საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე № ბს-23(კ-21) 28 სექტემბერი, 2022 წელი

თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბიძინა სტურუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, გოჩა აბუსერიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) - გ.თ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია

მესამე პირები - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური; თ.ბ-ე

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 6 ივლისის განჩინება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

2018 წლის 17 სექტემბერს გ.თ-ემ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის თაობაზე.

მოსარჩელის განმარტებით, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 თებერვლის (საქმე №ბს-687-683(კ-17)) გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა თ.ბ-ის საკასაციო საჩივარი - სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2014 წლის 26 ივნისის №1554 განკარგულება და მასვე დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

მისივე განმარტებით, მუხედავად იმისა, რომ თ.ბ-ემ თავად განაცხადა თანხმობა გ.თ-ის არქიტექტურულ პროექტზე და შესაბამისი ღიობების საკითხის თაობაზე, იგი გაეცნო და ხელი მოაწერა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 13 მარტის №112 ოქმს, რომლითაც დაადასტურა, რომ პროექტთან დაკავშირებით პრეტენზია არ გააჩნდა, მერიამ გამოსცა 2018 წლის 13 აგვისტოს 410 ბრძანება, რითაც დაკმაყოფილდა თ.ბ-ის 2014 წლის 15 აპრილის №12/141052-17 ადმინისტრაციული საჩივარი - ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 13 მარტის №01/605 ბრძანება ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №15-ში მშენებარე სახლის ...ის №13-სკენ გამავალ I, II და III სართულებზე განთავსებულ ღიობთა დაშვების ნაწილში და აღნიშნულ ნაწილში სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

მოსარჩელის მოსაზრებით, მერიამ არ ჩაატარა სათანადოდ ადმინისტრაციული წარმოება, არ გამოიკვლია და არ შეაფასა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და მიიღო უკანონო ბრძანება, რის გამოც მოსარჩელემ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 13 აგვისტოს №410 ბრძანების - საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 თებერვლის (საქმე№ბს-687-683(კ-17)) გადაწყვეტილების აღსრულების თაობაზე, ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 24 სექტემბრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაება თ.ბ-ე. ამავე სასამართლოს საოქმო განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 13 მარტის გადაწყვეტილებით გ.თ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა გ.თ-ემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 6 ივლისის განჩინებით გ.თ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 13 მარტის გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ.თ-ემ.

კასატორის განმარტებით, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 თებერვლის ბს–687–683(კ-17) გადაწყვეტილების შესაბამისად, მოპასუხეს, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევისას, სწორედ ის უნდა შეესწავლა და შეეფასებინა, რამდენად იყო სახეზე თ.ბ-ის ნება იმ ღიობების მოწყობაზე, რომელიც გათვალისწინებულია გ.თ-ის კუთვნილი საცხოვრებელი სახლის არქიტექტურული პროექტით. მოპასუხე ვალდებული იყო ხელახლა შეესწავლა, გამოეკვლია და შეეფასებინა არა მხოლოდ ოქმი, არამედ - იმ ადმინისტრაციული წარმოების მასალები, რომლითაც შეთანხმდა გ.თ-ის საცხოვრებელი სახლის არქიტექტურული პროექტი და რომელშიც თ.ბ-ეც მონაწილეობდა დაინტერესებული პირის სახით.

