საქართველოს უზენაესი სასამართლო
გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა
საქართველოს სახელით
საქმე №ბს-983(კ-21) 27 ოქტომბერი, 2022 წელი
თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემდეგი შემადგენლობა:
გიორგი გოგიაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ქეთევან ცინცაძე, ნუგზარ სხირტლაძე
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორები (მოსარჩელე)- მ.მ-ი
მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხეები) - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია
მესამე პირი(სასკ 16.1) - ა.ო-ი
დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 17 თებერვლის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება;
აღწერილობითი ნაწილი:
2019 წლის 19 ივლისს მ.მ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიმართ.
მოსარჩელემ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2018 წლის 7 დეკემბრის №... დადგენილებისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 11 თებერვლის №86 ბრძანების (,,მ.მ-ისათვის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე’’) ბათილად ცნობა მოითხოვა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 18 ივნისის გადაწყვეტილებით, საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მესამე პირად ჩაება ა.ო-ი (პ/ნ ...).
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 15 იანვრის გადაწყვეტილებით მ.მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ.მ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 17 თებერვლის განჩინებით მ.მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 15 იანვრის გადაწყვეტილება. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 17 თებერვლის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ.მ-მა.
კასატორის განმარტებით, მიწის ნაკვეთი, სადაც სამშენებლო სამუშაოები განხორციელდა, საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, აღრიცხულია თანასაკუთრების უფლებით(თანამესაკუთრეები: მ.მ-ი, ა.ო-ი). ამის გათვალისწინებით, კასატორის მოსაზრებით, ადმინისტრაციულ ორგანოს სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება უნდა დაეწყო ორივე თანამესაკუთრის მიმართ და არა მხოლოდ მ.მ-ის მიმართ.
კასატორი მიუთითებს საქმეზე №ბს-80(კ-19), სადაც საკასაციო პალატამ განმარტა, რომ სანქციის დაკისრებისათვის მნიშვნელოვანია იმის დადგენა, არის თუ არა სახეზე დაჯარიმებული პირის მხრიდან მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, რისი არსებობაც, მოცემულ შემთხვევაში, ადმინისტრაციულ ორგანოს არ დაუსაბუთებია. კასატორი აღნიშნავს, რომ მის ბრალეულობას ასევე გამორიცხავს ის ფაქტიც, რომ იგი დაჯარიმდა არა როგორც მშენებლობის მწარმოებელი, არამედ-როგორც აშენებული ქონების მესაკუთრე.
ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, კასატორი ითხოვს, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 17 თებერვლის განჩინება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების შესახებ.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 21 ნოემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული მ.მ-ის საკასაციო საჩივარი.
სამოტივაციო ნაწილი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ.მ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმეზე დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:
საქმეში წარმოდგენილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 2 მარტის ამონაწერის თანახმად, მიწის ნაკვეთი, მდებარე: ქალაქი თბილისი, ...ის ქუჩა №2, ს/კ ... (ნაკვეთის საკუთრების ტიპი: თანასაკუთრება; ნაკვეთის დანიშნულება: არასასოფლო-სამეურნეო; დაზუსტებული ფართობი: 284,00 კვ.მ.; ნაკვეთის წინა ნომერი: ...; შენობა - ნაგებობის ჩამონათვალი: №1, №2, №3, №4, №5) თანასაკუთრების უფლებით ირიცხება ა.ო-ისა და მ.მ-ის სახელზე, საიდანაც ა.ო-ის საკუთრებას წარმოადგენს: შენობა №1, 98.57 კვ.მ. საერთო ფართობით (მათ შორის: სარდაფი, 16.24 კვ.მ. ფართობით; I სართული, 54.38 კვ.მ. ფართობით; II სართული, 27.95 კვ.მ.ფართობით); შენობა №4-ის აივნის ნაწილი, 3.36 კვ.მ ფართობით; შენობა №5, 3.87 კვ.მ. ფართობით, ხოლო მ.მ-ის საკუთრებას წარმოადგენს: შენობა №2, 56.36 კვ.მ. საერთო ფართობით; შენობა №3, 15.97 კვ.მ. საერთო ფართობით; შენობა №4-ში: 16.15 კვ.მ. ფართობი.
2018 წლის 24 აგვისტოს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ შედგენილ იქნა №4-6/ო-1011-18 დათვალიერების ოქმი, რომლითაც დგინდება რომ აღნიშნული პერიოდისათვის თბილისში, ...ის ქუჩა №20-ში მ.მ-ის მიერ განხორციელდა კაპიტალური შენობა-ნაგებობის მშენებლობა.
ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ, 2018 წლის 28 აგვისტოს, მ.მ-ის მიმართ შედგა №... მითითება რომლის თანახმადაც, მოსარჩელის მიერ ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №20-ში(ს/კ ...) განხორციელებულია უნებართვო სამშენებლო სამუშაოები, კერძოდ: აშენებულია კაპიტალური ერთსართულიანი შენობა (შენობა №2), კაპიტალური ხის კონსტრუქციის შენობა(შენობა №3). შენობა №2-სა და შენობა №3-ს შორის მოწყობილია კაპიტალური ნაგებობა, რომლის ნაწილი სცდება საკადასტრო საზღვრებს და გადადის მომიჯნავე მიწის ნაკვეთზე (ს/კ ...). შენობა №4-ის ქვეშ ამოღებულია ქვაბული. ამასთან, აღნიშნული შენობის ნაწილი კვეთს მის საკადასტრო საზღვარს და გადადის მომიჯნავე მიწის ნაკვეთზე (ს/კ ...).
დარღვევის გამოსწორების მიზნით მ.მ-ს დაევალა სამშენებლო სამუშაოების შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის წარდგენა ან ობიექტის დემონტაჟი უსაფრთხოების ნორმების დაცვით. ამავე მითითებით, მას დარღვევის გამოსასწორებლად განესაზღვრა 20 (ოცი) კალენდარული დღე.
2018 წლის 9 სექტემბერს მ.მ-მა №... განცხადებით მიმართა სსიპ არქიტექტურის სამსახურს უნებართვოდ ნაწარმოებ სამშენებლო სამუშაოების ლეგალიზებასთან დაკავშირებით და მოითხოვა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის №... მითითებით გათვალისწინებული ვადის დინების შეჩერება, არქიტექტურის სამსახურის მიერ გადაწყვეტილების მიღებამდე. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 2018 წლის 11 სექტემბრის №4163174 ბრძანებით განუხილველად იქნა დატოვებული მ.მ-ის 04.09.2018 წლის №... განცხადება.
თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 2018 წლის 08 ოქტომბერს შედგენილ იქნა №... შემოწმების აქტი, რომლითაც დადგინდა, რომ მ.მ-ის მიერ არ იქნა შესრულებული 27.08.2018 წელს გაცემული №... მითითებით გათვალისწინებული პირობები.
თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2018 წლის 7 დეკემბრის №... დადგენილებით, მ.მ-ი დაჯარიმდა 8 000 (რვა ათასი) ლარით, უნებართვოდ განხორციელებული სამშენებლო სამუშაოებისთვის და დაევალა აღნიშნული უნებართვოდ წარმოებული სამშენებლო სამუშაოების დემონტაჟი. ზემოხსენებული დადგენილება მ.მ-მა გაასაჩივრა 2018 წლის 20 დეკემბრის №... ადმინისტრაციული საჩივრით და მოითხოვა მისი ბათილად ცნობა.
ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2019 წლის 11 თებერვლის №86 ბრძანების თანახმად, მ.მ-ის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და ძალაში დარჩა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2018 წლის 7 დეკემბრის №... დადგენილება.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სადავო პერიოდში სამშენებლო სამართალდარღვევების საკითხებს აწესრიგებდა ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ’’ საქართველოს მთავრობის 24.03.2009 წლის №57 დადგენილება, რომლის მიხედვით, მშენებლობის განხორციელების სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენდა კანონმდებლობით, მათ შორის, ამ დადგენილებით განსაზღვრულ შემთხვევებში სათანადო წესით მიღებული მშენებლობის ნებართვა (დადგენილების 36.1 მუხლი). აღნიშნული დადგენილების მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მშენებლობის ერთ-ერთ სახეობას წარმოადგენს ახალი მშენებლობა. ამავე დადგენილების მე-3 მუხლის მე-5 პუნქტის მიხედვით, ახალი მშენებლობა არის მშენებლობა, რომელიც ხორციელდება მიწის ნაკვეთის იმ ნაწილში, სადაც არ დგას შენობა-ნაგებობა ან ხდება არსებულის მთლიანად ჩანაცვლება.
ამავე დადგენილების 65-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, I კლასის შენობა-ნაგებობების მშენებლობას არ ესაჭიროება მშენებლობის ნებართვა (გარდა ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა), ხოლო ამავე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, I კლასს განეკუთვნება: ა) 60 მ2-მდე სართულების იატაკის დონეებზე განაშენიანების ჯამური ფართობის, 5 მ-მდე სიმაღლისა და გრუნტის ზედაპირიდან საშუალოდ 2 მ-მდე ჩაღრმავების მქონე შენობა.
