საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-196(კ-22) 28 სექტემბერი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

გოჩა აბუსერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ბიძინა სტურუა

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) - ნ.რ-ი

პროცესუალური მოწინააღმდეგე (მოპასუხე) - სსიპ ქონების მართვის სააგენტო, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია, შპს „ ბ...“;

მესამე პირი - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 13 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, ადმინისტრაციული ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

ნ.რ-მა 2018 წლის 05 ნოემბერს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას და მოპასუხეთა წრისა და სასარჩელო მოთხოვნების დაზუსტების შემდგომ საბოლოოდ მოპასუხეებად მიუთითა სსიპ ქონების მართვის სააგენტო, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია, შპს „ ბ...“ და მოითხოვა: ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2011 წლის 17 ნოემბრის №...წერილის ბათილად ცნობა, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული განსაზღვრული უძრავი ქონების ელექტრონული აუქციონის ფორმით პრივატიზების შესახებ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2018 წლის 08 მაისის №ბ61.01181284 ბრძანების ბათილად ცნობა; ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2018 წლის 30 მაისის პირობების გარეშე გამოცხადებული აუქციონის №... ხელშეკრულების ბათილად ცნობა; ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2018 წლის 27 ივნისის №... საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის ბათილად ცნობა; ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2018 წლის 04 დეკემბრის №1991 განკარგულების ბათილად ცნობა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისათვის ნ.რ-ის სახელზე საკუთრების მოწმობის გამოცემის დავალება, უძრავ ნივთზე, მდებარე: ქ. თბილისი, ... მე-3 მ/რ, კორპუსი №1-ის მიმდებარედ მდებარე 640 კვ/მ მიწის ნაკვეთზე (ნაკვეთის ნომერი ...) ს/კ №...

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 23 იანვრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, ადმინისტრაციულ საქმეში მესამე პირად ჩაება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია.

მოსარჩელე მხარემ 2018 წლის 13 ნოემბერს წარადგინა შუამდგომლობა და სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების სახით მოითხოვა: ქ. თბილისში, ...ში, მე-3 მ/რ, კორპუსი 1-ის მიმდებარედ მდებარე №... ნაკვეთზე, №... საკადასტრო კოდით შპს „ბ...ს“ სახელზე რიცხულ უძრავ ქონებაზე ყადაღის დადება, ასევე შპს „ბ...სთვის“ ზემოაღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე მდებარე შენობა-ნაგებობის და ღობის დემონტაჟის აკრძალვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 14 ნოემბრის განჩინებით ნ.რ-ის შუამდგომლობა სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენების თაობაზე, ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; შპს „ბ...ს“ აეკრძალა მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთის, მდებარე: ქ. თბილისი, დასახლება ..., მე-3 მ/რ, კორპუსი 1-ის მიმდებარედ, ნაკვეთი №..., საკადასტრო კოდი №..., გასხვისება და იპოთეკით დატვირთვა. შპს „ბ...ს“ აეკრძალა აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე არსებული შენობა-ნაგებობის და ღობის დემონტაჟი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 14 ნოემბრის განჩინებაზე 2018 წლის 12 დეკემბერს საჩივარი წარადგინა შპს „ბ...ს“ დირექტორმა და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის უზრუნველყოფის გამოყენების შესახებ შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 19 აპრილის განჩინებით, შპს „ბ...ს“ საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 14 ნოემბრის განჩინება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2019 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებით ნ.რ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 14 ნოემბრის განჩინებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება, რომლითაც შპს „ბ...ს“ აეკრძალა მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის, მდებარე: ქ. თბილისი, დასახლება ..., მე-3 მ/რ, კორპუსი 1-ის მიმდებარედ, ნაკვეთი №..., საკადასტრო კოდი №..., გასხვისება და იპოთეკით დატვირთვა; ასევე, შპს „ბ...ს“ აეკრძალა აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე არსებული შენობა-ნაგებობის და ღობის დემონტაჟი. დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 13 ივლისის განჩინებით ნ.რ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 13 ივლისის განჩინება მისი გაუქმებისა და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით, საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ.რ-მა.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლოს მიერ არასწორად შეფასდა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, შესაბამისად, მიღებული გადაწყვეტილება იურიდიულად დაუსაბუთებელია და სახეზეა მისი გაუქმების წინაპირობები.

