საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-531(კ-20) 17 მაისი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ბიძინა სტურუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, გოჩა აბუსერიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) - შპს „...ი“

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები) - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო, სსიპ შემოსავლების სამსახური

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 25 სექტემბრის გაჩინება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

2017 წლის 9 თებერვალს შპს ,,...მა“ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელემ დაზუსტებული სარჩელით სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2016 წლის 11 ივლისის N168984 და 2016 წლის 11 ივლისის N168985 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 23 აგვისტოს N24363 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 12 იანვრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 2 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს ,,...ის“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 2 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა შპს „...მა“, რომლითაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 25 სექტემბრის განჩინებით შპს „...ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 2 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 25 სექტემბრის განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა „...მა“, რომლითაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად განმარტა სამართლებრივი ნორმები და არასწორი შეფასება მისცა საქმეში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებებს. სასამართლო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269.5 მუხლის იმპერატიულ დანაწესზე და განმარტავს, რომ პირს საგადასახადო სამართალდარღვევით დადგენილი პასუხისმგებლობა არ დაეკისრება, თუ საგადასახადო სამართალდარღვევა გამოწვეულია დაუძლეველი ძალის მოქმედების შედეგად. კასატორის მოსაზრებით, აღნიშნულ მუხლზე სასამართლოს მითითება არამართებულია, ვინაიდან საქმის ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით სასამართლოს უნდა ემსჯელა მეწარმის კეთილსინდისიერებაზე და პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებაზე. მნიშვნელოვანია, რომ გასაჩივრებული სამართალდარღვევის ოქმებით დაკისრებული სანქცია გამომდინარეობდა კომპანიაში დასაქმებული პირის უკანონო ქმედებისგან. კასატორის მოსაზრებით, ასევე არამართებულია სასამართლოს მსჯელობა, რომ პირის მიერ ჩადენილი დანაშაულით გამოწვეული საგადასახადო სამართალდარღვევა არ შეიძლება გახდეს საწარმოს პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლების საფუძველი. კასატორის მოსაზრებით, მნიშვნელოვანია, რომ 2017 წლის 2 ნოემბერს შპს „...ი“ ცნობილ იქნა დაზარალებულად სისხლის სამართლის საქმეზე. ჩატარებული გამოძიებით დადგინდა, რომ ო. ე-ამ, რომელიც ასრულებდა შპს „...ის“ მთავარი ბუღალტერის მოვალეობას, თავისი ქმედების შედეგად შპს „...ს“ მიაყენა 118 445 ლარის დიდი ოდენობით მატერიალური ზიანი. შესაბამისად, აღნიშნული პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებამ პირდაპირი ასახვა ჰპოვა შპს „...ის“ შემოწმების შედეგებზე და მისი ბრალეული ქმედებით კომპანიას დამატებით, გარდა პირდაპირი ზარალისა, დაერიცხა ასევე საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის დადგენილი სანქციები. შესაბამისად, კასატორს მიაჩნია, რომ ქვემდგომმა სასამართლოებმა არასწორი სამართლებრივი შეფასებები მისცეს იმ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ შპს ,,...ი“ კეთილსინდისიერი გადამხდელია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 17 ივლისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული შპს „...ის“ საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „...ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2016 წლის 14 აპრილის N10052 ბრძანების საფუძველზე, ამავე დეპარტამენტის საგადასახადო მონიტორინგის სამმართველოს თანამშრომლების თანამონაწილეობით ჩატარდა შპს ,,...ის“ კუთვნილი სასაქონლო მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია და 2016 წლის 11 ივლისს შედგა ოქმი ,,გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაზე დაკვირვების საგადასახადო კონტროლის პროცედურის სასაქონლო- მატერიალურ ფასეულობათა ინვენტარიზაციის შედეგების შესახებ“. მითითებული ოქმის მიხედვით, საინვენტარიზაციო კომისიამ წარმოადგინა 344581.51 ლარის თვითღირებულების სასაქონლო მატერიალური ფასეულობების ბუღალტრული ნაშთი. 2016 წლის 14 აპრილის მდგომარეობით, ბუღალტრული და ფაქტიური მონაცემების ურთიერთშეჯერებისას გამოვლინდა აღურიცხავი სასაქონლო მატერიალური ფასეულობები (ზედმეტობა), საბაზრო ფასით 3668.62 ლარის ოდენობით და სასაქონლო მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი, საბაზრო ფასით 45018.51 ლარის ოდენობით, რის გამოც 2016 წლის 11 ივლისს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე, შპს ,,...ის“ მიმართ შედგა სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის საგადასახადო მონიტორინგის სამმართველოს საგადასახადო სამართალდარღვევის N168984 ოქმი, რომლითაც შპს ,,...ი“ დაჯარიმდა 1834,31 ლარით, ხოლო N168985 სამართალდარღვევის ოქმით საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის 9 ნაწილის საფუძველზე, შპს ,,...ს“ სანქციის სახით განესაზღვრა ჯარიმა - 4501,85 ლარის ოდენობით. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 23 აგვისტოს №24363 ბრძანებით შპს ,,...ის“ საჩივარი სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის საგადასახადო სამართალდარღვევის N168984 და N168985 ოქმების ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა. მითითებული ბრძანება შპს ,,...მა“ გაასაჩივრა ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განმხილველი საბჭოში, რომლის 2017 წლის 12 იანვრის გადაწყვეტილებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-4 ნაწილი (სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქცია) ადგენდა გადასახადის გადამხდელთან სააღრიცხვო დოკუმენტაციაში აღურიცხველი და პირველადი საგადასახადო დოკუმენტის გარეშე სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების გამოვლენასთან დაკავშირებით სანქციებს, კერძოდ, პირის დაჯარიმებას გამოვლენის მომენტში ამ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების 50 პროცენტის ოდენობით; ამავე მუხლის მე-9 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელთან ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენა ითვლება მისი აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად. ამასთანავე, თუ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი საგადასახადო ორგანოს მიერ ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა, პირი დამატებით ჯარიმდება ამ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების 10 პროცენტის ოდენობით.

