საქმე #ბს-198(3კ-22) 13 ოქტომბერი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ბიძინა სტურუა

გიორგი გოგიაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრების, ასევე, ა. გ-ის შეგებებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 28 აპრილის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2019 წლის 28 მაისს ა. გ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, ქალაქ თბილისში, ...ის დასახლებაში, ...ის ქ. #17-ის მიმდებარედ, ს.კ. #... (ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი), შესაბამისი დოკუმენტაციის გარეშე განხორციელებული სამშენებლო სამუშაოების გამო, 2018 წლის 13 ივნისის #003686 მითითებით მას განესაზღვრა 20 კალენდარული დღის ვადა შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის წარმოსადგენად ან ობიექტების დემონტაჟისათვის. 2018 წლის პირველ აგვისტოს შედგა #003686 შემოწმების აქტი, რომლითაც დაფიქსირდა მითითებით გათვალისწინებული მოთხოვნების შეუსრულებლობა. მუნიციპალური ინსპექციის ინსპექტირებისა და ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ტერიტორიის დაცვის სამმართველოს ისანი-სამგორის რაიონული განყოფილების მთავარი სპეციალისტის 2018 წლის 1 ოქტომბრის #969 მოხსენებითი ბარათის თანახმად, ობიექტის ხელმეორედ გადამოწმების შედეგად დადგინდა მის მიერ დადგენილი მოთხოვნების შეუსრულებლობა. მოხსენებით ბარათში აღინიშნა, რომ მითითებულ მისამართზე აშენებული იყო კაპიტალური შენობა და განთავსებული იყო მავთულბადის ღობე, ამასთან, მითითებით დაფიქსირდა, რომ აღნიშნული ღობის ნაწილი გადადიოდა ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთსა და სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ ტერიტორიაზე საკადასტრო კოდით ....

მოსარჩელე მიუთითებს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2018 წლის პირველი ოქტომბრის #003686 დადგენილების საფუძველზე, იგი დაჯარიმდა 25 000 ლარით და დაევალა უნებართვო მშენებლობის დემონტაჟი.

მოსარჩელის განმარტებით, მის ფაქტობრივ მფლობელობაშია ქალაქ თბილისში, ...ის დასახლებაში, ...ის ქ. #17-ის მიმდებარედ არსებული მიწის ნაკვეთი (ს.კ. #...). მიწის ნაკვეთზე მდებარე შენობა-ნაგებობის მშენებლობა დაიწყო 1990-იან წლებში თავისი აწ გარდაცვლილი მამისა და ძმის მიერ და ძირითადი სამუშაოები შესრულებულია მაშინ, როდესაც თავად არ იმყოფებოდა საქართველოში. შენობა-ნაგებობასა და მიწის ნაკვეთს იგი ფაქტობრივად დაეუფლა მხოლოდ 2007 წლიდან, რუსეთიდან დაბრუნების შემდეგ.

მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ მითითებული მიწის ნაკვეთი მისი ოჯახის მფლობელობაში იყო 1990-იანი წლებიდან, ხოლო შემდგომში, 2016-2017 წლებში, იგი აღირიცხა თვითმმართველი ერთეულის ბალანსზე. ამ დროს ნაკვეთზე უკვე არსებობდა კაპიტალური შენობა, აგრეთვე, ტერიტორია შემოსაზღვრული იყო მავთულბადის ღობით და ეჭვს გარეშე იყო ამ ტერიტორიის ფლობის ფაქტი. ამას ადასტურებს საჯარო რეესტრის 2016 წლის 20 ივნისისა და 2017 წლის 12 იანვრის ამონაწერები, რომლითაც დგინდება, რომ ქალაქ თბილისში, ...ის დასახლებაში, ...ის ქ. #17-ის მიმდებარედ, ს.კ. #... და #... რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთების მესაკუთრეს წარმოადგენს ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეული.

მოსარჩელის მითითებით, 2018 წლის 15 მაისს მან მიმართა აღიარების კომისიას აღნიშნულ ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნით. ამასთან, 2018 წლის 15 იანვარს მან ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას, რომლის 2019 წლის 8 აპრილის #358 ბრძანებით მოსარჩელის მოთხოვნა დადგენილების ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

მოსარჩელის მოსაზრებით, საქმის განხილვის არც ერთ ეტაპზე ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა არ გაითვალისწინეს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, რაც საბოლოო ჯამში გახდა სადავო აქტების გამოცემის საფუძველი.