კასატორი დეტალურად მიუთითებს საქმის ფაქტობრივ გარემოებებზე და განმარტავს, რომ ქ. თბილისში, ...ის დასახლებაში, 3 მ/რ, კორპუსი 1-ის მიმდებარედ მდებარე №... მიწის ნაკვეთს უფლების დამდგენი დოკუმენტის გარეშე ფლობს 1998 წლიდან, სადაც ასევე აშენებული აქვს კაპიტალურ სახლი. მისივე განმარტებით, სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის თაობაზე საჯარო რეესტრში 2016 წლის 11 აგვისტოს წარდგენილი №... განცხადება არ დაკმაყოფილდა იმ მოტივით, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ მარეგისტრირებელ ორგანოში 2018 წლის 02 თებერვალს წარადგინა №... წერილი და 2018 წლის 29 იანვრის №198 განკარგულება, ნ.რ-ისთვის თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის შესახებ, თუმცა საქმეში არსებული მასალებით დადასტურებულია უძრავი ქონების დაკანონების მიზნით 2007 წლიდან არაერთი მტკიცებულების მოპოვება როგორც საჯარო რეესტრიდან, ასევე ქ. თბილისის მერიიდან. კასატორის მოსაზრებით, სადავო ქონების 1999 წლიდან ფლობა, სარგებლობა და ამავე საცხოვრებელში მუდმივად ცხოვრება დასტურდება არაერთი მტკიცებულებით, მათ შორის, ამავე მისამართზე მდებარე მე-2 კორპუსის თავმჯდომარის სახელზე, 2008 წლის 01 ოქტომბრის წერილით. ამასთან, 2008 წლის 29 ივნისიდან რეგისტრირებულია თელასის აბონენტად №..., ასევე, კომპანია თბილისის წყლის აბონენტად. მარეგისტრირებელ ორგანოში წარდგენილ არაერთ განცხადებაზე თანდართული საკადასტრო აზომვითი ნახაზითა და ელ. ვერსიით მისთვის ცნობილი იყო, რომ მიწის ნაკვეთზე იდგა კაპიტალური შენობა-ნაგებობა, მიუხედავად ამისა, აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე 2011 წლის 21 ნოემბრიდან ... საკადასტრო კოდით დარეგისტრირდა სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს საკუთრების უფლება, სადაც არ ფიქსირდება შენობა-ნაგებობის არსებობა.

კასატორის განმარტებით, მისთვის ცნობილი გახდა, რომ იგეგმებოდა სადავო ქონების აუქციონის წესით გასხვისება, რის გამოც 2017 წლის 28 ივლისს და განმეორებით 2017 წლის 11 აგვისტოს, განცხადებით მიმართა სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს და მოითხოვა არ მომხდარიყო აღნიშნული უძრავი ქონების გატანა აუქციონზე, ვინაიდან, ქონება 1999 წლიდან იყო მის მფლობელობასა და სარგებლობაში და მიმდინარეობდა ამ ქონების ლეგალიზაცია/დაკანონება, რაც მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ არ გაითვალისწინა და შპს „ბ...სთან“ პირობების გარეშე გამოცხადებული აუქციონის ხელშეკრულება გააფორმა 2018 წლის 30 მაისს, ხოლო საკუთრების დამადასტურებელია №... მოწმობა გაიცა 2018 წლის 27 ივნისს, შესაბამისად, კასატორი მიიჩნევს, რომ უკანონოდ განიკარგა მის მიერ თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი და მასზე არსებული საცხოვრებელი შენობა-ნაგებობა.

კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა, მის მიერ წლების მანძილზე შეტანილი განცხადება-საჩივრებისა და უძრავი ქონების ლეგალიზების მოთხოვნების ფონზე, 2018 წლის 08 ივნისს, გასცა მითითება №03682, რომლითაც, ნ.რ-ს დაევალა განხორციელებული სამშენებლო სამუშაოების სანებართვო დოკუმენტაციის წარმოდგენა ან/და შენობა-ნაგებობის ნებაყოფლობით დემონტაჟი, ხოლო ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 2018 წლის 07 სექტემბერს გამოიცა დადგენილება №03682 სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე, რომლის თანახმადაც ის დაჯარიმდა 8 000 ლარით და დაევალა მისი ერთადერთი საცხოვრებელი კაპიტალური სახლისა და მავთულის ღობის დემონტაჟი, რაც კასატორის მოსაზრებით უკანონოა, მით უფრო მაშინ, როდესაც 2007 წლიდან ცდილობს აღნიშნული ქონების ლეგალიზებას.

