საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

ბს-1175(2კ-21) 11 მაისი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თამარ ოქროპირიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, გენადი მაკარიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 ივლისის გადაწყვეტილებაზე (მოწინააღმდეგე მხარეები (მოსარჩელეები) -ე. ჭ-ე, ე. ა-ე).

აღწერილობითი ნაწილი:

2017 წლის 3 იანვარს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართეს ე. ჭ-ემ და ე. ა-ემ, მოპასუხეების - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიმართ. მოსარჩელეებმა მოითხოვეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 15 ივნისის N001216 დადგენილებისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 22 ნოემბრის N1-2344 ბრძანების ბათილად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ე. ჭ-ეისა და ე. ა-ეის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 7 ივნისის განჩინებით ე. ჭ-ეისა და ე. ა-ეის სააპელაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში. ამავე სასამართლოს 2019 წლის 25 თებერვლის საოქმო განჩინებით მოპასუხე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 ივლისის გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ე. ჭ-ეის და ე. ა-ეის სააპელაციო საჩივარი; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 სექტემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ე. ჭ-ეის და ე. ა-ეის სარჩელი; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 15 ივნისის N001216 დადგენილება და მასზე წარდგენილი საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 22 ნოემბრის N1-2344 ბრძანება; ადმინისტრაციულ ორგანოს დაევალა, კანონმდებლობით განსაზღვრულ ვადაში, საქმის გარემოებების ყოველმხრივი და სრულყოფილი შემოწმება/გამოკვლევა/შეფასების შედეგად, ახალი აქტის გამოცემა სადავო საკითხთან დაკავშირებით.

სააპელაციო პალატამ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის მინისტრის 2007 წლის პირველი ოქტომბრის N3/181 ბრძანებით, თბილისში, ...ის გამზირ N2-ში, N... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე მდებარე შენობა-ნაგებობას მიენიჭა კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი. სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 29 თებერვლის წერილის მიხედვით, თბილისში, ...ის 2-ში მდებარე ობიექტი მიეკუთვნება მე-4 კლასის შენობა-ნაგებობას.

საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულმა სააგენტომ 2014 წლის 28 ნოემბერს გასცა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლზე სამუშაოების Nნ/09/12/371 სანებართვო მოწმობა, ქალაქ თბილისში, ...ის გამზირ N2-ში, N... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე მდებარე შენობა-ნაგებობის სხვენში მანსარდის მოწყობის მიზნით. სანებართვო მოწმობის მოქმედების ვადა განისაზღვრა 2014 წლის 28 ნოემბრიდან 2015 წლის 30 ივნისამდე. დამკვეთ-განმცხადებელს წარმოადგენდა იმ დროისათვის N... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ფართის მესაკუთრე ლ. მ-ი.

2014 წლის 6 ნოემბრისა და 2015 წლის 9 ოქტომბრის უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულებების საფუძველზე, ე. ჭ-ეს და ე. ა-ეს მოპოვებული აქვთ საკუთრების უფლება თბილისში, ...ის გამზირ N2-ში მდებარე N... უძრავ ქონებაზე.

2015 წლის 25 ივნისს ე. ა-ემ და ე. ჭ-ემ განცხადებით მიმართეს სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს, 2014 წლის 28 ნოემბრის Nნ/09/12/371 სანებართვო მოწმობაში მშენებლობის დასრულების თარიღის ცვლილების მოთხოვნით. სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 27 ივლისის N2023931 გადაწყვეტილებით განცხადება დაკმაყოფილდა, საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს 2014 წლის 28 ნოემბრის Nნ/09/12/371 სანებართვო მოწმობაში შევიდა ცვლილება და ნებართვის მოქმედების ვადა გაგრძელდა 2016 წლის 27 თებერვლამდე.

