ბს-1082(კ-20) 13 ივლისი, 2022წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, გიორგი გოგიაშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა შპს „...-ის“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 25.04.2019წ. განჩინებაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
შპს „...-მა“ 04.09.2017წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე სსიპ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს, სახელმწიფო შესყიდვებთან დაკავშირებული დავების განხილვის საბჭოს და ...ის მიმართ და მოითხოვა სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის 07.04.2011წ. N9 ბრძანებით დამტკიცებული „გამარტივებული ელექტრონული ტენდერისა და ელექტრონული ტენდერის ჩატარების წესის“ მე-12 მუხლის მე-6 პუნქტის მე-2 წინადადების ბათილად ცნობა შემდეგი სიტყვების ნაწილში - „წარმოშობის ქვეყნის“. შპს „...-მა“ მოითხოვა აგრეთვე ...ის სატენდერო კომისიის 18.07.2017წ. N2 სხდომის ოქმისა და სახელმწიფო შესყიდვებთან დაკავშირებული დავების განხილვის საბჭოს 02.08.2017წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა. 12.10.2017წ. წარდგენილი დაზუსტებული სარჩელით შპს „...-მა“ მოითხოვა აგრეთვე ...ის 18.07.2017წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა. სასამართლოს 23.01.2018წ. მოსამზადებელ სხდომაზე მოსარჩელემ დააზუსტა მოპასუხეთა წრე და მოპასუხეებად განსაზღვრა: სსიპ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტო და ...ი, ამასთანავე, დამატებით მოითხოვა ზიანის ანაზღაურება 51,32 ლარის ოდენობით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 05.10.2018წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „...-მა“.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 25.04.2019წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საკანონმდებლო აქტით სათანადოდ ვერ იქნება უზრუნველყოფილი ყველა სამართლებრივი ურთიერთობის მოწესრიგება, კანონქვემდებარე აქტის მთავარი ფუნქცია საკანონმდებლო აქტის ეფექტური აღსრულების უზრუნველყოფაა. „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ კანონის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქცია სატენდერო დოკუმენტაციის წარდგენის ვალდებულებას ადგენდა შესყიდვის ობიექტის ტექნიკური და ხარისხობრივი მაჩვენებლების სრული აღწერით (კანონის 121.5 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტი). პალატამ მიიჩნია, რომ სწორედ შესყიდვის ობიექტის ხარისხობრივი მაჩვენებლის ფარგლებში უნდა იქნას მოაზრებული ინფორმაცია პროდუქტის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ, რამდენადაც, შემსყიდველი ორგანიზაციის მხრიდან ამგვარი ინფორმაციის მითითების ინტერესი საბოლოოდ მიემართება სწორედ პროდუქტის ხარისხიანობის დადგენისაკენ. ამდენად, პალატის მოსაზრებით, სადავო პერიოდში მოქმედი კანონქვემდებარე აქტის - „გამარტივებული ელექტრონული ტენდერისა და ელექტრონული ტენდერის ჩატარების წესის“ 12.6 მუხლის ჩანაწერი ავსებდა და აკონკრეტებდა იმ დებულებებს, რომლებიც გათვალისწინებულია იერარქიულად ზემდგომი, დროში წინმსწრები საკანონმდებლო აქტით - „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ კანონით. პალატამ ჩათვალა, რომ სადავო ნორმატიული აქტის შესაბამისი მუხლის ჩანაწერი არ ემსახურება შემსყიდველი ორგანიზაციის მხრიდან კონკურენციის შეზღუდვას, ამგვარ შეზღუდვას ადგილი ექნებოდა მხოლოდ მაშინ, თუ შემსყიდველი ორგანიზაცია ტექნიკური დოკუმენტაციით კონკრეტულ მოდელს მოითხოვდა. განსახილველ შემთხვევაში, შემსყიდველი ორგანიზაციის ინტერესია, იცოდეს, რას სთავაზობს მას ტენდერში მონაწილე, შესათავაზებელი საქონლის წარმოშობის ქვეყნის მითითებით. მოპასუხის განმარტებით ნორმატიულ აქტში შესაბამისი ჩანაწერის მიზანს წარმოადგენდა პრეტენდენტის მიერ საქონლის წარმოშობის ქვეყნის მითითებით მიმწოდებლების მხრიდან შეთავაზებული საქონლის შესახებ ინფორმაციის: მწარმოებელი ქვეყნის, კომპანიის შემდგომი შეცვლის თავიდან აცილება. ამდენად, ჩანაწერი ემსახურება კონკურენციის განვითარებას და პრეტენდენტთა კეთილსინდისიერების ამაღლებას.
სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ ატებთან მიმართებით სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ კანონის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის მე-13 მუხლის თანახმად, მოთხოვნებს, რომლებსაც შესყიდვაში მონაწილეობის მისაღებად უნდა აკმაყოფილებდეს პრეტენდენტთა საკვალიფიკაციო მონაცემები, განსაზღვრავდა შემსყიდველი ორგანიზაცია ყოველი კონკრეტული შესყიდვისათვის, საკვალიფიკაციო მონაცემთა შერჩევის წესი დგინდებოდა კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით. სადავო 18.07.2017წ. N2 სხდომის ოქმის შედგენისა და 18.07.2017წ. N MES51700844192 გადაწყვეტილების მიღების დროს მოქმედებდა სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის 07.04.2011 წ. №9 ბრძანებით დამტკიცებული „გამარტივებული ელექტრონული ტენდერისა და ელექტრონული ტენდერის ჩატარების წესი“, რომლის 10.4 მუხლის თანახმად, წინადადების წარდგენის დროს პრეტენდენტმა სისტემაში უნდა ატვირთოს ტექნიკური დოკუმენტაცია, რომელიც უნდა შეიცავდეს წარმოდგენილი შესყიდვის ობიექტის ტექნიკურ და ხარისხობრივ აღწერას. ამავე „წესის“ 11.1 მუხლის თანახმად, შემსყიდველი ორგანიზაცია ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში უფლებამოსილია, განსაზღვროს მოთხოვნები, რომელთაც უნდა აკმაყოფილებდეს შესყიდვის ობიექტი, პრეტენდენტთა ტექნიკური დოკუმენტაცია და საკვალიფიკაციო მონაცემების დამადასტურებელი დოკუმენტები (1-ლი პ.). „წესის“ 12.1 მუხლის თანახმად, სატენდერო კომისიის მიერ პრეტენდენტები ფასდებიან წინადადების ფასის, მათ მიერ სისტემაში განთავსებული ტექნიკური დოკუმენტაციისა და საკვალიფიკაციო მონაცემების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის მიხედვით. 12.5 მუხლის თანახმად, იმ შემთხვევაში, თუ პრეტენდენტის მიერ სისტემაში ატვირთული ტექნიკური დოკუმენტაცია არ შეესაბამება სატენდერო განცხადებასა და სატენდერო დოკუმენტაციაში მითითებულ მოთხოვნებს, სატენდერო კომისიის გადაწყვეტილებით ხდება პრეტენდენტის დისკვალიფიკაცია, გარდა ამ მუხლის მე-6 და მე-7 პუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. „წესის“ 12.6 მუხლის თანახმად კი, სატენდერო კომისია არ ახდენს პრეტენდენტის დისკვალიფიკაციას, თუ მის მიერ სისტემაში ატვირთული ტექნიკური დოკუმენტაცია არ შეიცავს ისეთ მონაცემს ან/და შეიცავს ისეთ უზუსტობებს, რომელთა წარმოდგენა ან/და დაზუსტება არ გამოიწვევს ტექნიკური დოკუმენტაციის არსებით ცვლილებას ან/და არ გაზრდის წინადადების ფასს. ამასთან, დაზუსტებას არ ექვემდებარება ტექნიკური დოკუმენტაცია, თუ სატენდერო დოკუმენტაციის მოთხოვნ(ებ)ის შესაბამისად, არ არის წარდგენილი ან მასში არ არის მითითებული ინფორმაცია შესყიდვის ობიექტის წარმოშობის ქვეყნის, მწარმოებლის ან/და მოდელის შესახებ, ასევე არ არის ან განუფასებლადაა წარდგენილი ხარჯთაღრიცხვა. ამავე „წესის“ 13.2 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, პრეტენდენტი ექვემდებარება დისკვალიფიკაციას, თუ მის მიერ წარდგენილი ტექნიკური დოკუმენტაცია, ამ წესის მე-12 მუხლის მე-5–მე-7 პუნქტების გათვალისწინებით, არ შეესაბამება სატენდერო განცხადებას ან/და სატენდერო დოკუმენტაციას. დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ ...მა ფარმაცევტული პროდუქტების (რეაქტივების) შესყიდვაზე (სავარაუდო ფასი 1590 ლარი), 10.07.2017წ. გამოაცხადა გამარტივებული ელექტრონული ტენდერი. სატენდერო დოკუმენტაციის 2.1.1. პუნქტის მიხედვით, ტენდერში მონაწილე პრეტენდენტებს უნდა წარედგინათ ინფორმაცია შეთავაზებული პროდუქციის მწარმოებელი ქვეყნის, მწარმოებელი კომპანიის და ზუსტი მოდელის შესახებ. ამავე სატენდერო დოკუმენტაციით, არსებული ფასების ცხრილით გათვალისწინებული იყო გრაფა - მწარმოებელი ქვეყანა/კომპანია. ...ის სატენდერო კომისიამ 18.07.2017წ. სხდომაზე განიხილა პრეტენდენტ შპს „...-ის“ სატენდერო დოკუმენტაცია და დაადგინა, რომ ფასების ცხრილში არ იყო მითითებული საქონლის მწარმოებელი ქვეყანა, რის გამო კომისიამ მიიჩნია, რომ არსებობდა დისკვალიფიკაციის საფუძველი, რადგან აღნიშნული მონაცემი დაზუსტებას არ ექვემდებარებოდა. პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ სატენდერო დოკუმენტაციით ზუსტად იყო განსაზღვრული შემსყიდველი ორგანიზაციის მიერ პრეტენდენტების მიმართ წაყენებული მოთხოვნები. ამასთანავე, არსებობდა შესაძლებლობა, პრეტენდენტს თავად აერჩია პროდუქციის მწარმოებელი ქვეყანა, სატენდერო დოკუმენტაცია პრეტენდენტისგან არ ითხოვდა კონკრეტული ქვეყნის საქონლის შესყიდვას, შემსყიდველის მოთხოვნა იყო პრეტენდენტს მიეთითებინა კონკრეტულად რომელი მწარმოებელი ქვეყნის პროდუქციას სთავაზობდა იგი შემსყიდველ ორგანიზაციას. მოსარჩელემ, გამოცხადებულ ტენდერში მონწილეობის მიზნით წარდგენილი წინადადებით გამოხატა თანხმობა დადგენილ სატენდერო პირობებზე. შესაბამისად, სატენდერო კომისიას წარდგენილი დოკუმენტაცია სატენდერო პირობებთან შესაბამისობის კუთხით უნდა შეეფასებინა, რაც განხორციელდა კიდეც. სადავოდ არ არის გამხდარი ის გარემოება, რომ მოსარჩელის მიერ წარდგენილ ტექნიკურ დოკუმენტაციაში მითითებული არ ყოფილა ინფორმაცია შესყიდვის ობიექტის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ, შესაბამისად, პრეტენდენტი მართებულად დაექვემდებარა დისკვალიფიკაციას. პალატის მოსაზრებით, საკითხის სხვაგვარად გადაწყვეტის შესაძლებლობას, სადავო პერიოდში მოქმედი კანონმდებლობა არ ითვალისწინებდა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 25.04.2019წ. განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „...