№ბს-160(კ-22) 11 მაისი, 2022 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

გენადი მაკარიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ქეთევან ცინცაძე, თამარ ოქროპირიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ნ.თ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 30 ნოემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე (მოწინააღმდეგე მხარე - ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერია; სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო (სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის ქვემო ქართლის რეგიონული ოფისი); მესამე პირი - თ.ქ-ი).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. 2020 წლის 28 ივლისს ნ.თ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის ქვემო ქართლის რეგიონული ოფისისა და ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ.

მოსარჩელემ მოითხოვა: ა) ბათილად იქნეს ცნობილი ქ. რუსთავის მერიის 04.03.1994 წლის №131 განკარგულება იმ ნაწილში, რომლის თანახმადაც თ.ქ-ს გაუფორმდა მიწის ნაკვეთი №... მე-18. 19 მკრ-ში; ბ) ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 29.01.2016 წლის №... გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც თ.ქ-ს გაუფორმდა მიწის ნაკვეთი №.. მე-... ... მკრ-ში, საკადასტრო კოდით ...

სარჩელის თანახმად, ქ. რუსთავის გამგეობის 1992 წლის 6 მაისის №139 გადაწყვეტილებით ნ.თ-ს (მოსარჩელე) გაუფორმდა მე-... მკრ-ნში მდებარე 600 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი №... ინდივიდუალური ბინათმშენებლობისათვის. 2019 წლის 24 სექტემბერს მოსარჩელემ მიმართა საჯარო რეესტრს და მოითხოვა მის მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის საკუთრების რეგისტრაცია. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 15 ნოემბრის №... გადაწყვეტილებით სარეგისტრაციო წარმოება შეწყდა, მოსარჩელეს უარი ეთქვა რეგისტრაციაზე, რადგან ადგილი ჰქონდა ზედდებას მიწის ნაკვეთზე საკადასტრო კოდით ... როგორც აღმოჩნდა, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 29.01.2016 წლის №... გადაწყვეტილებით მოსარჩელის კუთვნილი მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირებულია საკუთრების უფლებით მოქალაქე თ.ქ-ის სახელზე. რეგისტრაციის საფუძვლად მითითებულია №131 განკარგულება მიწის ნაკვეთის გამოყოფის შესახებ, დამოწმების თარიღი 25.09.2006, ქალაქ რუსთავის მერია. განკარგულება №131 გაცემულია 1994 წლის 4 მარტს, რომლიდანაც ირკვევა, რომ თ.ქ-ს გაუფორმდა ნაკვეთი №..., მე-... ... მკრ-ში, 450 კვ. მეტრი რუსთავის მერიამ 1994 წელს თ.ქ-ს გაუფორმა იგივე მიწის ნაკვეთი, რაც მოსარჩელეს ჰქონდა გაფორმებული ქ. რუსთავის გამგეობის 1992 წლის 6 მაისის №139 გადაწყვეტილებით. შესაბამისად, ქ. რუსთავის მერიის 1994 წლის 4 მარტის №131 განკარგულება და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 29.01.2016 წლის №... გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება კანონს და საქართველოს კონსტიტუციას, უხეშად არღვევს მოსარჩელის კანონიერ უფლებას და ინტერესს.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2020 წლის 3 აგვისტოს განჩინებით ადმინისტრაციულ საქმეში მესამე პირად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად ჩართულ იქნა თ.ქ-ი.

