საქმე #ბს-1105(2კ-21) 23 ივნისი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე

ბიძინა სტურუა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2020 წლის 19 თებერვალს მ. ქ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ 2019 წლის 26 ივლისს მიღებულ იქნა #000877 მითითება, რომლითაც დამრღვევად იქნა ცნობილი მ. ქ-ე ქალაქ თბილისში, ...-3-ის დასახლებაში, IIIა მიკრო-რაიონში, კორპუსი #325 კაპიტალური ავტოფარეხის სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე მშენებლობის გამო. დარღვევის გამოსასწორებლად მას განესაზღვრა არაგონივრული ვადა - ათი კალენდარული დღე. 2019 წლის 26 აგვისტოს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ გამოცემულ იქნა #000877 შემოწმების აქტი, რომლითაც დადგენილ იქნა, რომ მოსარჩელემ არ შეასრულა მითითება.

მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ ზემოაღნიშნული აქტების საფუძველზე, 2019 წლის 25 ოქტომბერს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ მიღებულ იქნა #000877 დადგენილება, რომლითაც მ. ქ-ე დაჯარიმდა 8000 ლარით და დაევალა ავტოფარეხის დემონტაჟი. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 22 იანვრის #48 ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა ადმინისტრაციული საჩივარი. მოსარჩელის მოსაზრებით, მოპასუხეთა მიერ არ იქნა გათვალისწინებული საჩივარში მითითებული აქტების გაუქმების მთავარი ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, სადავო ავტოფარეხი აშენებული იყო ჯერ კიდევ 2010 წელს, მაშინ, როდესაც ავტოფარეხის მესაკუთრე იყო მოსარჩელის მამა - მ. ქ-ე, რომელმაც, თავის მხრივ, იგი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმის საფუძველზე დაირეგისტრირა. მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა არ გაითვალისწინეს და არასწორი შეფასება მისცეს მ. ქ-ის სასარგებლოდ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 24 დეკემბრის #121143957-13 თანხმობას, რომლითაც მოსარჩელის მამას ნება დაერთო განეხორციელებინა მისამართზე ქალაქ თბილისი, ...-3-ის დასახლება, IIIა მიკრო-რაიონი, კორპუსი #325, ავტოფარეხის რეკონსტრუქცია კაპიტალურად. მოსარჩელე არ ეთანხმება არქიტექტურის სამსახურის მითითებას „ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილების 41-ე მუხლის მე-3 პუნქტზე, ვინაიდან მითითებულ ნორმაში საუბარია სისტემურად მოწყობილ (ჩამოყალიბებულ) ავტოფარეხებზე, რომელთა შორის დარჩენილი ცარიელი სივრცე შესაძლებელია შეივსოს მსუბუქი კონსტრუქციის დროებითი შენობა-ნაგებობით.

მოსარჩელის განმარტებით, სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ 2010 წლის 24 დეკემბერს გაცემულ #121143957-13 თანხმობას უნდა მიენიჭოს კაპიტალური შენობა-ნაგებობის რეკონსტრუქცია/მშენებლობაზე ნებართვის მნიშვნელობა, რაც ვერანაირად ვერ იქნება აღქმული სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე განხორციელებულ მშენებლობად. ამასთან, ზემოხსენებული საკრებულოს გადაწყვეტილების 41-ე მუხლის მე-3 პუნქტი პირდაპირ მიუთითებს, რომ ექსპლუატაციის ვადის ამოწურვის შემდეგ, დროებითი შენობა-ნაგებობა ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის პირველივე მოთხოვნისთანავე ექვემდებარება დემონტაჟს, თუმცა დასახელებული ნორმა არ შეიცავს დათქმას ჯარიმაზე. მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ ვინაიდან საკრებულოს გადაწყვეტილება პირდაპირ და კონკრეტულად აწესრიგებს იმ დროისათვის ავტოფარეხების მოწყობასთან დაკავშირებულ საკითხებს, გამოყენებული უნდა იქნეს სწორედ ამ გადაწყვეტილებით გათვალისწინებული წესები.

მოსარჩელის მითითებით, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ სადავოდ ქცეული დადგენილებითა და ბრძანებით მიიჩნიეს, რომ ადგილზე იყო კაპიტალური შენობა-ნაგებობა და არა დროებითი შენობა-ნაგებობა. ამასთან, მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ ავტოფარეხი არ არის მოსარჩელის მიერ აშენებული და იგი ვერ იქნება მიჩნეული პასუხისმგებელ პირად ჯარიმაზე. მოსარჩელის მოსაზრებით, მოპასუხეებმა სათანადოდ არ გამოიკვლიეს საქმეში არსებული მტკიცებულებები, არასწორად შეაფასეს ავტოფარეხის სამართლებრივი მდგომარეობა და შესაბამისად, მიიღეს უკანონო და დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება.

