საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე № ბს-566(2კ-22) 1 ნოემბერი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

ბიძინა სტურუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, გოჩა აბუსერიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია

მოწინააღმდეგე მხარე - პ. ქ-ე

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2017 წლის 27 მარტს პ. ქ-ემ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ.

სასარჩელო მოთხოვნის დაზუსტების შემდეგ, მოსარჩელემ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 15 ივლისის N000920 დადგენილებისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2017 წლის 13 მარტის N1-565 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა პ. ქ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 19 ოქტომბრის განჩინებით პ. ქ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 19 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა პ. ქ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 29 დეკემბრის განჩინებით პ. ქ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 19 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილებით პ. ქ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; პ. ქ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 15 ივლისის №000920 დადგენილება და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციას დაევალა საქმის გარემოებების სრულყოფილად შესწავლისა და გამოკვლევის საფუძველზე, ასევე, გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილის გათვალისწინებით, კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში, ახალი აქტის გამოცემა. ასევე, ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2017 წლის 13 მარტის N1-565 ბრძანება ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ.

კასატორმა - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ საკასაციო საჩივარში აღნიშნა, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 12 თებერვლის N000920 მითითებით ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა, N19-ში (ს/კ ...) მდებარე უნებართვოდ განხორციელებული საცხოვრებელი სახლის მესაკუთრეს - პ. ქ-ეს 20 კალენდარული დღის ვადაში დაევალა დარღვევის გამოსწორების მიზნით სანებართვო დოკუმენტაციის წარმოდგენა, ან მიშენების დემონტაჟი. 2016 წლის 16 მარტის N000920 შემოწმების აქტით დადგინდა 2016 წლის 12 თებერვლის N000920 მითითებით განსაზღვრული პირობების შეუსრულებლობა. აღსანიშნავია, რომ საქმის წარმოების ვადა გაგრძელებულ იქნა პ. ქ-ის მიერ არქიტექტურის სამსახურისათვის მიმართვის საფუძველზე, თუმცა მიუხედავად იმისა, რომ საკმარისი ვადა ჰქონდა კანონიერების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის მოსაძიებლად ან დარღვევის გამოსასწორებლად, არ შეასრულა მითითებით გათვალისწინებული პირობები. შესაბამისად, სამართალდარღვევის დადგენილ ვადაში აღმოუფხვრელობის გამო, პ. ქ-ე დაჯარიმდა 2016 წლის 15 ივლისის N000920 დადგენილებით პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის უნებართვოდ განხორციელებული სამუშაოების საფუძველზე 8000 ლარით და დაევალა დემონტაჟი.

კასატორის განმარტებით, არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, რომ სამართალდარღვევის საქმეზე მატერიალურად კანონიერი სამშენებლო სამუშაოების დემონტაჟის დავალება წარმოადგენს საკუთრების უფლებაში გაუმართლებელ ჩარევას. შესაბამისად, მიუხედავად იმისა, რომ შენობა-ნაგებობა შეიძლება არ იყოს ფორმალურად კანონიერი ანუ ფაქტობრივად არ არსებობდეს სამშენებლო სამუშაოების განხორციელების სამართლებრივი საფუძველი (მშენებლობის ნებართვა, ლეგალიზების დოკუმენტი და სხვა.), იგი შეიძლება აკმაყოფილებდეს კანონით დადგენილ სტანდარტებს, იმის გათვალისწინებით, რომ სამომავლოდ შეიძლება მოპოვებულ იქნეს მშენებლობის ნებართვა უკვე აშენებულ საცხოვრებელ სახლზე და ამით ხელი არ უნდა შეეშალოს საკუთრების საგნის განკარგვაში.

ზედამხედველობის სამსახურმა მოსარჩელე მხარეს მისცა იმის შესაძლებლობა, რომ დარღვევა აღმოეფხვრა, თუმცა სადავო ურთიერთობის მარეგულირებელი ნორმების იმპერატიული დანაწესის გამო, ზედამხედველობის სამსახურმა მიიღო 2016 წლის 15 ივლისის N000920 დადგენილება დამრღვევის დაჯარიმებისა და უნებართვო მშენებლობის დემონტაჟის დავალების შესახებ.