ამდენად, მოსარჩელემ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2018 წლის პირველი ოქტომბრის #003686 დადგენილებისა და „ა. გ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 8 აპრილის #358 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა. მოსარჩელემ წარმოდგენილი სარჩელით, ასევე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2018 წლის პირველი ოქტომბრის #003686 დადგენილების მოქმედების (როგორც ჯარიმის, ასევე დემონტაჟის ნაწილში) შეჩერების თაობაზე იშუამდგომლა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 31 მაისის განჩინებით ა. გ-ის შუამდგომლობა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2018 წლის პირველი ოქტომბრის #003686 დადგენილების მოქმედების შეჩერების თაობაზე დაკმაყოფილდა; მოცემულ საქმეზე გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე ან სასარჩელო წარმოების სხვაგვარად დასრულებამდე, შეჩერდა გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2018 წლის პირველი ოქტომბრის #003686 დადგენილების მოქმედება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილებით ა. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. გ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 28 აპრილის გადაწყვეტილებით ა. გ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ა. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ თბილისის მუნიციპალური ინსპექციის 2018 წლის პირველი ოქტომბრის #003686 დადგენილება და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 8 აპრილის #358 ბრძანება და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ თბილისის მუნიციპალურ ინსპექციას, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში, სადავო საკითხთან მიმართებით ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ- სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა.

სააპელაციო სასამართლომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია ქ. თბილისში, ...ის #17-ის მიმდებარედ, ს.კ. ...-ზე (თვითმმართველი ერთეული) უნებართვოდ კაპიტალური შენობა-ნაგებობის მშენებლობისა და მავთულბადის ღობის მოწყობის ფაქტი. ამასთან, სასამართლოს მითითებით, ღობის ნაწილი სცდებოდა ... საკადასტრო კოდით წითელ ხაზებს და გადადიოდა ... საკადასტრო კოდით (თვითმმართველი) რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე და ასევე სახელმწიფო ტერიტორიაზე, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია მოსარჩელის მიერ უნებართვო მშენებლობის განხორციელების ფაქტი.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის მიხედვით, მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე უნებართვო მშენებლობის ან/და რეკონსტრუქციის წარმოება, რომელიც იწვევს შენობა-ნაგებობის გაბარიტების ცვლილებას, გამოიწვევს დაჯარიმებას: ა) სახელმწიფოს ან თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე – 25 000 ლარით; ბ) კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე, გარდა ამ ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შენობა-ნაგებობისა, – 8 000 ლარით; გ) კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე − მესამე ან მეოთხე კლასის შენობა-ნაგებობაზე – 20 000 ლარით.

სააპელაციო პალატამ ასევე მიუთითა საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-9 მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩამდენმა პასუხი უნდა აგოს სამართალდარღვევის ჩადენის დროს და ადგილას მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა ისე გამოსცეს სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, რომ არ გამოიკვლიეს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და მხედველობაში არ მიიღეს ა. გ-ის განმარტებები, მათ შორის, არ გაითვალისწინეს ის, რომ საქმეში არსებულ მასალებში უნებართვო მშენებლობის სტატუსად მითითებული იყო „დასრულებული მშებნებლობა“. შესაბამისად, ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა დაედგინა მშენებლობის დასრულების პერიოდი (მოეპოვებინა ორთოფოტო, დაეკითხა მოწმეები და სხვა). ამ გარემოების დადგენას მნიშვნელობა გააჩნდა დასაკისრებელი სანქციის ოდენობის განსაზღვრისთვის, რადგანაც აღნიშნული კოდექსის 44-ე მუხლის თავდაპირველი რედაქცია სხვა ოდენობის სანქციას ითვალისწინებდა (10 000 ლარი). შესაბამისად, მიუხედავად უნებართვო მშენებლობის გამოვლენის დროისა, სანქციის დაკისრების მიზნებისათვის გამოყენებული უნდა ყოფილიყო ამ ქმედებისათვის კანონმდებლის მიერ გათვალისწინებული სანქციებიდან ყველაზე მსუბუქი.

სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურში გამართულ სხდომაზე მოქალაქე ა. გ-ის მიერ გაკეთებულ განმარტებებზე, სადაც იგი მიუთითებდა, რომ სამშენებლო სამუშაოები ჯერ კიდევ 1990 წელს დაიწყო მამამისმა. 2007 წლის შემდგომ მის მიერ დასრულებული იქნა შენობის მშენებლობა. რაც შეეხებოდა ღობეს, იგი ადგილზეც არსებობდა და გამოცვლილ იქნა მის მიერ.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოებს არ გადაუმოწმებიათ ა. გ-ის მიერ მითითებული გარემოებები, არ შეუსწავლიათ სადავო შენობა-ნაგებობის განთავსების ადგილის ორთოფოტოების მონაცემები, რათა დადგენილიყო ზემოაღნიშნული უნებართვო შენობა-ნაგებობისა და ღობის აშენების დრო. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ სწორედ აღნიშნული გარემოების დადასტურების შემთხვევაშია ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი, პირის მიმართ გამოიყენოს პასუხისმგებლობის ღონისძიება და გამოსცეს აქტი ადმინისტრაციული სახდელის დადების შესახებ.

ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სახეზე იყო არსებითი ხარვეზი ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში, რისი გამოსწორებაც მხოლოდ ხელახალი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარებით იყო შესაძლებელი, აღნიშნული კი იძლეოდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენებისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეცვლის საფუძველს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 28 აპრილის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ, რომლებმაც გასაჩირებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 28 აპრილის გადაწყვეტილებაზე შეგებებული საკასაციო საჩივარი წარადგინა ა. გ-მა, რომელმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მითითებას იმ გარემოებაზე, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა დაედგინა მშენებლობის დასრულების პერიოდი. კასატორი განმარტავს, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევის სფეროში განხორციელებული სამართალდარღვევები, მართალია, რეგულირდება სპეციალური კანონმდებლობით, თუმცა თავისი არსით იგი წარმოადგენს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას. შესაბამისად, მოცემული სამართალურთიერთობის მიმართ შესაძლოა გამოყენებულ იქნას ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ზოგადი დებულებანი. მითითებული კოდექსის მე-9 მუხლის თანახმად კი, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმეებს აწარმოებენ სამართალდარღვევის შესახებ საქმის განხილვის დროსა და ადგილას მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე.

კასატორი განმარტავს, რომ უნებართვო მშენებლობა თავისი ბუნებით არის დენადი სამართალდარღვევა, იგი უწყვეტად გრძელდება დროში და ითვლება დენადად მანამ, სანამ არ მოხდება მისი აღმოფხვრა, სამართლებრივ ჩარჩოებში მოქცევა. შესაბამისად, სამშენებლო სამართალდარღვევაზე საქმის წარმოება სამშენებლო საქმიანობაზე ზედამხედველობის ორგანომ უნდა განახორციელოს და სამართალდარღვევისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრება მოახდინოს დადგენილების გამოცემის დროისათვის მოქმედი კანონმდებლობის თანახმად.

ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ 2014 წლის ორთოფოტოებით სადავო ნაკვეთზე არსებული უნებართვო შენობა-ნაგებობა და ღობე დადგენილების გამოცემის დროს არსებულ მდგომარეობას არ შეესაბამება. ამდენად, შეუძლებელია უტყუარად დადგინდეს მშენებლობის დასრულების ზუსტი დრო. კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მიხედვით, ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულებას არ წარმოადგენს მოწმეთა დაკითხვა. ამასთან, მოსარჩელეს არც ადმინისტრაციულ ორგანოში და არც სასამართლოში დავის განხილვისას არ წარმოუდგენია არანაირი მტკიცებულება (მათ შორის, არც მოწმე), რომელიც დაადასტურებდა, რომ სადავო მშენებლობა 2018 წლის 7 მარტამდე იქნა განხორციელებული.