-მა“. კასატორი თვლის, რომ გასაჩივრებული განჩინება არ არის სათანადოდ დასაბუთებული. შემსყიდველ ორგანიზაციას არ აქვს უფლება, მოითხოვოს კონკრეტული ქვეყნის პროდუქტი, რადგან აღნიშნული შეეწინააღმდეგება კონკურენციისა და თავისუფალი ბაზრის პრინციპს, შესაბამისად, ნორმის სადავო სიტყვებით არ იკვეთება პროპორციული მიდგომა ტენდერში მონაწილე პრეტენდენტის მიერ წარდგენილ სატენდერო დოკუმენტაციასთან მიმართებით. დაუსაბუთებელია შემსყიდველი ორგანიზაციისათვის იმ უფლების მიცემა, რომ პრეტენდენტის დისკვალიფიკაცია მოახდინოს მხოლოდ წარმოშობის ქვეყნის მიუთითებლობის მოტივით. კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტი, რომელში ასახული მოწესრიგებაც სადავოდ არის გამხდარი, მიღებულია 07.04.2011წ., თუმცა სადავო ნორმა კონკრეტული შინაარსით ჩამოყალიბდა მხოლოდ 6 წლის შემდეგ - 22.02.2017წ. განხორციელებული ცვლილების შედეგად. ცვლილება განხორციელდა სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის 22.02.2017წ. N5 ბრძანებით, ამასთანავე, არ წარმოდგენილა საქმის წარმოების მასალები, რის გამო გაურკევევლია სადავო ცვლილების განხორციელების საფუძვლები. „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ კანონის 121 მუხლის მე-5 პუნქტი შეიცავს ჩამონათვალს, თუ რას უნდა შეიცავდეს სატენდერო დოკუმენტაცია, მათ შორის მითითება არ ხდება წარმოშობის ქვეყანაზე. ამასთანავე, ადმინისტრაციულმა ორგანომ ვერ დაასაბუთა წარმოშობის ქვეყნის მითითების საჭიროება და აუცილებლობა.
კასატორის მოსაზრებით გასაჩივრებული აქტები არამართლზომიერად უნდა იქნეს მიჩნეული იმ შემთხვევაშიც, თუ სადავო ნორმა ძალაში დარჩება, რადგან ნორმის სიტყვასიტყვითი განმარტებით დგინდება, რომ დაზუსტებას არ ექვემდებარება ტექნიკური დოკუმენტაცია, თუ ერთდროულად სრულდება ორი პირობა, კერძოდ: სატენდერო დოკუმენტაციაში არ არის მითითებული ინფორმაცია შესყიდვის ობიექტის წარმოშობის ქვეყნის, მწარმოებლის ან/და მოდელის შესახებ და ასევე არ არის ან განუფასებლადაა წარდგენილი ხარჯთაღრიცხვა. ნორმაში არსებული სიტყვა „ასევე“ მიუთითებს ზემოაღნიშნული ორი პირობის ერთობლივად არსებობის საჭიროებაზე. განსახილველ შემთხვევაში პრეტენდენტის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაცია იყო უხარვეზო, მასში არ იყო მითითებული მხოლოდ შესყიდვის ობიექტის წარმოშობის ქვეყანა, რაც დამოუკიდებლად არ ქმნიდა დისკვალიფიკაციის საფუძველს.
კასატორმა აღნიშნა, რომ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის 07.04.2011წ. N9 ბრძანებით დამტკიცებული „წესი“ ძალადაკარგულად გამოცხადდა 19.07.2017წ., სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის მიერ მიღებული იქნა ახალი კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტი, 14.06.2017წ. ბრძანებით დამტკიცდა ტენდერის ჩატარების ახალი წესი, რომლის 27.3 მუხლში აისახა სადავო ნორმის მსგავსი დათქმა, თუმცა ახალ „წესში“ სიტყვები „წარმოშობის ქვეყნის“ აღარ არის მითითებული, რაც მოწმობს იმაზე, რომ სადავო რეგულირება იყო კანონდარღვევა, რომელიც ახალი „წესის“ მიღებით გამოსწორდა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „...-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
საქმის მასალების თანახმად, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსტეტის მიერ ტენდერი გამოცხადდა 10.07.2017წ., რა დროსაც მოქმედებდა სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის 07.04.2011წ. N9 ბრძანებით დამტკიცებული „გამარტივებული ელექტრონული ტენდერისა და ელექტრონული ტენდერის ჩატარების წესი“. აღნიშნული წესი ძალადაკარგულად გამოცხადდა 2017 წლის 19 ივლისიდან „ელექტრონული ტენდერის ჩატარების წესის დამტკიცების შესახებ“ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის 14.06.2017წ. N12 ბრძანებით, რომელიც ამოქმედდა 2017 წლის 19 ივლისიდან (ბრძანების მე-2, მე-4 პ.). ამასთანავე მიეთითა, რომ ამ ბრძანების ამოქმედებამდე გამოცხადებული გამარტივებული ელექტრონული ტენდერები და ელექტრონული ტენდერები უნდა ჩატარებულიყო სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის 07.04.2011 წ. №9 ბრძანებით დამტკიცებული „წესის“ შესაბამისად (მე-3 პ.). ამდენად, სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კანონიერების შეფასებისას უნდა დადგინდეს მათი შესაბამისობა სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის 07.04.2011წ. N9 ბრძანებით დამტკიცებულ „წესთან“.