2020 წლის 18 სექტემბერს ნ.თ-მა დაზუსტებული სარჩელით მიმართა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს და მოითხოვა: ა) ბათილად იქნეს ცნობილი ქ. რუსთავის მერიის 04.03.1994 წლის №131 განკარგულება იმ ნაწილში, რომლის თანახმადაც თ.ქ-ს გაუფორმდა მიწის ნაკვეთი №... მე-... ... მკრ-ში; ბ) ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 29.01.2016 წლის №... გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც თ.ქ-ს გაუფორმდა მიწის ნაკვეთი №... მე-... ... მკრ-ში, საკადასტრო კოდით ...; გ) დაევალოს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს გამოსცეს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომლის თანახმადაც ქ. რუსთავის გამგეობის 1992 წლის 6 მაისის №139 გადაწყვეტილების საფუძველზე ნ.თ-ის სახელზე განხორციელდება მიწის ნაკვეთი №...-ის (მის: ქ. რუსთავი, მე-... მკრ-ნი, 600 კვ.მ.) რეგისტრაცია საკუთრების უფლებით (საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს №... სარეგისტრაციო წარმოების შესაბამისად).

2. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილებით ნ.თ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო საჩივრით გასაჩივრდა მოსარჩელის მიერ.

3. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 30 ნოემბრის განჩინებით ნ.თ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელი დარჩა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილება.

პალატის მითითებით, პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასების საგანს წარმოადგენდა დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების პირობებში, ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერის მიერ რამდენად კანონშესაბამისად გაიცა 1994 წლის 4 მარტს №131 განკარგულება მოქალაქეებისათვის ინდ. ბინათმშენებლობისათვის მიწის ნაკვეთების გამოყოფის შესახებ თ.ქ-ის ნაწილში, ვინაიდან, როგორც აპელანტი მიუთითებდა, თ.ქ-ისთვის გადაცემული ნაკვეთი ქ. რუსთავის გამგეობის მიერ უკვე განკარგული იყო 1992 წლის 6 მაისის №139 გადაწყვეტილების საფუძველზე, რომლითაც ნ.თ-ს გაუფორმდა ქალაქ რუსთავში მე-... მ/რ-ში მდებარე №... მიწის ნაკვეთი ინდივიდუალური ბინათმშენებლობისათვის.

სააპელაციო პალატის შეფასებით საქმეში წარმოდგენილი ქალაქ რუსთავის გამგეობის 1992 წლის 6 მაისის №139 გადაწყვეტილებიდან დგინდებოდა, რომ კოოპერატიული ბინების აღრიცხვაზე მდგომი მოქალაქეებისათვის განხორციელდა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობისათვის მიწის ნაკვეთების გამოყოფა, რომლის თანახმად, ნ.თ-ს, რომელიც აღრიცხვაზე იმყოფებოდა 1981 წლიდან, როგორც მარტოხელა დედა, გაუფორმდა ქალაქ რუსთავში მე-... მ/რ-ში მდებარე №... მიწის ნაკვეთი ინდივიდუალური ბინათმშენებლობისათვის. საქმეში ასევე წარმოდგენილი იყო ამავე ნაკვეთზე გაცემული სადავო აქტი - ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერის მიერ 1994 წლის 4 მარტს მიღებული №131 განკარგულება მოქალაქეებისათვის ინდ. ბინათმშენებლობისათვის მიწის ნაკვეთების გამოყოფის შესახებ, რომლითაც მეტალურგიული კომბინატის ადმინისტრაციის 1994 წლის გადაწყვეტილებით, №... მიწის ნაკვეთი მდებარე მე-.., მე-... მ/რ-ში, 450.00 კვ.მ. ფართით, გაუფორმდა თ.ქ-ს (მცხოვრები მე-... მ/რ-ში, ...-ში, ფართობით 17.27 კვ.მ, 4 სული - თვითონ, მეუღლე, 2 შვილი), რომელიც საბინაო აღრიცხვაზე იმყოფებოდა 1989 წლიდან პედაგოგთა შორის.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქალაქ რუსთავის გამგეობის 1992 წლის 6 მაისის №139 გადაწყვეტილებითა და ქალაქ რუსთავის მერის 1994 წლის 4 მარტის №131 განკარგულებით, ერთ შემთხვევაში, ნ.თ-ს, ხოლო, მეორე შემთხვევაში, თ.ქ-ს სარგებლობის უფლებით გადაეცათ ერთი და იგივე №... მიწის ნაკვეთი.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, მიწის კოდექსის 38-ე მუხლით გათვალისწინებული იყო მოქალაქეთა მიწათსარგებლობის უფლების შეწყვეტის საფუძვლები, რომლის თანახმად, მოქალაქეთა უფლება ისარგებლონ მათთვის გამოყოფილი მიწის ნაკვეთით შეწყდებოდა სხვადასხვა შემთხვევებში, მათ შორის, მიწის ნაკვეთის ზედიზედ ორი წლის განმავლობაში გამოუყენებლობის გამო ან მისი არა იმ მიზნით გამოყენებისთვის, რისთვისაც იგი იქნა გამოყოფილი. ამასთან, ამავე კოდექსის 113-ე მუხლის საფუძველზე, მოქალაქეებს ინდივიდუალური საბინაო მშენებლობისათვის მიწის ნაკვეთები ეძლეოდათ იმ პირობითა და წესით, რომელიც დადგენილი იყო სსრ კავშირის და საქართველოს სსრ კანონმდებლობით.