რაც შეეხება სასამართლოს მითითებას საქართველოს 2019 წლის 18 სექტემბრის ,,ადმინისტრაციული სახდელისგან გათავისუფლების შესახებ“ კანონის გამოყენებაზე, კასატორის განმარტებით, სამშენებლო სამართალდარღვევაზე დადგენილება მიღებულ იქნა 2016 წლის 15 ივლისს, რა დროსაც არ არსებობდა ადმინისტრაციული სახდელისგან გათავისუფლების სამართლებრივი საფუძველი, შესაბამისად სამსახური იმ დროისათვის მოკლებული იყო შესაძლებლობას ემსჯელა აღნიშნულ საკითხზე.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორმა - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ საკასაციო საჩივარში აღნიშნა, რომ მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილების 36-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, „მშენებლობის განხორციელების სამართლებრივი საფუძველია კანონმდებლობით, მათ შორის, ამ დადგენილებით განსაზღვრულ შემთხვევებში სათანადო წესით მიღებული მშენებლობის ნებართვა“. ამავე დადგენილების მე-3 მუხლის 74-ე პუნქტის მიხედვით, დადგენილებაში გამოყენებული ტერმინი განმარტებულია შემდეგნაირად: „უნებართვო მშენებლობა – მშენებლობის ნებართვას დაქვემდებარებული შენობა-ნაგებობების მშენებლობა მშენებლობის ნებართვის გარეშე, ან/და დროებითი შენობა-ნაგებობის განთავსება სანებართვო მოწმობით განსაზღვრული გამოყენების პერიოდის გასვლის შემდეგ“. ამავე დადგენილების მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მშენებლობის სახეობას წარმოადგენს ახალი მშენებლობა (მათ შორის მონტაჟი). ხოლო ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, „შენობა-ნაგებობების ახალი მშენებლობა ისეთი მშენებლობაა, რომელიც ხორციელდება მიწის ნაკვეთის იმ ნაწილში, სადაც არ დგას შენობა-ნაგებობა ან ხდება არსებულის მთლიანად ჩანაცვლება“.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამშენებლო სამუშაოების განხორციელება დასაშვებია მხოლოდ მშენებლობის ნებართვის არსებობის პირობებში. კანონმდებლობით ასევე განმარტებულია, თუ რა ჩაითვლება სამშენებლო სამუშაოდ.

2002 წელს მშენებლობის წარმოების ნებართვისა და მშენებლობის ნებართვის გაცემის დროისათვის მოქმედი საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის 2001 წლის 20 დეკემბრის №72 ბრძანებით დამტკიცებული „მშენებლობის ნებართვისა და მშენებლობის წარმოების ნებართვის გაცემის დროებითი წესის“ პირველი მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, მშენებლობის ნებართვას გასცემდა ადგილობრივი არქიტექტურული სამსახური, არქმშენინსპექციიდან მშენებლობის წარმოებაზე ნებართვის მიღების შემდეგ. აღნიშნულიდან გამომდინარეობს, რომ მშენებლობის წარმოების ნებართვა წინ უსწრებდა მშენებლობის ნებართვის გაცემას და საბოლოო აღმჭურველ ადმინისტრაციულ აქტს წარმოადგენდა მშენებლობის ნებართვა. მოცემულ შემთხვევაში, საქმეში წარმოდგენილია მცხეთის რაიონის ქალაქმშენებლობის, არქიტექტურის, მშენებლობისა და საბინაო-კომუნალური მეურნეობის სამსახურის მთავარი არქიტექტორის მიერ 2002 წლის 12 სექტემბერს გაცემული №73 მშენებლობის ნებართვა, რომელიც გაცემული იყო კონკრეტული ვადით 2003 წლის 12 სექტემბრამდე. აღმჭურველი აქტის განსაზღვრული ვადით გაცემა გულისხმობს, რომ ადრესატს შეუძლია ამ აქტით მინიჭებული უფლების რეალიზაცია მოახდინოს მითითებულ ვადაში. ვადის გასვლის შემდეგ განხორციელებული ქმედება კი ვერ იქნება მიჩნეული აღნიშნული აქტის საფუძველზე განხორციელებულად.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორის განმარტებით, ვერ გაიზიარებს მოსარჩელის არგუმენტს იმასთან დაკავშირებით, რომ სამშენებლო სამუშაოები განახორციელა ძველი ნებართვის საფუძველზე, ვინაიდან, როგორც აღინიშნა, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მშენებლობის ნებართვის თაობაზე გაცემული იყო კონკრეტული ვადით, მოსარჩელის მიერ სამშენებლო სამუშაოების წარმოება კი მიმდინარეობდა აღნიშნული ვადის გასვლის შემდეგაც. ამასთან, გასაჩივრებულ დადგენილებაში მითითებული სამშენებლო სამუშაოების უნებართვოდ წარმოების ფაქტი ასევე უტყუარად დასტურდება იმ გარემოებითაც, რომ პ. ქ-ემ არაერთხელ მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვა ქ. თბილისში, ...ის ქ. N19-ში მდებარე თავის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მშენებლობის ნებართვის გაცემა. ამდენად, თავად მოსარჩელის მიერ იქნა აღიარებული ის გარემოება, რომ სამშენებლო სამუშაოები, რომლის გამოც მის მიმართ გამოყენებულ იქნა ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა, წარმოადგენდა უნებართვო მშენებლობას.

პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, „უნებართვო მშენებლობის ან/და რეკონსტრუქციის წარმოება მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე, რომელიც იწვევს შენობა-ნაგებობის გაბარიტების ცვლილებას, კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე, გამოიწვევს დაჯარიმებას 8000 (რვა ათასი) ლარით“. მოცემულ შემთხვევაში, ქ. თბილისის ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვისა და საქმეზე არსებითი მნიშვნელობის მქონე წარმოდგენილი გარემოებების გამოკვლევის შედეგად ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ დადგენილ იქნა, რომ პ. ქ-ის მიერ ქ. თბილისში, ...ის ქ. N19-ში მდებარე, თავის საკუთრებაში არსებულ N... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე განხორციელდა ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე.

კასატორის მითითებით, ასევე არ იზიარებს პ. ქ-ის აპელირებას იმ გარემოებაზე, რომ ვინაიდან ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის მიერ გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები მშენებლობის ნებართვის გაცემაზე უარის თქმის თაობაზე გასაჩივრებულია სასამართლოში და საქმეზე არ არის მიღებული საბოლოო გადაწყვეტილება, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახური უფლებამოსილი არ იყო, გამოეცა 2016 წლის 15 ივლისის No000920 დადგენილება და აღნიშნულთან დაკავშირებით განმარტავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 29-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, „სარჩელის მიღება სასამართლოში აჩერებს გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედებას“. „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 35-ე მუხლის თანახმად, „ადმინისტრაციული საჩივრის ან სარჩელის წარდგენის შემთხვევაში ნებართვის გაცემის, მის გაცემაზე უარის თქმის ან მისი გაუქმების შესახებ გადაწყვეტილება არ შეჩერდება, თუ ნებართვის გამცემი ან საჩივრის (სარჩელის) განმხილველი ადმინისტრაციული ორგანო ანდა სასამართლო არ მიიღებს სხვა გადაწყვეტილებას“. აღნიშნული ნორმებიდან გამომდინარე, მშენებლობის ნებართვის გაცემას, მის გაცემაზე უარის თქმასა და გაუქმებასთან დაკავშირებით გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის თაობაზე სასამართლოში სარჩელის წარდგენა არ აჩერებს გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედებას. შესაბამისად, პ. ქ-ის მიერ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის შესაბამისი გადაწყვეტილებები, მართალია, სადავოდ იქნა გამხდარი სასამართლოში, თუმცა მისი მოქმედება არ შეჩერებულა.

კასატორის განმარტებით, სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლად ასევე უსაფუძვლოა სააპელაციო სასამართლოს მითითება, ,,ადმინისტრაციული სახდელისგან გათავისუფლების შესახებ" საქართველოს კანონზე და ,,საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსზე".

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 23 მაისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა. მართებულია სასამართლოს მოსაზრება სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე სადავო აქტის ბათილად ცნობის შესახებ, რადგან ადმინისტრაციულ პროცესში მოქმედი ინკვიზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით (სასკ-ის მე-4, მე-19 მუხ.), მართალია, სასამართლოს აქვს შესაძლებლობა ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის მიზნით შეაგროვოს დამატებითი მტკიცებულებები, თუმცა აღნიშნული უზრუნველყოფს ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში დაშვებული ხარვეზების აღმოფხვრას და არა ორგანოში განსახორციელებელი წარმოების ჩანაცვლებას. განსახილველ შემთხვევაში გამოკვლევას საჭიროებს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე რიგი გარემოებები.