10.07.2017წ. ტენდერის ჩატარებისას მოქმედი, სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის 07.04.2011წ. N9 ბრძანებით დამტკიცებული „გამარტივებული ელექტრონული ტენდერისა და ელექტრონული ტენდერის ჩატარების წესის“ 10.4 მუხლის მიხედვით, პრეტენდენტი ვალდებული იყო წინადადების წარდგენის დროს სისტემაში აეტვირთა ტექნიკური დოკუმენტაცია. „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ კანონის მე-13 მუხლისა და „წესის“ 11.1 მუხლის თანახმად, შემსყიდველი ორგანიზაცია ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში უფლებამოსილი იყო განესაზღვრა ის მოთხოვნები, რომელთა შესაბამისიც უნდა ყოფილიყო შესყიდვის ობიექტი, პრეტენდენტთა ტექნიკური დოკუმენტაცია. განსახილველ შემთხვევაში, საქმეში დაცული სატენდერო დოკუმენტაციის მიხედვით, ტექნიკურ მოთხოვნებს შორის მიეთითა შესწყიდვის ობიექტის მწარმოებელი ქვეყნის, მწარმოებელი კომპანიისა და ზუსტი მოდელის აღნიშვნის საჭიროებაზე. შპს „...-ის“ მიერ სატენდერო პირობები არ გასაჩივრებულა, მან მიიღო ტენდერში მონაწილეობა და ამდენად, დაეთანხმა დადგენილ სატენდერო პირობებს. „წესის“ 12.1 მუხლის თანახმად, სატენდერო კომისიის მიერ პრეტენდენტები ფასდებოდნენ წინადადების ფასის, მათ მიერ სისტემაში განთავსებული ტექნიკური დოკუმენტაციისა და საკვალიფიკაციო მონაცემების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის მიხედვით. იმ შემთხვევაში, თუ პრეტენდენტის მიერ სისტემაში ატვირთული ტექნიკური დოკუმენტაცია არ შეესაბამებოდა სატენდერო განცხადებასა და სატენდერო დოკუმენტაციაში მითითებულ მოთხოვნებს, სატენდერო კომისიის გადაწყვეტილებით ხდებოდა პრეტენდენტის დისკვალიფიკაცია, გარდა ამ მუხლის მე-6 და მე-7 პუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა (12.5 მუხ.). „წესის“ 12.6 მუხლის თანახმად კი, სატენდერო კომისია არ ახდენდა პრეტენდენტის დისკვალიფიკაციას, თუ მის მიერ სისტემაში ატვირთული ტექნიკური დოკუმენტაცია არ შეიცავდა ისეთ მონაცემს ან/და შეიცავდა ისეთ უზუსტობებს, რომელთა წარმოდგენა ან/და დაზუსტება არ იწვევდა ტექნიკური დოკუმენტაციის არსებით ცვლილებას ან/და არ გაზრდიდა წინადადების ფასს. ამასთან, დაზუსტებას არ ექვემდებარებოდა ტექნიკური დოკუმენტაცია, თუ სატენდერო დოკუმენტაციის მოთხოვნების შესაბამისად, არ იყო მითითებული ინფორმაცია შესყიდვის ობიექტის წარმოშობის ქვეყნის, მწარმოებლის ან/და მოდელის შესახებ, ასევე არ იყო ან განუფასებლად იყო წარდგენილი ხარჯთაღრიცხვა. განსახილველ შემთხვევაში, სატენდერო პირობებში არსებული ცალსახა მითითების მიუხედავად, უტყუარად დასტურდება, რომ შპს „...-ის“ მიერ წარდგენილ დოკუმენტაციაში არ იყო ასახული ინფორმაცია შესყიდვის ობიექტის მწარმოებელი ქვეყნის შესახებ. აღნიშნული მონაცემი „წესის“ 12.6 მუხლის თანახმად, არ ექვემდებარებოდა დაზუსტებას და იმთავითვე იწვევდა დისკვალიფიკაციას („წესის“ 13.2 მუხ.), რაც განხორციელდა კიდეც.