კასატორის მითითებით, სასამართლოს წარუდგინა როგორც გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტის გამოცემასთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული წარმოების მასალები, ასევე გ.თ-ის კუთვნილი საცხოვრებელი სახლის შეთანხმების თაობაზე სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 13 მარტის №01/605 ბრძანების გამოცემასთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული წარმოების მასალები, სადაც ასევე მონაწილეობდა თ.ბ-ე. ამავე ადმინისტრაციული წარმოების ნაწილს წარმოადგენდა ის ოქმი, რომელზე ხელმოწერითაც დაადასტურა თ.ბ-ემ რომ არ გააჩნდა პრეტენზია პროექტთან დაკავშირებით. ასევე, სწორედ ამ ადმინისტრაციული წარმოების მასალებითაა შესაძლებელი იმ არქიტექტურული პროექტის იდენტიფიცირება, რომელიც განიხილებოდა ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში. კასატორის განმარტებით, მოპასუხის მიერ საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევის და შეფასების ვალდებულების ჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში, კერძოდ, მოპასუხის მიერ 2018 წლის 13 აგვისტოს №410 ბრძანების გამოცემისას სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 13 მარტის №01/605 ბრძანების გამოცემასთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული წარმოების მასალების შესწავლის შემთხვევაში, ერთმნიშვნელოვნად დადასტურდებოდა, რომ: ა) 2012 წლის 13 მარტის №01/605 ბრძანების გამოცემასთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული წარმოების მასალებში მხოლოდ ერთი არქიტექტურული პროექტია, რომელიც შეთანხმების მიზნით იქნა წარდგენილი, ამასთან, ღიობები, რომლებიც მომდევნო პერიოდში გახდა დავის საფუძველი, დატანილია პროექტზე და ზუსტად იმავე სახითაა მოწყობილი მშენებლობის დროსაც. შესაბამისად, ადმინისტრაციული წარმოების მასალები იძლეოდა იმ პროექტის ერთმნიშვნელოვნად იდენტიფიცირების შესაძლებლობას, რომელსაც თ.ბ-ე დაეთანხმა; ბ) თ.ბ-ისთვის ცნობილი იყო ადმინისტრაციულ წარმოებაში მისი მონაწილეობის კონკრეტული მიზეზი და საფუძველი, კერძოდ, პროექტზე ღიობების არსებობა, რომლებიც სამ მეტრზე ნაკლები მანძილით იყო დაშორებული თ.ბ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საზღვრიდან და საჭიროებდა მის თანხმობას. სხვა საფუძველი მისი ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილეობისთვის არ არსებობდა და პროექტის არც ერთი სხვა შემადგენელი დეტალი არ საჭიროებდა მის თანხმობას. შესაბამისად, პროექტთან დაკავშირებით პრეტენზიის არქონა ნიშნავდა თანხმობას ღიობის მოწყობაზე.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლოს მხედველობის მიღმა დარჩა ის გარემოება, რომ მოპასუხემ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას საქმის მასალები კი არ შეისწავლა, არამედ მხოლოდ იმ ოქმის შინაარსის "შეფასებით" შემოიფარგლა, რომელიც საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განმარტებით, არ იყო საკმარისი თ.ბ-ის ნების ნამდვილობის დასადგენად და იმ პროექტის იდენტიფიცირებისთვის, რომლის თაობაზეც, ოქმის მიხედვით, მას პრეტენზია არ გააჩნდა. კასატორის განმარტებით, თ.ბ-ისთვის ცნობილი იყო, რომ თანხმობას საჭიროებდა მხოლოდ მისი მიწის ნაკვეთის საზღვრიდან სამ მეტრზე ნაკლები მანძილით დაშორებული ღიობის მოწყობა (და არა მთელი პროექტი), სწორედ მას, შემდეგ რაც თ.ბ-ეს ეცნობა აღნიშნული გარემოების თაობაზე შედგა მეორე სხდომა ადმინისტრაციულ ორგანოში და სწორედ დასახელებულ სხდომაზე შედგენილ ოქმს მოაწერა ხელი თ.ბ-ემ, რომლის მიხედვითაც, მას პროექტთან დაკავშირებით პრეტენზია არ გააჩნდა. თუმცა, პირველი ინსტანციის სასამართლოს განმარტებით, რასაც ასევე დაეთანხმა სააპელაციო სასამართლო, აღნიშნული გარემოებები არქიტექტურის სამსახურს უნდა შეეფასებინა. მითითებული ფაქტი, კასატორის მოსაზრებით, არამართებულია, რადგან მოპასუხეს თავად უნდა დაედგინა ფაქტები და შეეფასებინა დადგენილი გარემოებები. აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორს მიაჩნია, რომ მოპასუხემ ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში დაარღვია კანონით დაკისრებული ვალდებულება, რის გამოც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 11 მარტის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული გ.თ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ.თ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსახილველ საქმეში მთავარ სადავო საკითხს წარმოადგენს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების საფუძველზე დაწყებული ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში გამოცემული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 13 აგვისტოს №410 ბრძანების კანონიერების შემოწმება.

