საქმე #ბს-328(3კ-22) 7 ივლისი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე

ბიძინა სტურუა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსა და შპს „...ის“ საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 24 იანვრის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2020 წლის 18 მარტს თ. დ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 1999 წლის 26 აპრილს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ გაიცა #699 საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა, რომლის თანახმადაც, ...ის სამინისტროსა და ... „...ს“ შორის 1990 წლის 31 ოქტომბერს გაფორმებული იჯახის ხელშეკრულების, ამავე ხელშეკრულების საფუძველზე 1991 წლის 2 იანვარს შედგენილი მიღება-ჩაბარების აქტისა და სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1999 წლის 13 აპრილის #1-3/175 ბრძანების საფუძველზე, „...ს“ საკუთრებაში გადაეცა ქ. თბილისში, ...ის ქ. #48-ში მდებარე ...ა „...პროექტის“ ბალანსზე რიცხული ქონება.

მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ 2006 წლის 19 აპრილის სს „...ის“ აქციონერთა საერთო კრების გადაწყვეტილებით სს „...ის“ თბილისის #... ფილიალს (მის 35 აქციონერს, მათ შორის, ა. დ-ეს) ნება დაერთო სააქციო საზოგადოებიდან ნატურით გასვლაზე საწესდებო კაპიტალში მათი წილობრივი პროპორციის საბალანსო ქონებით. კრების გადაწყვეტილებით #... ფილიალის 35 აქციონერს (მათ შორის, ა. დ-ეს) გადაეცა 12 653 აქციის შესაბამისი, 12 653 ლარის ღირებულების საბალანსო ქონება. დასახელებული ქონების გადაცემის თაობაზე შედგენილ იქნა მხარეთა ხელმოწერით დადასტურებული მიღება-ჩაბარების აქტი.

მოსარჩელის მითითებით, სააქციო საზოგადოებიდან ნატურით გამოყოფილ აქციონერებს მათ საერთო საკუთრებაში გადაცემულ უძრავ ქონებაზე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში საკუთრების უფლება არ აღურიცხავთ, თუმცა მიღებულ ქონებას დაუფლებული იყო და მას საცხოვრებლად იყენებდა მათი ნდობით აღჭურვილი პირი, აწ გარდაცვლილი ა. დ-ე, რომლის ოჯახის წევრები დღემდე აგრძელებენ იქ ცხოვრებას. მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ ა. დ-ე გარდაიცვალა 2019 წლის 19 ივლისს. მისი დანაშთი ქონება (უფლებები და მოვალეობები) კი მემკვიდრეობით მიიღეს მისმა მეუღლემ - ქ. დ-ემ და ქალიშვილებმა - თი. და თ. დ-ეებმა.

მოსარჩელის განმარტებით, 2019 წლის ნოემბრის თვეში სს „...ის“ ყოფილმა აქციონერებმა (მათ შორის, მათი წილის უფლებამონაცვლეებმა) გადაწყვიტეს საერთო საკუთრების უფლება აღერიცხათ მათ კუთვნილ 1768 კვ.მ ფართობის მქონე მიწის ნაკვეთზე, რა დროსაც აღმოაჩინეს, რომ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 10 იანვრის #1/1-51 ბრძანების საფუძველზე, აღნიშნულ ქონებაზე აღრიცხული იყო სახელმწიფოს საკუთრების უფლება (საკადასტრო კოდი თ. დ-).

მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ 2019 წლის 21 ნოემბერს ა. დ-ის უფლებამონაცვლეებმა განცხადებით მიმართეს სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვეს, რომ სააგენტოს ბათილად ეცნო თავის მიერ მიღებული 2018 წლის 10 იანვრის #1/1-51 ბრძანება და გაეუქმებინა ამ ბრძანების საფუძველზე ყოფილ აქციონერთა კუთვნილ ქონებაზე აღრიცხული სახელმწიფო საკუთრების უფლება. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ წარდგენილი საჩივარი განსახილველად გადაუგზავნა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, რომელმაც საჩივრის განხილვის შედეგად, 2020 წლის 27 თებერვალს მიიღო #1-1/100 ბრძანება „ქ. დ-ის, თ. დ-ისა და თ. დ-ის წარმომადგენლის - რ. ა-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ“.