2016 წლის 11 მარტს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა ე. ა-ეისა და ე. ჭ-ეის მიმართ შეადგინა N001216 მითითება, რომლის თანახმად, თბილისში, ...ის გამზ. N2-ში მდებარე კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სხვენში მანსარდის მოწყობისას დაფიქსირდა 2014 წლის 28 ნოემბრის Nნ/09/12/371 სანებართვო მოწმობით შეთანხმებული არქიტექტურული პროექტის დარღვევის შემდეგი ფაქტები: შემცირებული იყო ფანჯრებისა და ვიტრაჟების სიმაღლე; ნაწილობრივ მონაცვლებული იყო მათი ადგილები; ,,1-4“ ფასადზე +0.90 ნიშნულზე არსებულ კარნიზზე მოწყობილი იყო დაბალი კედელი; სახურავში გაუქმებული იყო ზენიტური ფანჯარა; საბუხრე მილის მოწყობა არ შეესაბამებოდა საპროექტოს; ,,2-4“ მონაკვეთში +4.00 ნიშნულზე შემცირებული იყო მცირე ზომის ფანჯრების რაოდენობა და გაბარიტი; რკინის სვეტების ნაწილს მონაცვლებული ჰქონდა ადგილმდებარეობა; ,,2-3“ მონაკვეთში ,,ა-ა“ ღერძთან შეცვლილი იყო აივნების გაბარიტი; შენობის შიგნით შეცვლილი იყო ტიხრების და კარის ღიობების მდებარეობა; ,,1-2“ მონაკვეთში ,,დ-დ“ ღერძთან შეცვლილი იყო კედლის ფორმა; შეცვლილი იყო იატაკის და აივნის ფილის ნიშნულები, რის ხარჯზეც სართულშუა გადახურვის და ქანობებს შორის მანძილი არ შეესაბამებოდა საპროექტოს; სართულშუა საპროექტო ხის იატაკის ნაცვლად, მოწყობილი იყო მონოლითური ფილა; ,,3-3“ და ,,ა-ა“ ღერძების კვეთასთან, ასევე ,,4-4“ და ,,ე-ე“ ღერძების კვეთასთან დამატებით მოწყობილი იყო წყალშემკრები მილი. პროექტის ხარვეზი: ,,1-1“ ჭრილის ნახაზზე აივანზე ნაჩვენები საფეხური გაუქმებული იყო გეგმის ნახაზის მიხედვით. შედგენილი მითითებით, ობიექტის პროექტთან შესაბამისობაში მოყვანის მიზნით, ე. ა-ეს და ე. ჭ-ეს განესაზღვრათ 30 დღე.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 15 აპრილის N001216 შემოწმების აქტის მიხედვით, 2016 წლის 11 მარტის N001216 მითითების მოთხოვნები არ შესრულდა.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 15 ივნისის N001216 დადგენილებით ე. ა-ე და ე. ჭ-ე დაჯარიმდნენ 4000 (ოთხი ათასი) ლარით, თბილისში, ...ის ქ. N2-ში მდებარე კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სხვენში შეთანხმებული პროექტის დარღვევით მანსარდის მოწყობისათვის.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 22 ნოემბრის N1-2344 ბრძანებით ე. ა-ეისა და ე. ჭ-ეის ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 15 ივნისის N001216 დადგენილება. მითითებული ბრძანების მიხედვით, გასაჩივრებული დადგენილება კანონიერია, შეესაბამება პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის მე-14, 45-ე მუხლებს, ასევე, ,,კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე, 47-ე, 52-ე და 54-ე მუხლებს. ბრძანებით განიმარტა, რომ როდესაც საქმე ეხება კულტურული მემკვიდრეობის უძრავ ძეგლს, ნებისმიერ, მცირე მნიშვნელობის გადაცდომასაც კი, კანონმდებლობა არ მიიჩნევს დასაშვებად.

2016 წლის 27 მარტს ე. ა-ემ და ე. ჭ-ემ განცხადებით მიმართეს სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს. განმცხადებლებმა მოითხოვეს თბილისში, ...ის ქ. N2-ში მდებარე კულტურული მემკვიდრეობის უძრავ ძეგლზე სარეაბილიტაციო სამუშაოების შეთანხმებული პროექტის ცვლილება. სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 13 მაისის N2587425 გადაწყვეტილებით განცხადება არ დაკმაყოფილდა. სამსახურმა მიიჩნია, რომ ძეგლზე უკვე ნაწარმოებ სამუშაოებზე ნებართვის გაცემას „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ“ საქართველოს კანონი არ ითვალისწინებდა.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2017 წლის 14 თებერვალის N1-344 ბრძანებით დაკმაყოფილდა ე. ჭ-ეისა და ე. ა-ეის ადმინისტრაციული საჩივარი, ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 13 მაისის N2587425 გადაწყვეტილება და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევის შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე, 25-ე, 47-ე, 54-ე მუხლებზე, ასევე პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხლზე.

სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ 2016 წლის 9 ივნისს, ქალაქ თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა, ე. ა-ეისა და ე. ჭ-ეის წარმომადგენლის - გიორგი ქემხაშვილის მონაწილეობით, 2016 წლის 11 მარტის N001216 მითითებისა და 2016 წლის 15 აპრილის N001216 შემოწმების აქტის შედეგები განიხილა. განხილვისას, წარმომადგენელმა განმარტა, რომ შეთანხმებული სახით სამშენებლო სამუშაოების განხორციელება გამოიწვევდა შენობის დამახინჯებას, ვინაიდან პროექტი იყო ხარვეზიანი. მანვე განმარტა, რომ სურდა არსებული სახით კორექტირებული პროექტის შეთანხმება. წარმომადგენელის მითითებით, ფიზიკურად სამშენებლო სამუშაოები განხორციელდა არა ე. ა-ეის და ე. ჭ-ეის მიერ, არამედ თ. ა-ეის მიერ, რომელიც ამავდროულად იყო პროექტის ავტორი.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა თბილისის სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას აპელანტის მიერ წარდგენილ კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის საბჭოს 2019 წლის 10 მარტის N4459344 გადაწყვეტილებაზე, რომლითაც დადებითი შეფასება მიეცა თბილისში, ...ის გამზირ N2-ში (ძეგლი) სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარების კორექტირებული პროექტის შეთანხმებისა და ნებართვის გაცემის საკითხს. სააპელაციო სასამართლომ ასევე ყურადღება მიაქცია ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2019 წლის 10 ივნისის N4537900 ბრძანებას, რომლითაც მოწონებულ იქნა თბილისში, ...ის გამზრ N2-ში სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარების კორექტირებული პროექტის შეთანხმებისა და ნებართვის გაცემის საკითხი, ამავე ბრძანებით გაიცა უძრავ ძეგლზე სამუშაოების ნებართვა და სანებართვო მოწმობა.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე, 96-ე, მე-60¹ მუხლებზე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები ცალსახად არ განაპირობებს მოსარჩელეთა არგუმენტაციის საფუძველზე სადავო აქტების ბათილად ცნობას, თუმცა აშკარად დასტურდება, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები გამოკვლეული არ არის, რაც განაპირობებს მოსარჩელეთა მოთხოვნის ნაწილობრივ დაკმაყოფილებას და სადავო აქტების ბათილად ცნობას საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე.

სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ სადავო საკითხის ხელახალი განხილვისას, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია ვალდებულია, სრულფასოვნად გამოიყენოს მისთვის საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით მინიჭებული უფლებამოსილება და წარდგენილი მტკიცებულებების შესწავლით, ასევე ადმინისტრაციულ ორგანოში ჩამოყალიბებული პრაქტიკის გათვალისწინებით მიიღოს გადაწყვეტილება, იმგვარად, რომ არ შეილახოს მოსარჩელეთა კანონით გარანტირებული უფლებები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 ივლისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ. კასატორებმა მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომლითაც სარჩელი არ დაკმაყოფილდება.

კასატორის - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა. შესაბამისად, არსებობს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი.