კასატორის მოსაზრება, რომ „წესის“ 12.6 მუხლი არასწორად განიმარტა და დისკვალიფიკაციის საფუძველი იმ შემთხვევაში იარსებებდა, უკეთუ სატენდერო დოკუმენტაციაში მითითებული არ იქნებოდა მწარმოებელი ქვეყანა და ასევე განუფასებლად იქნებოდა წარდგენილი ან საერთოდ არ იქნებოდა წარდგენილი ხარჯთაღრიცხვა, არ არის დასაბუთებული. 12.6 მუხლი დაუშვებლად მიიჩნევს ნორმაში მითითებული თითოეული მონაცემის დაზუსტებას, დაუშვებელია დაზუსტდეს შესყიდვის ობიექტის წარმოშობის ქვეყანა, სატენდერო დოკუმენტებში სხვა ხარვეზის არარსებობის შემთხვევაშიც კი. სატენდერო პირობებში სათანადო მოთხოვნის არსებობის შემთხვევაში, წარმოშობის ქვეყნის მიუთითებლობა დამოუკიდებლად, ინდივიდუალურად ქმნიდა დისკვალიფიკაციის საფუძველს („წესის“ 12.6, 13.2 მუხ.). 12.6 მუხლის ბოლო წინადადებაში კავშირის „ასევე“ მითითება ხაზგასმას ახდენს იმ გარემოებაზე, რომ ტექნიკური დოკუმენტაცია დაზუსტებას არ ექვემდებარება არა მხოლოდ შესყიდვის ობიექტის წარმოშობის ქვეყანის, მწარმოებლის შესახებ მონაცემის ან მოდელის შესახებ ინფორმაციის არარასებობისას, არამედ ასევე ხარჯთაღრიცხვის წარუდგენლობის ან განუფასებლად წარდგენის შემთხვევაში. ნორმის შინაარსისა და კონტექსტის გათვალისწინებით განსახილველ შემთხვევაში კავშირი „ასევე“ ახდენს მის შემდგომ არსებული წინაპირობის (განუფასებელი ხარჯთაღრიცხვის წარდგენა, ხარჯთაღრიცხვის წარუდგენლობა) წინადადების საწყის დებულებასთან დაკავშირებას და გულისხმობს, რომ დაზუსტებას არ ექვემდებარება ტექნიკური დოკუმენტაცია თუ მასში მითითებული არ არის გარკვეული მონაცემები (წარმოშობის ქვეყანა, მწარმოებელი ან/და მოდელი) და გარდა ამისა, დაზუსტებას არ ექვემდებარება ასევე ტექნიკური დოკუმენტაცია თუ განუფასებლად არის წარდგენილი ან საერთოდ არ არის წარდგენილი ხარჯთაღრიცხვა. ამდენად, კავშირი „ასევე“ მიემართება წინადადების საწყის დებულებას და არა მის შემდგომ არსებულ ჩამონათვალს, რის გამო საფუძველს მოკლებულია კასატორის მოსაზრება, რომ წარმოშობის ქვეყნის მიუთითებლობა დამოუკიდებლად არ ქმნიდა დისკვალიფიკაციის საფუძველს.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრებას სადავო ინდივიდუალური ადმინისტარციულ-სამართლებრივი აქტების მათი გამოცემის დროს მოქმედ ნორმატიულ მოწესრიგებასთან შესაბამისობის, შპს „...-ის“ დისკვალიფიკაციის საფუძვლების არსებობის შესახებ.
გასაჩივრებული იდნივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის გარდა შპს „...-ის“ სასარჩელო მოთხოვნას შეადგენდა აგრეთვე სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის 07.04.2011წ. N9 ბრძანებით დამტკიცებული „გამარტივებული ელექტრონული ტენდერისა და ელექტრონული ტენდერის ჩატარების წესის“ მე-12 მუხლის მე-6 პუნქტის მე-2 წინადადების ბათილად ცნობა შემდეგი სიტყვების ნაწილში - „წარმოშობის ქვეყნის“. კასატორი თვლის, რომ აღნიშნული საფუძვლით პრეტენდენტის დისკვალიფიკაცია გაუმართლებელია, „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ კანონის 121 მუხლის მე-5 პუნქტი შეიცავს იმ ჩამონათვალს, თუ რას უნდა შეიცავდეს სატენდერო დოკუმენტაცია, მათ შორის მითითება არ ხდება წარმოშობის ქვეყანაზე, ამასთანავე, ადმინისტრაციულმა ორგანომ ვერ დაასაბუთა წარმოშობის ქვეყნის მითითების საჭიროება და აუცილებლობა.
საკასაციო პალატა თვლის, რომ „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ კანონისა და სადავო ნორმატიულ დებულებას შორის კოლიზია არ არის სახეზე. „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ კანონი ადგენს სახელმწიფო შესყიდვების განხორციელების ზოგად სამართლებრივ, ორგანიზაციულ და ეკონომიკურ პრინციპებს (1.1 მუხ.), ხოლო გამარტივებული ელექტრონული ტენდერისა და ელექტრონული ტენდერის ჩატარების წესის დამტკიცება შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს - სსიპ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს პრეროგატივაა (4.1 მუხ., 24.10 მუხ. „ბ“ ქვ.პ.). სწორედ სააგენტოს ძირითად ფუნქციებს შორის სახელდება „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ კანონის მოქმედებისათვის საჭირო ნორმატიული აქტების შემუშავება და გამოცემა (4.6 მუხ. „ა“ ქვ.პ.). საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი ნორმების უმნიშვნელოვანეს თავისებურებას წარმოადგენს ის, რომ მათი შემოღება ხშირად თავად აღმასრულებელი ხელისუფლების სუბიექტების მიერ, სახელმწიფო-მმართველობითი საქმიანობის პროცესში და მისი მიზნების მისაღწევად ხორციელდება. მოქმედი კანონმდებლობით შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოებისათვის სამართლებრივი ნორმების დამოუკიდებელი გამოცემის, ადმინისტრაციული ნორმაშემოქმედების უფლებამოსილების მინიჭება არის ნებისმიერი ადმინისტრაციული ორგანოს კომპეტენციის უმნიშვნელოვანესი ელემენტი. ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღების (გამოცემის) უფლებამოსილება თავისი არსით არის კანონმდებლის მიერ აღმასრულებელი ხელისუფლებისათვის გადაცემული სამართალშემოქმედების უფლებამოსილება. ამასთანავე, ვინაიდან აღმასრულებელი ხელისუფლების ძირითადი ფუნქცია სამართალგამოყენებითი, ნორმაშეფარდებითი საქმიანობაა, ადმინისტრაციული ორგანოების ნორმაშემოქმედებითი ხასიათის საქმიანობა მხოლოდ ამ მიზანს ემსახურება და ამ ფუნქციით არის დეტერმინირებული. ამდენად, კანონქვემდებარე ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი ნორმები სამართალგამოყენების ანუ აღსრულების მიზანს ემსახურება, რის გამოც, მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, აღმასრულებელი ორგანოს ნორმატიული აქტები გამოიცემა კანონის აღსრულების მიზნით. დელეგირებული კანონშემოქმედების სახელმწიფოებრივ-სამართლებრივი აზრი სწორედ იმაში მდგომარეობს, რომ კანონების მოთხოვნათა დაცვით რეგულირების ამოცანების შესრულებაში ჩართული იქნეს აღმასრულებელი ხელისუფლების სპეციალური შესაძლებლობანი და მისი სპეციალიზირებული პროფესიული ცოდნა. კანონქვემდებარე აქტის მთავარი ფუნქცია - საკანონმდებლო აქტის ეფექტური აღსრულების უზრუნველყოფაა (სუსგ 25.05.2017წ. Nბს-815-807(კ-16)). განსახილველ შეთხვევაში, „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ კანონი ერთი მხრივ ხაზგასმით უთითებს, რომ იგი ახდენს სახელმწიფო შესყიდვების განხორციელების მხოლოდ ზოგად საწყისებზე აქცენტირებას (1-ლი მუხ.), ხოლო მეორე მხრივ, ახდენს ტენდერის ჩატარების წესის რეგულირების უფლებამოსილების დელეგირებას სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოზე, რომლის თავმჯდომარეს ნორმატიული აქტების გამოცემის უფლებამოსილება აქვს მინიჭებული (24.10 მუხ. „ბ“ ქვ.პ., 4.1, 5.1 მუხ.). ამასთანავე, საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ მართალია „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ კანონის მიხედვით, შემსყიდველი ორგანიზაცია პრეტენდენტთა დისკვალიფიკაციას ახდენს ამ კანონით დადგენილი წესით (7.1 მუხ. „ბ“ ქვ.პ.), თუმცა კანონი არ შეიცავს რაიმე მოწესრიგებას დისკვალიფიკაციის საფუძვლებისა და პროცედურის შესახებ, რაც რათქმაუნდა არ გულისხმობს პრეტენდენტის დისკვალიფიკაციის დაუშვებლობას. საკასაციო პალატა თვლის, რომ განსახილველ შემთხვევაში გამოყენებული უნდა იქნეს ნორმათა განმარტების სისტემური მეთოდი, არსებული ნორმატიული დანაწესების ანალიზი უნდა მოხდეს ერთობლიობაში, რის საფუძველზეც დგინდება, რომ კანონი არ ახდენს პრეტენდენტის დისკვალიფიკაციის საფუძვლებისა და პროცედურის დადგენას, ამავე დროს კანონი სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს ანიჭებს გამარტივებული ელექტრონული ტენდერისა და ელექტრონული ტენდერის ჩატარების წესის დამტკიცების უფლებამოსილებას და სააგენტოს ძირითად უფლებამოსილებებს შორის კანონის ამოქმედებისთვის საჭირო ნორმატიული აქტების შემუშავებასა და მიღებას ასახელებს. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ კანონით სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს დაეკისრა პრეტენდენტთა დისკვალიფიკაციის საფუძვლებისა და წესის განსაზღვრის ვალდებულება, რის გამო სადავო მოწესრიგების მიღებით სააგენტო ფაქტობრივად თავის ნორმატიულ ვალდებულებას ასრულებდა.
კასატორის მითითება „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ კანონის 121 მუხლის მე-5 პუნქტზე არ ასაბუთებს სადავო მოწესრიგების კანონსაწინააღმდეგო ხასიათს. კანონის 121.5 მუხლი ჩამოთვლის იმ მონაცემებს, რომელსაც სატენდერო დოკუმენტაცია უნდა შეიცავდეს, მათ შორის მითითებულია: შესყიდვის ობიექტის ტექნიკური, შესრულების ან/და ფუნქციური სპეციფიკაციების აღწერა, ხარისხის, ფუნქციონირების, უსაფრთხოების, ზომების, შეფუთვის, ნიშანდებისა და მარკირების, წარმოების მეთოდისა და პროცესის, სიმბოლოების, ტერმინების, შემსყიდველი ორგანიზაციის მიერ დადგენილი შესაბამისობის მოთხოვნების შესახებ ინფორმაცია და სხვ. („ე“ ქვ.