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, მოსარჩელე კომპანია სადავოდ არ ხდის მის მიერ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-4 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტს, თუმცა სარჩელით სადავო ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს უკანონოდ მიიჩნევს და ითხოვს სანქციისგან გათავისუფლებას თანამშრომელთა ბრალეული ქმედების გამო. მოსარჩელის განმარტებით, საგადასახადო სამართალდარღვევა გამოწვეულია საწარმოს ბუღალტრის და მატერიალურად პასუხისმგებელი პირის მიერ განხორციელებული ქმედებების (საწყობში საქონლის გადაადგილების არასწორი საბუღალტრო აღრიცხვა) შედეგად, რომლებიც, თავის მხრივ, წარმოადგენდნენ შპს „...ის“ საბუღალტრო და სასაწყობე აღრიცხვაზე პასუხისმგებელ პირებს.

სადავო სამართალურთიერთობა წარმოშობილია საგადასახადო სამართალდარღვევათა სფეროში, გადასახადის გადამხდელსა და საგადასახადო ორგანოს შორის. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საგადასახადო სამართალდარღვევები საქართველოში მოწესრიგებულია საგადასახადო კოდექსით, რომელიც განსაზღვრავს საგადასახადო სამართალდარღვევის სახეებსა და საგადასახადო კანონმდებლობის დარღვევისათვის პასუხისმგებლობას. კერძოდ, საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლით განსაზღვრულია ქმედების საგადასახადო სამართალდარღვევად მიჩნევისა და საგადასახადო პასუხისმგებლობის ზოგადი პრინციპები, რომლის მიხედვით საგადასახადო სამართალდარღვევად ჩაითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით. აღნიშნული მუხლიდან გამომდინარე, საგადასახადო პასუხისმგებლობა არის კონკრეტული საგადასახადო სამართალდარღვევის ჩამდენი პირის ვალდებულება, საგადასახადო კოდექსით დადგენილი წესით, პასუხი აგოს მის მიერ ჩადენილი მართლსაწინააღმდეგო ქმედებისათვის. საგადასახადო პასუხისმგებლობა დგება მხოლოდ აღნიშნული საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში. ამასთან, საფუძვლები მკაცრად განსაზღვრული თანმიმდევრობით უნდა წარმოიშვას. აუცილებელია, არსებობდეს ვალდებულების დამდგენი ნორმა და სანქცია მისი შეუსრულებლობისათვის. შემდეგ უნდა წარმოიშვას ფაქტობრივი საფუძველი – საგადასახადო სამართალდარღვევა. ნორმისა და საგადასახადო სამართალდარღვევის არსებობის შემთხვევაში უფლებამოსილი სუბიექტი, კანონით დადგენილი წესით, განსაზღვრავს საგადასახადო სანქციას საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის.

