საქმე #ბს-1159(კ-22) 12 იანვარი, 2023 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე

ბიძინა სტურუა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 19 აპრილის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2016 წლის 25 აპრილს ა.ყ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და მ.ხ-ის მიმართ.

მოსარჩელემ რეგისტრაციის შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 13 იანვრის #... გადაწყვეტილების, რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 22 თებერვლის #... გადაწყვეტილებისა და ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 22 მარტის # ... გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, ასევე, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსათვის ა.ყ-ის სახელზე საკუთრების უფლებით მცხეთის რაიონში, სოფელ ... ში მდებარე უძრავ ნივთზე მცხეთის სარეგისტრაციო სამსახურში წარდგენილი 2016 წლის 9 თებერვლის # ... სარეგისტრაციო განცხადებით მოთხოვნილი ცვლილებების რეგისტრაციის შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოში 2017 წლის 15 თებერვლის მოსამზადებელ სხდომაზე დაზუსტდა მოპასუხეთა წრე და მოპასუხედ განისაზღვრა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო. ამასთან, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 15 თებერვლის საოქმო განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა მ.ხ-ე. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 15 თებერვლის საოქმო განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ ხ.ტ-ი და თ.ტ-ე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ა.ყ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი „რეგისტრაციის შესახებ“ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 13 იანვრის #... გადაწყვეტილება და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს, საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა შესწავლისა და გამოკვლევის შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა; დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ, რომელმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 8 ოქტომბრის განჩინებით საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სააპელაციო საჩივარი, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილებაზე, დარჩა განუხილველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 8 ოქტომბრის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 6 ივლისის განჩინებით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 8 ოქტომბრის განჩინება და საქმე სააპელაციო საჩივრის წარმოებაში მიღების ეტაპიდან ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 17 სექტემბრის განჩინებით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სააპელაციო საჩივარი მიღებულ იქნა განსახილველად.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 14 დეკემბრის განჩინებით აპელანტის - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა თ.ხ-ი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 18 იანვრის განჩინებით აპელანტის - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა მ.მ-ი; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა ზ.ი-ი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 23 თებერვლის განჩინებით ზ.ი-ი საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 19 აპრილის განჩინებით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა აპელანტის მოსაზრებაზე, რომლის თანახმად, სასამართლოს მიერ ისე იქნა ბათილად ცნობილი სადავო მიწის ნაკვეთის ფართის დაზუსტების რეგისტრაცია, რომ სასამართლოს არ უმსჯელია კეთილსინდისიერი შემძენის საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე. აპელანტის შეფასებით, მიღებული გადაწყვეტილებით სასამართლომ მოსარჩელე მხარეს ისე შეუქმნა გადაწყვეტილების აღსრულების მოლოდინი, რომ არ გაუთვალისწინებია, თუ როგორ უნდა მოხდეს მოსარჩელის სასარგებლოდ სადავო უძრავ ნივთზე პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა, იმ პირობებში, როდესაც კეთილსინდისიერი შემძენის უფლების დამდგენი დოკუმენტი და რეგისტრაცია ძალაშია.

სააპელაციო პალატამ დაუსაბუთებლად მიიჩნია აპელანტის მითითება კეთილსინდისიერი შემძენის საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე და მოსარჩელის სასარგებლოდ სადავო უძრავ ნივთზე პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენაზე. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ასევე ბუნდოვანი იყო აპელანტის მითითება პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენასთან დაკავშირებით, რადგან თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 12 დეკემბრის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მიღებულია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე, რის შედეგადაც, ადმინისტრაციულ ორგანოს დაევალა საქმის არსებითი გარემოებების გამოკვლევა, რაც სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, ადასტურებდა იმას, რომ ე.წ. პირვანდელი მდგომარეობა და სადავო მიწის ნაკვეთზე რეგისტრირებული საკუთრების უფლების შესაბამისობა უფლებადამდგენ დოკუმენტებთან დასადგენია მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ.

სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე და გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს განმარტება, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ საკითხის გადაწყვეტისათვის საჭირო ფაქტობრივი გარემოებები არ დაადგინა სრულყოფილად და ამასთან, საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს არ მისცა სწორი სამართლებრივი შეფასება. ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო დაედგინა მიწის ზუსტი ადგილმდებარეობა და მიწის ნაკვეთის მეზობლები. ასევე, უნდა მოეძიებინა დოკუმენტები, რომელიც ხელს შეუწყობდა საქმის სრულად და ობიექტურად შესწავლას. მას უნდა მოეხდინა ადგილზე დათვალიერება შესაბამისი გეოდეზიის სპეციალისტების მონაწილეობით და დაედგინა სადავო მიწის ნაკვეთის რეალური ადგილმდებარეობა საზღვრებისა და მოსაზღვრეების განსაზღვრით. საქმეში არსებული ყველა მტკიცებულების ერთიანობით, მოპასუხე მხარეს უნდა დაედგინა და შეესწავლა საქმეში არსებული არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, კერძოდ, უნდა მოეძია მხარეთა ხელთ არსებული ყველა დოკუმენტაცია სადავო მიწის ნაკვეთებზე, უნდა გამოეყენებინა ყველა შესაძლო გზა და საშუალება სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის შეგროვების მიზნით, რომელიც არსებობდა მათ არქივებში და მხოლოდ ამის შემდეგ მიეღო შესაბამისი გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება, რომ გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევისა და მ.ხ-ის მიერ წარდგენილი მიწის ნაკვეთის საკადასტრო მონაცემების მომიჯნავე უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებთან შესაბამისობის ზუსტად განსაზღვრის შემთხვევაში, თავიდან იქნებოდა აცილებული ორი სხვადასხვა რეგისტრირებული საკუთრების ობიექტის ზედდება.

სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა საქმეში დაცულ სისხლის სამართლის საქმეზე გამოძიებისა და სისხლისსამართლებრივი დევნის შეწყვეტის თაობაზე 2014 წლის 27 ნოემბრის დადგენილებებზე და აღნიშნა, რომ ამნისტიის კანონის გათვალისწინებით, ორივე ბრალდებულის - ა.ყ-სა და მ.ხ-ის მიმართ შეწყდა სისხლისამართლებრივი დევნა.

სააპელაციო პალატის შეფასებით, სადავო სარეგისტრაციო განაცხადის ხელახალი შესწავლის დროს მარეგისტრირებელი ორგანოსათვის ხელმისაწვდომი იქნება ხსენებულ სისხლის სამართლის საქმეზე დადგენილი ფაქტები და ორგანოს მიეცემა შესაძლებლობა, ამ გარემოებათა გათვალისწინებით დაადგინოს საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, თუკი ადმინისტრაციული ორგანო მიიჩნევს, რომ ზემოაღნიშნულ საქმეზე გამოვლენილ გარემოებებს აქვს არსებითი მნიშვნელობა სადავო საკითხის გადაწყვეტის დროს. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, აპელანტის მიერ მითითებული, სისხლის სამართლის საქმეზე მიღებული დადგენილებები არ შეიცავდა ისეთ ინფორმაციას, რომელიც პირველი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივი შეფასების უსწორობას დაადასტურებდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 19 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის მითითებით, სასამართლოს მიერ ისე იქნა ბათილად ცნობილი მ.ხ-ის ფართის დაზუსტების რეგისტრაცია, რომ არ იქნა გათვალისწინებული კეთილსინდისიერი შემძენების საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. სასამართლოს არ შეუფასებია მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების აღსრულების შესაძლებლობა. მიღებული გადაწყვეტილებით სასამართლომ მოსარჩელე მხარეს ისე შეუქმნა გადაწყვეტილების აღსრულების მოლოდინი, რომ არ უმსჯელია, თუ როგორ უნდა მოხდეს მოსარჩელის სასარგებლოდ სადავო უძრავ ნივთზე პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა, იმ პირობებში, როდესაც კეთილსინდისიერი შემძენის უფლების დამდგენი დოკუმენტი და რეგისტრაცია ძალაშია.

კასატორის მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში, სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის უმთავრესი გარემოება, რომ სადავო რეგისტრაციის განხორციელების ერთადერთი საფუძველი - #253 მიღება-ჩაბარების აქტი ძალაშია და არ გაუქმებულა კანონით დადგენილი წესით. კასატორი, ასევე, ყურადღებას ამახვილებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილ პრაქტიკაზე, რომლის თანახმად, გაუმართლებელია სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის ძალაში ყოფნის პირობებში გაუქმდეს მის საფუძველზე განხორციელებული რეგისტრაციები.

კასატორი, ასევე, განსაკუთრებით საყურადღებოდ მიიჩნევს საქმეში წარმოდგენილ სისხლის სამართლის #032090613003 საქმის დადგენილებას, რომლითაც ა.ყ-ი და მ.ხ-ე ცნობილ იქნენ ბრალდებულებად. თუმცა ა.ყ-ს წარმომადგენელმა 2014 წლის 27 ნოემბერს პროკურატურაში წარადგინა მ.ხ-ის თანხმობა, ბრალდებულ ა.ყ-ს მიმართ გავრცელებულიყო ამნისტიის კანონი, შემწყდარიყო სისხლის სამართლებრივი დევნა და გათავისუფლებულიყო სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისა და სახდელისაგან. მეორე მხრივ, მ.ხ-ის წარმომადგენელმა პროკურატურაში წარადგინა ა.ყ-ის სანოტარო წესით დამოწმებული თანხმობა, მ.ხ-ის მიმართ გავრცელებულიყო ამნისტიის კანონი, შემწყდარიყო სისხლის სამართლებრივი დევნა და გათავისუფლებულიყო სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისა და სახდელისაგან. სწორედ ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით შეწყდა ორივე ბრალდებულის მიმართ სისხლისამართლებრივი დევნა.

