საქმე №ბს-1111(კ-22) 16 თებერვალი, 2023 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე

ბიძინა სტურუა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 17 მაისის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2018 წლის 16 ივლისს სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ სასარჩელო განცხადებით მიმართა სენაკის რაიონულ სასამართლოს, მოპასუხის - შპს „ი...ს“ მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, უძრავი ქონება, მდებარე: სენაკი, სოფელი ...ი (ს/კ ...) ირიცხება სახელმწიფოს საკუთრებაში. აღნიშნული უძრავი ქონების ნაწილით, კერძოდ, 13 385 კვ.მ მიწის ნაკვეთით 2016 წლის 27 მაისიდან 2018 წლის 25 მარტამდე არამართლზომიერად სარგებლობდა და უძრავ ქონებას სამეწარმეო საქმიანობისთვის იყენებდა შპს „ი...“. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს №004287517 დასკვნის თანახმად, სენაკის რაიონში, სოფელ ...ში მდებარე უძრავი ქონებიდან (ს/კ ...) 13 385 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ყოველთვიური საიჯარო ქირის საბაზრო ღირებულება 2016 წლის 27 მაისიდან საორიენტაციოდ შეადგენს 335 ლარს. მოსარჩელის მითითებით, მოპასუხეს არაერთხელ გაეგზავნა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსგან გაფრთხილების წერილები (15.08.2017 წლის №12/41685; 05.09.2017 წლის №12/45275; 18.10.2017 წლის №12/54350), რომლითაც განესაზღვრა ვადა საიჯარო ქირის გადახდისა და ფართის გამოთავისუფლებისთვის, თუმცა უშედეგოდ.

ამდენად, მოსარჩელემ მოპასუხისათვის სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს სასარგებლოდ სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებით არამართლზომიერი სარგებლობისთვის 2016 წლის 27 მაისიდან თვეში 335 ლარის გადახდის დაკისრება მოითხოვა. სარჩელის აღძვრის შემდგომ, მოპასუხის მიერ გადახდილ იქნა 1620 ლარი, რის გამოც 2019 წლის 26 დეკემბერს მოსარჩელემ დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნა და მოითხოვა მოპასუხე შპს „ი...სთვის“ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს სასარგებლოდ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ფართით არამართლზომიერი სარგებლობისათვის 2377,66 ლარის გადახდის დაკისრება. მოსარჩელის მითითებით, მოპასუხეს გადახდილი აქვს მხოლოდ 10 თვის საფასური, ჯამში 3350 ლარი. შესაბამისად, მოპასუხეს უნდა დაეკისროს სამეწარმეო საქმიანობისთვის სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ფართით არამართლზომიერად სარგებლობის საფასურის გადახდა 2017 წლის 27 მარტიდან (2017 წლის 27 მარტამდე არსებული 10 თვის გადასახადი ჩითვალა გადახდილად) 2018 წლის 25 მარტამდე პერიოდისათვის, თვეში 335 ლარის ოდენობით.

სენაკის რაიონული სასამართლოს 2019 წლის 30 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს სარჩელი დაკმაყოფილდა; შპს „ი...ს“ (ს/კ ...) სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების არამართლზომიერი სარგებლობის საფასურის, 2377,66 ლარის გადახდა.

სენაკის რაიონული სასამართლოს 2019 წლის 30 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა შპს „ი...მ“, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 17 მაისის გადაწყვეტილებით შპს „ი...ს“ წარმომადგენლის მ. მ-ას სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა სენაკის რაიონული სასამართლოს 2019 წლის 30 დეკემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; შპს „ი...ს“ (ს/კ ...) სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების არამართლზომიერი სარგებლობის საფასურის 55 (ორმოცდათხუთმეტი) ლარის გადახდა.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, აპელანტმა სადავო გახადა სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, კერძოდ, ... საკადასტრო კოდით სახელმწიფოს სახელზე რეგისტრირებული უძრავი ნივთის არამართლზომიერი სარგებლობისა და სამეწარმეო საქმიანობისთვის გამოყენების ფაქტი 2016 წლის 27 მაისიდან.