საკასაციო სასამართლო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის ნორმების მიხედვით აღნიშნავს, რომ კანონმდებელი სამართალდამრღვევის მიმართ სანქციის შემცველი ნორმების დადგენის პარალელურად ითვალისწინებს საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან განთავისუფლების შესაძლებლობას, რაც კონკრეტული საფუძვლების განსაზღვრაში გამოიხატა. საგადასახადო პასუხისმგებლობის გამომრიცხველი გარემოებებისაგან განსხვავებით პირის მიერ ჩადენილი ქმედება შეიცავს სამართალდარღვევის ყველა ნიშანს, მაგრამ საგადასახადო პასუხისმგებლობის კანონიერი საფუძვლის არსებობის მიუხედავად, საგადასახადო კანონმდებლობით განსაზღვრულ შემთხვევებში, იგი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-5 ნაწილით ფორს-მაჟორი განიხილება, ერთ-ერთ საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის გამომრიცხავ გარემოებად, კერძოდ, ამ კარით დადგენილი პასუხისმგებლობა არ დაეკისრება პირს, თუ საგადასახადო სამართალდარღვევა გამოწვეულია დაუძლეველი ძალის მოქმედების შედეგად. დაუძლეველ ძალად ითვლება ისეთი საგანგებო ან განსაკუთრებული გარემოება, რომელიც შეუძლებელს ხდის ამ კოდექსით დადგენილ ვალდებულებათა შესრულებას და რომლის დადგომა არ არის დამოკიდებული პირის ნებაზე, მათ შორის: ა) სტიქიური უბედურება (მიწისძვრა, წყალდიდობა, მეწყერი, ზვავი, ხანძარი და სხვა); ბ) საგარეო ვაჭრობის შეზღუდვა, საგანგებო/საომარი მდგომარეობის გამოცხადება, აგრეთვე სახელმწიფო ორგანოს სხვა გადაწყვეტილება; გ) მასობრივი არეულობა, გაფიცვა. აღნიშნული მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, გარემოება ჩაითვლება საგადასახადო კოდექსით დადგენილი ვალდებულების შესრულების დამაბრკოლებელ გარემოებად, თუ მოცემულ პირობებში მისი გადალახვა შეუძლებელი იყო და ადგილი ჰქონდა საგანგებო ან განსაკუთრებულ გარემოებას. ამასთან, საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლებისას აუცილებლად უნდა დადგინდეს მიზეზობრივი კავშირი დაუძლეველი ძალის მოქმედებასა და საგადასახადო კოდექსით დადგენილი ვალდებულების შეუსრულებლობას შორის. ასევე კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი შეიძლება განთავისუფლდეს საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით (საგადასახადო კოდექსის 269.7 მუხლი).

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირს სწამს, რომ მისი ქმედება კანონიერია, არ არის მართლსაწინააღმდეგო. ამასთან, პირი მოქმედებს ე.წ. საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას). საპატიებელი შეცდომის დროს პირი ფიქრობს, რომ არ არსებობს ისეთი ნორმა, რომელიც მის ქმედებას კრძალავს. მაშასადამე, მას არ გააჩნია სამართალდარღვევის ჩადენის შეგნება. იმ შემთხვევაში, თუ შეცდომა საპატიებელი არ არის (მაგალითად, მოქმედებდა თვითიმედოვნებით ან დაუდევრობით) პირი არ შეიძლება განთავისუფლდეს საგადასახადო პასუხისმგებლობისაგან.