კასატორის შეფასებით, სასამართლოს მსჯელობის გარეშე დარჩა ის გარემოებაც, რომ დღეის მდგომარეობით, უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში დაცული მონაცემების თანახმად, 1500 კვ.მ ფართობის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (ს.კ. ...) დარეგისტრირდა ა.ყ-ს მემკვიდრეების - მოსარჩელე ა.ყ-ისა (პ/ნ ...) და ჯ.ყ-ის (პ/ნ ...) საკუთრების უფლება. აღნიშნული უძრავი ნივთი, ასევე, თავდაპირველად რეგისტრირებული იყო ა.ყ-ს საკუთრებაში, #347 მიღება-ჩაბარების აქტის (გაფორმების თარიღი: 05/12/1992) საფუძველზე.

კასატორი მიუთითებს, რომ ისეთი აღმჭურველი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის მოთხოვნის შემთხვევაში, რომელიც სხვის საკუთრების უფლებას ეხება, სულ მცირე, უდავოდ უნდა დასტურდებოდეს მათი გაუქმების მიმართ მოსარჩელის კანონიერი ინტერესი და სადავო აქტი პირდაპირ და უშუალო გავლენას უნდა ახდენდეს მასზე. გარდა ამისა, არსებითად განხილვის შემთხვევაშიც კი, ზემოაღნიშნული უფლებების შეპირისპირებისას დაცული უნდა იყოს თანაზომიერების პრინციპი. მოცემულ შემთხევაში, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და შესაბამისი ტერიტორიული სამსახურის მიერ შესრულებული იქნა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე და 53-ე მუხლებით დაკისრებული ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების გამოკვლევის, შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების ვალდებულება, დაცული იქნა რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილებების მიღების დროისათვის მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნები. შესაბამისად, კასატორი მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებები კანონიერია.

კასატორი, ასევე, მიუთითებს საქართველოს უზენაესის სასამართლოს #ბს-351-336(კ-09) გადაწყვეტილებაზე, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილება სასამართლომ უნდა გამოიყენოს იმ ვითარებაში, როდესაც სასამართლო წესით ვერ ხერხდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება, შესაბამისად, შეუძლებელი ხდება სადავო ადმინისტრაციული აქტების მატერიალური კანონიერების შეფასება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ეს დავის არსებით გადაწყვეტაზე, ანუ მართლმსაჯულების ფუნქციაზე უარის ტოლფასია. აღნიშნული პროცესუალური შესაძლებლობა გამოიყენება იმ შემთხვევაში, როდესაც ადმინისტრაციულ ორგანოს საერთოდ არ მოუხდენია ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა-შეფასება, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში კი შეუძლებელი ხდება მათი გამოკვლევა.

კასატორი განმეორებით აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სადავო გადაწყვეტილებების მიღებისას სააგენტოსა და შესაბამისი ტერიტორიული სამსახურის მიერ სრულად იქნა გამოკვლეული საქმისათვის მნიშვნელოვანი ყველა ფაქტობრივი გარემოება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 17 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

განსახილველ შემთხვევაში, წარმოდგენილი სარჩელით მოთხოვნილია რეგისტრაციის შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 13 იანვრის #... გადაწყვეტილების, რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 22 თებერვლის #... გადაწყვეტილებისა და ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 22 მარტის # ... გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, ასევე, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსათვის ა.ყ-ის სახელზე საკუთრების უფლებით მცხეთის რაიონში, სოფელ ... ში მდებარე უძრავ ნივთზე მცხეთის სარეგისტრაციო სამსახურში წარდგენილი 2016 წლის 9 თებერვლის # ... სარეგისტრაციო განცხადებით მოთხოვნილი ცვლილებების რეგისტრაციის შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება.

საკასაციო სასამართლო, უპირველესად, ყურადღებას ამახვილებს საქმის მასალებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებეზე, კერძოდ: მ.ხ-ემ 2010 წლის 30 დეკემბრის #... განცხადებით, საკადასტრო აზომვითი ნახაზისა და 1992 წლის 20 აგვისტოს #253 მიწის მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე, საკუთრების უფლების რეგისტრაცია მოითხოვა. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 5 იანვრის #... გადაწყვეტილებით შეჩერდა სარეგისტრაციო წარმოება, ვინაიდან სარეგისტრაციოდ წარდგენილ და საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებს შორის არსებობდა ინსტრუქციით განსაზღვრული ზედდება/გადაფარვა #... საკადასტრო ერთეულთან, რომელიც წარმოადგენდა ა.ყ-ს საკუთრებას და განმცხადებელს დაევალა კორექტირებული საკადასტრო აზომვითი ნახაზის წარდგენა, რაც შესრულდა 2011 წლის 6 იანვარს. შესაბამისად, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 13 იანვრის #... გადაწყვეტილებით, 1992 წლის 20 აგვისტოს #253 მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე, ქ. თბილისში, სოფელ ... ში მდებარე 2500 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი (საკადასტრო კოდი: #...) საკუთრების უფლებით აღირიცხა მ.ხ-ის სახელზე.

