საქართველოს უზენაესი სასამართლო
გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა
საქართველოს სახელით
Nბს-302(კ-22) 22 თებერვალი, 2023 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თამარ ოქროპირიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, გენადი მაკარიძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა შპს „...ას“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 24 იანვრის განჩინებაზე (მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია; მესამე პირი - შპს „გ...“).
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2020 წლის 6 მარტს შპს „...ამ“ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხე - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2020 წლის 4 თებერვლის N152 განკარგულების ბათილად ცნობა, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილების მე-19 საკითხი და გაუქმდა ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის პირველი ივლისის N... საკუთრების უფლების მოწმობა, თანდართულ საკადასტრო აზომვით ნახაზთან ერთად.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 9 მარტის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მეორე ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაერთო შპს „გ...“.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 28 მაისის გადაწყვეტილებით შპს „...ას“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 24 იანვრის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა შპს „...ას“ სააპელაციო საჩივარი; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 28 მაისის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა 2008 წლის 25 ივლისის საოქმო გადაწყვეტილების გამოტანისას მოქმედი რედაქციის „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მეორე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტზე („თვითნებურად დაკავებული მიწის“ განმარტება), ამავე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტზე („დაინტერესებული პირის ცნება“) და მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტზე, რომლის თანახმად, თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის დასადასტურებლად დაინტერესებულ პირს უნდა წარედგინა: ა) მიწის მართლზომიერი მფლობელობის, სარგებლობის ან თვითნებურად დაკავების დამადასტურებელი დოკუმენტი ან/და მოწმის ჩვენება; ბ) მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვითი ნახაზი; გ) ინფორმაცია საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის ოდენობის დასადგენად; დ) დაინტერესებული პირის საიდენტიფიკაციო დოკუმენტების ასლები, ხოლო ამავე მუხლის მეორე პუნქტის შესაბამისად, თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მოთხოვნის განხილვისას გათვალისწინებული უნდა ყოფილიყო მოთხოვნის შესაბამისობა სივრცით ტერიტორიული დაგეგმვის პირობებთან და მიწის განკარგვის სტრატეგიულ გეგმასთან.
სააპელაციო პალატის განმარტებით, ფიზიკურ პირზე საკუთრების უფლების აღიარება შეიძლება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დაინტერესებული პირი განცხადების წარდგენის მომენტისათვის ნამდვილად ფლობს, სარგებლობს ან თვითნებურად დაკავებული აქვს მიწის ნაკვეთი. დაინტერესებულმა პირმა საკუთრების უფლების აღიარების უფლებამოსილების განმახორციელებელ მუდმივმოქმედ კომისიაში უნდა წარადგინოს ის უტყუარი მტკიცებულებები, რომლებიც გამორიცხავს აღნიშნული მიწის ნაკვეთის სხვა ფიზიკური ან იურიდიული პირის მიერ მართლზომიერ ან თვითნებურად დაკავების ფაქტს. ამასთან, დაინტერესებული პირის მიერ კომისიაში კანონით დადგენილი დოკუმენტების წარდგენა ერთმნიშვნელოვნად არ გამორიცხავს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი, საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევის საფუძველზე გადაწყვეტილების მიღების ვალდებულებას, უფრო მეტიც, კანონმდებლობა ავალდებულებს ადმინისტრაციულ ორგანოს (განსახილველ შემთხვევაში - შესაბამის კომისიას), საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი სრულყოფილი ადმინისტრაციული წარმოების გზით მოახდინოს კანონით მინიჭებული უფლების რეალიზაცია.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ზემოაღნიშნული კანონის მე-3 მუხლის მეორე პუნქტი ჩამოთვლის თვითნებურად დაკავებულ სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების იმ მიწათა კატეგორიას, რომლებიც არ ექვემდებარება საკუთრების უფლების აღიარებას, კერძოდ, მითითებული კანონის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის მე-3 მუხლის მეორე პუნქტის „დ“, „ვ“ ქვეპუნქტების თანახმად, საკუთრების უფლების აღიარებას არ ექვემდებარება სახელმწიფოს საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების შემდეგი მიწა - რეკრეაციული დანიშნულების პარკი, ტყე პარკი, სკვერი და სხვა, გარდა „საქართველოს კურორტების, საკურორტო ადგილების, სამთო-სათხილამურო ცენტრებისა და შავი ზღვის სანაპიროს ტერიტორიებისათვის სარეკრეაციო ტერიტორიის სტატუსის მინიჭებისა და საზღვრების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით დამტკიცებული სარეკრეაციო ტერიტორიებისა; საზოგადოებრივი სარგებლობის მიწის ნაკვეთი (მოედანი, ქუჩა, გასასვლელი, გზა, ტროტუარი, სანაპირო), დასასვენებელი ადგილი (პარკი, ტყე-პარკი, სკვერი, ხეივანი), დენდროლოგიური პარკი და ბოტანიკური ბაღი.
საქმეზე წარმოდგენილი ქალაქ თბილისის მთავრობის 2004 წლის 21 ოქტომბრის N... დადგენილებით სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ...ი და ქართველი ხალხების მეგობრული და კეთილმეზობლური ურთიერთობის აღსანიშნავად, ...ს ქუჩაზე არსებულ სკვერს ეწოდა ...ის გამოჩენილი სახელმწიფო მოღვაწის - ...ის სახელობის სკვერი და დაიდგა მემორიალური დაფა, ხოლო ქალაქ თბილისის მთავრობის 2006 წლის 13 დეკემბრის N... დადგენილებით, ... მხარესთან შეთანხმებით, ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩა N...-ში არსებულ სკვერში დაიდგა ...ი ხალხის ეროვნული ...ის - ...ის ბიუსტი და ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩა N...-ში არსებულ სკვერს მიენიჭა ...ის სახელი.
სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია შპს ,,...ას“ წარმომადგენლის მოსაზრება, იმასთან დაკავშირებით, რომ „გეოგრაფიული ობიექტების სახელდების შესახებ“ საქართველოს კანონის მეორე მუხლიდან გამომდინარე, ქალაქ თბილისში სკვერის სახელდება წარმოადგენდა ქალაქ თბილისის საკრებულოს ფუნქციას და არ განეკუთვნებოდა ქალაქ თბილისის მთავრობის კომპეტენციას. შესაბამისად, გათვალისწინებული არ უნდა ყოფილიყო ქალაქ თბილისის მთავრობის 2004 წლის 21 ოქტომბრის N... და 2006 წლის 13 დეკემბრის N... დადგენილებები. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, აღნიშნული საკანონმდებლო ცვლილება განხორციელდა „გეოგრაფიული ობიექტების სახელდების შესახებ“ საქართველოს კანონში 2009 წლის 31 ივლისს N1560 შეტანილი ცვლილების საფუძველზე. შედეგად, გეოგრაფიული ობიექტების სახელდების სამართლებრივი რეგულირება განსხვავებულად დადგინდა და კანონის მეორე მუხლი ჩამოყალიბდა იმგვარი რედაქციით, რომ დედაქალაქის დადგენილ ადმინისტრაციულ საზღვრებში მდებარე ბუნებრივი თუ ანთროპოგენური გეოინფორმაციული ერთეულის, ქ. თბილისის ადმინისტრაციული რაიონის, ისტორიულად ჩამოყალიბებული უბნის, გეგმარებითი რაიონის, ამა თუ იმ ზონის, მიკრორაიონის, სხვა ტერიტორიული ერთეულის; მთის, ბორცვის, ხევის, მდინარის, ტბის, წყაროს; მოედნის, პროსპექტის (გამზირის); გზატკეცილის, ქუჩის, შესახვევის, ჩიხის, გასასვლელის, სანაპიროს, ესპლანადის, ბულვარის, ხეივნის; სკვერის, ბაღის, პარკის, ტყე-პარკის, ტყის, საქალაქო სასაფლაოს, პანთეონის, შენობა-ნაგებობების; სატრანსპორტო სისტემის ობიექტების სახელდების დადგენა შესაძლებელი გახდა მხოლოდ თბილისის ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლობითი ორგანოს მიერ მიღებული სამართლებრივი აქტებით. სააპელაციო პალატის განმარტებით, ზემოაღნიშნული საკანონმდებლო ცვლილებების განხორციელებამდე, „გეოგრაფიული ობიექტების სახელდების შესახებ“ საქართველოს კანონით, გეოგრაფიული ობიექტების, მათ შორის, პარკებისა და სხვა მსგავსი ობიექტების სახელდება ასევე ხორციელდებოდა მმართველობის ორგანოების (მთავრობის) სამართლებრივი აქტებით. შესაბამისად, ქალაქ თბილისის მთავრობა უფლებამოსილი იყო მის მიერ გამოცემული დადგენილებების საფუძველზე, მოეხდინა ...ს ქუჩაზე არსებული სკვერის სახელდება და მიეღო გადაწყვეტილება ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა N...-ში არსებულ სკვერში ...ი ხალხის ეროვნული ...ის - ...ის ბიუსტის განთავსების თაობაზე.
საქმეზე წარმოდგენილი მთავრობის დადგენილებების, ასევე საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში დაცული ტოპოგრაფიული რუკებისა და ორთოფოტოების გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს „...ას“ მიერ მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთის ნაწილი, მისი ფუნქციისა და დანიშნულების გათვალისწინებით, უდავოდ წარმოადგენდა სკვერის ტერიტორიას. ამდენად, საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილების მიღებისას, აღნიშნული ტერიტორია ასრულებდა სკვერის ფუნქციას და წარმოადგენდა დასასვენებელ სივრცეს, ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ მე-3 მუხლის, მეორე პუნქტის „დ“ და „ვ“ ქვეპუნქტების საფუძველზე. შესაბამისად, ტერიტორიაზე დაუშვებელი იყო საკუთრების უფლების აღიარება, რაც ადმინისტრაციულმა ორგანომ აღმჭურველი აქტის გამოცემის დროს არ გაითვალისწინა.
სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მეორე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტზე, მე-601 მუხლის მე-4 ნაწილზე და განმარტა, რომ აღმჭურველი აქტით დაინტერესებულ მხარეს გარკვეული უფლებები ენიჭება. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საჭიროა მათი უფლებების დაცვის განსაკუთრებული გარანტიების შექმნა. ასეთი აქტის ბათილად ცნობისათვის ერთ-ერთი აუცილებელი პირობაა, დაინტერესებულ პირს ჰქონდეს აღნიშნული აქტის მიმართ კანონიერი ნდობა. კანონიერი ნდობის გარდა, კანონი ასეთი აქტის ბათილად ცნობის შესაძლებლობას უშვებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ადმინისტრაციული აქტი არღვევს სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირთა კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს. ამასთან, აუცილებელია, ეს დარღვევა იყოს არსებითი ხასიათის, ანუ სხვა პირთა უფლებებისა და ინტერესების დაცვა შეუძლებელი უნდა იყოს მოცემული ადმინისტრაციული აქტის გაუქმების გარეშე. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მართალია, 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილება წარმოადგენს აღმჭურველ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, თუმცა იმის გათვალისწინებით, რომ იგი არსებითად არღვევს სახელმწიფო და საზოგადოებრივ ინტერესს, მოცემულ შემთხვევაში, საჯარო ინტერესი აღმატებულად დაცვის ღირსი სიკეთეა. ამდენად, აღმჭურველი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის უკანონობის პირობებში, არსებობდა მისი ბათილად ცნობის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი.
სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, იმასთან დაკავშირებით, რომ ვინაიდან სკვერის ტერიტორიის ნაწილზე სხვა პირთა საკუთრების უფლების რეგისტრაციის განხორციელებამდე, ქალაქმშენებლობის დეპარტამენტმა გამორიცხა მითითებული ტერიტორიის დაცვის ზონისადმი კუთვნილება, მოსარჩელისათვის გადაცემული მიწის ნაკვეთი ასევე ვერ ჩაითვლება სკვერის სტატუსის მქონედ. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, განსახილველი დავის საგანს არ წარმოადგენს სხვა პირთა რეგისტრაციის კანონშესაბამისობის შემოწმება და იმ გარემოების გამოკვლევა, თუ რამდენად წარმოადგენს სხვის საკუთრებაში არსებული ტერიტორია სკვერის ნაწილს. ამასთან, აღნიშნული გარემოების დადასტურების პირობებშიც, ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება, თავისთავად ვერ ჩაითვლება კანონის წინაშე თანასწორობის პრინციპის დარღვევად. ამ მოთხოვნის დარღვევა სახეზეა მაშინ, როდესაც იკვეთება ადმინისტრაციულ- სამართლებრივი ურთიერთობის ერთ-ერთი მხარის შეზღუდვის ან მისთვის უპირატესობის მინიჭების გონივრული, საქმის არსიდან გამომდინარე საფუძველი. სააპელაციო პალატის განმარტებით, კანონის წინაშე თანასწორობის პრინციპი გულისხმობს სახელმწიფო ადმინისტრაციის მხრიდან თვითნებობის აკრძალვას, არსებითად იდენტური საქმის გარემოებების თვითნებურად არათანაბრად შეფასებისა და აქედან გამომდინარე, უკანონო გადაწყვეტილების მიღების დაუშვებლობას. ეს პრინციპი გულისხმობს თანასწორობას კანონიერებაში და არა უკანონობაში (სუსგ 04.07.2019წ. №ბს-576(კ-19)). ამდენად, თუ მოსარჩელის მიერ მითითებულ პირს მართლაც სკვერის ნაწილზე აქვს საკუთრების უფლება რეგისტრირებული, ვერ შეიცვლება შპს ,,...ას“ სამართლებრივი მდგომარეობა და აღნიშნული გარემოება ვერ გამოდგება კომპარატორად, თანასწორობის პრინციპის დარღვევის დადგენისათვის.
სააპელაციო სასამართლო არ დაეთანხმა აპელანტის მოსაზრებას, იმასთან დაკავშირებით, რომ ზემოაღნიშნული ტერიტორია წარმოადგენდა მის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ნივთამდე მისასვლელ გზას, შესაბამისად, არ არსებობდა აღიარებული საკუთრების უფლების გაუქმების საფუძველი. სააპელაციო პალატის განმარტებით, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მიზანია საკუთრების უფლების აღიარებით სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის ფონდის ათვისება და მიწის ბაზრის განვითარების ხელშეწყობა. ამდენად, მოცემული კანონის მიზნებიდან გამომდინარე, დაცვით ზონაში არსებული მიწა საკუთრების უფლების აღიარებას არ ექვემდებარება. აღნიშნულს ვერ შეცვლის ის გარემოება, რომ მითითებულ ტერიტორიას მოსარჩელე იყენებს საკუთრებამდე მისასვლელ გზად. ამასთან, სადავო აქტით შპს „...ას“ სრულად არ გაუქმებია აღიარებული საკუთრების უფლება და დაევალა კორექტირებული საკადასტრო აზომვითი ნახაზის წარდგენა სკვერის ტერიტორიის გამოკლებით, რის შემდგომაც გაიცემა ახალი საკუთრების მოწმობა. გარდა ამისა, შპს „...ას“ აღიარებული საკუთრების უფლების გაუქმების პირობებშიც არ ეზღუდება მის საკუთრებამდე მისასვლელი გზით სარგებლობა. ამდენად, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, აპელანტის მიერ მითითებული გარემოება არ ქმნის სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველს.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ ვინაიდან მითითებული მიწის ნაკვეთის ნაწილზე საკუთრების უფლების აღიარება დაუშვებელი იყო „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მეორე პუნქტის „დ“, ,,ვ“ ქვეპუნქტებიდან გამომდინარე, შესაბამისად, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2020 წლის 4 თებერვლის N152 განკარგულება კანონიერია და არ არსებობს სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 24 იანვრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „...ამ“. კასატორმა აღნიშნული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
კასატორი მიუთითებს, რომ „გეოგრაფიული ობიექტების სახელდების შესახებ“ საქართველოს კანონის 2009 წლამდე მოქმედი რედაქციის მე-10 მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, გადაწყვეტილება საქართველოს ქალაქებსა და სხვა დასახლებულ პუნქტებში განლაგებული გეოგრაფიული ობიექტების სახელდების შესახებ მიიღებოდა ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოების სამართლებრივი აქტებით და სამთავრობო კომისიის თანხმობით. ამავე კანონის მე-11 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, გეოგრაფიული ობიექტების არსებული ან ახლადდარქმეული სახელწოდებები ექვემდებარება რეგისტრაციასა და აღრიცხვას. ამავე მუხლის მე-2, მე-3 და მე-4 პუნქტების შესაბამისად, გეოგრაფიული ობიექტების სახელწოდებათა რეგისტრაციასა და აღრიცხვას ახორციელებს სამთავრობო კომისია. სახელწოდებათა ცნობარი და ლექსიკონი გამოიცემა სამთავრობო კომისიის გადაწყვეტილების გეოგრაფიული ობიექტების საფუძველზე. დებულებას „გეოგრაფიული ობიექტების სახელწოდებათა რეგისტრაციის, აღრიცხვის, სახელმწიფო კატალოგის შექმნისა და წარმოების შესახებ“ ამტკიცებს საქართველოს პრეზიდენტი. კასატორის განმარტებით, მოწინააღმდეგე მხარეს და მესამე პირს ამ წესით მიღებული და რეგისტრირებული სამართლებრივი აქტები არ წარმოუდგენიათ.