კონკრეტულ შემთხვევაში დავის საგანია სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე დამრღვევის დაჯარიმებისა და მისთვის სამშენებლო ობიექტის დემონტაჟის დავალების შესახებ ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 15 ივლისის N000920 დადგენილება.

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, სამშენებლო სამართლის მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტია უნებართვო მშენებლობის აკრძალვა, როგორც საფრთხის თავიდან აცილების მნიშვნელოვანი პრევენციული ღონისძიება, რამდენადაც მშენებლობის დასრულების შემდეგ განხორციელებული ღონისძიება შეუძლებელს გახდის ან გაართულებს საფრთხის თავიდან აცილებას. მშენებლობის აკრძალვის საფუძველი – უნებართვო მშენებლობა ფორმალურად სახეზეა, როდესაც ის ხორციელდება სამშენებლო ნებართვის ან შეტყობინების გარეშე, რაც საკმარისი საფუძველია მის შესაჩერებლად. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამშენებლო საქმიანობა ექვემდებარება ნებართვის მოპოვების ვალდებულებას, რაც აძლევს მშენებლობაზე ზედამხედველობის განმახორციელებელ ორგანოს შესაძლებლობას, გადაამოწმოს მშენებლობის კანონმდებლობასთან შესაბამისობა. მშენებლობის განხორციელების სამართლებრივი საფუძველი კი არის სათანადო წესით მიღებული მშენებლობის ნებართვა, შესაბამისად, უნებართვო მშენებლობა არის მშენებლობის ნებართვას დაქვემდებარებული შენობა - ნაგებობების მშენებლობა მშენებლობის ნებართვის გარეშე, ან/და დროებითი შენობა - ნაგებობის განთავსება სანებართვო მოწმობით განსაზღვრული გამოყენების პერიოდის გასვლის შემდეგ (საქართველოს მთავრობის 24.03.2009წ. N57 დადგენილების 3.74 მუხ.).

საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის 2001 წლის 20 დეკემბრის ბრძანებით დამტკიცებული „მშენებლობის ნებართვისა და მშენებლობის წარმოების ნებართვის გაცემის დროებითი წესის“ პირველი მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, მშენებლობის ნებართვას გასცემდა ადგილობრივი არქიტექტურული სამსახური, არქმშენინსპექციიდან მშენებლობის წარმოებაზე ნებართვის მიღების შემდეგ. ამავე წესის პირველი მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, სამშენებლო სამუშაოების განხორციელებისთვის სავალდებულო იყო არა მშენებლობის წარმოებაზე ნებართვის, არამედ მშენებლობის ნებართვის მოპოვება, ხოლო მე-4 მუხლის მე-6 ნაწილის ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მშენებლობის ნებართვა ვადიანი იყო.