კასატორი მიუთითებს პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხლზე და აღნიშნავს, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკის მიხედვით, სამშენებლო სამართალდარღვევა მიეკუთვნება დენად სამართალდარღვევავთა კატეგორიას და იგი ჩადენილად ითვლება მისი გამოვლენის მომენტიდან. ამასთანავე, როდესაც სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებისას ვერ დგინდება სამუშაოების განმახორციელებელი პირი, წარმოებული სამშენებლო სამართალდარღვევის აღმოფხვრის ან კანონიერ ჩარჩოებში მოქცევის პასუხისმგებლობა ეკისრება მესაკუთრეს. მოცემულ შემთხვევაში, მართალია, მოსარჩელეებმა მიუთითეს, რომ სამშენებლო სამუშაოები სხვა პირმა განახორციელა, თუმცა როდესაც სამართალდარღვევის წარმოების დაწყების დროისთვის უტყუარად ვერ დგინდება, ვის მიერ არის ჩადენილი კონკრეტული სამშენებლო სამართალდარღვევა, მითითების გაცემა და შესაბამისი პასუხისმგებლობის დაკისრება მესაკუთრისათვის, შეესაბამება პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის მე-14 მუხლს.

კასატორი ყურადღებას ამახვილებს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის საბჭოს 2019 წლის 10 მარტის N4459344 გადაწყვეტილებაზე, ასევე თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2019 წლის 10 ივნისის N4537900 ბრძანებაზე და აღნიშნავს, რომ მოსარჩელეთა მიმართ სადავო N001216 დადგენილება მიღებულია 2016 წლის 15 ივნისს. ამდენად, იმ მომენტისათვის სამსახური მოკლებული იყო შესაძლებლობას, ემსჯელა 2019 წელს მიღებული სამართლებრივი აქტების თაობაზე. რაც შეეხება ობიექტის კონკრეტული კლასის განსაზღვრულობისა და კუთვნილების საკითხს: საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 96-ე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, რეკონსტრუქციის განხორციელებისას, თუ შენობა-ნაგებობის კლასი იზრდება ან მცირდება, შენობა-ნაგებობის კლასისადმი მიკუთვნება ხდება სანებართვო დოკუმენტაციით გათვალისწინებული საბოლოო მახასიათებლებისა და პარამეტრების მიხედვით.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს არ გაუანალიზებია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის რეალური შინაარსი. სასამართლო, დავის გადაუწყვეტლად, აქტს ბათილად ცნობს იმ შემთხვევაში, როდესაც აშკარაა, რომ გადაწყვეტილების მიღება საჭიროებდა გარკვეული გარემოებების გამოკვლევას ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ, ამასთანავე ამ გარემოების გამოკვლევას არსებითი მნიშვნელობა აქვს გადაწყვეტილების მიღებისათვის. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, თუმცა არ მიუთითებია, კონკრეტულად რომელი გარემოება არ გამოიკვლია ადმინისტრაციულმა ორგანომ. საქმეში დაცული მტკიცებულებები იძლეოდა სადავო საკითხის არსებითად გადაწყვეტის შესაძლებლობას, ხოლო დადგენილი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება სასამართლოს უნდა მოეხდინა.

კასატორი - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია მიუთითებს საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე, 47-ე, 54-ე მუხლებზე და აღნიშნავს, რომ შენობა-ნაგებობისათვის კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსის მინიჭების შემდეგ, მასზე ნებისმიერი სახის სამშენებლო სამუშაოს სჭირდება შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გაცემული მშენებლობის ნებართვა, ხოლო თუ შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გაცემულია მშენებლობის ნებართვა, ნებართვის მფლობელი ვალდებულია, სამშენებლო სამუშაოები განახორციელოს სანებართვო დოკუმენტაციის შესაბამისად, წინააღმდეგ შემთხვავაში, დამრღვევისათვის პასუხისმგებლობა გათვალისწინებულია საქართველოს კანონმდებლობით.

კასატორი ასევე მიუთითებს პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის მე-14 მუხლის მეორე ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევის სუბიექტის სწორად განსაზღვრას არსებითი მნიშვნელობა აქვს შესაბამისი პასუხისმგებლობის დაკისრებისათვის. კანონი იმპერატიულად ადგენს, რომ შესაბამისი სამშენებლო სანებართვო დოკუმენტაციის დარღვევისას, პასუხისმგებლობა ეკისრება იმ პირს (სუბიექტს), რომლის დაკვეთითაც უშუალოდ ხორციელდება სამშენებლო სამუშაოები. მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 11 მარტის N001216 მითითების შედგენის დროისათვის სამშენებლო სამუშაოების დამკვეთებს წარმოადგენდნენ ე. ა-ე და ე. ჭ-ე, რაც მათთვის სანებართვო მოწმობით განსაზღვრული პირობების დარღვევით მშენებლობის წარმოებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების სამართლებრივი საფუძველია.