პალატამ უდავოდ მიიჩნია ის გარემოება, რომ ნ.თ-ისთვის მიწის მიზომვა და სადავო მიწის ნაკვეთის გამოყოფა მოხდა კონკრეტული მიზნით - ინდივიდუალური ბინათმშენებლობისათვის, რაც მის მიერ არ განხორციელებულა. შესაბამისად, მოსარჩელის მიერ დაცული არ იქნა რა მიწით სარგებლობის ძირითადი პირობები, მოპასუხის მხრიდან მიწის ნაკვეთის სარგებლობის უფლებით განმეორებით განკარგვა და თ.ქ-ისთვის გადაცემა მოხდა კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, ვინაიდან ქალაქ რუსთავის მერი მიწის კოდექსის საფუძველზე წარმოადგენდა შესაბამის უფლებამოსილ ორგანოს, რომელსაც ჰქონდა შესაძლებლობა ქალაქ რუსთავში მე-...მ/რ-ში მდებარე №... მიწის ნაკვეთით, როგორც უკვე თავისუფალი უძრავი ნივთით, კვლავ დაეკმაყოფილებინა საბინაო აღრიცხვაზე მყოფი სხვა პირი.

პალატის განმარტებით ქალაქ რუსთავის მერის 1994 წლის 4 მარტის №131 განკარგულება იყო აღმჭურველი ხასიათის. მოსარჩელე მხარეს ქალაქ რუსთავის გამგეობის 1992 წლის 6 მაისის №139 გადაწყვეტილების საფუძველზე იურიდიული მნიშვნელობის მქონე რაიმე მოქმედება არ განუხორციელებია და საკუთრების უფლების რეგისტრაციის ინტერესი მხოლოდ 27 წლის შემდგომ 2019 წელს, გამოხატა, მაშინ, როდესაც სადავო აღმჭურველი აქტის საფუძველზე მესამე პირის - თ.ქ-ის მიერ განხორციელებული იყო იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედება და სადავო მიწის ნაკვეთზე საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული იყო მისი საკუთრების უფლება.

პალატამ აღნიშნა, რომ თ.ქ-ისთვის მიწის ნაკვეთის გაფორმების თაობაზე სადავო აქტი გამოცემული იყო 1994 წელს, ხოლო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი ამოქმედდა 2000 წლის პირველი იანვრიდან, რომლითაც კანონმდებელმა პირდაპირ და არაორაზროვნად დაადგინა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის დროში მოქმედების პრინციპი და წესი აღმჭურველ აქტებთან მიმართებით. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 218-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, არ შეიძლება ამ კოდექსის ამოქმედებამდე გამოცემული ან დადასტურებული აღმჭურველი ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ან ძალადაკარგულად გამოცხადება, თუ პირმა განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის რაიმე ქმედება ამ აქტის საფუძველზე, გარდა ამ კოდექსის მე-60 მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით და 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“, „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. პალატის შეფასებით ადგილი არ ჰქონდა ამ ნორმით განსაზღვრულ საგამონაკლისო შემთხვევებს.

