საქმე №ბს-734(2კ-21) 02 თებერვალი, 2023 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

გოჩა აბუსერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ბიძინა სტურუა

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები (მოპასუხეები) - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო, სსიპ შემოსავლების სამსახური

პროცესუალური მოწინააღმდეგე (მოსარჩელე) - სს „რ...“

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 28 აპრილის განჩინება

კასატორთა მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სს „რ...მა“ 2019 წლის 24 ოქტომბერს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართ. მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2019 წლის 20 აგვისტოს №502 წინასწარი გადაწყვეტილების №2 და №3 კითხვების ნაწილში ბათილად ცნობა, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 02 ოქტომბრის №9256/2/2019 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და სსიპ შემოსავლების სამსახურისთვის ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 17 მარტის გაწყვეტილებით სს „რ...ს“ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; სადავო საკითხის გადაუწყვეტად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2019 წლის 20 აგვისტოს №502 წინასწარი გადაწყვეტილება №2 და №3 შეკითხვების ნაწილში, ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 02 ოქტომბრის №9256/2/2019 გადაწყვეტილება და სსიპ შემოსავლების სამსახურს საქმის გარემოებათა სრულყოფილი გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი აქტის გამოცემა დაევალა. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს სსიპ შემოსავლების სამსახურმა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 28 აპრილის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 28 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს სსიპ შემოსავლების სამსახურმა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 16 სექტემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები.

კასატორის - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს წარმომადგენელი არ ეთანხმება სააპელაციო პალატას და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 97.7 მუხლსა და 98.2¹ მუხლებზე მითითებით აღნიშნავს, რომ მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტს წარმოადგენს საწარმოს მიერ გაწეული ნებისმიერი ხარჯი, რომელიც არ უკავშირდება მის ეკონომიკურ საქმიანობას და მისი გაწევის მიზანი თავიდანვე არ იყო მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღება. ასეთი ხარჯების რიცხვს მიეკუთვნება საწარმოს დაუსაბუთებელი ხარჯები, რომელთა გაწევა არ გამომდინარეობს ხარჯის გამწევის ნორმალური სამეურნეო საქმიანობიდან და არ იკვეთება მათი კავშირი ამ პირის მიერ მომავალში მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღების შესაძლებლობასთან ან ასეთი შესაძლებლობის წარმოშობასთან.

კასატორის მოსაზრებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 98.2¹ მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტის წარმოშობა დამოკიდებულია თითოეული ცესიის ხელშეკრულების გაფორმების კომერციული მიზანშეწონილობის დამადასტურებელი გარემოებების არსებობაზე, მათ შორის, არსებული გარემოებებით დგინდება თუ არა, რომ შესაბამისი ხარჯების გაწევა დაკავშირებულია ამ საწარმოს მიერ მომავალში მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღების შესაძლებლობის წარმოშობასთან. კასატორი მიიჩნევს, რომ არ დგინდება კომპანიის მიერ უშუალოდ შპს „რ...ს“ მიმართ არსებული მოთხოვნების შეძენაზე გაწეული ხარჯის კომპანიის მიერ მომავალში მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღების შესაძლებლობას. ამასთან, არ დგინდება კომპანიის მიერ AIM-სა და IMT-გან შპს „რ...ს“ მიერ მომავალში მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღების წინაპირობა. კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს წინასწარი გადაწყვეტილების №1 საკითხი შპს „ს...თან“ დაკავშირებით არ უნდა გაეიგივებინა №2 და №3 საკითხებთან, რადგან არ არსებობდა იდენტური მოცემულობა. კერძოდ, შპს „ს...ი“ წარმოადგენდა მონოპოლიურ მდგომარეობაში არსებულ ერთადერთ მიმწოდებელს; არსებობდა წერილი, სადაც კონკრეტულად იყო განმარტებული, რომ სს „რ...“ გაზს ვერ მიიღებდა ცესიის ხელშეკრულების დადების გარეშე და ამ გარემოებას პირდაპირი კავშირი ჰქონდა კომპანიის ეკონომიკურ საქმიანობასთან, განსხვავებით AIM-ისა და IMT-ის შემთხვევებისგან. ამდენად კასატორი მიიჩნევს, რომ არ დგინდება განსახილველი ხარჯების კავშირი კომპანიის მიერ მომავალში მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღების შესაძლებლობასთან, შესაბამისად წინასწარი გადაწყვეტილებით, კომპანიის მიერ AIM-სა და IMT-გან შპს „რ...ს“ მიმართ არსებული მოთხოვნის შეძენაზე გაწეული ხარჯი წარმოადგენს ხარჯს, რომელიც ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული არ არის და ექვემდებარება მოგების გადასახადით დაბეგვრას. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს წარმომადგენელი მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 02 ოქტომბრის გადაწყვეტილება შეესაბამება კანონმდებლობას და არ არსებობდა მისი გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.