ამდენად, მოსარჩელემ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 10 იანვრის #1/1-51 ბრძანების ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩა #148-ის მიმდებარედ განთავსებულ უძრავ ნივთზე სახელმწიფოს საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის (დანართი #1-ის მე-2 პუნქტი) ნაწილში ბათილად ცნობა და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2020 წლის 27 თებერვლის #1-1/100 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 15 ივლისის საოქმო განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნენ ქ. დ-ე და თ. დ-ე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილებით თ. დ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. დ-ემ, რომელმაც გასაჩირებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 1 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა შპს „...ა“.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 20 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 24 იანვრის გადაწყვეტილებით თ. დ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილება და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; თ. დ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2020 წლის 27 თებერვლის #1-1/100 ბრძანება; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 10 იანვრის #1/1-51 ბრძანება ქ. თბილისში, ...ის ქუჩის #148-ის მიმდებარედ განთავსებულ უძრავ ნივთზე სახელმწიფოს საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის (დანართი #1-ის მე-2 პუნქტი) ნაწილში და მოპასუხე სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, სადავო საკითხთან დაკავშირებით ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა 2006 წლის 19 აპრილის სს „...ის“ აქციონერთა საერთო კრების ოქმზე, რომლის თანახმად, სს „...ის“ თბილისის #... ფილიალის (#... ... უბნის) 35 აქციონერს, მათ შორის, ა. დ-ეს (მემკვიდრეები - ქ. დ-ე, თ. დ-ე და თ. დ-ე) ნება დაერთო სააქციო საზოგადოებიდან ნატურით გასვლაზე, მათი აქციების შესაბამისი პროპორციის ღირებულების საბალანსო ქონებით, კერძოდ, თბილისის #... ფილიალის 35 აქციონერს გადაეცა 12 653 აქციის შესაბამისი, 12 653 ლარის ღირებულების საბალანსო ქონება. ამავე კრების ოქმზე თანდართული მიღება-ჩაბარების აქტიდან ირკვეოდა, რომ აქციონერებმა მიიღეს როგორც მოძრავი, ასევე უძრავი მატერიალური ფასეულობები, მათ შორის, უძრავი ნივთებიდან მითითებული იყო - საცხოვრებელი ვაგონი, ადმინისტრაციული შენობა, დამხმარე შენობა და საწყობის შენობა. მიღება-ჩაბარების აქტზე გაკეთებული დამატების მიხედვით (დამატება შეტანილია 05.08.2010წ.), გადაცემულ ქონებას დაემატა ... 1768 კვ.მ ოდენობით. ამავეს ადასტურებს საქმეში წარმოდგენილი სს „...ის“ დირექტორის - თ. კ-ის #32/56 წერილი (აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს მიმართ), რომლის თანახმად, სს „...ის“ თბილისის #... ფილიალისთვის გადასაცემი ქონების სიაში გამორჩენილი იყო ... (1768 კვ.მ.), რომელზეც განთავსებული იყო აღნიშნული ორგანიზაცია. გარდა ამისა, 2009 წლის 18 ნოემბრით დათარიღებული მიღება-ჩაბარების აქტის მიხედვით, სს „...მა“ აქციონერების ნდობით აღჭურვილ პირს - ა. დ-ეს ჩააბარა ...ის ქ. #48-ში მდებარე ... 1768 კვ.მ-ის ოდენობით.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა მოსარჩელის მითითებაზე, რომ იგი წარმოადგენდა შენობა-ნაგებობების მესაკუთრეს, ხოლო მიწის ნაკვეთთან მიმართებით, დგინდებოდა მისი მართლზომიერი მფლობელობა, რის საფუძველზეც, სადავო უძრავ ქონებაზე მისი საკუთრების უფლება, ერთ შემთხვევაში, როგორც მესაკუთრის, მეორე შემთხვევაში კი, როგორც მართლზომიერი მფლობელის, ექვემდებარებოდა რეგისტრაციას. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მართალია, მოცემული დავის ფარგლებში სასამართლოს მსჯელობის საგანს არ წარმოადგენდა იმ მტკიცებულებების შეფასება, სარეგისტრაციოდ წარდგენილი დოკუმენტაცია რამდენად წარმოადგენდა საკუთრების უფლების წარმოშობის და შესაბამისად რეგისტრაციისათვის სრულყოფილ დოკუმენტაციას, თუმცა მოსარჩელე მხარის მიერ საკუთრების უფლების რეალიზაციის დამაბრკოლებელ ერთ-ერთ გარემოებას უდავოდ სადავო აქტით წარმოშობილი შედეგები განაპირობებდა.

სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ სახელმწიფო უფლებამოსილია დაირეგისტრიროს საკუთრების უფლება საქართველოს ტერიტორიაზე მდებარე მიწის ნაკვეთებსა და შენობა-ნაგებობებზე, აღნიშნული მოთხოვნა არ შეიძლება გავრცელდეს სახელმწიფოს მიერ განკარგულ ქონებაზე. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო 2018 წლის 10 იანვრის #1/1-51 ბრძანებით ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩის #148-ის მიმდებარედ განთავსებულ უძრავ ნივთზე (მიწის ფართი - 1798 კვ.მ, შენობა-ნაგებობა #1, #2, #3 და #4) სახელმწიფოს საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსადმი მიმართვამდე, ვალდებული იყო სრულყოფილად გამოეკვლია საქმის გარემოებები, რათა კერძო საკუთრებასა თუ მართლზომიერ მფლობელობაში გადაცემული უძრავი ნივთების სახელმწიფოს საკუთრებად რეგისტრაცია არ განხორციელებულიყო.

განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მოპასუხე სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ ისე გამოსცა სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომ ობიექტურად არ გამოუკვლევია საქმის გარემოებები და არ გაუთვალისწინებია სს „...ის“ აქციონერების კანონიერი ინტერესები სარეგისტრაციოდ წარდგენილ უძრავ ნივთთან მიმართებით, რაც დასტურდებოდა საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებებით, მით უფრო შენობა-ნაგებობებზე. ადმინისტრაციულ ორგანოს შეეძლო მასთან დაცული დოკუმენტაციის, ასევე, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში არსებული ინფორმაციის (ცნობა-დახასიათების, ინვენტარიზაციის გეგმის) გამოთხოვით დაედგინა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, რომელთა გამოკვლევა და შეფასება გარკვეულ სიცხადეს შეიტანდა სადავო საკითხის გადაწყვეტაში. ამ ყველაფრის საპირისპიროდ, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს ბრძანება უძრავ ნივთზე სახელმწიფო საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის შესახებ გამოცემულ იქნა მხოლოდ იმ მოტივზე დაყრდნობით, რომ სახელმწიფოს თავისი უფლების რეგისტრაციისათვის, სავალდებულოდ არ მოეთხოვებოდა საკუთრების დამადასტურებელი რაიმე დოკუმენტის წარდგენა. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს უნდა გაერკვია დაინტერესებული პირის ვინაობა, რომლის სამართლებრივი მდგომარეობაც გაუარესდებოდა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 24 იანვრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ და შპს „...ამ“, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორის - საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს განმარტებით, სააპელაციო სასამართლო არ ასაბუთებს და კონკრეტულად არ უთითებს, თუ რაში მდგომარეობს სამინისტროს მიერ გამოცემული აქტის მატერიალური და ფორმალური უკანონობა, თუ რა პროცედურა დაარღვია სამინისტრომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას.

კასატორი აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული და გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად, სახელმწიფო ქონების მართვასა და განკარგვას, ამავე კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, ახორციელებს სააგენტო, რომელიც თავისი კომპეტენციის ფარგლებში, ახდენს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვასა და საჯარო რეესტრში სახელმწიფოს საკუთრების უფლებით რეგისტრაციას, მოქმედი კანონმდებლობის გათვალისწინებით. დაურეგისტრირებელი უძრავი ქონება, რომელზეც კერძო პირის საკუთრების უფლება კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესით არ ფიქსირდება და არ არსებობს რეგისტრაციის დამაბრკოლებელი რაიმე სახის ფაქტობრივი გარემოება, ექვემდებარება სახელმწიფოს სახელზე რეგისტრაციას.

კასატორის განმარტებით, სააგენტოს გასაჩივრებული ბრძანების გამოცემისას არ ფიქსირდებოდა კერძო პირთა საკუთრების უფლება და არ არსებობდა რეგისტრაციის დამაბრკოლებელი რაიმე სახის ფაქტობრივი გარემოება. აღნიშნულთან დაკავშირებით, კასატორი მიუთითებს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 23-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, უძრავ ნივთზე რეგისტრირებული უფლება გამორიცხავს იმავე უძრავ ნივთზე სარეგისტრაციოდ წარდგენილი სხვა უფლების რეგისტრაციას. შესაბამისად, სააგენტო უფლებამოსილი იყო გამოეცა სადავო ბრძანება. ამასთან, გასაჩივრებული აქტით არ მომხდარა საკუთრების უფლების წარმოშობა, არამედ ამ აქტით სახელმწიფომ თავისი საკუთრების რეგისტრაციაზე ნება გამოავლინა.