სადავო აქტების გამოცემის დროს მოქმედი „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილების (ძალადაკარგულია საქართველოს მთავრობის 03.02.2020წ. N139 დადგენილებით) 57-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ დამკვეთი მშენებლობის ნებართვის გამცემ შესაბამის ადმინისტრაციულ ორგანოს განცხადებით მიმართავს მშენებლობის ნებართვის მოქმედების ვადის გასვლის შემდეგ, მშენებლობის ნებართვის მოქმედების ვადის გაგრძელება დაუშვებელია, ასეთ შემთხვევაში საჭიროა მშენებლობის ახალი ნებართვის მიღება. თუ წარმოებული მშენებლობის შედეგად სამშენებლო დოკუმენტში განხორციელდა ცვლილებები, რაც საჭიროებს ახალ ნებართვას, ან/და წარმოებულია უნებართვო მშენებლობა, მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანო უფლებამოსილია იმსჯელოს მშენებლობის ნებართვის გაცემის თაობაზე დამრღვევის მიერ შესაბამისი დარღვევისათვის გამოცემული აქტისა და დაკისრებული ჯარიმის გადახდის ქვითრის წარდგენის შემდეგ. უნებართვო ან/და სამშენებლო დოკუმენტის დარღვევით წარმოებული მშენებლობის დროს ნებართვის მაძიებელი ვალდებულია, მშენებლობის ნებართვის ან ახალი ნებართვის მისაღებად სამშენებლო დოკუმენტის პროექტში გაითვალისწინოს წარმოებული სამშენებლო სამუშაოები (მშენებლობის ორგანიზების პროექტი, მშენებლობის დასრულების ეტაპები და ა.შ.) და მოიპოვოს შესაბამისი საექსპერტო დასკვნა უნებართვოდ ან/და სამშენებლო დოკუმენტის დარღვევით წარმოებული მშენებლობის შესახებ. მშენებლობის ახალი ნებართვა გაიცემა უკვე წარმოებული მშენებლობის გათვალისწინებით (საქართველოს მთავრობის 24.03.2009წ. N57 დადგენილების 63-ე მუხ.). თბილისის ადმინისტრაციულ საზღვრებში არსებულ ტერიტორიაზე არქიტექტურულ - ქალაქთმშენებლობითი პროცესების მართვას, დადგენილი წესით სამშენებლოდ მიწის ნაკვეთის გამოყენების პირობების დადგენას, არქიტექტურულ - სამშენებლო პროექტის შეთანხმებას და მშენებლობის ნებართვის გაცემას, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის N20-104 დადგენილებით დამტკიცებული წესდების (დებულების) 1-ლი და მე-3 მუხლების თანახმად, ახორციელებდა სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ მიწის ნაკვეთისა და მასზე მდებარე მშენებარე შენობა-ნაგებობის მესაკუთრეა პ. ქ-ე. მცხეთა-მთიანეთის რეგიონალური არქმშენინსპექციის მიერ 2002 წლის 19 ივლისს გაცემულ იქნა N62 მშენებლობის წარმოების ნებართვა, ხოლო მცხეთის რაიონის ქალაქმშენებლობის, არქიტექტურის, მშენებლობისა და საბინაო-კომუნალური მეურნეობის სამსახურის მიერ 2002 წლის 12 სექტემბერს გაცემულ იქნა მშენებლობის ნებართვა N73, რომლის მოქმედების ვადა განსაზღვრული იყო 2003 წლის 12 სექტემბრამდე. პ. ქ-ემ არაერთხელ, მათ შორის 2015 წლის 30 დეკემბერს, განცხადებით მიმართა თბილისის არქიტექტურის სამსახურს მშენებლობის ნებართვის გაცემის მოთხოვნით.

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 8 იანვრის N2378592 გადაწყვეტილებით და 2016 წლის 8 თებერვლის N2417740 გადაწყვეტილებით პ. ქ-ეს დაევალა ჯარიმის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენა.

საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ არქიტექტურის სამსახურისადმი მიმართვის დროს, კერძოდ, 2016 წლის 8 იანვრისათვის დაჯარიმების შესახებ ადმინისტრაციული აქტი გამოცემული არ ყოფილა, ასეთი აქტი გამოიცა ექვსი თვის შემდეგ - 2016 წლის 15 ივლისს.