საქმეში წარმოდგენილი ფოტოსურათების, სადავო დადგენილებაში მითითებული დარღვევებისა და 2014 წლის 28 ნოემბრის N6/09/12/371 ნებართვით გათვალისწინებული პირობების ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, კასატორი დადგენილად მიიჩნევს, რომ თბილისში, ...ის გამზირ N2-ში მდებარე კულტურული მემკვიდრეობის უძრავ ძეგლზე სარეკონსტრუქციო სამუშაოები განხორციელდა 2014 წლის 28 ნოემბრის ნებართვით გათვალისწინებული პირობების დარღვევით. ამდენად, სახეზეა მოსარჩელეების, როგორც სამშენებლო სამუშაოების დამკვეთების 4 000 ლარით დაჯარიმების სამართლებრივი საფუძველი. სასამართლომ ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე ცნო ბათილად სადავო 2016 წლის დადგენილება და არ შეაფასა მისი გამოცემის დროს არსებული ფაქტობრივი გარემოება, რომლის სათანადოდ შესწავლის შედეგად, კანონიერად უნდა მიეჩნია ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა მოცემულ შემთხვევასთან მიმართებაში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი. სასამართლო, დავის გადაუწყვეტლად, აქტს ბათილად ცნობს იმ შემთხვევაში, როდესაც აშკარაა, რომ გადაწყვეტილების მიღება საჭიროებდა გარკვეული გარემოებების გამოკვლევას ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ, ამასთანავე ამ გარემოების გამოკვლევას არსებითი მნიშვნელობა აქვს გადაწყვეტილების მიღებისათვის. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, თუმცა არ მიუთითებია, კონკრეტულად რომელი გარემოება არ გამოიკვლია ადმინისტრაციულმა ორგანომ. საქმეში დაცული მტკიცებულებები იძლეოდა სადავო საკითხის არსებითად გადაწყვეტის შესაძლებლობას, ხოლო დადგენილი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება სასამართლოს უნდა მოეხდინა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 23 დეკემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, N7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სადავო სამართალურთიერთობა დაკავშირებულია კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლზე სამუშაოების ჩატარებასთან დაკავშირებული სანებართვო პირობების დარღვევასთან.

კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლზე შესაბამისი სამუშაოების მხოლოდ კანონით დადგენილი ნებართვის საფუძველზე ჩატარების აუცილებლობას ადგენს „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ“ საქართველოს კანონი. აღნიშნული კანონის 25-ე მუხლით განსაზღვრულია ძეგლზე ჩასატარებელი სამუშაოების ტიპები და სახეები, ხოლო 47-ე მუხლით - ძეგლზე სამუშაოებისა და არქეოლოგიური სამუშაოების ჩატარების სამართლებრივი საფუძვლები, ნებართვების გაცემის წესი. კანონის 52-ე მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად, ძეგლზე სამუშაოების ან არქეოლოგიური სამუშაოების სანებართვო პირობები შესრულებულად ჩაითვლება მხოლოდ ნებართვის მფლობელის მიერ შესაბამისი საპროექტო დოკუმენტაციით გათვალისწინებული სამუშაოებისა და პირობების სრულად შესრულებისა და ამ მუხლით განსაზღვრული ანგარიშების სრულად წარდგენის შემდეგ, რის შედეგადაც გამოიცემა მინისტრის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი სამუშაოების მიღების თაობაზე. ამავე მუხლის მე-9 პუნქტის შესაბამისად, ნებართვის მფლობელი პასუხისმგებელია სანებართვო პირობების შესრულებაზე, გარდა ამ მუხლის მე-10 პუნქტით განსაზღვრული შემთხვევებისა.