სააპელაციო პალატის მოსაზრებით პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ შეფასების საგანს წარმოადგენდა ის გარემოება, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში მესამე პირის - თ.ქ-ის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაცია თუ რამდენად ქმნიდა ,,საჯარო რეესტრის შესახებ’’ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული საკუთრების უფლების რეგისტრაციის სათანადო საფუძველს.

თ.ქ-მა 2016 წლის 25 იანვარს სარეგისტრაციო განაცხადით მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ უძრავ ნივთზე - ქ. რუსთავი, მე-... მ/რ-ის მიმდებარე ტერიტორია, №... არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 450.00 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე, საკუთრების უფლების რეგისტრაცია მოითხოვა. თ.ქ-მა აღნიშნულ განცხადებას დაურთო 2006 წლის 25 სექტემბრის საარქივო ამონაწერი ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერის მიერ 1994 წლის 4 მარტს გაცემული №131 განკარგულებიდან, რის შედეგადაც მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ 2016 წლის 29 იანვარს მიღებული იქნა №... რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება და გაიცა შესაბამისი ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან. უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების დასარეგისტრირებლად მარეგისტრირებელმა ორგანომ იხელმძღვანელა თ.ქ-ისთვის მიწის სარგებლობაში გადაცემის დამადასტურებელი დოკუმენტით, რაც საკმარის საფუძველს ქმნიდა, სადავო უძრავ ნივთზე თ.ქ-ს დაერეგისტრირებინა საკუთრების უფლება. მარეგისტრირებელი ორგანოსთვის არ იყო ცნობილი ნ.თ-ის სახელზე გაცემული ქალაქ რუსთავის გამგეობის 1992 წლის 6 მაისის №139 გადაწყვეტილების არსებობის თაობაზე, რამეთუ აღნიშნული სარგებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტი მოსარჩელეს არ ჰქონდა წარდგენილი არც ტექნიკური აღრიცხვის არქივში.

სააპელაციო პალატის შეფასებით საჯარო რეესტრისთვის თ.ქ-ის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის დროს არ არსებობდა სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერებისა ან/და უარის თქმის რაიმე საფუძველი, რის გამოც მართებულად იქნა მიღებული რეგისტრაციის შესახებ დადებითი გადაწყვეტილება.

4. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 30 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ.თ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობას (მეორე და მესამე სასარჩელო მოთხოვნები) მოსარჩელე მოითხოვდა როგორც პირველი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების სამართლებრივ შედეგს, რადგან ცალკე აღებული მხოლოდ პირველი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება ვერ უზრუნველყოფდა მისი დარღვეული უფლების აღდგენას, ვერ დადგებოდა იურიდიული შედეგი - სადავო მიწის ნაკვეთის რეგისტრაცია მოსარჩელის სახელზე. მეორე და მესამე სასარჩელო მოთხოვნა მოსარჩელეს წარმოდგენილი ჰქონდა რიგითობით პირველი სასარჩელო მოთხოვნის შემდეგ და განცალკევებულად (პირველი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების გარეშე) ამ სასარჩელო მოთხოვნების მიმართ ინტერესი არ გააჩნია.