ამდენად, მოსარჩელემ #000877 სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 25 ოქტომბრის #4-11დ1992-19 დადგენილებისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 22 იანვრის #48 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა. ამავე სარჩელით მოსარჩელემ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 29-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 25 ოქტომბრის #4-11დ1992-19 დადგენილებისა (#000877 სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე) და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 22 იანვრის #48 ბრძანების (მ. ქ-ის 2019 წლის 21 ნოემბრის #19/00193225449-01 ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ) მოქმედების შეჩერების თაობაზე იშუამდგომლა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 21 თებერვლის განჩინებით მ. ქ-ის შუამდგომლობა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების მოქმედების შეჩერების თაობაზე ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; შეჩერდა გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 25 ოქტომბრის #4-11დ1992-19 დადგენილების (#000877 სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე) მოქმედება მოცემულ საქმეზე გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე ან სასარჩელო წარმოების სხვაგვარად დასრულებამდე; დანარჩენ ნაწილში შუამდგომლობა არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილებით მ. ქ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ქ-ემ, რომელმაც გასაჩირებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილებით მ. ქ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; მ. ქ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი #000877 სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 25 ოქტომბრის #4-11დ1992-19 დადგენილება და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 22 იანვრის #48 ბრძანება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქმის მასალებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, კერძოდ, მოსარჩელე მ. ქ-ის მამამ - მ. ქ-ემ, 2010 წლის 20 დეკემბერს #12/143957-13 განცხადებით მიმართა ქალაქ თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვა ქალაქ თბილისში, ...ის რაიონში, ...ს დასახლება 3-ში, IIIა მ/რ-ში, კორპუსი #325-ის წითელ ხაზებში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ცხაურის ტიპის ავტოფარეხის რეკონსტრუქციის ნებართვა (კაპიტალურად).

სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 24 დეკემბრის #12/143957-13 წერილით მ. ქ-ეს ზემოაღნიშნული წერილის პასუხად ეცნობა, რომ ქალაქგეგმარებითი თვალსაზრისით, შესაძლებელი იყო მოეხდინათ არსებული #12/1 ავტოფარეხის რეკონსტრუქცია, საკადასტრო რუკის საზღვრებში (წითელ ხაზებში) და არსებული გაბარიტების უცვლელად. ამავე წერილში განმარტებულ იქნა, რომ „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის #57 დადგენილების 65-ე მუხლის თანახმად, საპროექტო ობიექტი განეკუთვნება I კლასის შენობა-ნაგებობებს და არ საჭიროებს ნებართვას. ამავე დადგენილების 66-ე მუხლის შესაბამისად, მისი მშენებლობის განხორციელების შესაძლებლობაზე თანხმობა გაიცემა წერილობით. იმავე წერილით განმარტებულ იქნა, რომ „ქალაქ თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილების 41-ე მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, საცხოვრებელი ზონების ცალკეულ ქვეზონებში დროებითი შენობა-ნაგებობების (ავტოფარეხების) ექსპლუატაციის ვადა განისაზღვრება არა უმეტეს 3 წლით, რომლის ამოწურვის შემდეგ დროებითი შენობა-ნაგებობა (ავტოფარეხი) ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის პირველივე მოთხოვნისთანავე ექვემდებარება დემონტაჟს.

სააპელაციო პალატა არ დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობას და შესაბამისად ადმინისტრაციული ორგანოს განმარტებასაც და მიიჩნია, რომ აპელანტის საკუთრებაში არსებული სადავო ავტოფარეხის ექსპლუატაციის ვადა არ შეიძლებოდა გაიგივებულიყო ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული, „ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ 41-ე მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრულ, მსუბუქი კონსტრუქციის დროებითი შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციის ვადასთან და 2010 წლის 24 დეკემბრის წერილში დასახელებული ნორმის განმარტებაზე მითითება წინააღმდეგობაში მოდიოდა ამავე დოკუმენტის პირველ თუ მეორე აბზაცებში გადმოცემულ ინფორმაციასთან, რაც სააპელაციო საამართლოს შეფასებით, თავისი შინაარსით წარმოადგენდა პირველი კლასის კაპიტალური და არა დროებითი, მსუბუქი კონსტრუქციის შენობა-ნაგებობობის მშენებლობის განხორციელებაზე თანხმობას. ის, რომ მ. ქ-ე არ ითხოვდა მსუბუქი კონსტრუქციის შენობა-ნაგებობის აშენებაზე თანხმობას და ითხოვდა მის სარგებლობაში უკვე არსებული მსუბუქი კონსტრუქციის შენობის (ავტოფარეხის) ჩანაცვლებას კაპიტალური ავტოფარეხით, დასტურდება მისი განცხადებითა და ზემოხსენებული წერილის პირველი აბზაცის შინაარსითაც. სააპელაციო პალატის შეფასებით, ცხადი იყო, რომ თუკი პირს მფლობელობაში გააჩნდა მსუბუქი კონსტრუქციის (მაგ. ცხაურის) ტიპის შენობა, მას არც აღმოუცენდებოდა განზრახვა ასევე მსუბუქი კონტრუქციის შენობის რეკონსრუქციის თანხმობაზე მიემართა ადმინისტრაციული ორგანოსათვის.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის #57 დადგენილების მე- 3 მუხლის მე-15 პუნქტზე (სადავო აქტების გამოცემის დროს მოქმედი რედაქცია), რომლის მიხედვით, დროებითი შენობა-ნაგებობა წარმოადგენს ანაკრები ელემენტებისაგან შედგენილ, ასაწყობ-დასაშლელ ან/და მობილურ სისტემას, რომელიც მიწასთან დაკავშირებულია საკუთარი წონით ან/და მშრალი არამონოლითური ჩამაგრებით და არ გააჩნია მიწისქვეშა სათავსები. იმავე მუხლის 78-ე პუნქტის მიხედვით, შენობა-ნაგებობა განიმარტება, როგორც გადახურული სივრცე, რომელიც შემოსაზღვრულია კედლებით, კოლონებით ან/და სხვა შემომზღუდავი კონსტრუქციებით.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ წინამდებარე შემთხვევაში, მხარეთა ახსნა-განმარტებები და საქმეში წარმოდგენილი ფოტოსურათები ცხადყოფდა, რომ სადავო ავტოფარეხი წარმოადგენდა მიწასთან მყარად დაკავშირებულ, კაპიტალურად აშენებულ შენობას და არა ანაკრები ელემენტებისაგან შედგენილ, ასაწყობ-დასაშლელ ან/და მობილურ სისტემას. შესაბამისად, აღნიშნული ავტოფარეხი არსებული მდგომარეობით წარმოადგენდა „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის #57 დადგენილების მე-3 მუხლის 78-ე პუნქტით განსაზღვრულ შენობა-ნაგებობას და არა იმავე მუხლის მე-15 პუნქტით განსაზღვრულ დროებით შენობა-ნაგებობას.