მითითებული კანონის 53-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, თუ ამ კანონით განსაზღვრული ნებართვის საფუძველზე ძეგლზე ან არქეოლოგიურ ობიექტზე ჩატარებული სამუშაოებისას წარმოიშობა შესაბამისი სანებართვო პირობების ცვლილების აუცილებლობა, ნებართვის მფლობელი ვალდებულია, სანებართვო პირობების ცვლილების მოთხოვნით, განცხადებით მიმართოს სამინისტროს. 54-ე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად კი, პასუხისმგებლობა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლზე სამუშაოების ან არქეოლოგიური სამუშაოების ნებართვის მფლობელის მიერ ამ კანონით დადგენილი სანებართვო პირობების დარღვევისათვის განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.

სამშენებლო სფეროში ჩადენილ სამართალდარღვევებთან დაკავშირებული საქმის წარმოების სპეციალურ წესს ადგენს პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსი. აღნიშნული კოდექსის 25-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებას იწყებს დამრღვევის მიმართ მითითების გაცემით, გარდა ამ მუხლის 23-ე ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, ხოლო 25-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, მითითებით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ, სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო ადგენს შემოწმების აქტს, რომელშიც აისახება მშენებარე ობიექტის ფაქტობრივი მდგომარეობა მითითების პირობებთან მიმართებით. ამავე კოდექსის 25-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, თუ შემოწმების აქტში დაფიქსირებულია დარღვევა, აქტის საფუძველზე სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო იღებს დადგენილებას დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობა-ნაგებობების მთლიანად ან ნაწილობრივ დემონტაჟის, მშენებარე შენობა-ნაგებობების მშენებლობის მთლიანად ან ნაწილობრივ შეჩერებისა და დემონტაჟის შესახებ. აღნიშნული კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 45-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა.გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სამშენებლო დოკუმენტაციითა და სამშენებლო რეგლამენტებით განსაზღვრული სანებართვო პირობების დარღვევა ან/და შეუსრულებლობა, მეოთხე კლასის შენობა-ნაგებობისათვის გამოიწვევს დაჯარიმებას 4 000 ლარით.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ მოსარჩელეთა სანქცირება 4000 (ოთხი ათასი) ლარით, უკავშირდება თბილისში, ...ის ქ. N2-ში მდებარე კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სხვენში შეთანხმებული პროექტის დარღვევით მანსარდის მოწყობას. დაჯარიმების შესახებ აქტის გამოცემის კონკრეტული სამართლებრივი საფუძველი გახდა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 45-ე მუხლის „ა.გ“ ქვეპუნქტი, რომელიც პასუხისმგებლობას ადგენს მე-4 კლასის შენობა-ნაგებობასთან მიმართებაში სანებართვო პირობების დარღვევის ან/და შეუსრულებლობის შემთხვევაში.

ასევე დადგენილია, რომ დაჯარიმების შესახებ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის - 2016 წლის 15 ივნისის N001216 დადგენილების გამოცემამდე, 2016 წლის 27 მარტს ე. ა-ემ და ე. ჭ-ემ განცხადებით მიმართეს სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს, თბილისში, ...ის ქ. N2-ში მდებარე კულტურული მემკვიდრეობის უძრავ ძეგლზე სარეაბილიტაციო სამუშაოების შეთანხმებული პროექტის ცვლილების მოთხოვნით. სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 13 მაისის N2587425 გადაწყვეტილებით განცხადება არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება ე. ჭ-ემ და ე. ა-ემ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში 2016 წლის 7 ივნისს გაასაჩივრეს. ამდენად, დაჯარიმების შესახებ სადავო 2016 წლის 15 ივნისის N001216 დადგენილების გამოცემისას, საბოლოო გადაწყვეტილება ჯერ კიდევ არ იყო მიღებული თბილისში, ...ის ქ. N2-ში მდებარე კულტურული მემკვიდრეობის უძრავ ძეგლზე სარეაბილიტაციო სამუშაოების შეთანხმებული პროექტის ცვლილების საკითხზე. სადავო დადგენილების გამოცემასთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული წარმოებისას დაინტერესებულ პირთა წარმომადგენელმა მიუთითა შესაბამის გარემოებაზე და განმარტა, რომ სურდა კორექტირებული პროექტის შეთანხმება.