მოგვიანებით, მითითებული უძრავი ქონება დაიყო ორ საკადასტრო ერთეულად, რომელიც მარეგისტრირებელ ორგანოში დარეგისტრირდა #... და #... საკადასტრო ერთეულებად და ამავე დროს, ორივე მათგანი გასხვისდა მესამე პირებზე, კერძოდ, #... საკადასტრო ერთეული დავის განხილვის დროისათვის წარმოადგენდა ხ.ტ-ის საკუთრებას, ხოლო #... საკადასტრო ერთეული - თ.ტ-ის საკუთრებას.

ამასთან, საქმის მასალებით, კერძოდ, 1992 წლის 20 აგვისტოს #423 მიღება-ჩაბარების აქტით დგინდება, რომ ... ის მოსახლეობის საერთო კრების 1992 წლის 23 მარტის #1 დადგენილების #1 ოქმის საფუძველზე, ა.ყ-ს საკუთრებაში გადაეცა სოფელ ... ში მდებარე 0.25 ჰა ფართის მიწის ნაკვეთი #26, ნამყენი. მიღება-ჩაბარების აქტის თანახმად, 0.25 ჰა მიწის ნაკვეთს მარცხენა მხრიდან ემიჯნებოდა მ.ხ-ის საკუთრება, მარჯვენა მხრიდან - ვ.ა-ის საკუთრება და ზედა მხრიდან - გზა. 1992 წლის 20 აგვისტოს #423 მიღება-ჩაბარების აქტისა და ... ის სოფლის საკრებულოს გამგეობის 2006 წლის 3 ნოემბრის #652 ცნობის საფუძველზე, მცხეთის რაიონში, სოფელ ... ში მდებარე 0.25 ჰა ფართობის მქონე უძრავი ნივთი, დაუზუსტებელი მონაცემებით, #... საკადასტრო კოდით დარეგისტრირდა ა.ყ-ის სახელზე.

საჯარო რეესტრში უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემები (მიწის ნაკვეთის საზღვრები და ადგილმდებარეობა სახელმწიფო კოორდინატთა სისტემის მიხედვით, ფართობი, კონფიგურაცია და სხვა) არ დარეგისტრირდა და დაუდგენელი იყო მისი ადგილმდებარეობა. საკადასტრო გეგმის თანახმად, #... საკადასტრო ერთეულს ზედა მხრიდან (ა-ბ) ესაზღვრებოდა გზა, მარჯვენა მხრიდან (ბ-გ) - გ.ა-ის საკუთრება, ქვედა მხრიდან (გ-დ) - გზა და მარცხენა მხრიდან (დ-ა) - მ.ხ-ე.

ა.ყ-მა 2016 წლის 9 თებერვალს # ... განცხადებით მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და საკადასტრო აზომვითი ნახაზის საფუძველზე, მცხეთაში, სოფელ ... ში მდებარე #... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ უძრავ ქონებაზე რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების რეგისტრაცია მოითხოვა.

სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 11 თებერვლის # ... გადაწყვეტილებით შეჩერდა ა.ყ-ის 2016 წლის 9 თებერვლის განცხადებით დაწყებული სარეგისტრაციო წარმოება, ვინაიდან საკადასტრო აზომვით ნახაზზე არ ფიქსირდებოდა ამზომველის ბეჭედი და მეზობელი მიწის ნაკვეთები, ამასთან, დაზიანებული იყო აზომვითი ნახაზის ელ.ვერსია. ამავე გადაწყვეტილებით განმცხადებელს დაევალა კორექტირებული აზომვითი ნახაზის წარდგენა.

ა.ყ-მა კორექტირებული აზომვითი ნახაზი ადმინისტრაციულ ორგანოში წარადგინა 2016 წლის 18 თებერვალს. ამზომველის ბეჭდით დამოწმებული აზომვითი ნახაზის თანახმად, 2512 კვ.მ. მიწის ნაკვეთს აღმოსავლეთით ესაზღვრებოდა #... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული, ა.ა-ის საკუთრება, დასავლეთით - #... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული, ა.ყ-ს საკუთრება, ჩრდილოეთით და სამხრეთით - გზა.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უფლების საგანზე დაფიქსირდა #...და #... საკადასტრო კოდებით რეგისტრირებულ მონაცემთან გადაფარვა.

სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 22 თებერვლის #... გადაწყვეტილებით ა.ყ-ს უარი ეთქვა რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების რეგისტრაციაზე, ვინაიდან სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უფლების საგანზე რეგისტრირებული იყო სხვა უფლება, რომელიც გამორიცხავდა აღნიშნულ უძრავ ნივთზე უფლების რეგისტრაციას.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის სადავო პერიოდში (2011 წლის იანვრის მდგომარეობით) მოქმედი რედაქციის 23-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სარეგისტრაციო წარმოების განმავლობაში მარეგისტრირებელი ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ, თუ რეგისტრირებული უფლება, უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლებასთან დაკავშირებული ვალდებულება, მათში ცვლილება და მათი შეწყვეტა, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვა ან საგადასახადო გირავნობა/იპოთეკა გამორიცხავს იმავე უძრავ ნივთზე სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილი უფლების, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის ან საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის რეგისტრაციას.