საკასაციო საჩივრის მიხედვით, მიუხედავად იმისა, რომ უძრავი ქონების ამჟამინდელი მესაკუთრისათვის ცნობილია, რომ უძრავი ქონების 1998 წლიდან მფლობელი და მოსარგებლე ნ.რ-ი სადავოდ ხდის უძრავი ქონების თბილისის თვითმართველობის საკუთრებად რეგისტრაციას, აუქციონის გამოცხადებასა და აუქციონის შედეგებს, ითხოვს ადმინისტრაციული აქტების გაუქმებას და მისი საკუთრების უფლების აღიარებას, ასევე გასაჩივრებული აქვს ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2018 წლის 07 სექტემბრის დადგენილება დაჯარიმებისა და შენობის დემონტაჟის შესახებ, შპს „ბ...“, თვითნებურად ცდილობს იმ შენობის დემონტაჟს, რომელიც წარმოადგენს მოსარჩელე ნ.რ-ის ერთადერთ თავშესაფარსა და საცხოვრებელ სახლს, რითაც საფრთხეს უქმნის მის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას, პირს აყენებს ქუჩაში დარჩენის საშიშროების წინაშე. კასატორი მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტები, მიღებულია დისკრეციული უფლებამოსილებისა და ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით აქტის გამოცემისათვის დადგენილი მოთხოვნების დარღვევით, რადგან სსიპ ქონების მართვის სააგენტომ ისე გამოაცხადა აუქციონი და გაასხვისა ქონება, რომ საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისაგან არ გამოითხოვა ინფორმაცია, მიმდინარეობდა თუ არა ადმინისტრაციული წარმოება და კომისიაში შესული იყო თუ არა ფიზიკური პირის ან კერძო სამართლის იურიდიული პირის განცხადება უძრავი ქონების ლეგალიზების მოთხოვნით, არსებობდა თუ არა პირი, რომელიც ფლობდა და სარგებლობდა ამ ქონებით. მითითებული გარემოება კი იძლევა სასამართლოს მიერ სადავო ბრძანებებისა და მისი თანამდევი შედეგების ბათილად ცნობის კანონიერ საფუძველს. ამასთან, კასატორი მიიჩნევს, რომ მოპასუხეების ქმედებით მას მიადგა ზიანი იმ ოდენობით, რაც შეადგენს სადავო უძრავი ქონების ღირებულებას, ეს ღირებულება კი, ქონების მართვის სააგენტოს მიერ, განისაზღვრა 233 579 ლარით, ხოლო მისი რეალიზაცია განხორციელდა 437 376 ლარად, რაც უძრავი ქონების რეალური ღირებულების მაჩვენებელია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 31 მარტის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ნ.რ-ის საკასაციო საჩივარი დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ.რ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ არსებითად სწორად არის გადაწყვეტილი მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სასამართლოს მსჯელობის საგანია, როგორც საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიერ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე მუხლის საფუძველზე, მოსარჩელისთვის უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის კანონიერება, აგრეთვე, ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის სახელზე რეგისტრაციის საფუძვლად წარდგენილი მიმართვისა და აუქციონის ფორმით შპს „ბ...ს“ სახელზე საკუთრების უფლების წარმოშობის შესაბამისობა საკითხის მომწესრიგებელ სამართლებრივ ნორმებთან.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე მუხლზე, რომლითაც მოწესრიგებულია ერთსა და იმავე საკითხზე ადმინისტრაციული ორგანოსათვის განცხადების ხელახლა წარდგენის წესი. აღნიშნული ნორმის თანახმად, განცხადება იმ საკითხთან დაკავშირებით, რომლის თაობაზედაც არსებობს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი განცხადების, აგრეთვე საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, შეიძლება წარდგენილი იქნეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ფაქტობრივი ან სამართლებრივი მდგომარეობა, რომელიც საფუძვლად დაედო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას, შეიცვალა დაინტერესებული პირის სასარგებლოდ, ან თუ არსებობს ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი (მტკიცებულებები), რომლებიც განაპირობებს განმცხადებლისათვის უფრო ხელსაყრელი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით კი, თუ განცხადებაში არ არის მითითებული ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი, ადმინისტრაციული ორგანო გამოსცემს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს განცხადების განხილვაზე უარის თქმის შესახებ. ხოლო მე-3 ნაწილის თანახმად, განცხადება ადმინისტრაციული წარმოების განახლების შესახებ მიიღება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ადმინისტრაციული წარმოების დროს ამ გარემოებათა ან ფაქტების წარუდგენლობა განმცხადებლის ბრალით არ მომხდარა.

