საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-21(კ-21) 28 სექტემბერი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბიძინა სტურუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, გოჩა აბუსერიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოწინააღმდეგე მხარე) - ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერია

მოწინააღმდეგე მხარე - მ. კ-ე

სარჩელზე მოპასუხე - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქვემო ქართლის

რეგიონალური ოფისი

მესამე პირი - გ. კ-ე

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 ივლისის განჩინება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

2017 წლის 25 აპრილს მ. კ-ემ სარჩელით მიმართა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხის - ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ.

მოსარჩელემ თვითმმართველი ქალაქი რუსთავის მერის 2008 წლის 23 ივნისის №... ბრძანების, 2008 წლის 15 ივლისს თვითმმართველი ქალაქ რუსთავის მერიის მიერ გაცემული №... საკუთრების უფლების მოწმობისა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს რუსთავის სარეგისტრაციო სამსახურის 2008 წლის 25 ივლისის №... გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და ქ. რუსთავის მერიისათვის ქ. რუსთავში, ...ის ქ. №...-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინის საკუთრების უფლების მოწმობის გამოცემის თაობაზე ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილებით მ. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი - თვითმმართველი ქალაქ რუსთავის მერის №... ბრძანება, საკუთრების უფლების მოწმობა №... და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს რუსთავის სარეგისტრაციო სამსახურის 2008 წლის 25 ივლისის №... გადაწყვეტილება. თვითმმართველი ქალაქ რუსთავის მერიას დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს გ. კ-ემ და ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიამ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 ივლისის განჩინებით გ. კ-ისა და ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელი დარჩა მოცემულ საქმეზე რუსთავის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთ კოლეგიის 2017 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიამ.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილება გამოიტანა საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 29 იანვრის №73 ბრძანებულებით დამტკიცებული, ,,კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესის“ მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის ,,ე" ქვეპუნქტის საფუძველზე და მიიჩნია, რომ აღმასრულებელმა ორგანომ არ გაითვალისწინა ზემოაღნიშნული ქვეპუნქტის მოთხოვნა და თანაბრად არ განახორციელა და დაიცვა სადავო ორდერში მითითებული პირების უფლებები ბინის პრივატიზების პროცესში, რასაც კასატორი არ ეთანხმება, ვინაიდან, ,,კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზირებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 29 იანვრის N73 ბრძანებულებით დამტკიცებული დებულების მეოთხე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის საკუთრებაში გადაცემის განხილვის საფუძველია კანონიერი მოსარგებლის წერილობითი განცხადება შესაბამის ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოში. ამავე დებულების 2.1 მუხლით, კანონიერი მოსარგებლეა ფიზიკური პირი, რომელიც უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტის (ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვ.) საფუძველზე კანონიერად სარგებლობს საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობით. გ. კ-ეს კი, 2008 წლის 3 ივნისის განცხადებით ადმინისტრაციულ ორგანოში წარმოდგენილი ჰქონდა კანონიერი სარგებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტი (ბინის ორდერი), მშობლების გარდაცვალების მოწმობები, საცხოვრებელ-სამისამართო ცნობები, რომლითაც დგინდებოდა, რომ ორდერში მითითებული ერთ-ერთი პირი - მ. კ-ე ცხოვრობდა და რეგისტრირებული იყო ქ. თბილისში, ...ში. განცხადებას ასევე ერთვოდა საცხოვრებელი სახლის შიდა საკადასტრო აზომვითი ნახაზი. წარმოდგენილი დოკუმენტაციით დასტურდებოდა, რომ გ. კ-ე უწყვეტად ფლობდა უძრავ ქონებას, ხოლო სამკვიდრო (ქ. რუსთავში, ...ის ქ. N...-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი) მიღებული ჰქონდა ფაქტობრივი მფლობელობით, შესაბამისად, წარმოდგენილი დოკუმენტები სრულად აკმაყოფილებდნენ არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემისათვის დადგენილ ნორმებს.