საკასაციო სასამართლო ზემოაღნიშნულ საკითხზე მსჯელობისას ეყრდნობა და იზიარებს აგრეთვე მსგავს სამართლებრივ დავასთან მიმართებით საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 28 თებერვლის #ბს-367-363(კ-12) გადაწყვეტილებაში ჩამოყალიბებულ სამართლებრივ შეფასებებსა და დასკვნებს, კერძოდ: „ვინაიდან უძრავ ნივთზე რეგისტრირებული უფლება გამორიცხავს იმავე ნივთზე სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უფლების რეგისტრაციას, მარეგისტრირებელი ორგანო ასეთ შემთხვევაში უნდა იღებდეს გადაწყვეტილებას სარეგისტრაციო წარმოებაზე უარის თქმის შესახებ. ამდენად, ხსენებული ნორმის თანახმად, ადმინისტრაციულ ორგანოს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს თვითმმართველობის ორგანოს სახელზე ნაკვეთის რეგისტრაციამდე უნდა გამოეკვლია ნაკვეთის სხვა პირის სახელზე რეგისტრაციის არსებობა, შეედარებია სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილი დოკუმენტაცია საარქივო ცნობასთან - ქაღალდზე შესრულებულ საკადასტრო მონაცემებთან თუ სააღრიცხვო ბარათებთან და ამონაწერებთან, დაედგინა სადავო მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ მდებარე მიწის ნაკვეთების კოდები, მესაკუთრეები, გეოგრაფიული მდებარეობა, რათა სარწმუნოდ დაედგინა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტები და არ დაეშვა ერთი ნაკვეთის მიმართ ურთიერთსაწინააღმდეგო ჩანაწერის არსებობა. გადამოწმების ვალდებულება საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს უფრო მაღალი ხარისხით წარმოეშობა, იმის გათვალისწინებითაც, რომ უპირატესად სახელდობრ თავად მარეგისტრირებელ ორგანოსათვის არის ცნობილი რეესტრში რეგისტრირებული ყველა მიწის ნაკვეთის ელექტრონული სისტემით აღურიცხაობის შესახებ. პალატა თვლის, რომ სწრაფი რეგისტრაციის პრინციპის გატარება საფრთხეს არ უნდა უქმნიდეს სხვა სუბიექტების საკუთრების კონსტიტუციურ უფლებას.“

მიწის ნაკვეთის დაუზუსტებელი მონაცემებით რეგისტრაციასთან დაკავშირებით, ამავე გადაწყვეტილებაში საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ განმარტა, რომ „მიწა შეიძლება არსებობდეს საკუთრებაში, როგორც დაზუსტებული, ასევე დაუზუსტებელი მონაცემებით. კანონმდებლობა არ შეიცავს დაუზუსტებელი მონაცემებით მიწის ნაკვეთის სუბიექტზე აღრიცხვის გამომრიცხავ დანაწესს. ამასთანავე, პირველად დაუზუსტებელ რეგისტრაციას არ აქვს მხოლოდ საცნობარო მნიშვნელობა, უმართებულოა მისი დაყვანა მხოლოდ ფაქტობრივ აღრიცხვამდე, რომელიც აღრიცხვის ობიექტის მიმართ არ იწვევს რაიმე სამართლებრივ შედეგს. სააღრიცხვო მონაცემებს იურიდიული მნიშვნელობა გააჩნია, სარეგისტრაციო აღრიცხვის ოფიციალობა უზრუნველყოფილია საჯარო რეესტრით. სარეგისტრაციო პროცედურას შედეგად მოსდევს უფლებადამდგენი დოკუმენტის გაცემა, რომელიც ადასტურებს იურიდიული ფაქტების კანონიერებას. რეგისტრაციას პრეიუდიციული მნიშვნელობა აქვს, ის არის უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების რეალიზაციის პირობა, რეგისტრაცია არის უძრავ ქონებაზე უფლების წარმოშობის, შეცვლის სახელმწიფოს მხრიდან დადასტურების იურიდიული აქტი, რითაც რეგისტრაციის განმახორციელებელი კისრულობს უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული სამართალურთიერთობათა კომპლექსის დაცვის ვალდებულებას, სახელმწიფო რეგისტრაცია მოწოდებულია მთლიანობაში სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობა განამტკიცოს, ის არის ტიტულის, პირის უფლებების სახელმწიფო დაცვის ფორმალური პირობა.“