სასამართლოს მითითებით, მხარეთა შორის სადავო არ არის, რომ შპს „ი...“ სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების მიზნით იყენებდა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ ქონებას, თუმცა მხარეთა შორის სადავოა, კონკრეტულად რა პერიოდიდან სარგებლობდა არამართლზომიერად შპს „ი...“ ზემოაღნიშნული ქონებით. როგორც სარჩელიდან ირკვევა, ადმინისტრაციული ორგანო ამ ქონებით სარგებლობას უკავშირებს 2016 წლის 27 მაისს, როდესაც საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 27 მაისის №824/ს ბრძანებით სენაკის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ...ის მიმდებარე ტერიტორიაზე მდინარე ...ზე, „...ის“ ქვიშა, ხრეშის მოპოვების მიზნით სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზია შპს „ი...ზე“ (ს/კ ...) გაიცა 5 (ხუთი) წლის ვადით. შესაბამისად, მოსარჩელე სწორედ ზემოაღნიშნული პერიოდიდან ითხოვს შპს „ი...სთვის“ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ, არამართლზომიერი სარგებლობისათვის თანხების დაკისრებას შპს „ი...ს“ მიერ უკვე გადახდილი თანხების გამოკლებით, ჯამში 2377.66 ლარის ოდენობით.

პალატამ აღნიშნა, რომ საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 27 მაისის №824/ს ბრძანებით შპს „ი...ზე“ სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზია გაიცა 2016 წლის 27 მაისს, თუმცა საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 1 ივლისის №1045/ს ბრძანებით, მხოლოდ 2016 წლის 1 ივლისს დამტკიცდა შპს „ი...ზე“ გაცემული სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების №1003636 ლიცენზიით გათვალისწინებული სასარგებლო წიაღისეულის ათვისების გეგმა. შესაბამისად, შპს „ი...ს“ 2016 წლის 1 ივლისიდან დაერთო ნება ესარგებლა მასზე გაცემული სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიით. ამასთან, მნიშვნელოვანია ის გარემოებაც, რომ 2016 წლის 1 ივლისამდე შპს „ი...ს“ მიერ სასარგებლო წიაღისეულის უკანონოდ მოპოვების ფაქტი არ გამოვლენილა.

პალატამ მიუთითა სსიპ შემოსავლების სამსახურის (რს) მონაცემებზე - ...ის კარიერიდან რეალიზებული ინერტული მასალის შესახებ. ზემოაღნიშნული მასალებიდან ირკვევა, რომ შპს „ი...მ“ ...ის კარიერიდან სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვება დაიწყო 2016 წლის 22 ოქტომბრიდან, თუმცა ინერტული მასალის გატანა ხდებოდა სხვადასხვა ობიექტებზე ან ხდებოდა მისი რეალიზაცია, ხოლო სენაკის რაიონის სოფელ ...ში სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებულ 13 385 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ინერტული მასალის დასაწყობება დაიწყო მხოლოდ 2017 წლის 3 იანვრიდან.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე ყურადღება გაამახვილა შპს „ი...ს“ დირექტორის 2018 წლის 28 მარტის №31 წერილზე, რომლის თანახმად 2018 წლის 25 მარტისათვის შპს „ი...მ“ გაათავისუფლა და პირვანდელ მდგომარეობაში მოიყვანა სენაკის რაიონის სოფელ ...ში სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული 13385 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, სადაც ხორციელდებოდა ინერტული მასალის დასაწყობება. ზემოაღნიშნული წერილი მოსარჩელე მხარეს სადავოდ არ გაუხდია.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების და საქმეში არსებულ მასალებზე დაყრდნობით სააპელაციო სასამართლომ უტყუარად დადასტურებულად მიიჩნია, რომ შპს „ი...მ“ სენაკის რაიონის სოფელ ...ში სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებულ 13385 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ინერტული მასალის დასაწყობება დაიწყო 2017 წლის 3 იანვრიდან და გრძელდებოდა 2018 წლის 25 მარტამდე, ე.ი. 15 თვე.