ანალოგიურ მოწესრიგებას შეიცავს საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის №376 დადგენილებით დამტკიცებული „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესის“ მე-19 მუხლი. აღნიშნული მუხლის შესაბამისად, განცხადება, იმ საკითხთან დაკავშირებით, რომლის თაობაზეც არსებობს კომისიის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება განცხადების განუხილველად დატოვების ან საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის შესახებ, შეიძლება ხელახლა წარდგენილ იქნეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ფაქტობრივი ან სამართლებრივი მდგომარეობა, რომელიც საფუძვლად დაედო განცხადების განუხილველად დატოვებას ან საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმას, შეიცვალა დაინტერესებული პირის სასარგებლოდ ან თუ არსებობს ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი (მტკიცებულებები), რომლებიც განაპირობებს დაინტერესებული პირისათვის უფრო ხელსაყრელი გადაწყვეტილების მიღებას.

მითითებული ნორმების შინაარსიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული ორგანოსათვის იმ საკითხზე ხელახლა მიმართვის შესაძლებლობა, რომლის თაობაზეც არსებობს ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, გათვალისწინებულია მხოლოდ კონკრეტული პირობების არსებობისას; კერძოდ, თუკი შეიცვალა ფაქტობრივი ან სამართლებრივი მდგომარეობა, რომელიც საფუძვლად დაედო ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემულ აქტს, ან თუ არსებობს ახლად აღმოჩენილი ან გამოვლენილი გარემოება (მტკიცებულება), რომელიც განაპირობებს განმცხადებლისათვის უფრო ხელსაყრელი გადაწყვეტილების მიღების შესაძლებლობას.

მოცემულ შემთხვევაში საქმის მასალების მიხედვით დადასტურებულია, რომ ქ. თბილისში, ..., მე-3 მ/რ, კორპუსი №1-ის მიმდებარედ არსებულ 640 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების თაობაზე ნ.რ-ის 2016 წლის 10 მარტს №... განცხადება კომისიის 2016 წლის 29 დეკემბრის №563 საოქმო გადაწყვეტილებით (დღის წესრიგის მე-16 საკითხი) არ დაკმაყოფილდა „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის ამოქმედებამდე მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაკავების და ფლობის ფაქტის დაუდასტურებლობის გამო. იმავე მტკიცებულებებითა იმავე მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით, სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნით, 2016 წლის 11 აგვისტოს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში ნ.რ-ის განმეორებითი განცხადება, კომპეტენციის ფარგლებში საკითხის განსახილველად, გადაეგზავნა საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას, რომელმაც 2018 წლის 29 იანვრის №198 განკარგულებით ნ.რ-ს უარი უთხრა მოთხოვნილ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე მუხლის საფუძველზე. ასევე დადგენილია, რომ 2018 წლის 28 თებერვალს ნ.რ-მა განცხადებით კვლავ მიმართა აღიარების კომისიას იმავე მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნით, თუმცა კომისიის 2018 წლის 04 დეკემბრის სადავო №1991 განკარგულებით მოსარჩელეს უარი ეთქვა მოთხოვნილ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე, ვინაიდან საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, არსებობდა ნ.რ-ის განცხადების განუხილველად, მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის სამართლებრივი საფუძველი. კომისიამ აღნიშნული განკარგულება დაასაბუთა იმაზე მითითებით, რომ საქმეში არსებული წერილობითი მტკიცებულებები, კერძოდ, 2008 წლის კომუნალური მომსახურების ქვითრები არ ადასტურებდა მოსარჩელის მიერ მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაკავების ფაქტს 2007 წლამდე და ასევე, საქმეში წარმოდგენილი არ იყო სხვა მტკიცებულება, რომლითაც მოსარჩელე დაადასტურებდა მის მიერ 2018 წლის 28 თებერვალს წარდგენილი განაცხადით ფაქტობრივი ან სამართლებრივი მდგომარეობის მის სასიკეთოდ შეცვლას, ამასთან არ არსებობდა ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი (მტკიცებულებები), რომლებიც განაპირობებდა განმცხადებლისათვის უფრო ხელსაყრელი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას. ამ გარემოებებთან დაკავშირებით საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის შეფასებებს და აღნიშნავს, რომ სადავო წარმოების ფარგლებში მოსარჩელის მიერ ახალი მტკიცებულებების წარუდგენლობა, ადმინისტრაციულ ორგანოს აძლევდა საკითხის ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე მუხლის საფუძველზე გადაწყვეტის შესაძლებლობას, შესაბამისად, აღიარების კომისიის 2018 წლის 04 დეკემბრის სადავო №1991 განკარგულება გამოცემულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით და არ არსებობს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლის საფუძველზე აქტის ბათილად ცნობის წინაპირობა.