ამასთან, „საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ საკუთრება არის ფაქტი და დაუშვებელია ბუნებაში მისი აბსტრაქტული სახით არსებობა. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება შესაძლებლად მიიჩნევს და ფაქტიურად ეთანხმება სარეგისტრაციო მონაცემის შეუსაბამობას, საკითხის ამგვარი გადაწყვეტა ლახავს სამართლებრივ უსაფრთხოებას, ქმნის მდგომარეობას, როდესაც პირი არის საკუთრების უფლების მატარებელი, თუმცა არ გააჩნია საკუთრების უფლების ობიექტი, რაც ეწინააღმდეგება საკუთრების უფლების არსს, რადგან არ არსებობს საკუთრების უფლება ამ უფლების ობიექტისაგან დამოუკიდებლად. სადავო სამართალურთიერთობის ასეთი გადაწყვეტით ხ. მ-ის სახელზე იარსებებს რეგისტრირებული უფლება ქონებაზე, ხოლო თავად ქონება ანუ უფლების ობიექტი სახეზე არ იქნება, რაც მესაკუთრის უფლებებიდან და სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობის ინტერესებიდან გამომდინარე დაუშვებელია. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არის წინააღმდეგობრივი, ის ერთის მხრივ აღიარებს მიწის ნაკვეთის მოსარჩელისადმი კუთვნილებას ფორმალურად (ე.ი. ეთანხმება რეესტრის ჩანაწერს), ხოლო მეორეს მხრივ სასამართლო თავის გადაწყვეტილებით გამორიცხავს, ფაქტობრივად უარყოფს საკუთრებას, ვინაიდან არც სასამართლო და არც საჯარო რეესტრის სამსახური არ უთითებს ხ. მ-ის საკუთრებაში მყოფი ნაკვეთის რაიმე სხვა ადგილმდებარეობას.“

საკასაციო პალატა, ასევე, ყურადღებას ამახვილებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 27 დეკემბრის #ბს-803(კ-18) გადაწყვეტილებაზე, სადაც საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ „ახლად შემოღებული კოორდინატთა ელექტრონული სისტემით მიწის ნაკვეთის საზღვრების დაუზუსტებლობა, არ ნიშნავს მიწის ნაკვეთზე უკვე წარმოშობილი საკუთრების უფლების ჩამორთმევას. ახალი კოორდინატთა სისტემის შემოღება იუსტიციის მინისტრის 15.01.10წ. #4 ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციის 26-ე მუხლის თანახმად საკადასტრო აღწერის ტექნიკური პირობაა. საკასაციო პალატა თვლის, რომ გეოდეზიურ კოორდინატთა სისტემის შეცვლა ტექნიკური საკითხია და მას არ უნდა ეწირებოდეს რეესტრში ასახული უფლებები, რეგისტრაციის ახალი სისტემის დანიშნულება სანივთო უფლებების უკეთესი დაცვაა და არა საკუთრების უფლების შეზღუდვა. ახალი კოორდინატთა სისტემის შემოღება შედეგად არ უნდა იწვევდეს ფორმალურ-სამართლებრივი პროცედურების შესრულებით მესაკუთრეზე უკვე რეგისტრირებული ნაკვეთის მესამე პირის მიერ დაუფლებას, არ უნდა ხელყოფდეს სამართლებრივ უსაფრთხოებას, სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობას, მანამდე წარმოებული რეგისტრაციების იურიდიული ძალის დაკარგვას, მარეგისტრირებელი ორგანოს, როგორც სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობისა და საჯარო წესრიგის გარანტის დანიშნულების შეცვლას.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ საკითხის გადაწყვეტისათვის საჭირო ფაქტობრივი გარემოებები არ დაადგინა სრულყოფილად და ამასთან, საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს არ მისცა სწორი სამართლებრივი შეფასება. ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო დაედგინა მიწის ზუსტი ადგილმდებარეობა და მიწის ნაკვეთის მეზობლები. ასევე, უნდა მოეძიებინა დოკუმენტები, რომელიც ხელს შეუწყობდა საქმის სრულად და ობიექტურად შესწავლას. მას უნდა მოეხდინა ადგილზე დათვალიერება შესაბამისი გეოდეზიის სპეციალისტების მონაწილეობით და დაედგინა სადავო მიწის ნაკვეთის რეალური ადგილმდებარეობა საზღვრებისა და მოსაზღვრეების განსაზღვრით. საქმეში არსებული ყველა მტკიცებულების ერთიანობით, მოპასუხე მხარეს უნდა დაედგინა და შეესწავლა საქმეში არსებული არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, კერძოდ, უნდა მოეძია მხარეთა ხელთ არსებული ყველა დოკუმენტაცია სადავო მიწის ნაკვეთებზე, უნდა გამოეყენებინა ყველა შესაძლო გზა და საშუალება სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის შეგროვების მიზნით, რომელიც არსებობდა მათ არქივებში და მხოლოდ ამის შემდეგ მიეღო შესაბამისი გადაწყვეტილება.

„საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, მარეგისტრირებელი ორგანო და მისი თანამშრომელი პასუხს არ აგებენ წარდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის ნამდვილობაზე. ისინი პასუხისმგებელნი არიან მხოლოდ რეგისტრირებული მონაცემებისა და მათთან დაცული სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტაციის ურთიერთშესაბამისობასა და უსაფრთხოებაზე.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 15 ოქტომბრის #ბს-798(2კ-19) განჩინებაზე, რომლითაც განიმარტა, რომ მარეგისტრირებელმა ორგანომ საკუთრების უფლების რეგისტრაციამდე უნდა გამოიკვლიოს ნაკვეთის სხვა პირის სახელზე რეგისტრაციის არსებობა, შეადაროს სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილი დოკუმენტაცია საარქივო ცნობასთან - ქაღალდზე შესრულებულ საკადასტრო მონაცემებთან თუ სააღრიცხვო ბარათებთან და ამონაწერებთან, დაადგინოს სადავო მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ მდებარე მიწის ნაკვეთების კოდები, მესაკუთრეები, გეოგრაფიული მდებარეობა, რათა სარწმუნოდ დაადგინოს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტები და არ დაუშვას ერთი ნაკვეთის მიმართ ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო ჩანაწერის არსებობა.

საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომ გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევისა და მ.ხ-ის მიერ წარდგენილი მიწის ნაკვეთის საკადასტრო მონაცემების მომიჯნავე უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებთან შესაბამისობის ზუსტად განსაზღვრის შემთხვევაში, თავიდან იქნებოდა აცილებული ორი სხვადასხვა რეგისტრირებული საკუთრების ობიექტის ზედდება.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო საგულისხმოდ მიიჩნევს ყურადღება გაამახვილოს საკასაციო საჩივარში განვითარებულ მსჯელობაზე, კერძოდ, კასატორი თვლის, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლოს მიერ დავის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე გადაწყვეტა უსაფუძვლოა, რამდენადაც საქმეზე დადგენილი გარემოებების გათვალისწინებით, შეუძლებელი ხდება გადაწყვეტილების აღსრულება.

საკასაციო სასამართლო, უპირველესად, აღნიშნავს, რომ წარმოდგენილი სარჩელით სადავოა, ერთი მხრივ, მ.ხ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 13 იანვრის გადაწყვეტილება, ხოლო, მეორე მხრივ, ა.ყ-ის სახელზე უძრავი ქონების რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილება. თუმცა საგულისხმოა, რომ მ.ხ-ის მიერ საჯარო რეესტრის 2011 წლის 13 იანვრის გადაწყვეტილებით რეგისტრირებული უძრავი ქონება, მოგვიანებით, დაყოფილ იქნა ორ ნაწილად და ორივე ნაწილი გასხვისებულ იქნა მესამე პირებზე. ასევე, ყურადსაღებია, რომ მესამე პირების - ხ.ტ-ისა და თ.ტ-ის სახელზე დაყოფილი უძრავი ქონების საკუთრების უფლებით რეგისტრაციის შესახებ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გადაწყვეტილებები, ასევე, ამ რეგისტრაციათა განხორციელების საფუძვლები - უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებები ძალაშია. სწორედ ამ საფუძვლით სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს დასკვნა, რომელმაც არსებული მდგომარეობის გათვალისწინებით, კანონშესაბამისად მიიჩნია ა.ყ-ის სახელზე უძრავი ქონების საკუთრების უფლებით რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა. სასამართლომ, ასევე, დავის განხილვის ეტაპზე გამორიცხა საჯარო რეესტრისათვის უძრავი ქონების ა.ყ-ის სახელზე რეგისტრაციის დავალების შესაძლებლობა.

აქვე, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ უძრავ ქონებაზე მ.ხ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 13 იანვრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობას საფუძვლად დაედო ის გარემოება, რომ სადავო უძრავი ქონების ა.ყ-ის სახელზე რეგისტრაცია წინ უსწრებდა მ.ხ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციას, რის გამოც საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს არ ჰქონდა უფლება, უძრავი ქონება საკუთრების უფლებით აღერიცხა მ.ხ-ის სახელზე. საკასაციო სასამართლო მხედველობაში იღებს გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გაუქმების აღნიშნულ საფუძველს, ასევე, იმ გარემოებას, რომ სასამართლო არსებული ფაქტობრივი მდგომარეობით, მოკლებულია შესაძლებლობას, შეამოწმოს მ.ხ-ის საკუთრებაში რეგისტრირებული უძრავი ქონების ორ ნაწილად დაყოფის და შემდგომში, მიღებული უძრავი ქონებების ხ.ტ-ისა და თ.ტ-ის სახელზე გასხვისების შესახებ გადაწყვეტილებების კანონიერება. შედეგად, საკასაციო პალატა ნაწილობრივ ეთანხმება კასატორის მოსაზრებას და განმარტავს, რომ მსგავსი ფაქტობრივი გარემოებების ერთობლიობის არსებობის პირობებში, უმჯობესია სასამართლო საკუთრების უფლების თავდაპირველი რეგისტრაციის შესახებ მარეგისტრირებელი ორგანოს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების საკითხს წყვეტდეს არსებითად, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილის გამოყენებით. თუმცა, ამავდროულად, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის შეფასებებს მასზედ, რომ საკითხის ამგვარმა გადაწყვეტამ შექმნა გადაწყვეტილების აღუსრულებლად დატოვების საფრთხე. საკასაციო საჩივარში განვითარებული მსჯელობის საწინააღმდეგოდ, საკასაციო პალატა კასატორის ყურადღებას მიაქცევს გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გაუქმების საფუძვლად სასამართლოს მიერ დასახელებულ მიზეზზე, კერძოდ, მარეგისტრირებელი ორგანოს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლად იქცა ის გარემოება, რომ სადავო უძრავ ქონებაზე მ.ხ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის დროს (2011 წლის 13 იანვარს), უძრავი ქონება დაუზუსტებელი მონაცემებით უკვე რეგისტრირებული იყო (2006 წელს) ა.ყ-ის სახელზე. შესაბამისად, „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 23-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, დაუშვებელი იყო ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ამავე უძრავ ქონებაზე მ.ხ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია.

ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ხელახალი ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში და ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის პროცესში სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ უნდა გაითვალისწინოს გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობის საფუძველი. საჭიროების შემთხვევაში, მარეგისტრირებელ ორგანოს შესაძლებლობა აქვს მხედველობაში მიიღოს სისხლის სამართლის საქმეზე გამოძიებისა და სისხლისსამართლებრივი დევნის შეწყვეტის თაობაზე 2014 წლის 27 ნოემბრის დადგენილება და ხსენებულ სისხლის სამართლის საქმეზე დადგენილი ფაქტები.

აქვე, საკასაციო განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის 6¹ პუნქტზე, რომლის თანახმად, მარეგისტრირებელი ორგანო უფლებამოსილია საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით დააზუსტოს, შეცვალოს, ძალადაკარგულად გამოაცხადოს ან ბათილად ცნოს უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში რეგისტრირებული მცდარი ან ურთიერთშეუსაბამო მონაცემები და უზრუნველყოს ამ მიზნით დაწყებულ ადმინისტრაციულ წარმოებაში ყველა დაინტერესებული პირის ჩართვა.

ამასთან, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს ბათილად ცნობს მისი გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანო, ხოლო საჩივრის ან სარჩელის შემთხვევაში – ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო ან სასამართლო.

ზემოაღნიშნულ სამართლებრივ საფუძვლებზე დაყრდნობით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს გააჩნია სრული უფლებამოსილება, თავადვე გამოასწოროს რეესტრში არსებული ხარვეზები, კერძოდ, ბათილად ცნოს უფლებათა რეესტრში რეგისტრირებული მცდარი ან ურთიერთშეუსაბამო მონაცემები. შესაბამისად, მარტოოდენ ის ფაქტი, რომ სასამართლოს მიერ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილით იქნებოდა უმჯობესი, არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, რამდენადაც გადაწყვეტილების ამ ფორმით არსებობა არ აბრკოლებს მის აღსრულებას და მოსარჩელის მიზნის მიღწევას. თავის მხრივ, საკასაციო სასამართლო ხაზს უსვამს იმ გარემოებას, რომ აღსასრულებელი გადაწყვეტილება გასაჩივრებულია მხოლოდ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ და საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენება მოსარჩელე ა.ყ-ს სადავოდ არ გაუხდია.

საკასაციო სასამართლო, ასევე, ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ მ.ხ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 13 იანვრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისათვის აუცილებელი იყო რეგისტრაციის საფუძვლის - 1992 წლის 20 აგვისტოს #253 მიწის მიღება-ჩაბარების აქტის გაუქმება. საკასაციო სასამართლო მის საწინააღმდეგოდ აღნიშნავს, რომ მარეგისტრირებელი ორგანოს სადავო გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა განაპირობა იმ ფაქტმა, რომ სადავო უძრავი ქონება საკუთრების უფლებით ჯერ კიდევ 2006 წლის ნოემბერში აღირიცხა ა.ყ-ის სახელზე. ზემოაღნიშნული მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე მ.ხ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია კი იწვევდა უფლების დუბლირებას, ერთი და იმავე უძრავი ქონების ორი ფიზიკური პირის საკუთრებაში აღრიცხვას, რისი პრევენციის შესაძლებლობაც მარეგისტრირებელ ორგანოს უფლების რეგისტრაციის პროცესში გააჩნდა. შესაბამისად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სადავო რეგისტრაციის ბათილად ცნობისათვის მ.ხ-ის სახელზე გაცემული უფლებადამდგენი დოკუმენტის - 1992 წლის 20 აგვისტოს #253 მიწის მიღება-ჩაბარების აქტის ბათილად ცნობა აუცილებლობას არ წარმოადგენდა.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს საკასაციო საჩივარზე 02.11.2022წ. #... საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს (ს/კ ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 19 აპრილის განჩინება;

3. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს (ს/კ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 02.11.2022წ. #... საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ბ. სტურუა