დადგენილია, რომ არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 8 იანვრის N2378592 გადაწყვეტილებით განმცხადებელს დაუდგინდა სხვადასხვა ხარვეზი და „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილების 63.2 მუხლის საფუძველზე, პ. ქ-ეს დაევალა დამატებითი დოკუმენტების - ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის დადგენილებისა და შესაბამისი დარღვევისთვის დაკისრებული ჯარიმის გადახდის დამადასტურებელი ქვითრის წარდგენა, თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 8 თებერვლის N2417740 გადაწყვეტილებით, მითითებული დოკუმენტების დადგენილ ვადაში წარუდგენლობის გამო, პ. ქ-ის 2015 წლის 30 დეკემბრის განცხადება დარჩა განუხილველი. აღნიშნულის შემდეგ, ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 12 აგვისტოს N000920 მითითებით დადგინდა, რომ პ. ქ-ე ახორციელებდა ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის მშენებლობას სამშენებლო დოკუმენტაციის გარეშე, დარღვევის გამოსწორების მიზნით, მას დაევალა მითითების გაცემის მომენტისთვის არსებული კანონიერების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის წარდგენა ან აღნიშნული შენობა - ნაგებობის დემონტაჟი. მითითების შეუსრულებლობის შემდეგ, ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 15 ივლისის N000920 დადგენილებით პ. ქ-ე დაჯარიმდა 8000 ლარით ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის უნებართვო მშენებლობის გამო, მას ასევე დაევალა აშენებული ობიექტის დემონტაჟი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 7 თებერვლის გადაწყვეტილებით კანონსაწინააღმდეგოდ ჩაითვალა სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების დაწყებამდე პ. ქ-ისთვის არარსებული დოკუმენტის წარდგენის მოთხოვნა და ბათილად იქნა ცნობილი ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 8 იანვრის N2378592 გადაწყვეტილება და 2016 წლის 8 თებერვლის N2417740 გადაწყვეტილება პ. ქ-ისათვის სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ გაცემული დადგენილებისა და დაკისრებული ჯარიმის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენის დავალების ნაწილში; ბათილად იქნა ცნობილი ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე ქ.თბილისის მერის 2016 წლის 1 ივნისის N1-992 ბრძანება. აღნიშნული გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში იქნა შესული. სასამართლომ განმარტა, რომ პ. ქ-ეს არარსებული დოკუმენტის და განუსაზღვრელი ვალდებულების შესრულების დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენა დაევალა.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოცემული დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანია, დადგინდეს სახეზეა თუ არა პ. ქ-ის მხრიდან მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, რაც სამართალდარღვევის შემადგენლობის ერთ-ერთ აუცილებელ გარემოებას წარმოადგენს, ვინაიდან, სწორედ აღნიშნულის დადასტურების შემთხვევაშია ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი პირის მიმართ გამოიყენოს პასუხისმგებლობის ღონისძიება და გამოსცეს აქტი ადმინისტრაციული სახდელის შეფარდების შესახებ.

განსახილველ შემთხვევაში, ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების ანალიზიდან და საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კანონმდებლის უპირატესი მიზანია არსებული სამართალდარღვევის აღმოფხვრა, მისი გამოსწორება და არა დამრღვევის დასჯა. შესაბამისად, საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში შესაძლოა პირი გათავისუფლდეს როგორც ადმინისტრაციული სახდელისგან, ასევე პირვანდელი (დარღვევამდე არსებული) მდგომარეობის აღდგენის ვალდებულებისგან. კერძოდ, „ადმინისტრაციული სახდელისაგან გათავისუფლების შესახებ“ 2019 წლის 18 სექტემბრის კანონით დადგინდა ერთჯერადი ხასიათის დროებითი და განსაკუთრებული ღონისძიების სახით ამავე კანონით განსაზღვრული იმ ფიზიკური პირების ადმინისტრაციული სახდელისგან − ჯარიმისგან და საურავისგან გათავისუფლება, რომლებმაც საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა 2019 წლის 15 იანვრამდე ჩაიდინეს და რომელთა მიმართაც ადმინისტრაციული სახდელის დადების შესახებ დადგენილება ამ კანონის ამოქმედებამდე არ აღსრულებულა (1-ლი მუხ.). ამავე კანონის მე-2 მუხლის 1-ლი პუნქტის მიხედვით, ადმინისტრაციული სახდელისაგან - ჯარიმისაგან და საურავისაგან თავისუფლდება: ა) სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში რეგისტრირებული პირი, რომლის ოჯახის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის მაჩვენებელი 100 001 ქულაზე ნაკლებია; ბ) ამ კანონის ამოქმედების დროისთვის ასაკით პენსიონერი (ქალი − 60 წლის ასაკიდან, მამაკაცი − 65 წლის ასაკიდან); გ) ამ კანონის ამოქმედების დროისთვის 16 წლიდან 18 წლამდე ასაკის არასრულწლოვანი; დ) შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირი; ე) ომისა და თავდაცვის ძალების ვეტერანი; ვ) მარტოხელა მშობლის სტატუსის მქონე პირი; ზ) საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებული პირი − დევნილი. საქმის მასალებით, კი დადგენილია, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევა ჩადენილია 2019 წლის 15 იანვრამდე, ხოლო პ. ქ-ის ჯარიმის დაკისრების შესახებ დადგენილება გასაჩივრებულია და ჯერ არ არის აღსრულებული. აღნიშნული კანონის 3.1 მუხლის თანახმად, საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმეების განხილვის უფლებამოსილების მქონე ორგანოებს და თანამდებობის პირებს ამ კანონის პირველი მუხლით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეზე ფიზიკური პირის ადმინისტრაციული სახდელისგან − ჯარიმისგან და შესაბამისი საურავისგან გათავისუფლების საკითხი უნდა გადაეწყვიტათ კანონის შესაბამისად. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამართალდარღვევისათვის სანქციის შეფარდების დროს, თუ კანონით გაუქმებული ან შემსუბუქებულია პასუხისმგებლობა სამართალდარღვევის ჩადენისათვის, მოქმედებს ახალი კანონით დადგენილი ნორმა. სანქციის შეფარდების დრო მოიცავს არა მხოლოდ ორგანოს მიერ მისი გამოყენების მომენტს, არამედ აგრეთვე ზემდგომი ორგანოების ან სასამართლოს მიერ სანქციის გამოყენების კანონიერების შემოწმების პერიოდს. ამასთან, სადავო აქტების გასაჩივრების შემთხვევაში პირისათვის საბოლოო შედეგს იწვევს სასამართლო გადაწყვეტილება და არა სადავო აქტები.