პალატამ მიუთითა, რომ სახელმწიფო ქონების არამართლზომიერი სარგებლობისათვის კანონით იმპერატიულად დადგენილია მოსარგებლის ვალდებულება გადაიხადოს შესაბამისი სარგებლობის საფასური. მოცემულ შემთხვევაში, შპს „ი...ს“ სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებით სარგებლობისათვის უნდა გადაეხადა ყოველთვიურად 335 ლარი. ვინაიდან შპს „ი...მ“ სახელმწიფო ქონებით ისარგებლა 15 თვე, მას უნდა გადაეხადა (15x335) 5025 ლარი. სააპელაციო სასამართლომ წარმოდგენილ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით მიიჩნია, რომ შპს „ი...ს“ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიმართ არსებული დავალიანებიდან - 5025 ლარიდან ბიუჯეტში გადახდილი აქვს 4970 ლარი, ხოლო დარჩენილი დავალიანება შეადგენს 55 ლარს.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ კანონის შესაბამისად პირისთვის სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებით სამეწარმეო საქმიანობისთვის არამართლზომიერად სარგებლობისთვის თანხის დაკისრების მიზნებისთვის მნიშვნელოვანია პირის მიერ სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების ფაქტის დადგენა. მოცემული დავის ფარგლებში შპს „ი...ს“ მიერ სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელება 2016 წლის 22 ოქტომბრამდე დადასტურებული არ არის. ამასთან, შპს „ი...ს“ მხრიდან 2017 წლის 3 იანვრამდე სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებისას სახელმწიფო ქონებით სარგებლობა არ დასტურდება. სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხისთვის თანხის დაკისრების პერიოდის 2016 წლის 27 მაისიდან განსაზღვრის თაობაზე, რადგან სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს უძრავი ქონების არამართლზომიერი სარგებლობისთვის თანხის დაკისრების მოთხოვნის უფლება წარმოეშვა არა შპს „ი...ზე“ წიაღისეულის მოპოვების ნებართვის გაცემის დროიდან, არამედ 2017 წლის 3 იანვრიდან, როდესაც მოპასუხემ მართლზომიერი სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის გარეშე, სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების სამეწარმეო საქმიანობისათვის (კომერციული მიზნით) გამოყენება დაიწყო, რაც გააგრძელდა 2018 წლის 25 მარტამდე.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 17 მაისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია და უნდა გაუქმდეს. კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას იმასთან დაკავშირებით, რომ შპს „ი...მ“ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთით სარგებლობა დაიწყო 2017 წლის 3 იანვარს. კასატორი აცხადებს, რომ საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტოს 2017 წლის 25 აპრილის №21/4220 წერილით და 2016 წლის 27 მაისის №824/ს ბრძანებით უტყარად დგინდება მოსარჩელის მიერ სახელმწიფო ქონებით არამართლზომიერად სარგებლობის ფაქტი 2016 წლის 27 მაისიდან. კასატორი აპელირებს იმ გარემოებაზე, რომ შპს „ი...“ წარმოადგენს მეწარმე სუბიექტს, რომელიც სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების მიზნით არამართლზომიერად სარგებლობდა სახელმწიფოს სახელზე რეგისტრირებული უძრავი ქონებით მდებარე სენაკი, სოფელი ...ი ს/კ .... კასატორი მიუთითებს „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონზე და აღნიშნავს, რომ შპს „ი...“ არამართლოზმიერად სარგებლობდა სახელმწიფო ქონებით. შპს „ი...ს“ „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით სახელმწიფოსგან არ ჰქონდა სარგებლობის უფლება მოპოვებული. ამდენად, იურიდიული პირი ვალდებულია გადაიხადოს ყოველთვიური საიჯარო ქირა 335 ლარის ოდენობით 2016 წლის 27 მაისიდან 2018 წლის 25 მარტამდე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში სადავოა შპს „ი...სთვის“ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს სასარგებლოდ სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების არამართლზომიერი სარგებლობისთვის ყოველთვიური საიჯარო ქირის - 335 ლარის გადახდის დაკისრება 2016 წლის 27 მაისიდან 2018 წლის 28 მარტამდე.

„სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის 36-ე მუხლის 1³ პუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ქონებით მოსარგებლე, რომელსაც არ აქვს ამ ქონებით მართლზომიერად სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი და რომელიც ქონებას სამეწარმეო საქმიანობისათვის (კომერციული მიზნით) იყენებს, ვალდებულია, ქონების მმართველის წერილობითი მოთხოვნის თანახმად, საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში გადაიხადოს სარგებლობაში გადაცემის საფასური, საბაზრო ღირებულების შესაბამისად (საექსპერტო/აუდიტორული დასკვნის საფუძველზე), საჯარო რეესტრში სახელმწიფოს საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მომენტიდან სარგებლობის მთელი პერიოდისათვის.