კასატორი აღნიშნავს, რომ მიწის კოდექსის 38-ე მუხლის დათქმა, რომლის თანახმად მოქალაქეთა უფლება ისარგებლონ მათთვის გამოყოფილი მიწის ნაკვეთით შეწყდებოდა სხვადასხვა შემთხვევებში, მათ შორის, მიწის ნაკვეთის ზედიზედ ორი წლის განმავლობაში გამოუყენებლობის გამო ან მისი არა იმ მიზნით გამოყენებისთვის, რისთვისაც იგი იქნა გამოყოფილი, მოცემულ შემთხვევაში გამოყენებული ვერ იქნება, რადგან ნ.თ-ზე მიწის ნაკვეთის გამოყოფა მოხდა ქ. რუსთავის გამგეობის 1992 წლის 6 მაისის №139 გადაწყვეტილებით, ხოლო თ.ქ-ზე - ქ. რუსთავის მერიის 04.03.1994 წლის №131 განკარგულებით, ანუ როდესაც 2 წელი გასული არ იყო. ამასთან საყურადღებოა, რომ კანონმდებელი მიუთითებდა შესაძლო შეწყვეტაზე („შეიძლება შეწყდეს“), რაც ნიშნავს, რომ შეწყვეტა ავტომატურად არ ხდება. კანონი ასევე არ მიუთითებდა, რომ „გამოუყენებლობა“ გულისხმობს ბინის არ აშენებას (თ.ქ-საც არ აუშენებია გამოყოფილ მიწაზე სახლი 1994-1996 წლებში, მაგრამ ეს გარემოება არ გამხდარა მისთვის მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე უარის თქმის საფუძველი). ქ. რუსთავის გამგეობის 1992 წლის 6 მაისის №139 გადაწყვეტილებაში არ არის მითითებული რაიმე პირობა ან ვალდებულება. ყოველივე ზემოაღნიშნული კი ცხადყოფს, რომ ნ.თ-ს გამოყოფილ მიწის ნაკვეთზე 2 წლის განმავლობაში ინდივიდუალური ბინის აშენების ვალდებულება არ ჰქონდა. ამასთან, საქართველოს სსრ მიწის კოდექსის 113-ე მუხლის თანახმად, მოქალაქეებს მიწის ნაკვეთები ინდივიდუალური ბინათმშენებლობისათვის ეძლეოდათ უვადო სარგებლობაში.

კასატორი მიუთითებს საქართველოს სსრ მიწის კოდექსის 39-ე მუხლზე და განმარტავს, რომ არ არსებობს ნ.თ-ზე მიწის ნაკვეთის გამოყოფის შესახებ ქ. რუსთავის გამგეობის 1992 წლის 6 მაისის №139 გადაწყვეტილების გაუქმების დამადასტურებელი მტკიცებულება. სააპელაციო სასამართლომ შეფასების გარეშე დატოვა ის გარემოება, რომ ვიდრე ახალ მოსარგებლეზე გაფორმდებოდა სადავო მიწის ნაკვეთი უნდა მომხდარიყო ძველი მფლობელისაგან მისი ჩამორთმევა.

კასატორის განმარტებით, იგი არ იყო თ.ქ-ის მსგავსად საბინაო აღრიცხვაზე მყოფი პირი, არამედ იმყოფებდა კოოპერატიული ბინების აღრიცხვაზე 1981 წლიდან და რამდენადაც მისი დაკმაყოფილება ვერ მოხდა, სანაცვლოდ გადაეცა მიწის ნაკვეთი ინდივიდუალური ბინათმშენებლობისათვის. საქართველოს მინისტრთა საბჭოს 1982 წლის 20 სექტემბრის №644 დადგენილება ეძღვნება კოოპერატიულ ბინათმშენებლობას, სახელმწიფოს ვალდებულებებს მოქალაქეთა დაუკმაყოფილებლობის შემთხვევაში და სწორედ ამ დადგენილების საფუძველზე გადაეცა მოსარჩელეს მიწის ნაკვეთი. ქ. რუსთავის მერს უფლება არ ჰქონდა უკვე განკარგული მიწის ნაკვეთი სხვა პირისთვის გადაეცა. სააპელაციო სასამართლო თ.ქ-ზე გამოცემულ ქ. რუსთავის მერიის 04.03.1994 წლის №131 განკარგულებას მიიჩნევს იმ აღმჭურველ ადმინისტრაციულ აქტად, რომლის ბათილად გამოცხადება არ შეიძლება. თუმცა საყურადღებოა, რომ მოსარჩელე სადავოდ ხდის მხოლოდ კონკრეტულად მისი მიწის ნაკვეთის მესამე პირისთვის მიკუთვნებას. ამასთან, ქ. რუსთავის მერიის 04.03.1994 წლის №131 განკარგულება არაუფლებამოსილი პირის მიერ გაცემული აღმჭურველი აქტია, თუმცა ნ.თ-ის სარჩელი, რომლითაც იგი ითხოვდა სადავო გადაწყვეტილების არარა აქტად ცნობას, სასამართლომ დაუშვებლად ცნო.

5. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 25 თებერვლის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ნ.თ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ.თ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ საქართველოს მინისტრთა საბჭოს 1982 წლის 20 სექტემბრის №644 დადგენილების საფუძველზე, ქალაქ რუსთავის გამგეობის 1992 წლის 6 მაისის №139 გადაწყვეტილებით კოოპერატიული ბინების აღრიცხვაზე მდგომი მოქალაქეებისათვის განხორციელდა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობისათვის მიწის ნაკვეთების გამოყოფა, მათ შორის ნ.თ-ს, რომელიც აღრიცხვაზე იმყოფებოდა 1981 წლიდან, როგორც მარტოხელა დედა, გაუფორმდა ქალაქ რუსთავში მე-... მ/რ-ში მდებარე №..., 600 კვ.მ მიწის ნაკვეთი ინდივიდუალური ბინათმშენებლობისათვის (ტ.1. ს.ფ. 16).

ასევე დადგენილია, რომ 2006 წლის 25 სექტემბერს გაიცა საარქივო ამონაწერი №12/244, რომლის თანახმად ქალაქ რუსთავის მერის 1994 წლის 4 მარტის №131 განკარგულების საფუძველზე, მეტალურგიული კომბინატის ადმინისტრაციის 1994 წლის გადაწყვეტილებით მიწის ნაკვეთები გაუფორმდათ მათ თანამშრომლებს, მათ შორის თ.ქ-ს, რომელიც საბინაო აღრიცხვაზე იყო 1989 წლიდან, გაუფორმდა ნაკვეთი №... მე-... ... მ/რ-ში ფართით 450 კვ.მ. (ს.ფ. 23).

მხარეთა შორის დავას არ იწვევს ის გარემოება, რომ ქალაქ რუსთავის გამგეობის 1992 წლის 6 მაისის №139 გადაწყვეტილებითა და ქალაქ რუსთავის მერის 1994 წლის 4 მარტის №131 განკარგულებით, ერთ შემთხვევაში, ნ.თ-ს, ხოლო, მეორე შემთხვევაში, თ.ქ-ს სარგებლობის უფლებით გადაეცათ ერთი და იგივე №... მიწის ნაკვეთი.

დადგენილია, რომ 2016 წლის 25 იანვარს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს №... სარეგისტრაციო განაცხადით მიმართა თ.ქ-მა მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. განცხადებას დართული ჰქონდა 2006 წლის 25 სექტემბერს გაცემული საარქივო ამონაწერი. 2016 წლის 29 იანვარს მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ მიღებულ იქნა №... რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება, რომლითაც „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება თ.ქ-ის მოთხოვნის დაკმაყოფილების თაობაზე და გაიცა შესაბამისი ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან (ტ.1. ს.ფ. 94-101, 102, 134).