კონკრეტულ შემთხვევაში მოსარჩელე - შპს ,,...ი“ დაკისრებული სანქციისაგან გათავისუფლებას ითხოვს თანამშრომელთა ბრალეული ქმედების გამო, რასაც საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს და განმარტავს, რომ საწარმოს თანამშრომელთა ბრალეული ქმედება არ ქმნის ზემოაღნიშნული მუხლის გამოყენების და მოსარჩელის პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლების მატერიალურ-სამართლებრივ საფუძველს. საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, ორგანიზაციის (საწარმოს) პერსონალის კვალიფიციური და კეთილსინდისერი კადრის ფაქტორი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ორგანიზაციის გამართული მუშაობისათვის. ორგანიზაცია (საწარმო) ასევე პასუხისმგებელია მისი პერსონალის მოძიებაზე, ასევე ვალდებულია, შეარჩიოს ისეთი კადრი, რომელიც დაეხმარება საწარმოს მის წინაშე მდგომი ამოცანების გადაწყვეტაში. საწარმოს ხელმძღვანელი ამავდროულად უნდა ახორციელებდეს თანამშრომლების საქმიანობაზე მუდმივ და ჯეროვან კონტროლს. ვინაიდან, ორგანიზაცია (საწარმო) ასევე პასუხისმგებელია მათ ქმედებებზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ შპს ,,...ი“ პასუხს აგებს საკუთარი ქმედებისთვის, რადგან მუშაკის ქმედება აღიქმება საწარმოს ქმედებად და საწარმო, და არა საწარმოში დასაქმებული პირი, პასუხისმგებელია საგადასახადო ვალდებულების შესრულებაზე. საკასაციო სასამართლოს ასევე მიაჩნია, რომ საწარმოს თანამშრომლების მხრიდან ჩადენილი არამართლზომიერი ქმედება ვერ შეფასდება გადასახადის გადამხდელის შეცდომად ან/და არცოდნად. ვინაიდან, სადავო არ არის ის გარემოება, რომ საწარმოში ჩატარებული ინვენტარიზაციის შედეგად, ბუღალტრული და ფაქტიური მონაცემების ურთიერთშეჯერების შედეგად გამოვლენილია აღურიცხავი სასაქონლო მატერიალური ფასეულობები (ზედმეტობა), საბაზრო ფასით 3668.62 ლარის ოდენობით და სასაქონლო მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი, საბაზრო ფასით 45018.51 ლარის ოდენობით.

ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის აპელირებას კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელად მიჩნევის გამო საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლების თაობაზე და აღნიშნავს, რომ კანონი არის კანონმდებლის მიზნის განხორციელების ინსტრუმენტი და ამიტომ ის უნდა განიმარტოს მიზანმიმართულად. განმარტებისას, დადგენილ უნდა იქნეს კანონმდებლის ნება და მიზანი, განმარტება ემყარება გარკვეულ პრინციპებს: ობიექტურობის პრინციპს, რაც გულისხმობს, რომ განმარტება უნდა ეფუძნებოდეს კანონის ტექსტს და გამოხატავდეს კანონმდებლის ნებას; ერთიანობის პრინციპს - ყოველი ნორმა წაკითხულ უნდა იქნეს არა ამოგლეჯილად, არამედ სისტემურად, კანონის ტექსტის ლოგიკურ ჭრილში; გენეტიკური განმარტების პრინციპს - გათვალისწინებულ უნდა იქნეს კანონმდებლის მიზანი და განზრახულობა (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინებები/გადაწყვეტილებები, ბს-141(კს-21) 13 სექტემბერი 2021 წელი; ბს-479-459(კ-10) 21 ოქტომბერი, 2010 წელი; №ბს-10(კ-20) 9 ივლისი, 2020 წელი).

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლოს მითითებით, შპს ,,...ს“ საკასაციო საჩივარზე 24.02.2020წ საგადახდო დავალებით N427 გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი 317 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, შპს ,,...ს“ (ს/კ ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 317 ლარის 70 პროცენტი - 221,90 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის N200122900, სახაზინო კოდი N300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით,

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. შპს „...ის“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 25 სექტემბრის განჩინება;

3. შპს ,,...ს“ (ს/კ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 24.02.2020წ საგადახდო დავალებით N427 გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 317 ლარის 70% - 221,90 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის N200122900, სახაზინო კოდი N300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: ბ. სტურუა

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

გ. აბუსერიძე