საკასაციო სასამართლოს მითითებით, სადავო არ არის, რომ სენაკის რაიონის, სოფელ ...ში, ს/კ №..., მდებარე უძრავი ქონებიდან ნაწილის - 13 385 კვ.მ მიწის ნაკვეთის არამართლზომიერ მოსარგებლეს წარმოადგენდა შპს „ი...“. ზემოაღნიშნულის მიუხედავად, მხარეებს შორის სადავოა შპს „ი...ს“ მიერ სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის არამართლზომიერად, სამეწარმეო მიზნებისათვის გამოყენების პერიოდი. მოპასუხე საიჯარო ქირის გადახდის ვადის ათვლის მომენტად მიიჩნევს 2017 წლის 3 იანვარს, ხოლო მოსარჩელე 2016 წლის 27 მაისს.

მოცემულ შემთხვევაში, სახეზეა შპს „ი...სთვის“ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ უძრავი ქონებით არამართლზომიერი სარგებლობის გამო, თანხის გადახდის დაკისრების „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის 36-ე მუხლის 1³ პუნქტით გათვალისწინებული წინაპირობები. დადგენილია, რომ სენაკის რაიონის სოფელ ...ში მდებარე უძრავი ქონება, საკადასტრო კოდით - ..., საკუთრების უფლებით ირიცხება სახელმწიფოს სახელზე. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2017 წლის 25 ივლისის №004287517 სასაქონლო ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, სენაკის რაიონის სოფელ ...ში მდებარე, უძრავი ქონებიდან (საკადასტრო კოდით - ...), 13385 კვ.მ მიწის ნაკვეთის საიჯარო ქირის საბაზრო ღირებულება 2016 წლის 27 მაისიდან, თვეში საორიენტაციოდ შეადგენდა 335 ლარს.

საქმეში დაცული მეწარმეთა და არასამეწარმეო პირთა რეესტრის ამონაწერით, შპს „ი...“ მეწარმე სუბიექტად რეგისტრირებულია 1996 წლის 18 მარტიდან. ასევე დადგენილია, რომ საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 27 მაისის №824/ს ბრძანებით, შპს „ი...ზე“ (ს/კ ...) სენაკის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ...ის მიმდებარე ტერიტორიაზე მდინარე ...ზე, „...ის“ ქვიშა, ხრეშის მოპოვების მიზნით სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზია გაიცა 5 (ხუთი) წლის ვადით. ლიცენზიის მფლობელი ვალდებული იყო ამ ბრძანების ჩაბარებიდან ერთი თვის ვადაში ლიცენზიის გამცემ ორგანოში დასამტკიცებლად წარედგინა სასარგებლო წიაღისეულის ათვისების შესაბამისი გეგმა (ყოველწლიურად ასათვისებელი მოცულობის მითითებით). საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 1 ივლისის №1045/ს ბრძანებით დასტურდება, რომ 2016 წლის 1 ივლისს დამტკიცდა შპს „ი...ზე“ გაცემული სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების №1003636 ლიცენზიით გათვალისწინებული სასარგებლო წიაღისეულის ათვისების გეგმა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმეში დაცულ ...ის კარიერიდან რეალიზებული ინერტული მასალის შესახებ არსებულ შემოსავლების სამსახურის მონაცემებზე, რომლიდანაც დგინდება, რომ შპს „ი...მ“ ამავე კარიერიდან სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვება დაიწყო 2016 წლის 22 ოქტომბრიდან, თუმცა ინერტული მასალის გატანა ხდებოდა სხვადასხვა ობიექტებზე ან ხდებოდა მისი რეალიზაცია, ხოლო სენაკის რაიონის, სოფელ ...ში მდებარე სახელმწიფოს საკუთრებაში მყოფ 13385 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ინერტული მასალის დასაწყობება დაიწყო მხოლოდ 2017 წლის 3 იანვრიდან. ამასთან, საქმეში დაცული შპს „ი...ს“ დირექტორის 2018 წლის 28 მარტის №31 წერილით დასტურდება, რომ 2018 წლის 25 მარტისათვის შპს „ი...ს“ მიერ გამონთავისუფლებული და პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანილი იქნა სენაკის რაიონის, სოფელ ...ში სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული 13385 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, სადაც ხორციელდებოდა ინერტული მასალის დასაწყობება. საგულისხმოა, რომ ზემოაღნიშნული წერილი მოსარჩელე მხარეს სადავოდ არ გაუხდია. შესაბამისად, შპს „ი...ს“ მიერ სახელმწიფოს საკუთრებად რეგისტრირებული უძრავი ქონების ფლობის დასრულების პერიოდად 2018 წლის 28 მარტი უნდა იქნეს მიჩნეული.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მოსარჩელე ვალდებულია დაასაბუთოს თავისი სარჩელი და წარადგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები, ხოლო მოპასუხე ვალდებულია წარადგინოს წერილობითი პასუხი (შესაგებელი) და წარადგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები. საქართველოს სამოქალაქო საროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპის მიხედვით, მტკიცების საგნის განსაზღვრა და ამ საგანში შემავალი ფაქტების დამტკიცების ტვირთი მხარეებზეა გადატანილი. ადმინისტრაციულ პროცესში მოქმედი ინკვიზიციურობის პრინციპი პროცესის მხარეებს, მით უფრო ადმინისტრაციულ ორგანოს, არ ათავისუფლებს მის მიერ მითითებული ფაქტების სათანადო მტკიცებულებებით დადასტურების ვალდებულებისაგან, მტკიცებულებებს სასამართლოს სწორედ მხარეები წარუდგენენ (სსკ-ის 103.1 მუხ.).