რაც შეეხება შენობის დემონტაჟის ნაწილში სადავო დადგენილების კანონიერებას, საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, სამშენებლო წესრიგის სამართლის ღონისძიების განხორციელების საფუძვლების შემოწმება მოითხოვს ფაქტობრივი გარემოებების შესწავლას. მშენებლობის ნებართვის უფლება გამომდინარეობს საქართველოს კონსტიტუციით გარანტირებული საკუთრების უფლებიდან. ის, როგორც საფრთხის თავიდან აცილების პრევენციული საშუალება, შესაძლებლობას იძლევა, შესაბამისი პროცედურების გავლით გამოირიცხოს მშენებლობის განხორციელებით დამდგარი საფრთხეები. სამშენებლო საქმიანობის ფორმალური კანონიერება უნდა შეფასდეს მატერიალური კანონიერებისგან დამოუკიდებლად. შენობის დემონტაჟის, როგორც სამშენებლო წესრიგის დაცვის ინსტრუმენტის გამოყენების საფუძველი შეიძლება გახდეს ფორმალურად და მატერიალურად უკანონო მშენებლობა – მხოლოდ ერთ-ერთის არსებობა არ არის საკმარისი მის გამოსაყენებლად. მშენებლობის ნებართვის გარეშე განხორციელებული მშენებლობა, რომელიც შეესაბამება საკანონმდებლო მოთხოვნებს, მატერიალური კანონიერების თვალსაზრისით, არის ლეგალური, თუმცა დარღვეულია ფორმალური კანონიერების კრიტერიუმი, რამდენადაც ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში არ მომხდარა მისი კანონთან შესაბამისობის შემოწმება. ფორმალური კანონიერების დარღვევის შემთხვევაში შესაძლებელია მისი ფორმალური კანონიერების ფარგლებში მოქცევა. თუ წარმოებულია უნებართვო მშენებლობა, რომელიც შეესაბამება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს, მშენებლობის ნებართვის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია, დაინტერესებული პირის განცხადების საფუძველზე განიხილოს მშენებლობის ნებართვის გაცემის საკითხი. ასეთი შენობის დემონტაჟი წინააღმდეგობაში მოვა არა მარტო კონსტიტუციის გარანტირებულ საკუთრების უფლებასთან, არამედ - თანაზომიერების კონსტიტუციურ პრინციპთან, რამდენადაც, შენობის დემონტაჟის შემთხვევაში, თავიდან უნდა დაიწყოს ფორმალური პროცედურები, რაც ითხოვს დამატებით დროსა და რესურსს. ასევე, ფორმალურად კანონიერი, მაგრამ მატერიალურად უკანონო მშენებლობის ნებართვაც ვერ დაექვემდებარება დემონტაჟის შესახებ გადაწყვეტილებას, რამდენადაც შესაძლებელია, კანონიერი ნდობა არსებობდეს ასეთი (მატერიალურად უკანონო) აქტის მიმართ. ფორმალურად და მატერიალურად არალეგალური შენობა-ნაგებობა წინააღმდეგობაში მოდის საჯარო-სამართლებრივ სამშენებლო წესრიგთან და ქმნის შენობის დემონტაჟის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების საფუძვლებს. გამონაკლისია ნებართვისგან თავისუფალი მშენებლობა, რომელზეც არ ვრცელდება ფორმალური კანონიერების კრიტერიუმები. ასეთ შემთხვევაში მოწმდება მხოლოდ მატერიალური კანონიერება (სუსგ №ბს-160(კ-19), 29.12.2021წ.).