კასატორის განმარტებით, სააპელაციო პალატამ არ განიხილა და შეფასება არ მისცა კონკრეტული გეოგრაფიული ობიექტის სახელდებასთან დაკავშირებით წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, რომლებითაც დასტურდებოდა, რომ სივრცეს, სადაც განთავსებულია ...ის ბიუსტი, 2008 წლის მდგომარეობით მინიჭებული არ ჰქონია სკვერის სტატუსი. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ თბილისის მთავრობის ჯერ 2004 წლის 21 ოქტომბრის N... და განმეორებით - 2006 წლის 13 დეკემბრის N... დადგენილებებით, სივრცეს, სადაც განთავსებულია ...ის ბიუსტი, მინიჭებული აქვს სკვერის სტატუსი, თუმცა დასახელებულ დადგენილებებში საუბარია არა აღნიშნული სივრცისათვის სკვერის სტატუსის მინიჭებაზე, არამედ თითქოსდა უკვე არსებული სკვერისათვის ...ის სახელის მინიჭებაზე. რეალურად, არც იმ დროს თბილისის მთავრობას და არც შემდეგ - სასამართლოს, რაიმე სახის მტკიცებულება არ გააჩნდათ, მანამდე აღნიშნული სივრცისათვის სკვერის სტატუსის მინიჭებასთან დაკავშირებით. სასამართლოში მოსარჩელე მხარეს წარდგენილი ჰქონდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სახელდებისა და სიმბოლიკის კომისიის 2021 წლის 16 აპრილის N03-03211066 წერილი, რომლის თანახმად, საკრებულოში ხსენებული კომისია ჩამოყალიბდა 2006 წლიდან. ამ დროიდან კომისიაში ვერ მოიძებნა აქტი, იმ სივრცისათვის სკვერის სტატუსის მინიჭების შესახებ, სადაც განთავსებულია ...ის ბიუსტი. ასევე წარდგენილი იყო სსიპ საქართველოს ეროვნული არქივის 2021 წლის 17 მაისის N02-3/53600 პასუხი და თბილისის არქივის 2021 წლის 18 მაისის N2021005925-03, N2021005923-03, N72021005924-03 საარქივო ცნობები. აღნიშნული ცნობების შესაბამისად, ზემოხსენებული სივრცისათვის სკვერის სტატუსის მინიჭების შესახებ რაიმე ინფორმაცია დაცული არ არის.
კასატორის განმარტებით, სააპელაციო პალატამ ასევე არანაირი შეფასება არ მისცა შპს „გ...“–ს სარჩელზე (მოთხოვნა - საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილების მე-19 საკითხის ბათილად ცნობა) ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიერ წარდგენილ შესაგებელში ასახულ პოზიციას. შესაგებლის მიხედვით, სადავო აქტის ბათილად ცნობის საფუძველი ვერ გახდება მოსარჩელის მხრიდან იმ გარემოებაზე მითითება, რომ მიწის ნაკვეთის დიდი ნაწილი, რომელზეც განხორციელდა საკუთრების უფლების აღიარება, წარმოადგენს სარეკრეაციო ზონა 1-ს. დედაქალაქის პერსპექტიული განვითარების გენერალური გეგმა - მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმა დამტკიცდა ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 5 ივნისის N6-17 გადაწყვეტილებით. ამდენად, გასაჩივრებული კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილების მიღების დროს აღნიშნული მიწათსარგებლობის გეგმა არ არსებობდა. შესაბამისად, არც შპს „...ას“ მფლობელობაში არსებული და შემდგომში - კომისიის მიერ დაკანონებული მიწის ნაკვეთი წარმოადგენდა სარეკრეაციო ზონა 1-ს. გარდა აღნიშნულისა, „ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების წესები“, რომლითაც განისაზღვრა ფუნქციური ზონები და მათი კონკრეტული მახასიათებლები, დამტკიცებულია ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის N4-13 გადაწყვეტილებით. ამდენად, კომისიის მითითებით, მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შემდეგ სარეკრეაციო ზონა 1-ის მინიჭება ვერ გახდება შესაბამის მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის საფუძველი. მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ შპს „...ასთვის“ დაკანონებული მიწის ნაკვეთი მოიცავს სკვერს და კანონის თანახმად, საკუთრების უფლების აღიარებას არ ექვემდებარება რეკრეაციული დანიშნულების სკვერი, თუმცა მოსარჩელეს არ წარუდგენია იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ შპს „...ას“ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს სკვერს. ასეთ მტკიცებულებას მოსარჩელე ვერც წარადგენდა, ვინაიდან სადავო აქტით დაკანონებულ ტერიტორიას არც დღეის მდგომარეობით გააჩნია სკვერის სტატუსი და არც აქტის გამოცემის დროს გააჩნდა.
კასატორის განმარტებით, გასაჩივრებული სადავო აქტის დასაბუთებისას, რადიკალურად განსხვავებული და საწინააღმდეგო პოზიცია ეკავა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას, 2017 წლის 6 მარტის მდგომარეობით. სააპელაციო პალატა კი, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსგავსად, არ დაინტერესდა, რა გარემოება შეიცვალა მითითებული დროიდან. ზემოაღნიშნული მტკიცებულებების განხილვისა და შეფასების გარეშე დატოვებით, ორივე ინსტანციის სასამართლომ დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მეორე ნაწილის მოთხოვნები. გასაჩივრებული განჩინება იურიდიულად საკმარისად არ არის დასაბუთებული.