კასატორი, ასევე, ყურადღებას ამახვილებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებაზე, რომლითაც სასამართლომ ადმინისტრაციულ ორგანოს მოუწოდა მოსარჩელის სოციალური და ჯანმრთელობის მდგომარეობის გათვალისწინებით, იმსჯელოს საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 22-ე მუხლის გამოყენების შესაძლებლობაზე. მითითებული მუხლის დისპოზიციაზე დაყრდნობით, კასატორი აღნიშნავს, რომ ნორმის გამოყენებისათვის კანონმდებლობა იმპერატიულად განსაზღვრავს, რომ საქმე უნდა ეხებოდეს მცირემნიშვნელოვან ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას. მოცემულ შემთხვევაში, სამართალდარღვევას წარმოადგენს თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ ტერიტორიაზე უნებართვო მშენებლობის განხორციელება. შესაბამისად, აღნიშნული სამართალდარღვევა არა თუ არღვევს სამშენებლო რეგლამენტებით გათვალისწინებულ ნორმებს, არამედ ხელყოფს თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლებასაც. კასატორის მოსაზრებით, სამართალდამრღვევის სახდელისაგან გათავისუფლება წაახალისებს ქვეყნის ტერიტორიაზე უნებართვო მშენებლობის წარმოებას.

კასატორის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მუნიციპალური ინსპექციის მითითებით, სასამართლო დავის გადაუწყვეტლად აქტს ბათილად ცნობს იმ შემთხვევაში, როდესაც აშკარაა, რომ გადაწყვეტილების მიღება საჭიროებდა გარკვეული გარემოებების გამოკვლევას, რომელიც არ იქნა გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ, ამასთან, ამ გარემოების გამოკვლევას არსებითი მნიშვნელობა აქვს გადაწყვეტილების მიღებისათვის.

კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს ჰქონდა სრული ფაქტობრივი საფუძველი, თავად მიეღო შესაბამისი გადაწყვეტილება, კერძოდ, რამდენადაც სასამართლოს წარმოეშვა ეჭვი სამართალდარღვევის ჩადენის ზუსტ დროსთან დაკავშირებით, მას შეეძლო ეჭვი ადმინისტრაციულ სახდელდადებული პირის სასარგებლოდ გადაეწყვიტა და შესაბამისად, შეემცირებინა სანქციაც.

ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განმარტების თანახმად, სამშენებლო სამართალდარღვევა მიეკუთვნება დენად სამართალდარღვევათა კატეგორიას და იგი ჩადენილად ითვლება მისი გამოვლენის მომენტიდან. შესაბამისად, ინსპექცია მიიჩნევს, რომ სამართალდარღვევის ჩადენის დროდ უნდა ჩაითვალოს მითითების გაცემის დრო - 2018 წლის 13 ივნისი.

კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ ა. გ-ის მითითება მის მიერ სამართალდარღვევის 2018 წლის 21 მარტამდე (სანქციის გამკაცრებამდე) ჩადენის შესახებ წარმოადგენს მისი მხრიდან განსხვავებული ფაქტის მითითებას, რომელიც შესაბამისი მტკიცებულებებით ვერ იქნა უტყუარად დადასტურებული. შესაბამისად, კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან აღნიშნული ფაქტის მტკიცების ტვირთის ადმინისტრაციულ ორგანოზე გადაკისრება მტკიცების ტვირთის არასწორად განაწილებაზე მიუთითებს.

შეგებებული საკასაციო საჩივრის ავტორი - ა. გ-ი მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 38-ე მუხლზე, რომელიც განსაზღვრავს ადმინისტრაციული სახდელის დადების ხანდაზმულობის ვადებს, რომელიც დასრულებული სამართალდარღვევისათვის შეადგენს ჩადენის დღიდან 2 თვეს, ხოლო დენადი სამართალდარღვევისათვის - გამოვლენის დღიდან 2 თვეს. ამდენად, იგი მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, გასულია ადმინისტრაციული სახდელის დადების 2-თვიანი ხანდაზმულობის ვადა.

შეგებებული საკასაციო საჩივრის ავტორი მიუთითებს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისათვის, რომლის ორგანოსაც წარმოადგენს მუნიციპალური ინსპექცია, სადავო მშენებლობის შესახებ ცნობილი იყო არაუგვიანეს 2016 წლის ივნისში, როდესაც #... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთზე დარეგისტრირდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრების უფლება. მოცემული დროისათვის ამ მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობა აღმართული იყო არსებული სახით და მის ფლობა-სარგებლობას ა. გ-ი ახორციელებდა. აღნიშნული შეუძლებელია არ სცოდნოდა მოწინააღმდეგე მხარეს, ვინაიდან ამ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების რეგისტრაციისათვის მათ მოამზადეს მიწის ნაკვეთის აზომვითი ნახაზი. ამდენად, შეგებებული საკასაციო საჩივრის ავტორი მიიჩნევს, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების დაწყების მომენტისათვის გასული იყო არა თუ 2 თვე, არამედ 2 წელი.