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ განსახილველ შემთხვევაში არც ადმინისტრაციული წარმოების და არც სასამართლო წარმოების პროცესში არ შეფასებულა ობიექტის შესაბამისობა კანონმდებლობის მატერიალურ მოთხოვნებთან. ამასთანავე, პ. ქ-ისთვის შენობის დემონტაჟის დავალებასთან დაკავშირებით პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს კანონმდებლობა ითვალისწინებს დემონტაჟის ვალდებულებისგან დამრღვევის გათავისუფლების შესაძლებლობას. საკითხის გადაწყვეტისთვის კი არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებას წარმოადგენს შენობა - ნაგებობის სამართლებრივი მდგომარეობა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს, მათ შორის სამართალდარღვევის საქმის წარმოებისას, უწევს ორმაგი ფუნქციის შესრულება, ერთი მხრივ, იგი არის საჯარო ინტერესების გამტარებელი, სამართალდარღვევაზე რეაგირების განმახორციელებელი, სანქციის დამკისრებელი სუბიექტი, ხოლო მეორე მხრივ, მას ეკისრება აქტის ადრესატის ინტერესების დაცვის ვალდებულება. ამდენად, ადმინისტრაციულმა ორგანომ, როგორც საჯარო მმართველობის განმახორციელებელმა სუბიექტმა, უნდა გაითვალისწინოს როგორც საჯარო, ასევე კერძო პირის ინდივიდუალური ინტერესები. ადმინისტრაციულმა ორგანომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემა უნდა უზრუნველყოს თანაზომიერების პრინციპის დაცვით, საჯარო და კერძო ინტერესების ურთიერთშეპირისპირების შედეგად. ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება უნდა განხორციელდეს არა მხოლოდ ფორმალური წესების დაცვით, არამედ მიზნად უნდა ისახავდეს საქმის გარემოებათა ყოველმხრივ გამოკვლევას, სადავო საკითხზე შესაბამისი, დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღებას. გადაწყვეტილების დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში მიღების დროსაც კი, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია, აქტის დასაბუთებაში მიუთითოს იმ გარემოებებზე, რომლებიც საფუძვლად დაედო მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას.

სზაკ-ის 5.1 მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანო შეზღუდულია კანონმდებლობის მოთხოვნების საწინააღმდეგოდ რაიმე ქმედების განხორციელებისაგან. ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე (სზაკ-ის 96.1 მუხ.). დაუშვებელია, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ (სზაკ-ის 96.2 მუხ.) (სუსგ №ბს-656(კ-19), 28.10.2021წ.)

ამდენად, ახალი ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია, სადავო საკითხი გამოიკვლიოს ყოველმხრივ, მტკიცებულებების სათანადო შეფასების საფუძველზე, მათ შორის გამოიკვლიოს ხომ არ არსებობს პ. ქ-ის მიმართ „ადმინისტრაციული სახდელისაგან გათავისუფლების შესახებ“ 2019 წლის 18 სექტემბრის კანონის გამოყენებისა და საქართველოს კანონმდებლობიდან გამომდინარე, დემონტაჟის ვალდებულებისგან დამრღვევის გათავისუფლების შესაძლებლობა. საქმის მასალების გამოკვლევისა და სამშენებლო კანონმდებლობის სამართლებრივი შეფასების საფუძველზე დაადგინოს საქმისათვის განმსაზღვრელი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებებზე დაყრდნობით. საკასაციო სასამართლო ასევე სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2017 წლის 13 მარტის N1-565 ბრძანებასთან მიმართებით და განმარტავს, იმ პირობებში, როდესაც სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2016 წლის 15 ივლისის №000920 დადგენილება, ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2017 წლის 13 მარტის N1-565 ბრძანება ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს. მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით,

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები ბ. სტურუა

მ. ვაჩაძე

გ. აბუსერიძე