სააპელაციო პალატის მითითებით, მხარეთა შორის სადავოს არ წარმოადგენდა ის გარემოება, რომ ავტოფარეხი ამგვარი სახით რეკოსტრუირდა აპელანტის მამის - მ. ქ-ის მიერ. კაპიტალურ რეკონსტრუქციაზე თანხმობა კი გაცემულ იქნა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 24 დეკემბრის #12/143957-13 წერილით. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ 41-ე მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრული, მსუბუქი კონსტრუქციის დროებითი შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციის სამწლიანი ვადა სადავო შემთხვევასთან მიმართებით არარელევანტური იყო და ის არ უნდა გავრცელებულიყო სადავო ავტოფარეხზე, რამეთუ სადავო წერილის პირველ აბზაცში გაცხადებული თანხმობა, დროებითი (ცხაურის) ტიპის შენობის კაპიტალური შენობით ჩანაცვლებაზე, თავისთავად გამორიცხავდა ბოლო აბზაცში მოყვანილი ნორმის მოთხოვნების გავრცელებას განსახილველ შემთხვევაზე. საყურადღებო იყო ისიც, რომ თუკი ზემოხსენებული წერილის გამცემი კომპეტენტური ორგანო არ მიიჩნევდა კანონიერად უკვე არსებული ცხაურის ტიპის ავტოფარეხის კაპიტალურ შენობა-ნაგებობად რეკონსტრუქციაზე მ. ქ-ის თხოვნას, შესაბამისად, მასზე არც თანხმობა გაიცემოდა და იქვე განემარტებოდა უარის თქმის სამართლებრივი საფუძვლებიც.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ზემოაღნიშნულ წერილში ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დაინტერესებული პირისათვის დროებითი შენობა-ნაგებობების ექსპლუატაციის ვადის განმარტება a priori არ გულისხმობდა აღნიშნული ვადის გავრცელებას მ. ქ-ის ავტოფარეხზე. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ სამწლიანი ექსპლუატაციის ვადა სადავო ავტოფარეხზე გავრცელდებოდა იმ შემთხვევაში, თუ რეკონსტრუქციის შემდგომ ავტოფარეხი არსობრივად არ შეიცვლებოდა, არ ჩანაცვლდებოდა კაპიტალური ნაგებობით და შენარჩუნდებოდა მსუბუქი კონსტრუქციის დროებითი შენობა-ნაგებობის სახით. წინამდებარე შემთხვევაში კი, ვინაიდან რკინის (მეტალის) მსუბუქი კონსტრუქციის ავტოფარეხი შეიცვალა კაპიტალური ნაგებობით, ე.ი. მოხდა შენობა-ნაგებობის არსობრივი შეცვლა, მისი ფიზიკური, ხარისხობრივი და თვისობრივი განახლება, ავტოფარეხმა დაკარგა დროებითი შენობის განმსაზღვრელი მახასიათებელი და მასზე ვერ გავრცელდებოდა დროებითი შენობის ექსპლუატაციის ვადა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სადავო შემთხვევაში, ვერ ჩაითვლებოდა, რომ სახეზე იყო „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის #57 დადგენილების მე-3 მუხლის 74-ე პუნქტით გათვალისწინებული, მშენებლობის ნებართვას დაქვემდებარებული შენობა-ნაგებობების მშენებლობის ნებართვის გარეშე მშენებლობა, ან/და დროებითი შენობა-ნაგებობის განთავსება სანებართვო მოწმობით განსაზღვრული გამოყენების პერიოდის გასვლის შემდეგ, ვინაიდან უდავოდ დადგენილი იყო, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 24 დეკემბრის #12/143957-13 წერილით შესრულებულ სარეკონსტრუქციო სამუშაოებზე გაცემული იყო თანხმობა (საპროექტო ობიექტი განეკუთვნებოდა I კლასის შენობა-ნაგებობებს და არ საჭიროებდა ნებართვას) და სადავო ავტოფარეხი წარმოადგენდა არა დროებით, არამედ კაპიტალურ შენობა-ნაგებობას.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნული გარემოებები მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოებს მხედველობაში უნდა მიეღოთ და უნდა დაედგინათ, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სახეზე არ იყო მოსარჩელის მიერ სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტი. ამდენად, პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხლის მე-11 ნაწილის შესაბამისად, მ. ქ-ის მიმართ უნდა შეწყვეტილიყო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება, რაც მოცემულ შემთხვევაში არ იქნა განხორციელებული. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები კანონშეუსაბამო იყო, გამოცემული იყო სადავო ურთიერთობის მარეგულირებელი კანონმდებლობის მოთხოვნათა უგულებელყოფით და სახეზე იყო მათი ბათილად ცნობის ფაქტობრივი და სამართლებრივი წინამძღვრები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის განმარტებით, კანონმდებლობა სამშენებლო სამუშაოების განხორციელების კანონიერ საფუძვლად იმპერატიულად მიუთითებს შესაბამისი სანებართვოს დოკუმენტაციის არსებობის აუცილებლობაზე. I კლასის შენობა-ნაგებობის შემთხვევაში, ამგვარ საფუძველს წარმოადგენს განზრახული მშენებლობის შესაძლებლობის თაობაზე უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გაცემული წერილობითი დასტური/თანხმობა, სხვა კლასის შენობა-ნაგებობების შემთხვევაში კი, შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გაცემული ნებართვა. ამდენად, პირი, რომელიც გეგმავს მშენებლობის განხორციელებას, ვალდებულია სამშენებლო სამუშაოები წარმართოს ზემოხსენებული დადგენილებით გათვალისწინებული მოთხოვნების დაცვით, წინააღმდეგ შემთხვევაში, უნებართვო მშენებლობის სახით ადგილი ექნება სამშენებლო სამართალდარღვევას, რისთვისაც პასუხისმგებლობა, თავის მხრივ, პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის შესაბამისად განისაზღვრება.