კასატორის განმარტებით, ადმინისტრაციულმა ორგანომ იცოდა, რომ ორდერში ერთ-ერთ მოსარგებლედ მითითებული იყო მ. კ-ე, მაგრამ იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობით და საბინაო ორდერების მომწესრიგებელი ნორმების (საბინაო კოდექსის) შესაბამისად, პირს არ ჰქონდა ერთდროულად ორი საცხოვრებელი ადგილის არჩევის შესაძლებლობა. მუდმივ საცხოვრებლად სხვა ადგილზე გადასვლის შემთხვევაში პირი კარგავდა ფართზე უფლებას. ამდენად, ფართზე უფლების დაკარგვა პირს ართმევდა დამქირავებლის სტატუსის შენარჩუნების შესაძლებლობას. კანონიერ მოსარგებლედ პირის მიჩნევისათვის კი, აუცილებელია კუმულაციურად ორი პირობის არსებობა: პირველი, პირს უნდა გააჩნდეს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტი და მეორე, ამ დოკუმენტის საფუძველზე კანონიერად უნდა სარგებლობდეს ფართობით, რაც მოცემულ შემთხვევაში მხოლოდ გ. კ-ის მიმართ დასტურდებოდა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 18 თებერვლის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

თავდაპირველად საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ რუსთავის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი თვითმმართველ ქალაქი რუსთავის მერის 2008 წლის 23 ივნისის №... ბრძანება, რომლითაც გ. კ-ის მოთხოვნა დაკმაყოფილდა და მას კანონიერი სარგებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტის (1960 წლის 4 ნოემბრის ორდერი №166ა) საფუძველზე საკუთრებაში გადაეცა ოროთახიანი საცხოვრებელი ბინა, მდებარე: ქ. რუსთავი, ...ის ქ. №12, ბინა №9; ბათილად იქნა ცნობილი აღნიშნული ბრძანების საფუძველზე გაცემული საკუთრების უფლების მოწმობა №... და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს რუსთავის სარეგისტრაციო სამსახურის 2008 წლის 25 ივლისის №... გადაწყვეტილება. თვითმმართველ ქალაქი რუსთავის მერიას დაევალა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მესამე პირებმა - გ. კ-ემ და ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიამ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 ივლისის განჩინებით სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მხოლოდ ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიამ. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მხარეთა დისპოზიციურობის პრინციპიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის შესაბამისად, უფლებამოსილია იმსჯელოს გასაჩივრებული განჩინების კანონიერებაზე მხოლოდ წარმოდგენილი - ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრის ფარგლებში.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ განსახილველ საქმეზე მოსარჩელის ინტერესს წარმოადგენდა თვითმმართველი ქ. რუსთავის მერიის 2008 წლის 23 ივნისის №... ბრძანების, რომლითაც დაკმაყოფილდა მესამე პირის - გ. კ-ის მოთხოვნა და მას, როგორც კანონიერ მოსარგებელს საკუთრებაში გადაეცა უძრავი ქონება, მდებარე: ქ. რუსთავი, ...ის ქ.№... და ამ ბრძანების საფუძვეზე გამოცემული საკუთრების უფლების მოწმობის №... კანონიერების შემოწმება. მოსარჩელის განმარტებით, სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციული-სამართლებრივი აქტები მიღებულ იქნა 1960 წლის 4 ნოემბერის №166ა ორდერის საფუძველზე, რომელშიც იგი მესამე პირ გ. კ-ესთან ერთად წარმოადგენდა ქ. რუსთავში, ...ის ქ. №12-ში, ბინა №9-ის ორდერში მითითებულ ერთ-ერთ კანონიერ მოსარგებლეს. ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ კი, გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით და საკუთრების უფლების მოწმობით, საკუთრების უფლება საცხოვრებელ სახლზე, მდებარე: ქ. რუსთავი, ...