,,საჯარო რეესტრის შესახებ’’ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის ,,თ’’ ქვეპუნქტის თანახმად (სადავო რეგისტრაციის დროს მოქმედი რედაქცია), რეგისტრაცია არის ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე ამ კანონით განსაზღვრული უფლების, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის და საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის, უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლებასთან დაკავშირებული ვალდებულების წარმოშობის, მათში ცვლილებისა და მათი შეწყვეტის, უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების მიტოვების, მიწის მიზნობრივი დანიშნულების და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის კატეგორიის შეცვლის, ტყის ფონდის საზღვრის დადგენის და მასში ცვლილების, გეოგრაფიული ობიექტების, მათი კომპლექსებისა და ნაწილების ნუმერაციის და მათ შესახებ მონაცემების, ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლების სუბიექტისა და ობიექტის საიდენტიფიკაციო მონაცემების, მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონითა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული სავალდებულო სარეგისტრაციო მონაცემების, მათში ცვლილებისა და მათი შეწყვეტის, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებისა და კომანდიტური საზოგადოების პარტნიორთა წილებზე საკუთრების უფლების შეზღუდვასთან დაკავშირებული ვალდებულებების წარმოშობის, მათში ცვლილებისა და მათი შეწყვეტის შესახებ მონაცემთა აღრიცხვა შესაბამის რეესტრში, რეგისტრაციის თაობაზე გადაწყვეტილების მიღებით;

,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, რეგისტრაცია წარმოებს უშუალოდ სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტების, აგრეთვე ამ დოკუმენტაციის სათანადო წესით შექმნილი ელექტრონული ასლების საფუძველზე, ხოლო ამ კანონის მე-2 მუხლის „კ“ პუნქტის მიხედვით, სარეგისტრაციო დოკუმენტი არის სამართლებრივი აქტი, რომელიც უშუალოდ წარმოშობს ამ კანონით განსაზღვრული რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას.

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო იღებს რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილებას, თუკი არ არსებობს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების, სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის ან რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილებების მიღების საფუძვლები („საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 21-ე, 22–ე და 23-ე მუხლები).

აღნიშნულიდან გამოდმინარე საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოთა დასკვნას, რომ მოცემულ შემთხვევაში თ.ქ-ის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაცია, მათ შორის საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი სრულიად საკმარისი იყო მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილების მისაღებად.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ზემოხსენებული გადაწყვეტილებების გამოცემის დროისათვის მოქმედი საქართველოს სსრ მიწის კოდექსის 38-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, მოქალაქეთა მიწათსარგებლობის უფლების შეწყვეტის საფუძველს წარმოადგენდა მოქალაქის მიერ ამ მიწის ორ წელზე მეტი ხნის მანძილზე გამოუყენებლობა. მოცემულ შემთხვევაში საქმეში არ არის წარმოდგენილი რაიმე სახის მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდებოდა, რომ მოსარჩელე დაეუფლა ქალაქ რუსთავის გამგეობის 1992 წლის 6 მაისის №139 გადაწყვეტილებით მისთვის გამოყოფილ მიწას. მან მხოლოდ 2019 წელს გამოხატა საკუთრების უფლების რეგისტრაციის ინტერესი, მაშინ როდესაც თ.ქ-ის საკუთრების უფლება სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში უკვე რეგისტრირებული იყო. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოთა დასკვნას, რომ მოსარჩელისათვის შეწყვეტილია საბჭოთა კანონმდებლობით განსაზღვრული მიწით სარგებლობის უფლება, რაც თავის მხრივ საფუძველს აცლის მესამე პირის სასარგებლოდ გამოცემული აღმჭურველი აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნას. საყურადღებოა, რომ გასაჩივრებული აქტი წარმოადგენს აღმჭურველ ადმინისტრაციულ აქტს, რომლებიც გამოცემულია სზაკ-ის ამოქმედებამდე და ისიც უდავოა, რომ ამ აქტის საფუძველზე თ.ქ-მა განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ქმედებები, რაც გამოიხატა საკუთრების უფლების დარეგისტრირებაში.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ.თ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 30 ნოემბრის განჩინება;

3. ნ.თ-ს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მ.ა-ის (პ/ნ ...) მიერ 08.02.2022წ. N1 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: გ. მაკარიძე

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

თ. ოქროპირიძე