კასატორი მიუთითებს ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ 41-ე მუხლის მე-3 პუნქტზე, რომლის მიხედვით, სისტემურად მოწყობილ (ჩამოყალიბებულ) ავტოფარეხებს შორის დარჩენილი ცარიელი სივრცე შესაძლებელია შეივსოს მსუბუქი კონსტრუქციის დროებითი შენობა-ნაგებობით. დროებითი შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციის ვადა განისაზღვრება მაქსიმუმ სამი წლით, რომლის ამოწურვის შემდეგაც დროებითი შენობა-ნაგებობა ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეული პირველი მოთხოვნისთანავე ექვემდებარება დემონტაჟს.

კასატორის განმარტებით, იმ პირობებში, როდესაც არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 24 დეკემბრის #12/143957-13 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დროისათვის ავტოსადგომის სახით არსებული დროებითი შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციის მაქსიმალური ვადა შესაძლოა განსაზღვრულიყო სამი წლით, მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 25 ივლისის #000877 მითითებით მ. ქ-ის მიმართ სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების დაწყების დროისათვის ხსენებული ვადა უკვე ამოწურული იყო. შესაბამისად, კასატორი მიიჩნევს, რომ „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ” საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის #57 დადგენილების მე-3 მუხლის 74-ე პუნქტის საფუძველზე, ზემოაღნიშნული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით განსაზღვრული შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციის ვადის გასვლის შემდგომ, სადავო სამშენებლო ობიექტის განთავსება მიჩნეულ უნდა იქნეს უნებართვო მშენებლობად, რაც მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნათა გათვალისწინებით, წარმოადგენს სამართალდამრღვევ პირზე შესაბამისი პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველს.

კასატორი ასევე არ იზიარებს სააპელაციო პალატის განმარტებებს და აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, ობიექტის კაპიტალურობა არ არის სადავო, ამასთან, ავტოფარეხის დროებით განთავსების წესი შესაძლებელია გავრცელდეს როგორც მსუბუქი კონსტრუქციის, ასევე, კაპიტალური ტიპის ნაგებობაზეც. შესაბამისად, კასატორისათვის გაუგებარია, რატომ მსჯელობს სააპელაციო სასამართლო შენობა-ნაგებობის ფიზიკურ მახასიათებლებზე და რატომ აფუძნებს გადაწყვეტილებას მხოლოდ იმ ფაქტს, რომ სადავო ავტოფარეხი წარმოადგენს კაპიტალური ტიპის ნაგებობას. კასატორი აგრეთვე აღნიშნავს, რომ არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 24 დეკემბრის #12/143957-13 ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში პირდაპირ არის მითითებული, რომ ავტოფარეხის ექსპლუატაციის ვადა განისაზღვრება არა უმეტეს სამი წლით. აღნიშნულთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ არქიტექტურის სამსახურის მიერ წერილში ექსპლუატაციის ვადის განმარტება a priori არ გულისხმობდა აღნიშნული ვადის გავრცელებას მ. ქ-ის ავტოფარეხზე, რაც კასატორს ალოგიკურად და გაუგებრად მიაჩნია, რამდენადაც აღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი სწორედ სადავო ავტოფარეხთან მიმართებით არის გამოცემული და მასში დაფიქსირებული პოზიცია/სამართლებრივი ნორმა სწორედ მას მიემართება.