საქმის სააპელაციო წესით განხილვისას, მოსარჩელე მხარემ წარადგინა კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის საბჭოს 2019 წლის 10 მარტის N4459344 გადაწყვეტილება, რომლითაც დადებითი შეფასება მიეცა თბილისში, ...ის გამზირ N2-ში (ძეგლი) სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარების კორექტირებული პროექტის შეთანხმებისა და ნებართვის გაცემის საკითხს. ასევე წარმოდგენილ იქნა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2019 წლის 10 ივნისის N4537900 ბრძანება, რომლითაც მოწონებულ იქნა თბილისში, ...ის გამზრ N2-ში სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარების კორექტირებული პროექტის შეთანხმებისა და ნებართვის გაცემის საკითხი, ამავე ბრძანებით გაიცა უძრავ ძეგლზე სამუშაოების ნებართვა და სანებართვო მოწმობა. აღნიშნული დოკუმენტებით დასტურდება, რომ სარეკონსტრუქციო შენობა წარმოადგენს მეორე კლასის ობიექტს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სადავო პერიოდში მოქმედი „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“’ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილებით განსაზღვრული იყო შენობა-ნაგებობების კლასები, მშენებლობის ნებართვის გაცემისა და ექსპლუატაციაში მიღებისათვის. აღნიშნული დადგენილების მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, ამ დადგენილების მიზნებისათვის შენობა-ნაგებობები და სამშენებლო სამუშაოები მშენებლობის ნებართვის გაცემისა და ექსპლუატაციაში მიღებისათვის იყოფოდა 5 კლასად: ა) I კლასი – შენობა-ნაგებობები, რომლებიც მშენებლობის ნებართვას არ საჭიროებს; ბ) II კლასი – შენობა-ნაგებობები რისკის დაბალი ფაქტორით; გ) III კლასი – შენობა-ნაგებობები რისკის საშუალო ფაქტორით; დ) IV კლასი – შენობა-ნაგებობები რისკის მაღალი ფაქტორით.

საკასაციო პალატა საყურადღებოდ მიიჩნევს საქმეში არსებულ სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 29 თებერვლის წერილს, რომელშიც მითითებულია, სამსახურის მიერ თბილისში, გამსახურდიას გამზირ N2-ში საცხოვრებელი სახლის სარეაბილიტაციო სამუშაოებთან დაკავშირებით, კლასის დადგენის საკითხის განხილვის შესახებ. სამსახურის განმარტებით, საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის მინისტრის 2007 წლის პირველი ოქტომბრის N3/181 ბრძანების საფუძველზე, თბილისში, ...ის გამზირ N2-ში, N... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე მდებარე შენობა-ნაგებობას მინიჭებული აქვს კულტურის უძრავი ძეგლის სტატუსი. კულტურის უძრავ ძეგლებზე მოქმედებს „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ“ საქართველოს კანონი და კულტურის უძრავ ძეგლზე კლასი არ განისაზღვრება. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მონაცემების გათვალისწინებით, ზოგადი მახასიათებლებით, სარეკონსტრუქციო ობიექტი მიეკუთვნება IV კლასის შენობა-ნაგებობას.

მნიშვნელოვანია, რომ ზემოაღნიშნულ წერილში ასახული ინფორმაციის არსებობის პირობებში, სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით - 2016 წლის 15 ივნისის N001216 დადგენილებით მოსარჩელეები დაჯარიმდნენ IV კლასის შენობა-ნაგებობასთან დაკავშირებული სანებართვო პირობების დარღვევისათვის, ხოლო აღნიშნული დადგენილების გამოცემის შემდგომ, კორექტირებული პროექტის შეთანხმებისა და შესაბამისი ნებართვის გაცემის ამსახველი დოკუმენტების მიხედვით (კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის საბჭოს 2019 წლის 10 მარტის N4459344 გადაწყვეტილება და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2019 წლის 10 ივნისის N4537900 ბრძანება), სარეკონსტრუქციო შენობა წარმოადგენს მეორე კლასის ობიექტს.