კასატორი ასევე მიიჩნევს, რომ მოსარჩელის მიერ არ წარმოდგენილა უტყუარი მტკიცებულება იმისა, რომ სააგენტოს გასაჩივრებული ბრძანებით მოთხოვნილი დასარეგისტრირებელი უძრავი ქონება და სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1999 წლის 13 აპრილის #1-3/175 ბრძანების საფუძველზე სს „...ისათვის“ საკუთრებაში გადაცემული ქ. თბილისის, ...ის ქ. #48-ში მდებარე უძრავი ქონება იდენტურია და რომ აღნიშნული ქონება სს „...მა“ საკუთრების უფლებით ა. დ-ეს გადასცა.

კასატორის - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მითითებით, საგულისხმოა ის ფაქტი, რომ საქმის პირველ ინსტანციაში განხილვისას, მოსარჩელის სასარჩელო მოთხოვნა იყო მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციის ნაწილში სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 10 იანვრის #1/1-51 ბრძანების ბათილად ცნობა. რამდენადაც მისი მოთხოვნა მიმართული იყო სწორედ მიწის ნაკვეთის მიმართ, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ შეფასდა მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი უფლებადამდგენი დოკუმენტები და სწორად იქნა მიჩნეული, რომ საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ 1999 წლის 26 აპრილს გაცემულ #699 საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით და ასევე, იმ დოკუმენტებით, რომელიც საფუძვლად დაედო მოწმობის გაცემას, სს „...ისათვის“ ქ. თბილისში, ...ის #148-ის მიმდებარედ განთავსებული 1798 კვ.მ მიწის ნაკვეთის გადაცემის ფაქტი ვერ დგინდებოდა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოში მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ იგი წარმოადგენდა შენობა-ნაგებობების მესაკუთრეს, ხოლო მიწის ნაკვეთთან მიმართებით, დგინდებოდა მისი მართლზომიერი მფლობელობა, რის საფუძველზეც, სადავო უძრავ ქონებაზე მისი საკუთრების უფლება, ერთ შემთხვევაში, როგორც მესაკუთრის, მეორე შემთხვევაში კი, როგორც მართლზომიერი მფლობელის, ექვემდებარებოდა რეგისტრაციას.

კასატორი მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 83-ე მუხლზე, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 28¹ მუხლზე და აღნიშნავს, რომ სააგენტოსათვის გაურკვეველია, რატომ შეიცვალა მისაკუთვნებელი უძრავი ნივთი და ამ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი.

კასატორი განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს უნდა შეეფასებინა სს „...ისათვის“ უფლების დამდგენი დოკუმენტაციით გადაცემული ქონება და აღნიშნული უძრავი ქონების იდენტურობა თ. დ-ის მიერ მოთხოვნილ ქონებასთან. როგორც საქალაქო, ასევე, სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის დროს სააგენტო მიუთითებდა, რომ საქმეში არ მოიპოვებოდა მტკიცებულება, რომლითაც უდავოდ დადასტურდებოდა, რომ პრივატიზების განმახორციელებელი ორგანოს მიერ განიკარგა სწორედ მოთხოვნილი უძრავი ქონება.

ამასთან, კასატორი მიუთითებს, რომ სარეგისტრაციო წარმოებასა და მოკვლევას, რომელიც წინ უსწრებს რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებას, ახორციელებს არა სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო, არამედ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო. საჯარო რეესტრის ხელთაა სააპელაციო სასამართლოს მიერ მითითებული ცნობა-დახასიათებაც და საინვენტარიზაციო გეგმაც. ზემოხსენებულის გათვალისწინებით, კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს შეფასება დაუსაბუთებელია.

კასატორი ასევე აღნიშნავს, რომ სასამართლოს არ შეუფასებია ის მნიშვნელოვანი გარემოება, რომ დღეის მდგომარეობით, უძრავი ქონება განკარგულია და სააგენტოს 2021 წლის 3 თებერვლის #1/1-237 ბრძანების საფუძველზე, იგი აღრიცხულია შპს „...ის“ საკუთრებაში. თუმცა მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია კომპანიის საკუთრების უფლების დამდგენი დოკუმენტი, რომელიც არ შეცვლილა, არ გაუქმებულა და კვლავ კანონიერ ძალაშია.

კასატორი - შპს „...ა“ მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ემყარება საქმეში დაცული მკტიცებულებების შეფასებას, გაუმართავია ლოგიკური თვალსაზრისით და წინააღმდეგობრივია.