პ.), ამდენად ჩამონათვალი არ არის ამომწურავი. ამასთანავე, თავად კანონი შეიცავს ცალსახა დათქმას იმის შესახებ, რომ შესყიდვის ობიექტის ტექნიკურ, შესრულების ან/და ფუნქციურ სპეციფიკაციებთან, აგრეთვე პრეტენდენტთა საკვალიფიკაციო მონაცემებთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით დადგენილი წესით განსაზღვრავს შემსყიდველი ორგანიზაცია ყოველი კონკრეტული შესყიდვისათვის (მე-13 მუხ.). ამდენად, დასტურდება შემსყიდველი ორგანიზაციის უფლებამოსილება სატენდერო პირობებით დაადგინოს შესყიდვის ობიექტის წარმოშობის ქვეყნის, მწარმოებლის ან/და მოდელის მითითების საჭიროება. მართებულია სააპელაციო პალატის მოსაზრება, რომ შესყიდვის ობიექტის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ მონაცემი მოაზრებულ უნდა იქნეს შესყიდვის ობიექტის ხარისხობრივი მაჩვენებლის ფარგლებში. მართალია, გეოგრაფიული აღნიშვნისგან და ადგილწარმოშობის დასახელებისგან განსხვავებით წარმოშობის ქვეყნის აღნიშვნა მიუთითებს საქონლის მხოლოდ გეოგრაფიულ წარმომავლობაზე და არა მის განსაკუთრებულ ხარისხსა და მახასიათებლებზე, რომლებიც სწორედ ამ გეოგრაფიული ადგილით არის განპირობებული, თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ შესყიდვის ობიექტის წარმოშობის წყარო შემძენს უქმნის შთაბეჭდილებას პროდუქციის წარმომავლობის - გეოგრაფიული არეალის შესახებ, რაც თავის მხრივ შეიცავს გარკვეულ მოსალოდნელობას საქონლის ხარისხთან დაკავშირებით, მით უფრო, იმის გათვალისწინებით, რომ განსახილველ შემთხვევაში შესყიდვის ობიექტია ფარმაცევტული ნაწარმი, რომლის წარმოებისა და ბაზარზე დაშვების წესი, როგორც წესი, მწარმოებელი ქვეყნის მიერ ნორმატიულად არის დადგენილი, რის შედეგად ქვეყნების მიხედვით ბაზარზე დასაშვებად ფარმაცევტული ნაწარმის ხარისხის გარკვეული მინიმალური სტანდარტი ყალიბდება. ამდენად, შესყიდვის ობიექტის ხარისხის განსაზღვრის მიზნით სატენდერო პირობებში საქონლის წარმოშობის ქვეყნის მითითების საჭიროების დადგენა, მით უფრო ფარმაცევტულ ნაწარმთან მიმართებით, გამართლებული და მიზნის შესაბამისია. გასათვალისწინებელია აგრეთვე, რომ პრეტენდენტის მიმართ წარმოშობის ქვეყნის მითითების მოთხოვნის დაწესება არ არის დაკავშირებული პრეტენდენტის მიერ დამატებითი ხარჯების გაწევასთან, დამატებითი დროის თუ ადამიანური რესურსის გამოყენებასთან და სხვ., როგორც წესი, პრეტენდენტისთვის იმთავითვე ცნობილია იმ საქონლის წარმოშობის ქვეყანა, რომელსაც შემსყიდველ ორგანიზაციას სთავაზობს. ამდენად, სატენდერო პირობებით შესყიდვის ობიექტის წარმოშობის ქვეყნის მითითების საჭიროების განსაზღვრა არ ხელყოფს პრეტენდენტის უფლებებს, არ აკისრებს მას გაუმართლებელ ტვირთს და შესაბამისობაშია „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ კანონის 121.5 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტისა და მე-13 მუხლის დებულებებთან.
რაც შეეხება იმ ფაქტს, რომ წარმოშობის ქვეყნის მიუთითებლობისას რაიმე სახის დაზუსტების გარეშე იმთავითვე ხდება პრეტენდენტის დისკვალიფიკაცია, საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ საქმის მასალების მიხედვით, სატენდერო დოკუმენტაციით განსაზღვრული პირობები იყო არაორაზროვანი და ცხადად ადგენდა მწარმოებელი ქვეყნის მითითების საჭიროებას, ამასთანავე, პრეტენდენტს მინიჭებული ჰქონდა სრული თავისუფლება თავად აერჩია კონკრეტული ქვეყნის მიერ წარმოებული საქონელი, სატენდერო პირობები არ შეიცავდა მითითებას რომელიმე კონკრეტული ქვეყნის მიერ წარმოებული საქონლის შესყიდვის აუცილებლობაზე. არსებული ნორმატიული მოწესრიგებისა და პრეტენდენტის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაციის მახასიათებლების გათვალისწინებით, დამდგარი შედეგი - დისკვალიფიკაცია, შპს „...-ისთვის“ წინასწარ განჭვრეტადი და მოსალოდნელი იყო, სატენდერო პირობების ზედმიწევნით შესრულების შემთხვევაში მას შეეძლო დისკვალიფიკაციის თავიდან აცილება. დაუსაბუთებელია კასატორის მოსაზრება დისკვალიფიკაციის, როგორც არაპროპორციული ზომის გამოყენების შესახებ, რადგან შემსყიდველი ორგანიზაციის ინტერესი შესყიდვის ობიექტის ხარისხის დადგენისკენ არის მიმართული. ფარმაცევტულ პროდუქტთან მიმართებით პრეტენდენტისათვის წარმოშობის ქვეყნის დაზუსტების შესაძლებლობის მიცემა, შესაძლოა გულისხმობდეს შეთავაზებული პროდუქტის ხარისხობრივი მახასიათებლების არსებით ცვლილებას შესყიდვის მიმდინარეობის პროცესში. ამდენად, შესყიდვის ობიექტის წარმოშობის ქვეყანაზე მითითების საჭიროების დადგენა შესყიდვის ობიექტის ხარისხობრივი მახასიათებლის წინასწარ განსაზღვრას უზრუნველყოფს. ამ კუთხით დისკვალიფიკაცია ერთგვარ პრევენციულ ფუნქციასაც ატარებს, რათა პრეტენდენტმა წარადგინოს სრულყოფილად შევსებული დოკუმენტაცია, საქონლის წარმოშობის ქვეყნის შეცვლით არ მოახდინოს საქონლის ხარისხობრივი მახასიათებლების შემდგომი ცვლილება. ფაქტობრივად სადავო ნორმატიული დანაწესი პრეტენდენტთა თანასწორობისა და კეთილსინდისიერების ამაღლების უზრუნველყოფასაც ისახავს მიზნად. მართებულია სააპელაციო პალატის მოსაზრება, რომ შემსყიდველი ორგანიზაციის ინტერესია წინასწარ იცოდეს, რას სთავაზობს მას შესყიდვებში მონაწილე პირი. ამასთანავე სადავო ნორმატიული მოწესრიგებით კონკურენციის შეზღუდვა არ დასტურდება, რადგან შემსყიდველი ორგანიზაცია არ ითხოვს კონკრეტული ქვეყნის საქონლის შესყიდვას.
