვის გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა და მისი დაკისრების წესი, საგადასახადო ორგანოებმა უნდა უზრუნველყონ გადამხდელისათვის ყველაზე შეღავათიანი პირობების გავრცელება. საკასაციო სასამართლო აქვე აღნიშნავს, რომ ვინაიდან, სადავო აქტებით არ არის შეფასებული განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებების შედეგად, გადამხდელზე ყველაზე ხელსაყრელი პირობების გავრცელების საკითხი, სასამართლო მოკლებულია შესაძლებლობას, ადმინისტრაციული ორგანოს ნაცვლად, თავად შეაფასოს აღნიშნული საკითხი, რაც ქმნის საქმეზე საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების საფუძვლებს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა დავა. ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილება №ბს-903-877(კ-10)). სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 2 აპრილის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ქ. ცინცაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

გ. გოგიაშვილი