საკასაციო პალატა, საქართველოს კონსტიტუციის 62-ე მუხლის პირველი პუნქტის საფუძველზე მიუთითებს, რომ სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შესასრულებლად სავალდებულოა. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სასამართლოს გადაწყვეტილების შესრულების სავალდებულოობა წარმოადგენს სამართლიანი სასამართლოს უფლების უმნიშვნელოვანეს კომპონენტს, რამეთუ „სასამართლოსადმი მიმართვა არ იქნება სრულყოფილი უფლებადაცვითი საშუალება, თუ პირს არ ექნება სათანადო საკანონმდებლო გარანტიები, რომ მის სასარგებლოდ გამოტანილი და კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილება დროულად და ჯეროვნად აღსრულდება“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 30 სექტემბრის №1/2/596 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს მოქალაქე ნ. ყ-ე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-9). სასამართლოს გადაწყვეტილების ჯეროვნად აღსრულება კი გულისხმობს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის სრულად შესრულებას, სასამართლოს მიერ დაფიქსირებული მითითებებისა და დავალებების დაცვით.

სადავო შემთხვევაში, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 13 აგვისტოს №410 გასაჩივრებული ბრძანებით, რომელიც გამოცემულია სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსასრულებლად, დაკმაყოფილდა თ.ბ-ის 2014 წლის 15 აპრილის №12/141052-17 ადმინისტრაციული საჩივარი, ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 13 მარტის №01/605 ბრძანება, ქ. თბილისში, ...ის ქ. №15-ში მდებარე მშენებარე სახლის ქ. თბილისში, ...ის ქ.№13-ისკენ გამავალ I, II და III სართულებზე განთავსებულ ღიობთა დაშვების ნაწილში და აღნიშნულ ნაწილში ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევის შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ თ.ბ-ემ 2014 წლის 15 აპრილს №12/141052-17 ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას და მოითხოვა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2013 წლის 13 მარტის №01/605 ბრძანების ბათილად ცნობა იმ საფუძვლით, რომ დარღვეული იყო ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის №4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქალაქ თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ 34-ე მუხლის 151 პუნქტი, რამეთუ მეზობელი ნაკვეთის მესაკუთრემ, გ.თ-ემ, სანოტარო წესით დამოწმებული თანხმობის გარეშე, მოაწყო ღიობები მიწის ნაკვეთის საზღვრიდან სამ მეტრზე ნაკლებ მანძილზე, რითაც უხეშად დაირღვა ჩაუხედაობის პრინციპი. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2014 წლის 26 მაისის №1554 განკარგულებით არ დაკმაყოფილდა თ.ბ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი. ადმინისტრაციულმა ორგანომ განმარტა, რომ უსაფუძვლო იყო აპელირება სამეზობლო მიჯნაზე ღიობების მოწყობით ჩაუხედაობის პრინციპის დარღვევასთან დაკავშირებით, ვინაიდან საჩივრის ავტორი - თ.ბ-ე, 2012 წლის 13 მარტს, სხდომაზე გაეცნო წარდგენილ №12/14071-13 არქიტექტურულ პროექტს და ხელმოწერით დაადასტურა, რომ პროექტთან დაკავშირებით პრეტენზია არ გააჩნდა.

სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 13 მარტის №112 სხდომის ოქმში მითითებულია, რომ თ.ბ-ე გაეცნო 2011 წლის 22 თებერვალს სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურში წარდგენილ №12/1407-13 არქიტექტურულ პროექტს და აღნიშნა, რომ იმ ეტაპისათვის პროექტთან დაკავშირებით პრეტენზია არ ჰქონდა.

არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 13 მარტის №01/605 ბრძანება - ქ. თბილისში, ...ის ქ. №15-ში მდებარე მშენებარე სახლის ქ. თბილისში, ...ის ქ. №13-ისკენ გამავალ I, II და III სართულებზე განთავსებულ ღიობთა დაშვების ნაწილში და ქალაქ თბილისის მერის მოადგილის 2014 წლის 26 ივნისის №1554 განკარგულება, თ.ბ-ემ გაასაჩივრა სასამართლო წესით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 თებერვლის №ბს-687-683(კ-17) გადაწყვეტილებით თ.ბ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება. თ.ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მერიის 2014 წლის 26 ივნისის №1554 განკარგულება და მოპასუხე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ შესაფასებელი იყო ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში 2012 წლის 13 მარტის №112 სხდომის ოქმზე თ.ბ-ის ხელმოწერა და მის მიერ განცხადებული თანხმობა აკმაყოფილებდა თუ არა ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის №4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული ,,ქალაქ თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ 34-ე მუხლის 15¹ პუნქტის მოთხოვნას, მეზობელი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრის თანხმობის თაობაზე. სასამართლომ განმარტა, რომ, მართალია, სხდომის ოქმებზე ხელმოწერა თ.ბ-ეს ეკუთვნოდა, მაგრამ ადმინისტრაციულმა ორგანომ არ შეაფასა ოქმის შინაარსობრივი მხარე და სადავო სამართალურთიერთობის შეფასებისთვის გადამწყვეტი - სადავო მშენებლობაზე თ.ბ-ის ნამდვილი ნების არსებობა. სასამართლომ განმარტა, რომ „ქალაქ თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ 34-ე მუხლის 15¹ პუნქტში გაკეთებული ჩანაწერი ნოტარიული თანხმობის თაობაზე, სწორედ პირის ნამდვილი ნების დადასტურებას გულისხმობდა. აღნიშნული ნორმის მიზანს წარმოადგენს შესაბამისი ადმინისტრაციული წარმოების ეტაპზე დაინტერესებული მესამე პირის ინტერესების დაცვა. სწორედ მესამე პირის ინტერესების დაცვის მიზნით ითხოვს კანონმდებელი აღნიშნული პირის ნოტარიულად დამოწმებული თანხმობის წარდგენას, რათა განხორციელდეს თანხმობის გამცემი პიროვნების იდენტიფიკაცია და დადგინდეს მისი ნების გამოხატვის ნამდვილობა.

საკასაციო სასამართლოს მითითებით, 2012 წლის 13 მარტის №01/605 ბრძანების გამოცემის პერიოდში მოქმედი „ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ” ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის №4-13 გადაწყვეტილების 34-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ამ თავის მიზნებისათვის სამშენებლო მიწის ნაკვეთის საზღვარი (საკადასტრო საზღვარი) არის 2 სახის: ა) სამშენებლო მიწის ნაკვეთის საზოგადოებრივი საზღვარი – როდესაც სამშენებლო მიწის ნაკვეთი ესაზღვრება ქუჩას ან/და სხვა საზოგადოებრივ სივრცეს (მათ შორის ჩიხს); ბ) სამშენებლო მიწის ნაკვეთის სამეზობლო საზღვარი – როდესაც სამშენებლო მიწის ნაკვეთი ესაზღვრება სამშენებლო მიწის ნაკვეთს, ან ისეთ არასამშენებლო მიწის ნაკვეთს, რომელიც არ წარმოადგენს საზოგადოებრივ სივრცეს. ამავე წესის 34-ე მუხლის მე-14 პუნქტის თანახმად, სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მიჯნის ზონაში განთავსებულად ითვლება შენობა ან მისი ნაწილი, რომელიც სამეზობლო საზღვრიდან 3.0 მეტრზე ნაკლები მანძილით არის დაშორებული. ამავე მუხლის 15¹ პუნქტის თანახმად, ნაკვეთების საზღვრიდან 3,0 მეტრზე ნაკლებ მანძილზე, მეზობლის მხარეს შეიძლება მოწყობილ იქნეს ღიობი: კარი, ფანჯარა, სამტრედე და კედელში არსებული სხვა ღია ნაწილი, ასევე აივანი, ერკერი და ტერასა, თუ ამაზე მიღებული იქნება საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული მეზობელი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრის სანოტარო წესით დამოწმებული თანხმობა. აღნიშნული წესის საფუძველზე მოწყობილი ღიობი ვერ ჩაითვლება დაბრკოლებად მომიჯნავე ნაკვეთებზე ახალი მშენებლობისას.

განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა №15-ში მდებარე მშენებარე სახლის, ...ის ქუჩის №13-ისაკენ გამავალი I, II და III ღიობები მეზობელი მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრებიდან დაშორებულია 3.00 მეტრამდე მანძილით, კერძოდ, 1.80 მეტრით. მოცემულ შემთხვევაში სადავო არაა ის გარემოება, რომ თ.ბ-ემ არქიტექტურის სამსახურში გამართულ სხდომაზე ხელი მოაწერა ოქმს, რომლითაც მან უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს წინაშე თანხმობა გამოხატა, თუმცა სადავო და შესაფასებელია ის გარემოება, თუ რეალურად რა ინფორმაციას გაეცნო თ.ბ-ე. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების განმარტებას, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2018 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებაში ცალსახად იქნა მითითებული, რომ საქმეში წარმოდგენილი ოქმის გაცნობა ობიექტურად არ იძლეოდა მისი შინაარსის აღქმისა და იმგვარი დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობას თუ რაზე განაცხადა თ.ბ-ემ თანხმობა. დაინტერესებული პირი პირდაპირ და ერთმნიშვნელოვნად უნდა აცხადებდეს თანხმობას ღიობის მოწყობაზე. საქმის მასალებიდან კი შეუძლებელია იმის დადგენა, რეალურად რა ინფორმაცია გაეცნო თ.ბ-ეს, განემარტა თუ არა მოსალოდნელი სამართლებრივი შედეგები, რასაც გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა წარმოდგენილ სხდომის ოქმზე თ.ბ-ის ხელმოწერის გათანაბრებისას ,,ქალაქ თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ 34-ე მუხლის 15¹ პუნქტით მოთხოვნილ თანხმობასთან.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ მართებულად დააკმაყოფილა თ.ბ-ის 2014 წლის 15 აპრილის №12/141052-17 ადმინისტრაციული საჩივარი და დაავალა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს ქ. თბილისში, ...ის ქ. №15-ში მდებარე მშენებარე სახლის, ქ. თბილისში, ...ის ქუჩის №13-ისკენ გამავალ I, II და III სართულებზე განთავსებულ ღიობთა დაშვების ნაწილში გ.თ-ის განცხადების ხელახლა განხილვა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 85-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია განუმარტოს დაინტერესებულ მხარეს მისი უფლებები და მოვალეობები, გააცნოს განცხადების განხილვის წესი, წარმოების სახე და ვადა. აგრეთვე ის მოთხოვნები, რომლებსაც უნდა აკმაყოფილებდეს განცხადება ან საჩივარი, მიუთითოს განცხადებაში დაშვებული შეცდომების შესახებ. გარდა აღნიშნულისა, ადმინისტრაციული ორგანო (წარმოდგენილი საჯარო მოსამსახურის სახით) დაინტერესებული პირისათვის სამართლებრივი დახმარების გაწევისას მოქმედებს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის პრინციპების საფუძველზე - კანონის წინაშე თანასწორობის, უფლებამოსილების კანონის საფუძველზე განხორციელების, საჯარო და კერძო ინტერესების პროპორციულობის დაცვის, კანონიერი ნდობისა და საქმის მიუკერძოებლად გადაწყვეტის პრინციპების გათვალისწინებით. აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურს ევალებოდა საკითხის სრულყოფილად შესწავლა და გამოკვლევა, კერძოდ, უნდა გამოერკვია რეალურად რა ინფორმაციას გაეცნო თ.ბ-ე, ხელმოწერით რაზე განაცხადა თანხმობა და იყო თუ არა მისი ნამდვილი ნება, საცხოვრებელი სახლის მხარეს გ.თ-ის მიერ ღიობების განთავსება.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვემდგომი სასამართლოების მსჯელობას და მიაჩნია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში იმსჯელა იმ საკითხებზე, რაც მითითებული იყო საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 თებერვლის №ბს-687-683(კ-17) გადაწყვეტილებაში და მართებულად მიიღო გადაწყვეტილება არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 13 მარტის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისა და ახალი აქტის გამოცემის თაობაზე.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლოს მითითებით, ვინაიდან გ.თ-ეს საკასაციო საჩივარზე 16.12.2020წ №10239147789 საგადახდო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, გ.თ-ეს (პ/ნ ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით,

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. გ.თ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 6 ივლისის განჩინება;

3. გ.თ-ეს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 16.12.2020წ №10239147789 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: ბ. სტურუა

მ. ვაჩაძე

გ. აბუსერიძე