საკასაციო პალატა თვლის, რომ წარმოშობის ქვეყნის მითითების საჭიროება არსებობს იმ შემთხვევაშიც, თუ სატენდერო დოკუმენტაცია შეიცავს ინფორმაციას მწარმოებლისა და მოდელის შესახებ. მწარმოებლის მონაცემი ახდენს საქონლის მწარმოებელ მეწარმე-სუბიექტზე მითითებას, ხოლო წარმოშობის ქვეყნის დასახელება საქონლის წარმოშობის რეალური ადგილის აღწერილობითი ნიშანია, იგი წარმოადგენს იმ წყაროს ინდიკატორს, რომლიდანაც მომდინარეობს საქონელი. მწარმოებლის დასახელება - საფირმო სახელწოდება თავისი შინაარსით სამოქალაქო სახელის მსგავსია და როგორც წესი არ იძლევა ინფორმაციას საქონლის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ. უფრო მეტიც, აღნიშნული ინფორმაციის მიღება შესაძლოა ვერ მოხერხდეს მწარმოებლის იურიდიული მისამართის დადგენის შემთხვევაშიც, რადგან შესყიდვის ობიექტის მწარმოებელი მეწარმე-სუბიექტის იურიდიული მისამართი შესაძლოა არ ემთხვეოდეს საქონლის წარმოშობის ქვეყნის მონაცემს, მეწარმე შესაძლოა საქმიანობას ეწეოდეს და მათ შორის, საქონლის დამზადებას ახდენდეს თავისი ადგილსამყოფლისგან განსხვავებულ სახელმწიფოებში. რაც შეეხება მოდელს, იგი საქონლის გარკვეული მახასიათებლების იდენტიფიცირებას ემსახურება, მოდელი აღწერილობითია კონკრეტული საქონლის მიმართ, თუმცა შესაძლოა არ შეიცავდეს სრულ ინფორმაციას საქონლის ხარისხობრივ და სხვა მახასიათებლებთან მიმართებით. ამდენად, საქონლის მწარმოებლისა და მოდელის მითითების მიუხედავად, ზოგადად არ არის გამორიცხული შესყიდვის ობიექტის წარმოშობის ქვეყნის მითითების საჭიროება, მით უფრო ფარმაცევტულ პროდუქციასთან მიმართებით. ასეთი საჭიროების არსებობას ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში შემსყიდველი ორგანიზაცია თავადვე ადგენს, რისი უფლებამოსილებაც მას კანონით აქვს მინიჭებული („სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ კანონის მე-13 მუხ., სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის 07.04.2011 წ. N9 ბრძანებით დამტკიცებული „წესის“ 11.1 მუხ.), აღნიშნული უფლებამოსილების მიმნიჭებელი ნორმები ძალაშია. ამასთანავე, მნიშვნელოვანია, რომ სატენდერო პირობები სადავო არ გამხდარა და „წესის“ 6.1 მუხლის შესაბამისად არც სატენდერო პირობების კონკრეტული ჩანაწერის განმარტება იყო მოთხოვნილი.
კასატორის მითითება ტენდერის ჩატარების ამჟამად მოქმედ წესში არსებულ მოწესრიგებაზე, არ ასაბუთებს სარჩელის საფუძვლიანობას, რადგან ერთი მხრივ ნორმათშემოქმედების განმახორციელებელ სუბიექტს არ ერთმევა მის მიერ დადგენილი რეგულირების შეცვლის შესაძლებლობა, რაც მიზანშეწონილობის მოსაზრებით არის განპირობებული, ხოლო მეორე მხრივ ამჟამად მოქმედი, სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის 14.06.2017წ. N12 ბრძანებით დამტკიცებული „ელექტრონული ტენდერის ჩატარების წესის“ 27.3 მუხლის თანახმად, დაზუსტებას არ ექვემდებარება ტექნიკური დოკუმენტაცია, თუ სატენდერო დოკუმენტაციის მოთხოვნ(ებ)ის შესაბამისად, არ არის წარდგენილი ან მასში არ არის მითითებული ინფორმაცია შესყიდვის ობიექტის წარმოშობის წყაროს შესახებ. წარმოშობის წყარო მომხმარებელს უქმნის შთაბეჭდილებას სწორედ პროდუქციის წარმომავლობის გეოგრაფიული არეალის შესახებ (სუსგ 30.06.2021წ. Nას-307-2021). ამდენად, წარმოშობის წყაროს ცნების ფარგლების გათვალისწინებით მასში სავსებით შესაძლებელია შესყიდვის ობიექტის წარმოშობის ქვეყნის მოაზრება, რის გამო დაუსაბუთებელია კასატორის მოსაზრება, რომ ტენდერის ჩატარების ამჟამად მოქმედი წესი 10.07.2017წ. არსებული შესყიდვისას მოქმედი სადავო ნორმატიული მოწესრიგების მსგავს დათქმას აღარ ითვალისწინებს.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ არ დასტურდება სადავო ნორმატიული მოწესრიგების მართლწინააღმდეგობა, იგი არ იწვევს პრეტენდენტთა უფლებების დაუსაბუთებელ, არაპროპორციულ შეზღუვას და გამართლებულია სათანადო ლეგიტიმური მიზნით. ამდენად, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც შპს „...-ის“ საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. შპს „...-ის“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 25.04.2019წ. განჩინება;
3. შპს „...-ს“ (ს.კ. ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 03.12.2019წ. N0 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე: ნ. სხირტლაძე
მოსამამართლეები: ქ. ცინცაძე
გ. გოგიაშვილი