ის ქ. №12, ბინა №9 აღიარებულ იქნა მხოლოდ გ. კ-ეზე.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 29 იანვრის №73 ბრძანებულებით დამტკიცებული „კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესის“ (სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემის დროს მოქმედი რედაქცია) პირველი მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, ეს დებულება არეგულირებს სახელმწიფო საბინაო ფონდში საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებამდე და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საცხოვრებელ ფონდში არსებული, მათ შორის ამ დებულების ამოქმედებამდე დროებით გადაცემული, არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესსა და პირობებს, ამ პროცესში წარმოშობილ ურთიერთობებს და განსაზღვრავს დებულებით გათვალისწინებული ურთიერთობის მხარეებსა და მათ უფლება-მოვალეობებს. ამავე დებულების მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის საკუთრებაში გადაცემის განხილვის საფუძველია კანონიერი მოსარგებლის წერილობითი განცხადება შესაბამის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელ ორგანოში. თავის მხრივ, აღნიშნული დებულების მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტი ადგენს კანონიერი მოსარგებლის ლეგალურ დეფინიციას, რომლის თანახმად, კანონიერი მოსარგებლე არის ფიზიკური პირი, რომელიც უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტის (ინდივიდუალურ ადმინისტრაციული-სამართლებრივი აქტი, ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვ.) საფუძველზე კანონიერად სარგებლობს საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული ან არაიზოლირებული) ფართობით, ხოლო კანონიერი მოსარგებლის გარდაცვალების შემთხვევაში, მისი მემკვიდრე. აღნიშნული წესის მე-4 მუხლის მე-3 ნაწილი შეიცავდა საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართის საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნით წარდგენილ განცხადებაზე დასართავი დოკუმენტების ჩამონათვალს. მითითებული მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ფართის კანონიერად სარგებლობის დამადასტურებელ დოკუმენტთან ერთად აუცილებელი იყო ნოტარიულად დამოწმებული თანხმობის წარდგენა (თანხმობები), თუკი კანონიერი სარგებლობის დამადასტურებელ დოკუმენტში მითითებული იყო რამდენიმე კანონიერი მოსარგებლე და საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნის უფლების დათმობა ხდებოდა კანონიერი მოსარგებლის (მოსარგებლეების) მიერ ერთი ან რამდენიმე კანონიერი მოსარგებლის სასარგებლოდ.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 1960 წლის 4 ნოემბერის №166ა ორდერით გ. კ-ის ოთხსულიან ოჯახს, მეუღლე - ლ. კ-ე და შვილები - მ. კ-ე და გ. კ-ე მიეცათ ოროთახიანი საცხოვრებელი ბინა, მდებარე: ქ. რუსთავი, ...ის ქ. №12, ბინა №9, დაკავების უფლება. მოსარჩელის მამა გ. კ-ე გარდაიცვალა 2001 წლის 10 იანვარს, ხოლო დედა - ლ. კ-ე - 2002 წლის 29 იანვარს.

2008 წლის 5 ივნისს გ. კ-ემ განცხადებით მიმართა თვითმმართველ ქ. რუსთავის მერიას კანონიერ სარგებლობაში არსებული ქ. რუსთავში, ...ის ქ. №12-ში, ბინა №9-ის საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნით. თვითმმართველი ქ. რუსთავის მერიის 2008 წლის 23 ივნისის №... ბრძანებით გ. კ-ის მოთხოვნა დაკმაყოფილდა და ოროთახიანი საცხოვრებელი ბინა, მდებარე: ქ. რუსთავი, ...ის ქ.№..., საერთო ფართი - 52.97 კვ.მ, მათ შორის საცხოვრებელი ფართი - 26.67 კვ.მ საკუთრებაში გადაეცა გ. კ-ეს, რის საფუძველზეც გაიცა 2008 წლის 23 ივლისის საკუთრების უფლების მოწმობა №....

სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს რუსთავის სარეგისტრაციო სამსახურის 2008 წლის 25 ივლისის №... გადაწყვეტილებით თვითმმართველი ქ. რუსთავის მერიის 2008 წლის 23 ივნისის №... ბრძანებისა და 2008 წლის 23 ივლისის საკუთრების უფლების მოწმობა №...-ის საფუძველზე გ. კ-ის საკუთრებაში დარეგისტრირდა ოროთახიანი საცხოვრებელი ბინა, მდებარე: ქ. რუსთავი, ...ის ქ.№..., საერთო ფართი - 52.97 კვ.მ.

საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 29 იანვრის N73 ბრძანებულების მიზნებიდან გამომდინარე, იმისათვის, რომ პირი მიჩნეულ იქნეს კანონიერ მოსარგებლედ, აუცილებელია შემდეგი ორი პირობის კუმულატიურად არსებობა: 1. პირს უნდა გააჩნდეს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული კანონიერი სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი (ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვ.) და 2. აღნიშნული დოკუმენტის საფუძველზე, იგი კანონიერად უნდა სარგებლობდეს ფართით. ამდენად, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კანონიერი მოსარგებლისათვის მოთხოვნილი ფართის პრივატიზების პროცესში კანონიერი სარგებლობის უფლების წარმომშობი სათანადო დოკუმენტაციის არსებობის შემთხვევაშიც კი, აუცილებელია არსებობდეს წესით განსაზღვრული მეორე წინაპირობაც - ფართით ფაქტობრივი სარგებლობა. შესაბამისად, საკუთრების უფლების მოპოვებისათვის აუცილებელია არა მხოლოდ მართლზომიერი სარგებლობის უფლების წარმოშობა, არამედ ამ უფლების რეალიზაციაც - ფართის ფაქტობრივი დაუფლება.

განსახილველ შემთხვევაში, სადავო არ არის ის გარემოება, რომ მესამე პირი - გ. კ-ე აკმაყოფილებს ზემოაღნიშნულ ორივე პირობას: იგი მოხსენებული იყო მამკვიდრებლის სახელზე გაცემულ ორდერში (შესაბამისად, გააჩნია სადავო ფართით სარგებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტი) და უწყვეტად სარგებლობდა ორდერში მითითებული ფართით. რაც შეეხება ორდერში მოხსენიებულ მოსარჩელე მ. კ-ეს, მართალია, იგი მითითებულია ბინის ორდერში, როგორც სადავო ფართის კანონიერი მოსარგებლე, მაგრამ როგორც ადმინისტრაციული ორგანოს განმარტებით, ასევე საქმეში წარმოდგენილი საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სამოქალაქო რეესტრის სააგენტოს საინფორმაციო-სამისამართო ბიუროს ცნობითაც დასტურდება, 1985 წლიდან მ. კ-ე რეგისტრირებულია ქ. თბილისის ...ში (ს.ფ. 28). ადმინისტრაციული წარმოებისას მოპასუხის მიერ დადგენილ იქნა, რომ გ. კ-ე უწყვეტად ფლობდა უძრავ ქონებას (განსხვავებით მ. კ-ისგან), ხოლო სამკვიდრო მიღებული ჰქონდა ფაქტობრივი მფლობელობით. ადმინისტრაციულმა ორგანომ სასამართლოში საქმის წარმოებისას ასევე მიუთითა, რომ იმ პერიოდისათვის მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, პირს არ ჰქონდა ერთდროულად ორი საცხოვრებელი სახლის არჩევის შესაძლებლობა. მუდმივ საცხოვრებლად სხვა ადგილზე გადასვლის შემთხვევაში პირი კარგავდა ფართზე უფლებას საცხოვრებელი სახლის ქირავნობის ხელშეკრულება კი ითვლებოდა მოშლილად, შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს განმარტებით, მოსარჩელეს ფართზე საკუთრების უფლების მოთხოვნა დაკარგული ჰქონდა.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 2.1 მუხლის „კ“ ქვეპუნქტიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული წარმოება, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებასა და გამოცემასთან დაკავშირებული წესების ერთობლიობაა. წარმოების სრულყოფილად ჩატარება კი, განაპირობებს შესაბამისი აქტის დასაბუთებულობას. წერილობით გამოცემულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში მითითებული უნდა იყოს ის სამართლებრივი და ფაქტობრივი წინაპირობები, რომელთა საფუძველზეც იგი გამოიცა. ადმინისტრაციული წარმოების სახეები და მათი განხორციელების წინასწარ გაწერილი პროცედურები ემსახურება მთავარ მიზანს - აქტის მიღების პროცესში დაცულ იქნეს თანაზომიერების, კანონის წინაშე თანასწორობის, უფლებამოსილების კანონის საფუძველზე განხორციელების, საქმის მიუკერძოებლად გადაწყვეტის, საქვეყნოობისა და ანგარიშვალდებულების პრინციპები. ადმინისტრაციული წარმოება ემყარება არა შეჯიბრებითობის, არამედ ინკვიზიციურობის პრინციპს, რა პირობებშიც, ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება - დაასაბუთოს მიღებული გადაწყვეტილება, უნდა ეფუძნებოდეს მყარ მოცემულობას: ადმინისტრაციულმა ორგანომ გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებების ყოველმხრივი, სრული, ობიექტური გამოკვლევის საფუძველზე და მათი შეჯერების გზით სამართლებრივი შედეგი დააფუძნოს შესაბამის სამართლებრივ ნორმებს. თავის მხრივ, საპროცესო კანონმდებლობით სასამართლოს მინიჭებული აქვს კომპეტენცია, შეამოწმოს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ჩატარებული წარმოების შედეგის - ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერება და შეაფასოს, გამოცემულია თუ არა სადავო აქტი ზაკ-ის 96-ე მუხლის შესაბამისად, საკითხის გადაწყვეტისათვის აუცილებელი ყველა გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად. „..ადმინისტრაციული კანონმდებლობით განსაზღვრული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის დასაბუთებულად მიჩნევისათვის საკმარისი არ არის დასაბუთების მხოლოდ ფორმალურად არსებობა. გადამწყვეტია, რომ დასაბუთება იყოს შედეგის მიმართ შინაარსობრივად ადეკვატური, სათანადო, რელევანტური..“ (სუსგ Nბს-1012(კ-18), 20.06.2019წ.).