კასატორის - სსიპ შემოსავლების სამსახურის წარმომადგენელი მიიჩნევს, რომ არ დგინდება სს „რ...ს“ მიერ შპს „რ...ს“ მიმართ არსებული მოთხოვნების შეძენაზე გაწეული ხარჯის საწარმოს მიერ მომავალში შემოსავლის მიღების შესაძლებლობა. ადმინისტრაციული ორგანოს წარმომადგენელი ყურადღებას ამახვილებს №1-სა და №2 - №3 საკითხების სხვაობაზე. კერძოდ, N2 და N3 შემთხვევაში საუბარი იყო სს „რ...ს“ მიერ ნაწარმოები საქონლის შემსყიდვლებზე და არა „მონოპოლიურ“ მდგომარეობაში მყოფ ნედლეულის მომწოდებელზე. ამასთან, №1 საკითხისგან განსხვავებით, №2 და №3 საკითხებთან დაკავშირებით გადასახადის გადამხდელს მის მიერ მითითებული ინფორმაციის გარდა საერთოდ არ ჰქონდა წარმოდგენილი დამატებითი ინფორმაცია, როგორიც შეიძლებოდა ყოფილიყო მაგალითად, AIM-სა და IMT-ს წერილები, რომლებითაც კომპანიები, შპს „ს...ის“ მსგავსად დაადასტურებდნენ, რომ ისინი სს „რ...სგან“ საქონელს მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძენდნენ, თუკი დაიდებოდა ცესიის ხელშეკრულება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე სსიპ შემოსავლების სამსახურმა ჩათვალა, რომ მხოლოდ წარმოდგენილი ხელშეკრულებები ვერ ადასტურებდა იმ ფაქტს, რომ შემსყიდვლები სს „რ...სგან“ არ შეიძენდნენ საქონელს ცესიის ხელშეკრულების დადების გარეშე, ამდენად, გაწეული ხარჯი არ მიეკუთვნებოდა ეკონომიკური საქმიანობისთვის საჭირო ხარჯებს. №1 საკითხთან დაკავშირებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები განსხვავდებოდა №2 და №3 საკითხთან დაკავშირებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისგან, შესაბამისად თბილისის საქალაქო სასამართლოს პოზიციის უსაფუძვლო გაზიარება და გასაჩივრებული აქტების გაუქმება იმ არგუმენტით, რომ თითქოს გაურკვეველი იყო №2 და №3 საკითხებთან დაკავშირებით რატომ არ იქნა მიღებული იგივე გადაწყვეტილება, რაც №1 საკითხთან დაკავშირებით, კასატორის მოსაზრებით, არის არასწორი და უსამართლო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 31 იანვრის განჩინებით 2023 წლის 02 თებერვალს დადგინდა სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხის მხარეთა დასწრებით განხილვა.

საქართველოს უზენაეს სასამართლოში, სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხის მხარეთა დასწრებით განხილვის მიზნით, 2023 წლის 02 თებერვალს გაიმართა სასამართლო სხდომა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ მოცემული დავა არსებითად სწორად არის გადაწყვეტილი.

განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენს სს „რ...ს“ მიერ AIM და IMT-გან შპს „რ...ს“ მიმართ არსებული მოთხოვნის შეძენაზე გაწეული ხარჯის ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებულ ხარჯად მიჩნევის თაობაზე სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2019 წლის 20 აგვისტოს №502 წინასწარი გადაწყვეტილება, შესაბამისად, მოცემული დავის ფარგლებში შესაფასებელია წინასწარი გადაწყვეტილების შესაბამისობა მოცემული დარგის მომწესრიგებელ კანონმდებლობასთან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილი განსაზღვრას რეზიდენტი საწარმოს მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტებს, ესენია განაწილებული მოგება, საწარმოს მიერ გაწეული ხარჯი ან სხვა გადახდა, რომელიც არ არის დაკავშირებული ეკონომიკურ საქმიანობასთან ან/და უსასყიდლოდ საქონლის მიწოდება, მომსახურების გაწევა ან/და ფულადი სახსრების გადაცემა. ამავე კოდექსის 98² მუხლი განსაზღვრავს იმ ხარჯების ჩამონათვალს, რომელიც ეკონომიკურ საქმიანობასთან არ არის დაკავშირებული. მათ შორისაა ხარჯი, რომლის გაწევის მიზანი არ არის მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღება.

საქმეში დაცული მტკიცებულებებით დადგენილია, რომ სს „რ...ს“ მიერ AIM-თვის შპს „რ...ს“ მიერ მისაწოდებელი 469 ტონა ...ის მიწოდების სანაცვლოდ, კომპანია AIM დამატებით აიღო ვალდებულება შეესყიდა სს „რ...სგან“ 1500 ტონა ...ი ფიქსირებულ ფასად. ამასთან სს „რ...მა“ კომპანია IMT-ს მიაწოდა 875 ტონა ...ი (აღნიშნულის მიწოდების ვალდებულება გააჩნდა შპს „რ...ს“), ხოლო კომპანია IMT-მ აიღო დამატებითი 1000 ტონა ...ის შეძენის ვალდებულება.

ასევე დადგენილია, რომ სს „რ...“-ს წარმომადგენელმა წინასწარი გადაწყვეტილების მიღების მიზნით მიმართა სსიპ შემოსავლების სამსახურს, რათა დაედგინა მის მიერ გაწეული ზემოხსენებული ხარჯი - 469 ტონა ...ის კომპანია AIM-თვისა და 875 ტონა ...ის კომპანია IMT-თვის მიწოდება შეიძლებოდა თუ არა განხილულიყო, როგორც ეკონომიკური საქმიანობისათვის გაწეული ხარჯი და ექვემდებარებოდა თუ არა მოგების გადასახადით დაბეგვრას. სსიპ შემოსავლების სამსახურმა 2019 წლის 20 აგვისტოს მიიღო წინასწარი გადაწყვეტილება, რომელიც საკასაციო პალატის მოსაზრებით მოკლებულია საკმარის დასაბუთებას ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად დაუდგენლობის გამო.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 47-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, შემოსავლების სამსახური პირის მიმართვის საფუძველზე უფლებამოსილია გამოსცეს წინასწარი გადაწყვეტილება განსახორციელებელი ან განხორციელებული ოპერაციის მიხედვით საგადასახადო ანგარიშგების წესების ან/და შესასრულებელი საგადასახადო ვალდებულებების თაობაზე.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული წინასწარი გადაწყვეტილების გამოცემის მოთხოვნის უფლება ემსახურება გადასახადის გადამხდელის უფლებების მაქსიმალურ დაცვას, მისი ვალდებულების გამჭვირვალობას, განჭვრეტადობას. საგადასახადო კანონმდებლობის სპეციფიკიდან გამომდინარე, ხშირია შემთხვევები, როდესაც გადასახადის გადამხდელისათვის არ არის მკაფიოდ გასაგები თუ როგორ უნდა მოხდეს საგადასახადო ანგარიშგება ან/და შესასრულებელი საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრა. ამასთან, თუ პირი მოქმედებს წინასწარი გადაწყვეტილების შესაბამისად, დაუშვებელია მაკონტროლებელი/სამართალდამცავი ორგანოს მიერ წინასწარი გადაწყვეტილების საწინააღმდეგო გადაწყვეტილების მიღება და გადასახადის ან/და სანქციის დარიცხვა. სწორედ ამიტომ, გადამხდელი კანონმდებლობის მოთხოვნათა დარღვევისა და საგადასახადო სანქციის დაკისრებისაგან თავის არიდების მიზნით, შესაბამისი საფასურის გადახდის გზით, წინასწარი გადაწყვეტილების მიღების შესახებ მიმართავს სსიპ შემოსავლების სამსახურს. წინასწარი გადაწყვეტილება არის გადასახადის გადამხდელისთვის ერთგვარი გარანტი, მისი (წინასწარი გადაწყვეტილების) სრულყოფილად შესრულების შემთხვევაში თავიდან აირიდოს შეცდომით გამოწვეული სანქციები. შესაბამისად, შემოსავლების სამსახურის წინასწარი გადაწყვეტილების გამჭვირვალობა და დასაბუთებულობა არსებითად მნიშვნელოვანია გადასახადის გადამხდელისთვის.