ამასთან, შეგებებული საკასაციო საჩივრის ავტორი მიუთითებს პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხლის მე-8 და მე-11 ნაწილებზე და აღნიშნავს, რომ მითითებული ნორმების შესაბამისად, ლეგალიზაციის საქმის წარმოების დაწყება იწვევს სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმისწარმოების შეჩერებას ლეგალიზაციის პროცესის დასრულებამდე. მოცემულ შემთხვევაში, ა. გ-ს ლეგალიზაციის პროცესი ჯერ კიდევ 2018 წლის 13 ივნისის მითითების გაცემამდეც ჰქონდა დაწყებული, რაც ცნობილი იყო, ასევე, მუნიციპალური ინსპექციისათვის. თუმცა უკანონო მშენებლობის ლეგალიზაციისთვის თავდაპირველად საჭირო იყო იმ მიწის ნაკვეთის დაკანონება, სადაც სადავო შენობა-ნაგებობაა განთავსებული. ამდენად, 2018 წლის 2 მაისს მან სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნით მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს. არსებული მდგომარეობით, საკითხი განხილვის პროცესშია და საბოლოო გადაწყვეტილება ჯერ არ არის მიღებული. იმ შემთხვევაში, თუკი ა. გ-ის მოთხოვნა დაკმაყოფილდება, საკითხი გადაინაცვლებს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში შენობის ლეგალიზაციის მოთხოვნით. შესაბამისად, შეგებებული საკასაციო საჩივრის ავტორი მიიჩნევს, რომ ვინაიდან მას დაწყებული ჰქონდა ლეგალიზაციის პროცესი, სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება უნდა შეჩერებულიყო ლეგალიზაციის საკითხის გადაწყვეტამდე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 18 მარტის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 25 აპრილის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ა. გ-ის შეგებებული საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრებისა და შეგებებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები, ასევე, ა. გ-ის შეგებებული საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები და შეგებებული საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები და შეგებებული საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრებისა და შეგებებული საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები და შეგებებული საკასაციო საჩივრის ავტორი ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში, ხოლო შეგებებული საკასაციო საჩივრის ავტორი შეგებებულ საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო უმეტესწილად იზიარებს საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები.

განსახილველ შემთხვევაში, წარმოდგენილი სარჩელით მოთხოვნილია ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2018 წლის პირველი ოქტომბრის #003686 დადგენილებისა და „ა. გ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 8 აპრილის #358 ბრძანების ბათილად ცნობა.

საქმის მალასებით დადგენილია ქალაქ თბილისში, ...ის #17-ის მიმდებარედ, ს.კ. ...-ზე (თვითმმართველი ერთეული) უნებართვოდ კაპიტალური შენობა-ნაგებობის მშენებლობისა და მავთულბადის ღობის მოწყობის ფაქტი. ამასთან, ღობის ნაწილი სცდება #... საკადასტრო კოდის წითელ ხაზებს და გადადის #... საკადასტრო კოდით (თვითმმართველი) რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე და სახელმწიფო ტერიტორიაზე. შესაბამისად, სასამართლოს მიერ დადასტურებულად იქნა მიჩნეული მოსარჩელის მიერ უნებართვო მშენებლობის განხორციელების ფაქტი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის სადავო აქტების გამოცემის პერიოდში მოქმედი რედაქციის 44-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის მიხედვით, მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე უნებართვო მშენებლობის ან/და რეკონსტრუქციის წარმოება, რომელიც იწვევს შენობა-ნაგებობის გაბარიტების ცვლილებას, გამოიწვევს დაჯარიმებას: ა) სახელმწიფოს ან თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე – 25 000 ლარით; ბ) კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე, გარდა ამ ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შენობა-ნაგებობისა, – 8 000 ლარით; გ) კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე − მესამე ან მეოთხე კლასის შენობა-ნაგებობაზე – 20 000 ლარით.