კასატორის მოსაზრებით, გაურკვეველია სააპელაციო პალატის დასაბუთება, შპს „...ას“ მიერ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოდან გამოთხოვილ დოკუმენტებთან დაკავშირებით. აღნიშნული მტკიცებულებების წარდგენით, მოსარჩელის ინტერესს წარმოადგენდა არა თანასწორობის პრინციპის გათვალისწინება (როგორც ეს ჩათვალა სააპელაციო სასამართლომ), არამედ სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში, იმ გარემოების დამტკიცება, რომ შპს „...ასთვის“ აღიარების წესით გადაცემული მიწის ფართი არც იმ დროს ატარებდა და არც ეხლა არ ატარებს „სკვერის“ სტატუსს. კერძოდ, დოკუმენტაციით დგინდება, რომ „სკვერად“ წოდებული სივრცის ნაწილი - 351 კვ.მ ფართი (საკადასტრო კოდი - ...) წარმოადგენს კერძო საკუთრებას. კერძოდ, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1998 წლის 4 აგვისტოს N... დადგენილების საფუძველზე, იმავე წლის 17 სექტემბრის N... ხელშეკრულებით, ზემოაღნიშნული ნაკვეთი იჯარის წესით გადაეცა შპს „ა...ას“ და საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა 18 სექტემბერს. შემდეგ, „ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ“ 1998 წლის საქართველოს კანონის საფუძველზე, აღნიშნული მიწის ნაკვეთი 1998 წლის 17 დეკემბერს დარეგისტრირდა შპს „ა...ის“ საკუთრებად. ხსენებული მიწის ნაკვეთის საკუთრებად აღრიცხვამდე, 1998 წლის 14 დეკემბერს ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტმა არქიტექტურისა და ქალაქმშენებლობის დეპარტამენტს მიმართა კითხვით: განეკუთვნება თუ არა ხსენებული მიწის ნაკვეთი ისტორიის, ბუნებისა და კულტურის ძეგლებად მიჩნეულ სახელმწიფო საკუთრების ნაგებობების დაცვით ზონას. წერილზე თანდართული საკადასტრო რუკის უკანა მხარეს გაკეთებულია მინაწერი ხელმოწერით: „აღნიშნული ტერიტორია არ წარმოადგენს ძეგლის დაცვის ზონას“. საკადასტრო რუკაზე ცალ-ცალკეა გამიჯნული რამდენიმე ნაკვეთი, მათ შორის, შპს „...ასთვის“ აღიარების წესით გადაცემული ნაკვეთი რუკაზე მდებარეობს ზედა მარჯვენა მხარეს და ემიჯნება იმ დროისათვის შპს „...ას“ საკუთრებაში არსებულ ფართს (დაშტრიხული). 351 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთი (ს/კ ...), 2016 წლის 4 ოქტომბრის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, 2016 წლის 5 ოქტომბერს დარეგისტრირებულია ნ. გ-ის საკუთრებად და დღემდე წარმოადგენს მის საკუთრებას.
კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო პალატამ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 76-ე მუხლი. აღნიშნული მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების საფუძველია დაინტერესებული პირის განცხადება, ხოლო ამავე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული წარმოება ამ მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში დაიწყება განცხადების რეგისტრაციის მომენტიდან. დადგენილია, რომ შპს „გ...“-ის წარმომადგენლის 2016 წლის 7 ივნისის N14/10401 განცხადების საფუძველზე, 2020 წლის 4 თებერვალს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულმა თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ იმსჯელა კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის N37 - საოქმო გადაწყვეტილების (საკითხი მე-19) ნაწილობრივ ბათილად ცნობაზე და მიიღო N152 განკარგულება. საგულისხმოა, რომ შპს „გ...“ -ს წარმომადგენელმა 2016 წლის 13 ივლისს განმეორებით მიმართა კომისიას განცხადებით, სადაც მიუთითებდა 2016 წლის 7 ივნისის N14/10401 განცხადებაზე შესაბამისი გადაწყვეტილების იმ დრომდე მიუღებლობაზე და დაუყოვნებლივ ითხოვდა პასუხს. 2017 წლის 6 მარტის მდგომარეობით ამ საკითხზე დაწყებული არ ყოფილა ადმინისტრაციული წარმოება. აღნიშნულზე მიუთითებს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 6 მარტის განჩინება, რომლითაც შეწყდა საქმის წარმოება. ამდენად, მინიმუმ 8 თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში დაწყებული არ ყოფილა ადმინისტრაციული წარმოება, რითაც დარღვეულია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ზემოაღნიშნული ნორმის მოთხოვნები. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ასევე, რომ მოცემულ შემთხვევაში, დარღვეულია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-100 მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნა, რომლის თანახმად, თუ კანონით ან მის საფუძველზე გამოცემული აქტით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციული ორგანო გადაწყვეტილებას ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის ან მასზე უარის თქმის შესახებ იღებს განცხადების წარდგენიდან ერთი თვის ვადაში. მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული აქტი გამოცემულია განცხადების შეტანიდან მეოთხე წელს. განცხადებაზე კანონით დადგენილ ერთთვიან ვადაში პასუხის მიუღებლობის პირობებში, კომისიის დუმილი მიჩნეულ იქნა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმად. იმავე საკითხზე 2016 წლის 3 აგვისტოს სასამართლოში წარდგენილ იქნა სარჩელი. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 6 მარტის განჩინებით საქმის წარმოება შეწყდა.
კასატორი მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადნინისტრაციული კოდექსის მე-5, 53-ე, მე-601 მუხლებზე და თვლის, რომ სადავო ადმინისტრაციული წარმოებისას დაცული არ ყოფილა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნები, ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარებასთან დაკავშირებით. სადავო აქტით არსებითად დარღვეულია საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლითა და სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლით დაცული შპს „...ას“ საკუთრების უფლება. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 28 თებერვლის Nბს-367-363(კ-12) გადაწყვეტილების შესაბამისად, ეროვნული სასამართლოების მხრიდან სამართლებრივი დაშვება იმისა,, რომ პირის საკუთრების უფლება შეიძლება უხეშად შეილახოს ფაქტობრივი გარემოებების არაჯეროვანი გამოკვლევისა და დადგენის გამო, ლეგიტიმაციას აძლევს ანტისამართლებრივ და მიუღებელ ტენდენციას საჯარო დაწესებულებათა საქმიანობაში.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 25 მარტის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული შპს „...ას“ საკასაციო საჩივარი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საქმის მასალების შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ შპს „...ას“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, N7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
საკასაციო პალატა საქმის მასალებით დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:
ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილების მე-19 საკითხით დადგინდა, რომ კორექტირებული აზომვითი ნახაზის წარდგენის შემდეგ, ...ის ქ. N...-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის ფართს უნდა მინიჭებოდა თვითნებურად დაკავებულის კატეგორია (სასყიდლიანი) და შესაბამისი საფასურის გადახდის შემდეგ, მიწის ნაკვეთზე აღიარებული უნდა ყოფილიყო შპს „...ას“ საკუთრების უფლება.
ქალაქ თბილისის საკრებულომ ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა N...-ში მდებარე ... კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე, 2009 წლის პირველ ივლისს შპს „...ას“ სახელზე გასცა N... საკუთრების უფლების მოწმობა.
სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2009 წლის 16 ივლისის გადაწყვეტილებით, ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის პირველი ივლისის N... საკუთრების უფლების მოწმობის საფუძველზე, ... კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (მდებარე: ქ. თბილისი, ...ის ქ. N...) დარეგისტრირდა შპს „...ას“ საკუთრების უფლება.
2016 წლის 7 ივნისს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას განცხადებით მიმართა შპს „გ...“-ს წარმომადგენელმა ა. ხ-ამ. განმცხადებელმა მოითხოვა ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილების (საკითხი მე-19) საფუძველზე გაცემული 2009 წლის პირველი ივლისის N... საკუთრების უფლების მოწმობის ბათილად ცნობა.
ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2020 წლის 4 თებერვლის N152 განკარგულებით, ...ი ხალხის ეროვნული ...ის ...ის სახელობის სკვერის ტერიტორიაზე შპს „...ას“ საკუთრების უფლების აღიარების ნაწილში, ბათილად იქნა ცნობილი ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილება (საკითხი მე-19) და 2009 წლის პირველი ივლისის N... საკუთრების უფლების მოწმობა. ამავე განკარგულებით შპს „...ას“ დაევალა კორექტირებული საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზის წარდგენა (...ი ხალხის ეროვნული ...ის ...ის სახელობის სკვერის ტერიტორიის გამოკლებით).
საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ განსახილველ საქმეზე მოსარჩელის ინტერესს წარმოადგენს თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე მისი საკუთრების უფლების აღიარების დამადასტურებელი დოკუმენტის კანონიერად მიჩნევა. მოსარჩელე სადავოდ ხდის ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2020 წლის 4 თებერვლის N152 განკარგულებას, იმ ნაწილში, რომლითაც ამავე კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილების მე-19 საკითხით მასზე საკუთრების უფლების აღიარება უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სადავო ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2020 წლის 4 თებერვლის N152 განკარგულების გამოცემის ფაქტობრივი საფუძველი გახდა ქალაქ თბილისის მთავრობის 2004 წლის 21 ოქტომბრის N... დადგენილება, რომლითაც ...ი და ქართველი ხალხების მეგობრული და კეთილმეზობლური ურთიერთობის აღსანიშნავად, ...ს ქუჩაზე არსებულ სკვერს ეწოდა ...ის გამოჩენილი სახელმწიფო მოღვაწის ...ის სახელობის სკვერი და დადგინდა მემორიალური დაფის დადგმა. სადავო აქტის გამოცემისას ასევე გათვალისწინებულ იქნა ქალაქ თბილისის მთავრობის 2006 წლის 13 დეკემბრის N... დადგენილება, რომლითაც ... მხარესთან შეთანხმებით, დადგინდა ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა N...-ში არსებულ სკვერში ...ი ხალხის ეროვნული ...ის - ...ის ბიუსტის დადგმა. ამავე დადგენილებით, ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა N...-ში არსებულ სკვერს მიენიჭა ...ის სახელი. გასაჩივრებული აქტის გამოცემის ფაქტობრივ საფუძვლებად ასევე მითითებულ იქნა საჯარო რეესტრში დაცული ტოპოგრაფიული რუკები, ორთოფოტოები (აეროფოტოგადაღებები). აღნიშნული დოკუმენტაციის ერთობლიობით მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელის სახელზე 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილებით აღიარებული მიწის ნაკვეთი მოიცავდა ...ი ხალხის ეროვნული ...ის ...ის სახელობის სკვერის ტერიტორიას. რაც შეეხება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2020 წლის 4 თებერვლის N152 განკარგულების გამოცემის სამართლებრივ საფუძველს: საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ იხელმძღვანელა „,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონით და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის მე-4 ნაწილით, რომლითაც შესაძლებლად არის მიჩნეული კანონსაწინააღმდეგო აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, შესაბამისი აქტით სახელმწიფო, საზოგადოებრივი ან სხვა პირთა კანონიერი უფლებების არსებითად დარღვევის შემთხვევაში.
საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის საოქმო გადაწყვეტილების მიღების დროს მოქმედი რედაქციის „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მეორე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, თვითნებურად დაკავებულ მიწად ითვლებოდა ფიზიკური ან კერძო სამართლის იურიდიული პირის ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზებული წარმონაქმნის მიერ ამ კანონის ამოქმედებამდე თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფოს საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობით (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) ან მის გარეშე, რომელიც საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის მომენტისათვის სახელმწიფოს მიერ არ იყო განკარგული. ამავე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საკუთრების უფლების აღიარება გულისხმობდა ფიზიკური ან კერძო სამართლის იურიდიული პირისათვის ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზებული წარმონაქმნისათვის სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის, მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობით (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) ან მის გარეშე, ამ კანონითა და საქართველოს მთავრობის შესაბამისი დადგენილებით დამტკიცებული ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესით განსაზღვრული პირობებისა და პროცედურის შესაბამისად საკუთრებაში სასყიდლიანი ან უსასყიდლო ფორმით გადაცემას.
საკასაციო პალატა საყურადღებოდ მიიჩნევს, რომ როგორც საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილების მიღების დროს, ისე კომისიის 2020 წლის 4 თებერვლის N152 სადავო განკარგულების გამოცემისას, ზემოაღნიშნული კანონი ადგენდა სახელმწიფოს საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების გამომრიცხავ ცალკეულ შემთხვევათა ჩამონათვალს. მათ შორის, 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილების მიღების დროს მოქმედი რედაქციით, კანონის მე-3 მუხლის მეორე პუნქტის „დ“, „ვ“ ქვეპუნქტებით, საკუთრების უფლების აღიარება გამოირიცხებოდა სახელმწიფოს საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების რეკრეაციული დანიშნულების პარკზე, ტყე-პარკზე, სკვერზე; საზოგადოებრივი სარგებლობის მიწის ნაკვეთზე (მოედანი, ქუჩა, გასასვლელი, გზა, ტროტუარი, სანაპირო), დასასვენებელ ადგილზე (პარკი, ტყე-პარკი, სკვერი, ხეივანი), დენდროლოგიურ პარკზე და ბოტანიკურ ბაღზე. ამავე ტერიტორიებზე საკუთრების უფლების აღიარების გამორიცხვის შესახებ ჩანაწერს შეიცავს კომისიის 2020 წლის 4 თებერვლის N152 სადავო განკარგულების გამოცემის დროს მოქმედი კანონის (დღეს მოქმედი რედაქციის) მე-3 მუხლის მეორე პუნქტის „ე“, „ზ“ ქვეპუნქტები.
საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ ზემოაღნიშნული კანონის ნორმებიდან გამომდინარე, დაინტერესებულმა პირმა საკუთრების უფლების აღიარებაზე უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოში უნდა წარადგინოს უტყუარი მტკიცებულებები, რომლებითაც უნდა გამოირიცხოს შესაბამისი მიწის ნაკვეთის სხვა პირის მხრიდან მართლზომიერად ან თვითნებურად დაკავების ფაქტი. ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ დაინტერესებული პირის მიერ კომისიაში კანონით დადგენილი დოკუმენტაციის წარდგენა, წარმოადგენს კომისიის, როგორც ადმინისტრაციულ ორგანოს ვალდებულებას, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი წესით, საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევის საფუძველზე მიიღოს შესაბამისი გადაწყვეტილება (აღნიშნული ვალდებულების დადასტურებას წარმოადგენს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის ჩანაწერი, რომლის თანახმად, საკუთრების უფლების აღიარებაზე უფლებამოსილი კომისია თავის ფუნქციებს ახორციელებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის VIII თავით განსაზღვრული ფორმალური ადმინისტრაციული წარმოებისა და ამ კანონით განსაზღვრული წესით).
საქმის მასალებით დადგენილია, რომ შპს „...ას“ მოთხოვნის საფუძველზე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილების მიღებამდე, უკვე გამოცემული იყო ქალაქ თბილისის მთავრობის 2004 წლის 21 ოქტომბრის N... და 2006 წლის 13 დეკემბრის N... დადგენილებები. სწორედ მითითებული დადგენილებების, ასევე საჯარო რეესტრში დაცული ტოპოგრაფიული რუკებისა და ორთოფოტოების (აეროფოტოგადაღებების) გათვალისწინებით, სადავო 2020 წლის 4 თებერვლის N152 განკარგულების გამოცემისას, მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ დადასტურებულად ჩათვალა, რომ 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილებით აღიარებული მიწის ნაკვეთი მოიცავდა ...ი ხალხის ეროვნული ...ის ...ის სახელობის სკვერის ტერიტორიას. ამდენად, საკასაციო პალატა დადასტურებულად მიიჩნევს, რომ კომისიას გააჩნდა 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის წინაპირობები - 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილება წინააღმდეგობაში იყო „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მეორე პუნქტის დანაწესთან, რომლითაც საკუთრების უფლების აღიარება გამოირიცხებოდა სკვერის ტერიტორიაზე.
საკასაციო პალატა უსაფუძვლოდ მიიჩნევს კასატორის მხრიდან ყურადღების გამახვილებას იმ გარემოებაზე, რომ სადავო 2020 წლის 4 თებერვლის N152 განკარგულების გამოცემასთან დაკავშირებული წარმოება დამოკიდებული იყო შპს „გ...ას“ მიერ კომისიაში 2016 წელს წარდგენილ მოთხოვნასთან, 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე, შესაბამისად, დარღვეულია ადმინისტრაციული აქტის გამოცემისათვის კანონით დადგენილი ვადა.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მართალია, სადავო აქტის შესავალ ნაწილში მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანო აფიქსირებს ზემოაღნიშნული მოთხოვნით შპს „გ...ას“ მიერ კომისიაში 2016 წლის 7 ივნისს განცხადების წარდგენის ფაქტს, თუმცა ამავე განკარგულების შინაარსით, უდავოდ დგინდება, რომ საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის მე-3 ნაწილიდან გამომდინარე, საკუთარი ინიციატივით იმსჯელა 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილების გაუქმების შესაძლებლობაზე.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს ბათილად ცნობს მისი გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანო, ხოლო საჩივრის ან სარჩელის შემთხვევაში - ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო ან სასამართლო.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, მისი გასაჩივრების კანონით დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ, შესასრულებლად სავალდებულო ძალის მატარებელია თვით მისი გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანოსათვის. თუმცა, სასამართლო გადაწყვეტილებისაგან განსხვავებით, კანონიერი ძალა არ არის აბსოლუტური ხასიათის და კანონმდებლობა უშვებს ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან აქტების საკუთარი ინიციატივით ბათილად ცნობის შესაძლებლობას, რაც გამომდინარეობს მმართველობითი საქმიანობის თავისებურებებიდან. საგულისხმოა რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობაზე უფლების მქონედ მისი გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანო მიჩნეულია უპირობოდ.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მეორე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ვ’’ ქვეპუნქტის თანახმად, აღმჭურველი ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტი დაინტერესებულ მხარეს ანიჭებს რაიმე უფლებას ან სარგებელს. ამავე კოდექსის 601 მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, დაუშვებელია კანონსაწინააღმდეგო აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, თუ დაინტერესებულ მხარეს კანონიერი ნდობა აქვს ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტის მიმართ, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტი არსებითად არღვევს სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირთა კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს. ამდენად, კანონი აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის შესაძლებლობას უშვებს იმ შემთხვევაში, თუ იგი არღვევს სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირთა კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს. ამასთან, აუცილებელია დარღვევა იყოს არსებითი ხასიათის (სხვა პირთა უფლებებისა და ინტერესების დაცვა შეუძლებელი უნდა იყოს შესაბამისი აქტის გაუქმების გარეშე). „..მმართველობის ორგანოს მიერ დაშვებული შეცდომის გამოსწორება და ამ მიზნით ადრესატისათვის აღმჭურველი გადაწყვეტილების გაუქმება საჭიროებს კანონიერებისა და კანონიერი ნდობის პრინციპების შეპირისპირების შედეგად თანაზომიერი გადაწყვეტილების მიღებას..“ (სუს 21.02.2019წ. Nბს-1440 (2კ-18) განჩინება).
საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ მართალია, კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილება წარმოადგენს აღმჭურველ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, თუმცა უდავოა, რომ იგი არსებითად არღვევს სახელმწიფო და საზოგადოებრივ ინტერესს. მოცემულ შემთხვევაში, ერთ მხარეს დგას კონკრეტული ფიზიკური პირის ინტერესი - შეინარჩუნოს საკუთრების უფლება სადავო მიწის ნაკვეთზე, ხოლო მეორე მხარეს - საჯარო ინტერესი, რაც გამოიხატება სკვერით და საზოგადოებრივი სივრცით სარგებლობაში, იმ ფუნქციის შენარჩუნებაში, რაც წარმოადგენდა ქალაქ თბილისის მთავრობის 2004 წლის 21 ოქტომბრის N... და 2006 წლის 13 დეკემბრის N... დადგენილებების გამოცემის მიზანს. ამდენად, საჯარო და კერძო ინტერესების თანაფარდობის გათვალისწინებით, მოცემულ შემთხვევაში, საჯარო ინტერესი აღმატებულად დაცვის ღირს სიკეთედ უნდა ჩაითვალოს. მართებულია საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის სადავო 2020 წლის 4 თებერვლის N152 განკარგულება, რომლითაც უკანონო აღმჭურველი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა შესაძლებლად ჩაითვალა.
საკასაციო სასამართლო უსაფუძვლოდ მიიჩნევს კასატორის მითითებას იმ გარემოებაზე, რომ სააპელაციო პალატას უნდა შეეფასებინა შპს „გ...ას“ მიერ საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილების ბათილად ცნობასთან დაკავშირებით წარდგენილ სარჩელზე, მოპასუხე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიერ წარდგენილ შესაგებელში ასახული მოსაზრებები. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს წარმოებაში იყო შპს „გ...ას“ სარჩელი, მოპასუხე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიმართ, საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილების მე-19 საკითხის ბათილად ცნობის თაობაზე. აღნიშნული საქმის წარმოება შეწყდა, სადავო აქტის გასაჩივრებისათვის კანონით დადგენილი ერთთვიანი ვადის დარღვევის გამო. ამდენად, სასამართლოს მხრიდან არსებითად შეფასებას არ დაქვემდებარებია კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის სადავო აქტთან დაკავშირებით მხარეთა მიერ წარდგენილი მოსაზრებები და სარჩელის დასაშვებობის საკითხი სასამართლოს არ გადაუწყვეტია მოპასუხე მხარის არგუმენტების გათვალისწინებით. ამასთანავე, უდავოა, რომ სასამართლოში დავის საგანს წარმოადგენდა იმ აქტის კანონიერება, რომელთან დაკავშირებითაც კომისიის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება განსახილველი დავის საგანს წარმოადგენს. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ მოცემული დავის ფარგლებში შეფასებას უნდა დაექვემდებაროს მოპასუხის მიერ უშუალოდ 2020 წლის 4 თებერვლის N152 სადავო განკარგულებასთან დაკავშირებით ჩამოყალიბებული არგუმენტები.
საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას, იმასთან დაკავშირებით, რომ სივრცეს, სადაც განთავსებულია ...ის ბიუსტი, 2008 წლის მდგომარეობით მინიჭებული არ ჰქონია სკვერის სტატუსი. მხედველობაში არ უნდა იქნეს მიღებული ქალაქ თბილისის მთავრობის 2004 წლის 21 ოქტომბრის N... და 2006 წლის 13 დეკემბრის N... დადგენილებები, რამდენადაც აღნიშნული დოკუმენტებით მოხდა არა სივრცისათვის სკვერის სტატუსის მინიჭება, არამედ თითქოსდა უკვე არსებული სკვერისათვის ...ის სახელის მინიჭება.
საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მართებულად მიიჩნევს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ გაკეთებულ დასკვნებს, იმასთან დაკავშირებით, რომ არამხოლოდ მთავრობის დადგენილებებით, არამედ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში დაცული ტოპოგრაფიული რუკებით და ორთოფოტოებით დადასტურებულად უნდა ჩაითვალოს შპს ,,...ას“ მიერ მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთის ნაწილის კუთვნილება სკვერის ტერიტორიისადმი. საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 25 ივლისის N37 საოქმო გადაწყვეტილების მიღებისას, მითითებული ტერიტორია ასრულებდა სკვერის ფუნქციას და წარმოადგენდა დასასვენებელ ადგილს (სადავო მიწის ნაკვეთზე 2006 წლიდან მოწყობილი იყო სკვერი, 2007 წლიდან იდგა ბიუსტი და ტერიტორია წარმოადგენდა საზოგადოებრივ დასასვენებელ სივრცეს). ამდენად, ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ მე-3 მუხლის, მე-2 პუნქტის „დ“ და „ვ“ ქვეპუნქტების საფუძველზე, მითითებულ ტერიტორიაზე დაუშვებელი იყო საკუთრების უფლების აღიარება. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2020 წლის 4 თებერვლის N152 განკარგულება კანონიერია და არ არსებობს მისი ბათილად ცნობის საფუძვლები.
ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. შესაბამისად, შპს „...ას“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად მიჩნევის პირობებში, შპს „...ას“ (საიდენტიფიკაციო კოდი - ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივართან დაკავშირებით 2022 წლის 5 მარტს, N0 საგადასახადო დავალების საფუძველზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის N200122900, სახაზინო კოდი N300773150.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. შპს „...ას“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 24 იანვრის განჩინება;
3. შპს „...ას“ (საიდენტიფიკაციო კოდი - ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივართან დაკავშირებით 2022 წლის 5 მარტს, N0 საგადასახადო დავალების საფუძველზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის N200122900, სახაზინო კოდი N300773150;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე: თამარ ოქროპირიძე
მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე
გენადი მაკარიძე