ამდენად, კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლომ სრულყოფილად არ გამოიკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და გააკეთა არასწორი სამართლებრივი შეფასებები, რაც გახდა დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების მიღების საფუძველი, რის გამოც გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

კასატორი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია მიუთითებს ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ 41-ე მუხლის მე-3 პუნქტზე, რომლის მიხედვით, სისტემურად მოწყობილ (ჩამოყალიბებულ) ავტოფარეხებს შორის დარჩენილი ცარიელი სივრცე შესაძლებელია შეივსოს მსუბუქი კონსტრუქციის დროებითი შენობა-ნაგებობით. დროებითი შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციის ვადა განისაზღვრება მაქსიმუმ სამი წლით, რომლის ამოწურვის შემდეგაც დროებითი შენობა-ნაგებობა ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეული პირველი მოთხოვნისთანავე ექვემდებარება დემონტაჟს.

ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად კი, საცხოვრებელი ზონების ცალკეულ ქვეზონებში სატრანსპორტო საშუალებების შენახვის რეკომენდირებული სახეობაა ავტოსადგომები რელიეფის გამოყენებით (მიწისქვეშა ავტოსადგომები).

კასატორის შეფასებით, დასახელებული ნორმების ანალიზი ცხადყოფს, რომ ერთმანეთისაგან განსხვავდება, ერთი მხრივ, ავტოსადგომი და მეორე მხრივ, ავტოფარეხი. ნორმების განმარტებით ცალსახაა, რომ #4-13 გადაწყვეტილებით არ იყო ნებადართული ავტოფარეხების მშენებლობა ავტოსატრანსპორტო საშუალებების შესანახად, თუ ეს არ ხდებოდა სისტემურად მოწყობილი ავტოფარეხების შემთხვევაში. ამდენად, კასატორი აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არქიტექტურის საქალაქო სამსახური მოკლებული იყო შესაძლებლობას გაეცა ავტოფარეხის მოწყობაზე შესაბამისი თანხმობა, ასეთ ვითარებაში კი, ვერ იქნება გაზიარებული სასამართლოს განმარტება, რომ სადავო ავტოფარეხი წარმოადგენს კაპიტალურ შენობას და არა დროებით შენობა-ნაგებობას, რომელზეც ექსპლუატაციის (განთავსებით) სამწლიანი ვადა არ უნდა გავრცელდეს, რადგან მუნიციპალური ინსპექციის მოსაზრებით, ერთი მხრივ, ავტოფარეხის დროებით განთავსების წესი შეიძლება გავრცელდეს როგორც მსუბუქი კონსტრუქციის, ასევე, კაპიტალურ ნაგებობაზეც, ხოლო მეორე მხრივ, სასამართლოს მიერ განვითარებული მსჯელობა მიუთითებს იმაზე, რომ მსგავსი თანხმობის (ავტოფარეხის კაპიტალურად გადაკეთება) გაცემით არქიტექტურის სამსახურმა გამოსცა ისეთი აქტი, რომლის გამოცემის უფლება მას არ გააჩნდა ზემოთ მითითებული #4-13 გადაწყვეტილების 41-ე მუხლის მე-2 პუნქტიდან გამომდინარე.

კასატორის შეფასებით, არქიტექტურის სამსახურს შეეძლო თანხმობა გაეცა მხოლოდ რელიეფის გამოყენებით ავტოსადგომის მოწყობაზე და არა ავტოფარეხზე, ხოლო ავტოფარეხის განთავსების ნებართვა გაიცა #4-13 გადაწყვეტილების 41-ე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შეზღუდვით. კასატორი ყურადღებას ამახვილებს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში განვითარებულ მსჯელობაზე, კერძოდ, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ არქიტექტურის სამსახურმა თავისი აქტით რეალურად თანხმობა გასცა კაპიტალური ავტოფარეხის მოწყობაზე, რის გამოც მასზე არ უნდა გავრცელებულიყო განთავსების სამწლიანი ვადა. კასატორის შეფასებით, სააპელაციო სასამართლო აღნიშნული განმარტება დააყრდნო არქიტექტურის სამსახურის მიერ თუნდაც უფლებამოსილების სავარაუდო დარღვევით გამოცემულ აქტს, რომელიც მიიჩნია უნებართვო მშენებლობის სამართლებრივ საფუძვლად, რაც მუნიციპალური ინსპექციის მოსაზრებით, არ არის მართებული, რამდენადაც ორგანოს მხრიდან უფლებამოსილების დარღვევით გამოცემული აქტი არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს რაიმეს კანონიერ საფუძვლად.