საკასაციო სასამართლო, ასევე, მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-9 მუხლზე, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩამდენმა პასუხი უნდა აგოს სამართალდარღვევის ჩადენის დროს და ადგილას მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე. ადმინისტრაციული სამართალდარღვევებისათვის პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებელ ან გამაუქმებელ აქტებს აქვთ უკუქცევითი ძალა, ესე იგი ვრცელდებიან ამ აქტების გამოცემამდე ჩადენილ სამართალდარღვევებზეც. აქტებს, რომლებიც აწესებენ ან აძლიერებენ პასუხისმგებლობას ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისათვის, უკუქცევითი ძალა არა აქვს. ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმეებს აწარმოებენ სამართალდარღვევის შესახებ საქმის განხილვის დროს და ადგილას მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე.

საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა ისე გამოსცეს სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, რომ არ გამოიკვლიეს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და მხედველობაში არ მიიღეს ა. გ-ის განმარტებები, მათ შორის, არ გაითვალისწინეს ის, რომ საქმეში არსებულ მასალებში უნებართვო მშენებლობის სტატუსად მითითებული იყო „დასრულებული მშენებლობა“. შესაბამისად, ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა დაედგინა მშენებლობის დასრულების პერიოდი. ამ გარემოების დადგენას მნიშვნელობა ენიჭებოდა დასაკისრებელი სანქციის ოდენობის განსაზღვრისთვის, რადგანაც პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის თავდაპირველი რედაქცია სახელმწიფოს ან თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე უკანონო მშენებლობისათვის სხვა ოდენობის სანქციას ითვალისწინებდა (10 000 ლარი). შესაბამისად, მიუხედავად უნებართვო მშენებლობის გამოვლენის დროისა, სანქციის დაკისრების მიზნებისათვის გამოყენებული უნდა ყოფილიყო ამ ქმედებისათვის კანონმდებლის მიერ გათვალისწინებული სანქციებიდან ყველაზე მსუბუქი.

საკასაციო სასამართლო, ასევე, ყურადღებას ამახვილებს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურ ინსპექციაში გამართულ სხდომაზე მოქალაქე ა. გ-ის მიერ გაკეთებულ განმარტებებზე, კერძოდ, იგი მიუთითებდა, რომ სამშენებლო სამუშაოები ჯერ კიდევ 1990 წელს დაიწყო მამამისმა. 2007 წლის შემდგომ მის მიერ დასრულებული იქნა შენობის მშენებლობა. რაც შეეხებოდა ღობეს, იგი ადგილზეც არსებობდა და გამოცვლილ იქნა მის მიერ.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის განმარტებას, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოებს არ გადაუმოწმებიათ ა. გ-ის მიერ მითითებული გარემოებები, არ შეუსწავლიათ სადავო შენობა-ნაგებობის განთავსების ადგილის ორთოფოტოების მონაცემები, რათა დადგენილიყო ზემოაღნიშნული უნებართვო შენობა-ნაგებობისა და ღობის აშენების დრო. საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ სწორედ აღნიშნული გარემოების დადასტურების შემთხვევაშია ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი, პირის მიმართ გამოიყენოს პასუხისმგებლობის ღონისძიება და გამოსცეს აქტი ადმინისტრაციული სახდელის დადების შესახებ. ამასთან, საკასაციო სასამართლო დამატებით აღნიშნავს, რომ როგორც ჩამოყალიბებული ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკა ცხადყოფს, სამშენებლო სამართალდარღვევების კანონიერების შემოწმებისას განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება ქმედების - სამშენებლო სამუშაოების განხორციელების დროს (ამ თვალსაზრისით იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 15 ნოემბრის #ბს-391-386(3კ-12) გადაწყვეტილება, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 21 ივლისის #ბს-249(კ-22) განჩინება).

შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მართებულად მიიჩნევს სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ სახეზეა არსებითი ხარვეზი ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში, რისი გამოსწორებაც მხოლოდ ხელახალი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარებით არის შესაძლებელი. აღნიშნული კი იძლეოდა დავის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენებით გადაწყვეტის საფუძველს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებსა და შეგებებულ საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრებისა და შეგებებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები და შეგებებული საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან ა. გ-ს (პ/ნ ...) შეგებებულ საკასაციო საჩივარზე 20.04.2022წ. #13110459637 საგადახდო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, ა. გ-ს (პ/ნ ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები და ა. გ-ის შეგებებული საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 28 აპრილის გადაწყვეტილება;

3. ა. გ-ს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს შეგებებულ საკასაციო საჩივარზე 20.04.2022წ. #13110459637 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ბ. სტურუა

გ. გოგიაშვილი