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, ადმინისტრაციული ორგანო გადაწყვეტილების მიღების პროცესში არ უნდა შემოიფარგლოს ზოგადი განმარტებებით, მიღებული გადაწყვეტილება უნდა შეიცავდეს მნიშვნელოვან გარემოებებზე მითითებას. მოცემულ შემთხვევაში სადავო აქტი არ შეიცავს მითითებას იმ მოსაზრებებსა და გარემოებებზე, რომლებსაც ადმინისტრაციული ორგანო დაეყრდნო გადაწყვეტილების მიღების დროს, რაც აქტის დასაბუთებისათვის კანონით დადგენილ სტანდარტს არ პასუხობს. მხოლოდ 1960 წლის 4 ნოემბერის №166ა ორდერზე მითითება აქტის კანონიერების დასადასტურებლად არ არის საკმარისი. ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილების მართლზომიერება და დასაბუთებიდან უნდა ირკვეოდეს თუ რა ფაქტობრივ და სამართლებრივ საფუძვლებს ემყარება მიღებული გადაწყვეტილება. დაინტერესებული მხარისთვის გასაგები უნდა იყოს, რა საფუძველზე დაყრდნობით იქნა მიღებული კონკრეტული გადაწყვეტილება, რამეთუ ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება სამართლიანობისა და კანონიერების განცდას უნდა ქმნიდეს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მართებულია ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრება სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე სადავო აქტის ბათილად ცნობის შესახებ, სადავო საკითხის განხილვისას ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო სრულფასოვნად გამოეყენებინა მინიჭებული უფლებამოსილება და გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის დასაბუთებაში მიეთითებინა საკითხის უარყოფითად გადაწყვეტისათვის ყველა არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივ გარემოებაზე.

ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ შემთხვევაში, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, შესაბამისად, ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით,

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 ივლისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: ბ. სტურუა

მ. ვაჩაძე

გ. აბუსერიძე