კასატორი ასევე მიუთითებს ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2016 წლის 24 მაისის #14-39 დადგენილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ 39-ე მუხლის მე-16 პუნქტზე (გამონაკლისი), რომლის მიხედვით, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლების მიწის ნაკვეთის საზღვრებში აკრძალულია ავტოსატრანსპორტო საშუალების შენახვისათვის განკუთვნილი შენობა-ნაგებობის მშენებლობა, მათი რეკონსტრუქცია ან/და ფუნქციის ცვლილება, გარდა ქვემოთ მოცემული შემთხვევაბისა, რომელიც გათვალისწინებულია „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებში. ამავე მუხლის მე-18 პუნქტის თანახმად, ამ წესების ამოქმედებამდე „ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილების საფუძველზე მოწყობილი ავტოსატრანსპორტო საშუალების შენახვისთვის განკუთვნილი დროებითი შენობა-ნაგებობების ექსპლუატაციის ვადა განისაზღვრება მაქსიმუმ სამი წლით და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის პირველივე მოთხოვნისთანავე ექვემდებარება დემონტაჟს.

შესაბამისად, კასატორის მოსაზრებით, ზემოაღნიშნული ნორმების ანალიზითაც ცალსახაა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ გაკეთებული განმარტება მოკლებულია სამართლებრივ საფუძველს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 10 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 19 მაისის განჩინებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხის განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით, 2022 წლის 23 ივნისს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 23 ივნისის საოქმო განჩინებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრების განხილვა გადაინიშნა მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს #000877 სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 25 ოქტომბრის #4-11დ1992-19 დადგენილებისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 22 იანვრის #48 ბრძანების კანონიერება.

საქმის მასალებით, კერძოდ, საქმეში წარმოდგენილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...-ის“ კრების ოქმით დგინდება, რომ ამხანაგობის მიერ მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, რომლითაც ამხანაგობის წევრებს - შ. გ-სა და მ. ქ-ეს მიეცათ თანხმობა კორპუსის წითელ ხაზებში თავისუფალ ადგილზე ჩულანის მოწყობის შესახებ.

საჯარო რეესტრის 2010 წლის 8 დეკემბრის ამონაწერის თანახმად, ქ. თბილისში, დასახლება ... - 3, მიკრო/რაიონი IIIა, კორპუსი #325, 23.29 კვ.მ-ის (ს.კ. ...) ავტოფარეხის (შენობა #12) მესაკუთრეს წარმოადგენს მ. ქ-ე. უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტია: ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...-ის“ კრების ოქმი #27.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2010 წლის 20 დეკემბერს მოსარჩელე მ. ქ-ის მამამ - მ. ქ-ემ #12/143957-13 განცხადებით მიმართა ქალაქ თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს და ქ. თბილისში, ...ის რაიონში, ...ს დასახლება 3-ში, IIIა მ/რ-ში, კორპუსი #325-ის წითელ ხაზებში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ცხაურის ტიპის ავტოფარეხის რეკონსტრუქციის ნებართვა (კაპიტალურად) მოითხოვა.

წარდგენილი განცხადების პასუხად, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 24 დეკემბრის #12/143957-13 წერილით მ. ქ-ეს ეცნობა, რომ ქალაქგეგმარებითი თვალსაზრისით, შესაძლებელი იყო მოეხდინა არსებული #12/1 ავტოფარეხის რეკონსტრუქცია, საკადასტრო რუკის საზღვრებში (წითელ ხაზებში) და არსებული გაბარიტების უცვლელად.

ამავე წერილში განმარტებულია, რომ „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის #57 დადგენილების 65-ე მუხლის თანახმად, საპროექტო ობიექტი განეკუთვნება I კლასის შენობა-ნაგებობებს და არ საჭიროებს ნებართვას. ამავე დადგენილების 66-ე მუხლის შესაბამისად, მისი მშენებლობის განხორციელების შესაძლებლობაზე თანხმობა გაიცემა წერილობით. ამავე წერილითვე მ. ქ-ეს განემარტა, რომ „ქალაქ თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ“ ქ. თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილების 41-ე მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, საცხოვრებელი ზონების ცალკეულ ქვეზონებში დროებითი შენობა-ნაგებობების (ავტოფარეხების) ექსპლუატაციის ვადა განისაზღვრება არა უმეტეს 3 წლით, რომლის ამოწურვის შემდეგ დროებითი შენობა-ნაგებობა (ავტოფარეხი) ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის პირველივე მოთხოვნისთანავე ექვემდებარება დემონტაჟს.

2012 წლის 5 სექტემბრის #... სამკვიდრო მოწმობის თანახმად, მ. ქ-ე წარმოადგენს მ. ქ-ის მემკვიდრეს. საჯარო რეესტრის 2012 წლის 10 სექტემბრის ამონაწერის თანახმად, ქალაქ თბილისში დასახლება ... - 3, მიკრო/რაიონი IIIა, კორპუსი #325, ავტოფარეხი - შენობა #12 23.29 კვ.მ-ის (ს.კ. ...) მესაკუთრეს წარმოადგენს მ. ქ-ე. უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტია: სამკვიდრო მოწმობა #....

საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ 2019 წლის 26 ივლისს შედგენილ იქნა #000877 მითითება, რომლის თანახმად, სამართალდარღვევად დაფიქსირდა ქ. თბილისში, დასახლება ... - 3, მიკრო/რაიონი IIIა, კორპუსი #325, ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ქონების, კერძოდ, კაპიტალური ავტოფარეხის განთავსება. ამავე მითითების თანახმად, სამართალდამრღვევს ზემოაღნიშნული დარღვევის გამოსწორების მიზნით დაევალა 10 (ათი) კალენდარული დღის ვადაში წარედგინა განხორციელებული სამუშაოების შესაბამისი კანონიერების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია ან მოეხდინა მითითებული ობიექტის დემონტაჟი, უსაფრთხოების წესების დაცვით.

ასევე დადგენილია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 25 ოქტომბრის #4-11დ1992-19 დადგენილებით #000877 სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე, მოქალაქე მ. ქ-ე დაჯარიმდა 8000 ლარით ქ. თბილისში, დასახლება ... - 3, მიკრო/რაიონი IIIა, კორპუსი #325, #... საკადასტრო კოდზე შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე კაპიტალური ავტოფარეხის მშენებლობისათვის. ქ. თბილისში, დასახლება ... - 3, მიკრო/რაიონი IIIა, კორპუსი #325, #... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ობიექტის მესაკუთრეს დაევალა შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე აშენებული კაპიტალური ავტოფარეხის დემონტაჟი.

2019 წლის 21 ნოემბერს მ. ქ-ემ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში წარადგინა #19/0119325449-01 ადმინისტრაციული საჩივარი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 25 ოქტომბრის #000877 დადგენილების ბათილად ცნობის მოთხოვნით. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 22 იანვრის #48 ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა მ. ქ-ის 2019 წლის 21 ნოემბრის #19/0019325449-01 ადმინისტრაციული საჩივარი და ძალაში დარჩა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 25 ოქტომბრის #000877 დადგენილება.

აღნიშნულ ბრძანებაში ადმინისტრაციულმა ორგანომ განმარტა, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 24 დეკემბრის #12/143957-13 ადმინისტრაციული-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დროისათვის მოქმედი, ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული, „ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ 41-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, სისტემურად მოწყობილ (ჩამოყალიბებულ) ავტოფარეხებს შორის დარჩენილი ცარიელი სივრცე შესაძლებელია შეივსოს მსუბუქი კონსტრუქციის დროებითი შენობა-ნაგებობით, დროებითი შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციის ვადა განისაზღვრება მაქსიმუმ სამი წლით, რომლის ამოწურვის შემდეგაც დროებითი შენობა-ნაგებობა ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის პირველივე მოთხოვნისთანავე ექვემდებარება დემონტაჟს.

ადმინისტრაციული ორგანოს განმარტებით, იმ პირობებში, როდესაც არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 24 დეკემბრის #12/143957-13 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დროისათვის ავტოსადგომის სახით არსებული დროებითი შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციის მაქსიმალური ვადა შესაძლოა განსაზღვრულიყო სამი წლით, მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 26 ივლისის #000877 მითითებით მ. ქ-ის მიმართ სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების დაწყების დროისათვის, ხსენებული ვადა უკვე ამოწურული იყო, შესაბამისად, #57 დადგენილების მე-3 მუხლის 74-ე პუნქტის საფუძველზე, ზემოაღნიშნული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით განსაზღვრული შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციის ვადის გასვლის შემდგომ, სადავო სამშენებლო ობიექტის განთავსება მიჩნეულ უნდა ყოფილიყო უნებართვო მშენებლობად, რაც მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნათა გათვალისწინებით, წარმოადგენდა სამართალდამრღვევ პირზე შესაბამისი პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს სადავო პერიოდში მოქმედი „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის #57 დადგენილების მე- 3 მუხლის მე-15 პუნქტზე (სადავო აქტების გამოცემის დროს მოქმედი რედაქცია), რომლის თანახმად, დროებითი შენობა-ნაგებობა არის ანაკრები ელემენტებისაგან შედგენილი, ასაწყობ-დასაშლელი ან/და მობილური სისტემა, რომელიც მიწასთან დაკავშირებულია საკუთარი წონით ან/და მშრალი არამონოლითური ჩამაგრებით და არ გააჩნია მიწისქვეშა სათავსები. ამავე მუხლის 78-ე პუნქტის მიხედვით, შენობა-ნაგებობა განიმარტება, როგორც გადახურული სივრცე, რომელიც შემოსაზღვრულია კედლებით, კოლონებით ან/და სხვა შემომზღუდავი კონსტრუქციებით.

საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის მითითებას, რომ მხარეთა ახსნა-განმარტებები და საქმეში წარმოდგენილი ფოტოსურათები ცხადყოფს, რომ სადავო ავტოფარეხი წარმოადგენს მიწასთან მყარად დაკავშირებულ, კაპიტალურად აშენებულ შენობას და არა დროებით შენობა-ნაგეგობას.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ 41-ე მუხლის მე-3 პუნქტზე, რომლის მიხედვით, საცხოვრებელი ზონების ცალკეულ ქვეზონებში დროებითი შენობა-ნაგებობების (ავტოფარეხების) ექსპლუატაციის ვადა განისაზღვრება არა უმეტეს 3 წლით, რომლის ამოწურვის შემდეგ დროებითი შენობა-ნაგებობა (ავტოფარეხი) ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის პირველივე მოთხოვნისთანავე ექვემდებარება დემონტაჟს.