წინასწარი გადაწყვეტილების თანახმად დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურმა სადავო ოპერაციები არ მიიჩნია ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელებასთან დაკავშირებულ ხარჯად, რადგან არ დგინდებოდა სს „რ...ს“ მიერ შპს „რ...ს“ მიმართ არსებული მოთხოვნების შეძენაზე გაწეული ხარჯის კავშირი კომპანიის მიერ მომავალში მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღებასთან.

აღსანიშნავია, რომ მიუხედავად სს „რ...ს“ მიერ შემოსავლების მიღების დასადასტურებლად წარდგენილი კომპანია AIM-სა და კომპანია IMT-თან დადებული ხელშეკრულებებისა, სსიპ შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აღნიშნული არ ადასტურებდა კომპანიის მიერ მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღების წინაპირობას, თუმცა გაურკვეველია რა არგუმენტებსა თუ სამართლებრივ საფუძვლებს ემყარება სსიპ შემოსავლების სამსახურის ზემოხსენებული მოსაზრება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული წერილობითი აქტი არ შეიცავს საკმარის დასაბუთებას და იგი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოებების გამოკვლევის გარეშე. ამავე კოდექსის 96-ე მუხლი კი ადმინისტრაციულ ორგანოს ავალდებულებს ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, გასაჩივრებული აქტი №2 და №3 შეკითხვების ნაწილში ვერ აკმაყოფილებს აღნიშნულ სტანდარტს.

კასატორები საკასაციო საჩივარში აღნიშნავენ, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ არ იყო წარდგენილი დამატებითი ინფორმაცია, როგორიც შეიძლებოდა ყოფილიყო მაგალითად, AIM-სა და IMT-ს წერილები, რომლებითაც კომპანიები დაადასტურებდნენ, რომ ისინი სს „რ...სგან“ საქონელს მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძენდნენ, თუკი დაიდებოდა ცესიის ხელშეკრულება.

„გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 დადგენილების სადავო პერიოდში მოქმედი მე-19 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, წინასწარი გადაწყვეტილების გამოსაცემად წარდგენილ მიმართვაში ხარვეზის არსებობის ან/და დამატებითი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის საჭიროების შემთხვევაში, შემოსავლების სამსახური პირს ხარვეზის აღმოსაფხვრელად ან/და ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარმოსადგენად განუსაზღვრავს გონივრულ ვადას, რომელიც არ უნდა აღემატებოდეს 15 სამუშაო დღეს. შემოსავლების სამსახური უფლებამოსილია წინასწარი გადაწყვეტილების მოთხოვნის წარმომდგენის მოთხოვნით, მხოლოდ ერთხელ, მაგრამ არაუმეტეს 15 სამუშაო დღით, გააგრძელოს აღნიშნული ვადა, რა უფლებამოსილების გამოყენებაც, საქმის მასალებით არ დასტურდება.

საკასაციო პალატის მოსაზრებით, საქმის გარემოებათა ყოველმხრივი გამოკვლევის შესახებ ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება გულისხმობს არა მხოლოდ მასთან წარდგენილი მტკიცებულებების სრულად გამოკვლევის, არამედ რიგ შემთხვევებში დამატებითი მტკიცებულებების მოძიების საჭიროებასაც. ამდენად, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, სსიპ შემოსავლების სამსახური ვალდებული იყო სს „რ...სგან“ მოეთხოვა საქმესთან დაკავშირებით აუცილებელი დამატებითი ინფორმაცია.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2019 წლის 20 აგვისტოს №502 წინასწარი გადაწყვეტილების მე-2 და მე-3 შეკითხვებთან მიმართებაში სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები. კასატორების მიერ დასახელებული გარემოებები კი ვერ აბათილებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების გადაწყვეტილებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 28 აპრილის განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

მ. ვაჩაძე

ბ. სტურუა