საქმეში არსებული მტკიცებულებების და ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო დაუსაბუთებლად მიიჩნევს კასატორის მოსაზრებას შპს „ი...ს“ მიერ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის 2016 წლის 27 მაისიდან დაუფლებისა და სამეწარმეო მიზნით გამოყენების შესახებ. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს ახსნა-განმარტება და მეწარმე სუბიექტზე კონკრეტული საქმიანობის ლიცენზიის გაცემა არ ქმნის კონკრეტული მიწის ნაკვეთის სამეწარმეო საქმიანობისთვის გამოყენების დადასტურებისათვის საკმარის საფუძველს. ადმინისტრაციული ორგანოს სასარჩელო მოთხოვნის შინაარსის გათვალისწინებით, სასკ-ის 17.1 მუხლის საფუძველზე სწორედ მოსარჩელის მტკიცების ტვირთში შედიოდა იმ გარემოების დადასტურება, რომ შპს „ი...“ 2016 წლის 27 მაისიდან სახელმწიფო საკუთრებად რეგისტრირებულ უძრავ ქონებას კომერციული მიზნებითვის იყენებდა, რაც არ განხორციელებულა. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააგენტოს განმარტება, რომელსაც არ ეთანხმება მოპასუხე და ამავე დროს, არ არის გამყარებული რაიმე მტკიცებულებებით, არ ქმნის სარჩელის საფუძვლად მითითებული ზემოაღნიშნული სადავო ფაქტობრივი გარემოების დადგენილად მიჩნევის შესაძლებლობას.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს პოზიციას მასზედ, რომ შპს „ი...სთვის“ საიჯარო ქირის გადახდის დასაკისრებლად „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნებიდან გამომდინარე სავალდებულო იყო მოპასუხის მიერ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის სამეწარმეო (კომერციული) მიზნებისათვის გამოყენება. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მარტოოდენ შპს „ი...ს“ იურიდიული პირის სტატუსი და კონკრეტული საქმიანობის განხორციელების ლიცენზიის მოპოვება საკმარისი არ არის მისთვის საიჯარო ქირის გადახდის დასაკისრებლად, ვინაიდან კანონმდებლობით იმპერატიულად დადგენილია, რომ პირი სახელმწიფო ქონებას სამეწარმეო საქმიანობისთვის უნდა იყენებდეს. განსახილველი დავის ფარგლებში მართალია შპს „ი...ზე“ 2016 წლის 27 მაისს გაიცა წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზია, თუმცა საქმეში არსებული მტკიცებულებებით უტყუარად დასტურდება, რომ შპს „ი...“ სამეწარმეო საქმიანობას შეუდგა 2016 წლის 22 ოქტომბრიდან, ხოლო სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მოპოვებული წიაღისეულის დასაწყობება 2017 წლის 3 იანვრიდან დაიწყო. შესაბამისად, შპს „ი...ს“ სახელმწიფოს სასარგებლოდ საიჯარო ქირის გადახდა უნდა დაეკისროს 2017 წლის 3 იანვრიდან 2018 წლის 28 მარტის საანგარიშო პერიოდზე, ყოველთვიურად 335 ლარი.

ამასთან, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი წინადადების თანახმად, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ მოცემულ დავაში საკასაციო საჩივარი წარმოდგენილია მხოლოდ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიერ, ხოლო სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებულ ნაწილში შპს „ი...ს“ მიერ არ გასაჩივრებულა, შესაბამისად, სწორედ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის ფარგლებში მსჯელობის უფლებამოსილება გააჩნია საკასაციო სასამართლოს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 17 მაისის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ბ. სტურუა