კასატორის შეფასებით, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს თავმჯდომარის 2018 წლის 10 იანვრის #1/1-51 ბრძანებით მოთხოვნილ მიწის ნაკვეთზე (ს.კ. თ. დ-) სახელმწიფოს საკუთრების უფლების რეგისტრაცია აკმაყოფილებდა მოქმედ კანონმდებლობას, არ ფიქსირდებოდა მესამე პირთა საკუთრების უფლება ან კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა საფუძველი და საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ მიიღო გადაწყვეტილება საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ. უძრავი ქონება, რომელზეც არ არის გაცემული ან არ არსებობს საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტი და არ წარმოადგენს ფიზიკური ან იურიდიული პირების საკუთრებას, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, წარმოადგენს სახელმწიფო საკუთრებას.

კასატორის მოსაზრებით, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 9¹ და 47-ე მუხლების შესაბამისად, სახელმწიფომ, როგორც პარტნიორმა, კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით და შესაბამისად, 2021 წლის 3 თებერვლის #1/1-237 ბრძანების საფუძველზე (რომელიც პარტნიორის გადაწყვეტილების ტოლფასი დოკუმენტია), შპს „...ის“ კაპიტალში შეიტანა მის საკუთრებაში არსებული, ქალაქ თბილისში, ...ის გამზ. #148-ის მიმდებარედ (1798 კვ.მ) არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი (ს.კ. თ. დ-). კასატორის განმარტებით, აშკარაა, რომ სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღებისას არ გაითვალისწინა მესაკუთრის ინტერესები, ხელყო ეროვნული და საერთაშორისო კანონმდებლობით აღიარებული საკუთრების უფლება.

კასატორი ყურადღებას ამახვილებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებაზე, კერძოდ, გადაწყვეტილებაში განიმარტა, რომ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის პროცესში არ გაუთვალისწინებია სს „...ის“ აქციონერთა ინტერესები. კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას და მიიჩნევს, რომ აღნიშნული მსჯელობა ორაზროვანი და ბუნდოვანია. სააგენტოს არც უნდა გაეთვალისწინებინა სს „...ის“ აქციონერთა ინტერესები, რამდენადაც სადავო უძრავი ნივთი სს „...ის“ საკუთრება არ ყოფილა, მისი მესაკუთრე იყო სახელმწიფო, ხოლო სს „...ი“ იყო მისი მოსარგებლე, რაც აშკარად იკვეთება ცნობა-დახასიათებითა და საინვენტარიზაციო გეგმით.

ამასთან, კასატორის მითითებით, ფაქტობრივი გარემოებებით დადგენილია, რომ სს „...ის“ 2006 წლის 19 მაისის აქციონერთა კრების გადაწყვეტილებით, თბილისის #... სამშენებლო-სარემონტო უბნის 35 აქციონერს (რომელთა შორის იყო მოსარჩელის მამა - ა. დ-ე), გადაეცა 12 653 აქციის შესაბამისი საბალანსო ღირებულების ქონება, რომლის საერთო ღირებულებამ შეადგინა 12 653 ლარი. 2006 წლის 1 სექტემბრის მიღება-ჩაბარების აქტში დეტალურად და ამომწურავად არის ჩამოთვლილი 12 653 ლარის ღირებულების ქონება, რომელშიც არ შედის ქ. თბილისში, ...ის ქ. #48-ში (ამჟამად ...ის ქ. #148-ის მიმდებარე ტერიტორია) მდებარე უძრავი ქონება, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 1768 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. კასატორის შეფასებით, სასამართლოს არ უნდა მიეღო მხედველობაში 2006 წლის 1 სექტემბრის მიღება-ჩაბარების აქტზე ხელით გაკეთებული მინაწერი და 2009 წლის 18 ნოემბრის მიღება-ჩაბარების აქტი, რამდენადაც ცვლილების შეტანის შესახებ გადაწყვეტილების მიმღები არის მხოლოდ აქციონერთა კრება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 8 აპრილის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსა და შპს „...ის“ საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსა და შპს „...ის“ საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები.