რაც შეეხება ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2011 წლის 17 ნოემბრის №...წერილის ბათილად ცნობის მოთხოვნის უარყოფას, საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებებს და აღნიშნავს, რომ ქალაქ თბილისის მთავრობის 2010 წლის 30 მარტის №08.32.412 დადგენილებით დამტკიცებული სადავო პერიოდში მოქმედი „ქალაქ თბილისის მერიის საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - ქონების მართვის სააგენტოს შექმნისა და მისი წესდების (დებულების)“ მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, სააგენტოს ერთ-ერთ ფუნქციას წარმოადგენდნა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის უძრავი ქონების აღრიცხვა-რეგისტრაციის უზრუნველყოფა, რაც ხორციელდებოდა საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 ოქტომბრის №233 დადგენილებით დამტკიცებული „თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწისა და სახელმწიფო ქონებაზე (წიაღის ჩათვლით) დამაგრებული და სახელმწიფოს წილობრივი მონაწილეობით არსებული საზოგადოების ქონებაზე დამაგრებული მიწების, აგრეთვე იმ მიწების, რომლებიც საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ექვემდებარება დასახელებული კატეგორიის ქონებაზე დამაგრებას, განსაზღვრისა და გამიჯვნის წესის“ შესაბამისად. დასახელებული „წესის“ 6¹ მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის აღმასრულებელი ორგანო ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებას მიკუთვნებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებად აღრიცხვისა და საკუთრების უფლების უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში დარეგისტრირების მიზნით კანონმდებლობით გათვალისწინებული დოკუმენტების საფუძველზე წერილობითი მოთხოვნით მიმართავდა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს შესაბამის ტერიტორიულ სამსახურს. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად კი, ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნა წარმოადგენდა ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებას მიკუთვნებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებად რეგისტრაციის საფუძველს. ამდენად, მითითებული ნორმების შინაარსიდან გამომდინარე სსიპ ქონების მართვის სააგენტო უფლებამოსილი იყო წერილობითი მოთხოვნით მიემართა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს შესაბამისი ტერიტორიულ სამსახურისთვის და მოეთხოვა ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია სადავო უძრავ ქონებაზე. აღსანიშნავია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სადავო აქტის გამოცემის დროისათვის არ არსებობდა რეგისტრაციის დამაბრკოლებელი გარემოებები, კერძოდ, საქმის მასალების მიხედვით ირკვევა, რომ 2011 წლის 17 ნოემბრის №... მიმართვის გამოცემისას სადავო ქონებაზე კერძო პირთა, მათ შორის მოსარჩელის უფლება არ ფიქსირდებოდა, რასაც შესაძლოა გამოერიცხა ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრება, შესაბამისად, დადასტურებულია, რომ ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2011 წლის 17 ნოემბრის №... წერილი გამოიცა კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, რაზეც მართებულად იმსჯელა სააპელაციო პალატამ.

ზემოაღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა იზიარებს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2018 წლის 08 მაისის №ბ61.01181284 ბრძანების, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2018 წლის 30 მაისის პირობების გარეშე გამოცხადებული აუქციონის ... ხელშეკრულებისა და ქ.თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს მიერ 2018 წლის 27 ივნისს შპს „ბ...ზე“ გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი №... მოწმობის კანონიერად მიჩნევის თაობაზე სააპელაციო სასამართლოს შეფასებებს და აღნიშნავს, რომ მოსარჩელემ ვერ შეძლო წარმოედგინა მისი საკასაციო პრეტენზიის მტკიცებულებებით დადასტურებული არგუმენტები, შესაბამისად, ადგილი არ აქვს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლით გათვალისწინებულ კანონის დარღვევას, რაც გამორიცხავს გასაჩივრებული ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის, მოპასუხისთვის ახალი აქტის გამოცემის დავალებისა და სარჩელის საფუძვლიანად მიჩნევის შესაძლებლობას. აღსანიშნავია ისიც, რომ სადავო ქონების პრივატიზების განხორციელებამდე, აღიარების კომისიის მიერ არაერთხელ იქნა ნამსჯელი ნ.რ-ის საკუთრების უფლების აღიარების თაობაზე, თუმცა მისი უფლება (2007 წლამდე სადავო მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაუფლება) ვერ იქნა დადასტურებული.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ვინაიდან, ნ.რ-ს საკასაციო საჩივარზე 2022 წლის 17 მარტს №0 საგადასახადო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მას უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ.რ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 13 ივლისის განჩინება;

3. კასატორს - ნ.რ-ს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს 2022 წლის 17 მარტს №0 საგადასახადო დავალებით მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

მ. ვაჩაძე

ბ. სტურუა