ზემოაღნიშნულ სამართლებრივ დანაწესზე დაყრდნობით, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სადავო პერიოდში მოქმედი ზემოხსენებული რეგულაცია ვრცელდებოდა მხოლოდ დროებითი შენობა-ნაგებობის (ავტოფარეხების) მიმართ. განსახილველ შემთხვევაში, გადამწყვეტ მნიშვნელობას იძენს ის გარემოება, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 24 დეკემბრის #12/143957-13 წერილით მ. ქ-ეს ეცნობა, რომ ქალაქგეგმარებითი თვალსაზრისით, შესაძლებელი იყო მას მოეხდინა საკუთრებაში არსებული #12/1 ცხაურის ტიპის დროებითი შენობა-ნაგებობის - ავტოფარეხის რეკონსტრუქცია, საკადასტრო რუკის საზღვრებში (წითელ ხაზებში) და არსებული გაბარიტების უცვლელად. ამდენად, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის შესაბამისმა სამსახურმა თავად მისცა უფლება მ. ქ-ეს, დროებითი შენობა-ნაგებობა კაპიტალურ, მიწასთან მყარად დაკავშირებულ შენობა-ნაგებობად გადაექცია. ამასთან, მართალია, ამავე წერილით მხარეს ეცნობა, რომ ავტოფარეხის ექსპლუატაციის ვადად განსაზღვრული იყო 3 წელი, რომლის ამოწურვის შემდგომაც ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის პირველივე მოთხოვნისთანავე, იგი უნდა დაქვემდებარებოდა დემონტაჟს, თუმცა საგულისხმოა, რომ მითითებული განმარტება გასცდა საკანონმდებლო ჩარჩოებს. საკასაციო პალატა განმეორებით მიუთითებს, რომ ექსპლუატაციის 3-წლიანი ვადა დადგენილ იქნა მხოლოდ დროებითი ტიპის შენობა-ნაგებობებზე, ხოლო მისი გავრცელება კაპიტალური ტიპის შენობა-ნაგებობებზე ყოვლად დაუშვებელია. ხაზგასასმელია, რომ მ. ქ-ეს საკუთრებაში აქვს რეგისტრირებული სადავო ავტოფარეხი, ამავდროულად, კაპიტალური შენობა-ნაგებობის (ავტოფარეხის) მშენებლობა განხორციელებულია არა უნებართვოდ, არამედ უშუალოდ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ გაცემული ნებართვის საფუძველზე. ამასთან, წერილში მითითებული 3-წლიანი ვადის გასვლის შემდგომაც, მ. ქ-ის მიმართ ქალაქ თბილისის თვითმმართველ ერთეულს მრავალი წლის მანძილზე არ მიუმართავს შესაბამისი ზომებისათვის, რათა უზრუნველეყო მ. ქ-ის კაპიტალური ავტოფარეხის დემონტაჟი.

საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ 41-ე მუხლის მე-3 პუნქტი დასაშვებად მიიჩნევდა დროებითი შენობა-ნაგებობის (ავტოფარეხის) განსაზღვრული დროით (3-წლიანი ვადით) განთავსებას, მისი ფუნქციიდან გამომდინარე. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ზემოხსენებული რეგულაციით შენობა-ნაგებობის არსებობის ვადით შემოსაზღვრა თავად შენობა-ნაგებობის ტიპმა განაპირობა, ამასთან, ანაკრები ელემენტებისაგან აწყობილი შენობა-ნაგებობის განთავსება-დემონტაჟი არ საჭიროებს დიდ ძალისხმევას. იმ პირობებში, როდესაც ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურის სამსახურმა თავად დართო მ. ქ-ეს ნებართვა, მოეხდინა დროებითი შენობა-ნაგებობის კაპიტალურ ნაგებობად რეკონსტრუქცია, არსებული სამართლებრივი ურთიერთობა გასცდა ექსკლუზიურად დროებითი შენობა-ნაგებობის მიმართ დადგენილ სამართლებრივ ჩარჩოებს, შესაბამისად, იგი აღარ ექცეოდა ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ 41-ე მუხლის მე-3 პუნქტის ფარგლებში. მიუხედავად აღნიშნულისა, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურმა კაპიტალური შენობა-ნაგებობის არსებობა 3-წლიანი ვადით შემოსაზღვრა, რაც, ცხადია, ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლითა და ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლით განსაზღვრულ საკუთრების უფლებას, რომლის შესაბამისად, საკუთრების უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ ზემოაღნიშნული გარემოებები მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოებს მხედველობაში უნდა მიეღოთ და უნდა დაედგინათ, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სახეზე არ იყო მოსარჩელის მიერ სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტი. ამდენად, პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხლის მე-11 ნაწილის თანახმად, მ. ქ-ის მიმართ უნდა შეწყვეტილიყო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება. შესაბამისად, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომელმაც კანონშეუსაბამოდ მიიჩნია გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ბ. სტურუა