განსახილველ შემთხვევაში, წარმოდგენილი სარჩელით მოთხოვნილია სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 10 იანვრის #1/1-51 ბრძანების ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩა #148-ის მიმდებარედ განთავსებულ უძრავ ნივთზე სახელმწიფოს საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის (დანართი #1-ის მე-2 პუნქტი) ნაწილში ბათილად ცნობა და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2020 წლის 27 თებერვლის #1-1/100 ბრძანების ბათილად ცნობა.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 1990 წლის 31 ოქტომბერს საქართველოს ...ის სამინისტროსა (მეიჯარე) და საპროექტო გაერთიანება „...ს“ (მოიჯარე) შორის გაფორმდა საიჯარო ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც, მოიჯარეს 1996 წლის 1 იანვრამდე იჯარით გადაეცა ...ა „...პროექტის“ ბალანსზე 1990 წლის 1 იანვრის მონაცემებით რიცხული ქონებრივი კომპლექსი, შენობების, დანადგარების, სატრანსპორტო საშუალებების, მოწყობილობების, სოციალურ-კულტურული დანიშნულების ობიექტებისა და სხვათა სახით. ამავე ხელშეკრულების 5.14 პუნქტის თანახმად, მოიჯარეს უფლება ჰქონდა ნაწილობრივ ან მთლიანად გამოესყიდა იჯარით აღებული ქონება. საიჯარო ხელშეკრულებით განსაზღვრული ქონების მოიჯარისთვის გადაცემის თაობაზე 1991 წლის 2 იანვარს შედგა მიღება-ჩაბარების აქტი.

ასევე დადგენილია, რომ საქართველოს რესპუბლიკის ...ის სამინისტროს საიჯარო საპროექტო სამშენებლო გაერთიანება „...ის“ მიერ გამოსყიდულ იქნა იჯარით აღებული ქონება, კერძოდ, „სააქციო საზოგადოება „...ზე“ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის გაცემის თაობაზე“ საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1999 წლის 13 აპრილის #1-3/175 ბრძანების თანახმად, ... გაერთიანება „...ის“ სამართალმემკვიდრემ - სს „...მა“ გადაიხადა საიჯარო თანხა და ქონების სრული ღირებულება. შესაბამისად, საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს სამართლებრივი უზრუნველყოფის დეპარტამენტს დაევალა სს „...ზე“ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის მომზადება.

საქმეში წარმოდგენილი საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ 1999 წლის 26 აპრილს გაცემული #699 საკუთრების მოწმობიდან დგინდება, რომ ზემოაღნიშნული დოკუმენტაციის (1990 წლის 31 ოქტომბრის ხელშეკრულების, 1991 წლის 2 იანვრის მიღება-ჩაბარების აქტისა და საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1999 წლის 13 აპრილის #1-3/175 ბრძანების) საფუძველზე, სს „...ს“ საკუთრებაში გადაეცა ...ა „...პროექტის“ ბალანსზე რიცხული ქონება.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებებზე, რომ ...ა „...პროექტის“ ბალანსზე რიცხულ ქონებაში, რომელიც საკუთრების უფლებით გადაეცა სს „...ს“, გათვალისწინებული იყო უძრავი და მოძრავი ნივთები მიწის ნაკვეთის გარეშე, ხოლო საქმეში წარმოდგენილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ცნობა-დახასიათების მიხედვით, უძრავი ნივთის - ...ის ქ. #48 (ამჟამად ...ის ქუჩა #148-ის მიმდებარე ტერიტორია) მისამართზე მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო 1768 კვ.მ მიწის მესაკუთრეს წარმოადგენდა სახელმწიფო, ხოლო მოსარგებლეს - სს „...ი“. აღნიშნული გარემოება, ასევე, დასტურდებოდა მიწის ნაკვეთისა და მასთან მყარად დაკავშირებული შენობა-ნაგებობების საინვენტარიზაციო გეგმის საფუძველზე.