ამდენად, უფლებამოსილმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ, ერთი მხრივ, კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთან მიმართებაში სპეციალური კანონის ნორმების გავრცელების პირობებში, შენობა-ნაგებობას მიანიჭა მე-4 კლასი, ხოლო მეორე მხრივ, დაჯარიმების შესახებ აქტის გამოცემის შემდეგ, კორექტირებული პროექტის შეთანხმებისა და ნებართვის გაცემის ამსახველი აქტით გამორიცხა საპროექტო შენობა-ნაგებობისათვის მე-4 კლასის მინიჭების შესაძლებლობა და დაადგინა ნებართვა მე-2 კლასის შენობისათვის.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 45-ე მუხლი ადგენს პასუხისმგებლობას სანებართვო პირობების დარღვევის ან/და შეუსრულებლობისათვის. აღნიშნული მუხლის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის პირველი ნაწილის „ა.გ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, სამშენებლო დოკუმენტაციითა და სამშენებლო რეგლამენტებით განსაზღვრული სანებართვო პირობების დარღვევა ან/და შეუსრულებლობა, მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე, მეოთხე კლასის შენობა-ნაგებობისათვის იწვევდა დაჯარიმებას 4 000 ლარის ოდენობით. ამავე მუხლის პირველი ნაწილის „ა.ა“ ქვეპუნქტი, იგივე სახის დარღვევისათვის, მეორე კლასის შენობა-ნაგებობასთან მიამრთებაში, ადგენდა დაჯარიმების შესაძლებლობას, 2 000 ლარის ოდენობით.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევის გამოვლენასთან დაკავშირებული პროცედურის სრულყოფილად ჩატარების ვალდებულება, ერთი მხრივ, საჯარო წესრიგის, ხოლო, მეორე მხრივ, კერძო პირის უფლების დაცვის მიზანს უნდა ემსახურებოდეს. „..ადმინისტრაციულმა ორგანომ უტყუარად უნდა დაადასტუროს იმ გარემოებათა არსებობა, რომელთაც განაპირობეს კონკრეტული სამართალდარღვევის ჩადენა, ამასთან სავარაუდო სამართალდარღვევა, თავისი შინაარსით, სრულად უნდა შეესაბამებოდეს კანონით ასეთად მიჩნეული ქმედების ნიშნებს..“(სუს 2020 წლის 23 ივლისის Nბს-53(კ-20) გადაწყვეტილება).

ზემოაღნიშნული ნორმებიდან და საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, სანებართვო პირობების დარღვევის ფაქტის გამოვლენისა და ქმედების პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 45-ე მუხლის პირველი ნაწილით კვალიფიკაციისას, მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან დასაბუთებას საჭიროებს უძრავი ძეგლის კონკრეტული კლასის ზუსტად განსაზღვრა, იმისათვის, რომ დადასტურდეს გამოვლენილი ქმედების შემადგენლობისათვის, პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 45-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა.გ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული სანქციის მართებულობა. აღნიშნულ გარემოებას მნიშვნელობა აქვს საქმისათვის, რამდენადაც, მოსარჩელეთა ინტერესში შემავალი შენობა-ნაგებობისათვის მინიჭებული კლასის შეცვლა, გამოიწვევს პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 45-ე მუხლით გათვალისწინებული ქმედების ჩადენისათვის ჯარიმის უფრო მცირე ოდენობით დაკისრებას (შენობა-ნაგებობის შესაბამისი კლასის გათვალისწინებით, პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 45-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა.გ“ ქვეპუნქტი, შესაბამისი ქმედების ჩადენისათვის, სანქციის სახით ადგენდა ჯარიმას 4000 ლარის ოდენობით, ხოლო ამავე მუხლის „ა.ა“ ქვეპუნქტი - 2000 ლარის ოდენობით).

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, უფლებამოსილია, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად ცნოს იგი და ადმინისტრაციულ ორგანოს დაავალოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, სადავო საკითხის გადაწყვეტის მიზნით, მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა სრულყოფილად უნდა შეისწავლონ საქმესთან დაკავშირებული გარემოებები და სადავო სამართალურთიერთობასთან მიმართებაში უნდა შეაფასონ არსებული შეღავათიანი გარემოებების მნიშვნელობა მოსარჩელეთათვის. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები: გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების სათანადოდ გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, ამასთან, სასამართლო წესით ვერ ხერხდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 ივლისის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: თამარ ოქროპირიძე

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე

გენადი მაკარიძე