დადგენილების 66-ე მუხლის მიხედვით, I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობა წარმოებს ნებართვის მიღების გარეშე, მშენებლობის მწარმოებელი ვალდებულია დაიცვას კანონმდებლობით, მათ შორის, სამშენებლო რეგლამენტებით გათვალისწინებული მოთხოვნები. ამავე მუხლის მეორე პუნქტის მიხედვით, I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობის მწარმოებელი/დამკვეთი ვალდებულია განზრახული მშენებლობის შესახებ განცხადებით აცნობოს მშენებლობის ნებართვის გამცემ ორგანოს. მე-3 მუხლის 74-ე პუნქტის თანახმად, უნებართვო მშენებლობა არის მშენებლობის ნებართვას დაქვემდებარებული შენობა-ნაგებობების მშენებლობა მშენებლობის ნებართვის გარეშე, ან/და დროებითი შენობა-ნაგებობის განთავსება სანებართვო მოწმობით განსაზღვრული გამოყენების პერიოდის გასვლის შემდეგ. დადგენილების 66-ე მუხლის მე-10 პუნქტის თანახმად კი, ამ დადგენილების მოთხოვნათა დარღვევით I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობის განხორციელება განიხილება როგორც უნებართვო მშენებლობა.
სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების წესები მოწესრიგებულია აგრეთვე „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსით“, რომლის 25-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებას იწყებს დამრღვევის მიმართ მითითების გაცემით, გარდა ამ მუხლის 23-ე ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. ამავე მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, მითითებით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ, სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო ამოწმებს დამრღვევს, რაზედაც დგება შემოწმების აქტი. შემოწმების აქტში აისახება მშენებარე ობიექტის ფაქტობრივი მდგომარეობა მითითების პირობებთან მიმართებით, კერძოდ: ა) მითითება შესრულდა, ბ) მითითება არ შესრულდა, გ) მითითება არადროულად სრულდება. 25-ე მუხლის მე-9 პუნქტის თანახმად კი, თუ შემოწმების აქტში დაფიქსირებულია დარღვევა, აქტის საფუძველზე სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო იღებს დადგენილებას: ა) დამრღვევის დაჯარიმების შესახებ; ბ) დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით მიმდინარე მშენებლობისა და უნებართვო დემონტაჟის შეჩერების შესახებ; გ) დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობა-ნაგებობების მთლიანად ან ნაწილობრივ დემონტაჟის, მშენებარე შენობა-ნაგებობების მშენებლობის მთლიანად ან ნაწილობრივ შეჩერებისა და დემონტაჟის შესახებ. ამავე კოდექსის, 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ბ’’ ქვეპუნქტის შესაბამისად, მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე უნებართვო მშენებლობის ან/და რეკონსტრუქციის წარმოება, რომელიც იწვევს შენობა-ნაგებობის გაბარიტების ცვლილებას, გამოიწვევს დაჯარიმებას: კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე, გარდა ამ ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შენობა-ნაგებობისა, – 8 000 ლარით.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსახილველი დავისათვის მნიშვნელობის მქონეა, უნებართვო მშენებლობის განხორციელების საფუძვლით, მოსარჩელის სამშენებლო სამართალდარღვევის სუბიექტად მიჩნევა და მისთვის სანქციის დაკისრების კანონიერების შეფასება. ზემოხსნებულთან მიმართებით, საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს სამშენებლო სამართალდარღვევაზე პასუხისმგებელ პირთა დიფერენცირების იმ თავისებურებაზე, რასაც ,,პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსი“ ითვალისწინებს; კერძოდ, კოდექსის მე-14 მუხლის მეორე პუნქტის შესაბამისად, სამშენებლო სამართალდარღვევის ჩადენისათვის პასუხისმგებლობა პირველ რიგში ეკისრება უშუალოდ იმ პირს, ვინც აწარმოა უნებართვო მშენებლობა, ასეთი პირის დაუდგენლობის შემთხვევაში კი, პასუხისმგებლობა ეკისრება სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს ან მოსარგებლეს.
მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ მ.მ-ი დაჯარიმებულ იქნა როგორც ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №20 .... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე მდებარე შენობა №2-ის, შენობა №3-ისა და შენობა №4-ში მდებარე 16.15 კვ.მ. ფართის მესაკუთრე, ვინაიდან, ვერ იქნა იდენტიფიცირებული სამშენებლო სამუშაოების მწარმოებელი პირი.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევა არის დენადი სამართალდარღვევა. უნებართვო მშენებლობის განხორციელების ფაქტით არ სრულდება არამართლზომიერი ქმედება. სამშენებლო სამართალდარღვევა არის დროში განგრძობადი პროცესი, მასზე რეაგირება ხორციელდება სამართალდარღვევის გამოვლენის მომენტში მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. მშენებლობის მწარმოებელი პირის დაუდგენლობის პირობებში, სწორედ, მესაკუთრეს/მოსარგებლეს ეკისრება ვალდებულება უზრუნველყოს სათანადო სამშენებლო ნორმების დაცვა, მის საკუთრებაში არსებული ნაგებობის უსაფრთხოების მოთხოვნებთან შესაბამისობა და შემდგომში კანონშესაბამისი ექსპლუატაცია. ამასთანავე, გასათვალისწინებელია, რომ მ.მ-ისათვის სახდელის შეფარდება არ მომხდარა მყისიერად, მას მიეცა მითითება, განესაზღვრა გონივრული ვადა დარღვევის გამოსასწორებლად, თუმცა მის მიერ არ განხორციელებულა უკანონო მშენებლობის დემონტაჟი ან სანებართვო დოკუმენტაციის მოპოვება. ასევე, უდავოა, რომ კასატორს არ წარმოუდგენია, საქმის წარმოების არც ერთ ეტაპზე, რაიმე სახის ინფორმაცია ან მტკიცებულება, რითიც დაადასტურებდა სხვა პირის მიერ სადავო სამშენებლო სამუშაოების განხორციელებას და მისი პასუხისმგებლობის გამომრიცხავი გარემოებების არსებობას.
რაც შეეხება კასატორის არგუმენტაციას იმის თაობაზე, რომ მიუხედავად მიწის ნაკვეთის თანასაკუთრებაში ყოფნისა, მხოლოდ მას დაეკისრა სანქცია მიწის ნაკვეთზე არსებული უკანონო შენობა-ნაგებობის მშენებლობისთვის, საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს პირველი ინსტანციის სასამართლოში, 2019 წლის 19 დეკემბრის მთავარ სხდომაზე, გამოკითხული სპეციალისტის- ბ.ც-ის განმარტებაზე, რომლის თანახმად, ადგილზე მისვლისას დადასტურდა, რომ მ.მ-სა და ა.ო-ს ისე ჰქონდათ შენობები განაწილებული და ფლობდნენ მათ, როგორც საკუთრების უფლებით მათზე იყო რეგისტრირებული სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში. სპეციალისტმა აღნიშნა, რომ ადგილზე დათვალიერების დროისათვის, №4 შენობაში უკვე აღარ არსებობდა ა.ო-ის საკუთრებად რეგისტრირებული აივანი და შესაბამისად, ა.ო-ი ვერ შეძლებდა მის ქვეშ არსებული ქვაბულის ამოღებას. სპეციალისტმა ასევე მიუთითა, რომ №2 და №3 შენობებს შორის არსებულ ნაგებობას ფლობდა მხოლოდ მ.მ-ი.
საკასაციო პალატის მოსაზრებით, უნებართვოდ აგებული ნაგებობების მიმართ მხოლოდ მ.მ-ის ინტერესს ადასტურებს ის ფაქტიც, რომ 2018 წლის 9 სექტემბერს მან განცხადებით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვა ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №20-ში მდებარე ს/კ ..., მიწის ნაკვეთზე განხორციელებული უნებართვო სამშენებლო სამუშაოების ლეგალიზება, თუმცა მისი მოთხოვნა, ამავე სამსახურის მიერ არ დაკმაყოფილდა.
საკასაციო პალატის მოსაზრებით, საქმეში წარმოდგენილი ფაქტობრივი გარემოებების ერთობლივი ანალიზის საფუძველზე ცხადია, რომ მართებულია მ.მ-ის უნებართვო მშენებლობაზე პასუხისმგებელ პირად მიჩნევა.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ საქმეში არაა წარმოდგენილი და მოსარჩელის მიერაც ვერ იქნა წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რომლითაც დადასტურდებოდა, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემის დროს ადგილი ჰქონდა კანონით დადგენილი ისეთი პროცედურული ნორმების არსებით დარღვევას, რომლის არ არსებობის შემთხვევაშიც ზემოთ აღნიშნულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს, ქვედა ინსტანციების სასამართლოების სამართლებრივ შეფასებებს აღნიშნულ საქმესთან დაკავშირებით და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს დავა. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა
იქნეს დაშვებული განსახილველად.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, მხარეს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.
სარეზოლუციო ნაწილი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დაადგინა:
1. მ.მ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 17 თებერვლის განჩინება;
3. უ.ზ-ს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს მ.მ-ის საკასაციო საჩივარზე 10.11.2021 წლის №0 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის- 300 ლარის 70%, - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150
4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე გ.გოგიაშვილი
მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე
ნ. სხირტლაძე