რაც შეეხება მოსარჩელის კანონიერ ინტერესს და შესაძლებლობას მოითხოვოს საკუთრების უფლების წარმოშობა სს „...ისთვის“ საკუთრებასა და მართლზომიერ მფლობელობაში გადაცემულ ქონებაზე, საკასაციო პალატა მიუთითებს 2006 წლის 19 აპრილის სს „...ის“ აქციონერთა საერთო კრების ოქმზე, რომლის თანახმად, სს „...ის“ თბილისის #... ფილიალის (#... ... უბნის) 35 აქციონერს, მათ შორის, ა. დ-ეს (მემკვიდრეები - ქ. დ-ე, თ. დ-ე და თ. დ-ე) ნება დაერთო სააქციო საზოგადოებიდან ნატურით გასვლაზე, მათი აქციების შესაბამისი პროპორციის ღირებულების საბალანსო ქონებით, კერძოდ, თბილისის #... ფილიალის 35 აქციონერს გადაეცა 12 653 აქციის შესაბამისი, 12 653 ლარის ღირებულების საბალანსო ქონება. ამავე კრების ოქმზე თანდართული მიღება-ჩაბარების აქტიდან ირკვევა, რომ აქციონერებმა მიიღეს როგორც მოძრავი, ასევე, უძრავი მატერიალური ფასეულობები, მათ შორის, უძრავი ნივთებიდან მითითებულია - საცხოვრებელი ვაგონი, ადმინისტრაციული შენობა, დამხმარე შენობა და საწყობის შენობა. მიღება-ჩაბარების აქტზე გაკეთებული დამატების მიხედვით (დამატება შეტანილია 05.08.2010წ.), გადაცემულ ქონებას დაემატა ... 1768 კვ.მ ოდენობით. ამავეს ადასტურებს საქმეში წარმოდგენილი სს „...ის“ დირექტორის - თ. კ-ის #32/56 წერილი (აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს მიმართ), რომლის თანახმად, სს „...ის“ თბილისის #... ფილიალისათვის გადასაცემი ქონების სიაში გამორჩენილი იყო ... (1768 კვ.მ), რომელზეც განთავსებული იყო აღნიშნული ორგანიზაცია. გარდა ამისა, 2009 წლის 18 ნოემბრით დათარიღებული მიღება-ჩაბარების აქტის მიხედვით, სს „...მა“ აქციონერების ნდობით აღჭურვილ პირს - ა. დ-ეს ჩააბარა ...ის ქ. #48-ში მდებარე ... 1768 კვ.მ-ის ოდენობით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, მოსარჩელე განმარტავს, რომ იგი წარმოადგენს შენობა-ნაგებობების მესაკუთრეს, ხოლო მიწის ნაკვეთთან მიმართებით, დგინდება მისი მართლზომიერი მფლობელობა, რის საფუძველზეც, სადავო უძრავ ქონებაზე მისი საკუთრების უფლება, ერთ შემთხვევაში, როგორც მესაკუთრის, მეორე შემთხვევაში კი, როგორც მართლზომიერი მფლობელის, ექვემდებარება რეგისტრაციას. ამასთან, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ მოსარჩელე მხარის მიერ საკუთრების უფლების რეალიზაციის დამაბრკოლებელ ერთ-ერთ გარემოებას უდავოდ სადავო აქტით წარმოშობილი შედეგები განაპირობებს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ” კანონის 4¹ მუხლზე, რომლის თანახმად, მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე უფლებამოსილია საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, რომელიც აღნიშნულ უფლებამოსილებას ახორციელებს კანონით დადგენილი წესით, ხოლო მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარება ხორციელდება უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში მართლზომიერი მფლობელის (მოსარგებლის) საკუთრების უფლების რეგისტრაციით.

საკასაციო სასამართლო, ასევე, მიუთითებს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, სარეგისტრაციო წარმოების დაწყების საფუძველია განცხადება ან უფლებამოსილი ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება. რეგისტრაციის განხორციელების მოთხოვნის მოტივით სარეგისტრაციო სამსახურს უნდა მიმართოს დაინტერესებულმა პირმა (მესაკუთრემ) და წარადგინოს სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია. „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „კ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, სარეგისტრაციო დოკუმენტი არის სამართლებრივი აქტი, რომელიც უშუალოდ წარმოშობს ამ კანონით განსაზღვრული რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას. ამავე მუხლის „ლ“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია განმარტებულია, როგორც რეგისტრაციის მიზნით მარეგისტრირებელ ორგანოში წარსადგენი სარეგისტრაციო და სხვა დოკუმენტები. ამდენად, რეგისტრაციის სავალდებულო პირობას წარმოადგენს უფლებადამდგენი დოკუმენტის არსებობა, რასაც უდავოდ განეკუთვნება საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის განმარტებას, რომ სხვა სუბიექტებისაგან განსხვავებით, სახელმწიფოს თავისი უფლების რეგისტრაციისათვის სავალდებულოდ არ მოეთხოვება საკუთრების დამადასტურებელი რაიმე დოკუმენტის წარდგენა, რადგან სახელმწიფოს თავიდანვე გააჩნია საკუთრება ქონებაზე, იმ შემთხვევაში, თუ მასზე არ არის რეგისტრირებული სხვა პირთა კერძო საკუთრება. ასევე, თუ საჯარო რეესტრში არ არსებობს ჩანაწერი, რომელიც დაადასტურებდა კონკრეტულ მიწის ნაკვეთზე კერძო საკუთრების არსებობას, აღნიშნული მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს სახელმწიფო საკუთრებას და საჯარო რეესტრში რეგისტრაციით ხდება არსებული ფაქტის ფიქსაცია. თუმცა საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომელმაც არ გაიზიარა მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მითითება იმის თაობაზე, რომ რამდენადაც საჯარო რეესტრში არ არსებობდა შესაბამისი ჩანაწერი, რომელიც დაადასტურებდა კონკრეტულ სადავო მიწის ნაკვეთზე კერძო საკუთრების უფლების არსებობას, არსებობდა მოსარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის განმარტებას, რომ მიუხედავად იმისა, რომ სახელმწიფო უფლებამოსილია დაირეგისტრიროს საკუთრების უფლება საქართველოს ტერიტორიაზე მდებარე მიწის ნაკვეთებსა და შენობა-ნაგებობებზე, აღნიშნული მოთხოვნა არ შეიძლება გავრცელდეს სახელმწიფოს მიერ განკარგულ ქონებაზე. სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო 2018 წლის 10 იანვრის #1/1-51 ბრძანებით ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩის #148-ის მიმდებარედ განთავსებულ უძრავ ნივთზე (მიწის ფართი - 1798 კვ.მ, შენობა-ნაგებობა #1, #2, #3 და #4) სახელმწიფოს საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსადმი მიმართვამდე, ვალდებული იყო სრულყოფილად გამოეკვლია საქმის გარემოებები, რათა კერძო საკუთრებასა თუ მართლზომიერ მფლობელობაში გადაცემული უძრავი ნივთების სახელმწიფოს საკუთრებად რეგისტრაცია არ განხორციელებულიყო.

განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის მითითებას, რომ მოპასუხე სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ ისე გამოსცა სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომ ობიექტურად არ გამოუკვლევია საქმის გარემოებები და არ გაუთვალისწინებია სს „...ის“ აქციონერების კანონიერი ინტერესები სარეგისტრაციოდ წარდგენილ უძრავ ნივთთან მიმართებით, რაც დასტურდებოდა საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებებით, მით უფრო შენობა-ნაგებობებზე. ადმინისტრაციულ ორგანოს შეეძლო მასთან დაცული დოკუმენტაციის, ასევე, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში არსებული ინფორმაციის (ცნობა-დახასიათების, ინვენტარიზაციის გეგმის) გამოთხოვით დაედგინა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, რომელთა გამოკვლევა და შეფასება გარკვეულ სიცხადეს შეიტანდა სადავო საკითხის გადაწყვეტაში. ამასთან, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მითითებებს, რომ აღნიშნული მხოლოდ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს კომპეტენციას წარმოადგენდა და მის საწინააღმდეგოდ განმარტავს, რომ გასაჩივრებული აქტები წარმოადგენს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს, რომლებსაც შესწევთ სამართლებრივი შედეგის დამოუკიდებლად განსაზღვრის ძალა. შესაბამისად, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მხრიდან გასამართი სარეგისტრაციო წარმოებისაგან დამოუკიდებლად, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოსაც ჰქონდა კანონისმიერი ვალდებულება, სრულყოფილად და ყოველმხრივ გამოეკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, მათ შორის, სადავო უძრავი ქონების სახელმწიფო საკუთრებაში რეგისტრაციის მოთხოვნის წარდგენამდე, სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის პროცესში, საჯარო რეესტრიდანაც გამოეთხოვა მარეგისტრირებელ ორგანოში დაცული დოკუმენტაცია და გამოერკვია, ხომ არ ვრცელდებოდა რეგისტრაციამოთხოვნილ მიწის ნაკვეთზე სხვა პირის უფლებები. ამ ყველაფრის საპირისპიროდ, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს ბრძანება უძრავ ნივთზე სახელმწიფო საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის შესახებ გამოცემულ იქნა მხოლოდ იმ მოტივზე დაყრდნობით, რომ სახელმწიფოს თავისი უფლების რეგისტრაციისათვის სავალდებულოდ არ მოეთხოვებოდა საკუთრების დამადასტურებელი რაიმე დოკუმენტის წარდგენა. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს უნდა გაერკვია დაინტერესებული პირის ვინაობა, რომლის სამართლებრივი მდგომარეობაც გაუარესდებოდა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან შპს „...ას“ (ს/კ ...) საკასაციო საჩივარზე 16.03.2022წ. #1647431178 საგადასახადო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, შპს „...ას“ (ს/კ ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსა და შპს „...ის“ საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 24 იანვრის გადაწყვეტილება;

3. შპს „...ას“ (ს/კ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 16.03.2022წ. #1647431178 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ბ. სტურუა