ბს-979(2კ-21) 16 მარტი, 2023წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, გიორგი გოგიაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის და სსიპ თბილისის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 15.06.2021წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

დ. ნ-ემ 18.09.2019წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 05.09.2019წ. №19.944.1215 განკარგულების ბათილად ცნობა და ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე განაშენიანების რეგულირების გეგმის შეთანხმების თაობაზე მოპასუხის დავალდებულება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 20.09.2019წ. განჩინებით, სასკ-ის 16.2 მუხლის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ურბანული განვითარების საქალაქო სამსახური.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 17.06.2020წ. განჩინებით, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ურბანული განვითარების საქალაქო სამსახურის უფლებამონაცვლედ საქმეში ჩაება სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ურბანული განვითარების სამსახური, ხოლო ამავე სასამართლოს 29.07.2020წ. განჩინებით, სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ურბანული განვითარების სამსახურის უფლებამონაცვლედ საქმეში ჩაება სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 31.07.2020წ. გადაწყვეტილებით, დ. ნ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 05.09.2019წ. №19.944.1215 განკარგულება „ქ. თბილისში, ...ას ქუჩის მიმდებარედ არსებულ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ ..., ჯამური ფართობი 5 004 კვ.მ.) განაშენიანების რეგულირების გეგმის პროექტის მოწონებაზე უარის თაობაზე“ და მასვე დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების შესწავლის, გამოკვლევისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 15.06.2021წ. განჩინებით, სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ 15.02.2017წ. ერთი მხრივ, სსიპ ქონების მართვის სააგენტოსა და მეორე მხრივ, კ. კ-სა და გ. ხ-ას შორის უძრავი ქონების გაცვლის ფორმით პრივატიზების შესახებ ხელშეკრულება დაიდო ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 16.08.2016წ. №263 განკარგულების მიღების შემდგომ, ანუ მას შემდეგ, რაც ქ. თბილისში, ...ს რაიონში, ...ას ქუჩის მიმდებარედ არსებულ მიწის ნაკვეთებზე დამტკიცდა საცხოვრებელი კომპლექსის განაშენიანების რეგულირების გეგმის გეგმარებითი დავალება. 16.08.2016წ. №263 განკარგულების მიღებით, განმცხადებელს გაუჩნდა მოლოდინი იმისა, რომ მომავალში, განაშენიანების რეგულირების გეგმა დამტკიცდებოდა მის მიერ მოთხოვნილი და უკვე დაკმაყოფილებული ფუნქციური ზონირების და ქალაქთმშენებლობითი პარამეტრების შესაბამისად, აგრეთვე განკარგულებაში მიეთითა, რომ საპროექტო განაშენიანების ფუნქციური ზონები და ქალაქთმშენებლობითი პარამეტრები უნდა განსაზღვრულიყო განაშენიანების რეგულირების გეგმის პროექტის შესაბამისად. აღნიშნული ნიშნავდა იმას, რომ კანონმდებლობით გათვალისწინებული დოკუმენტების წარდგენის შესაბამისად უნდა მომხდარიყო განაშენიანების რეგულირების გეგმის დამტკიცება. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საპროექტო ტერიტორიას არ შეუცვლია მდებარეობა და რელიეფი, იგი 16.08.2016წ. №263 განკარგულების მიღების დროსაც წარმოადგენდა გზებს შორის გამყოფ კუნძულს და რთული რელიეფის მქონე ხე-ნარგავებით გაშენებულ ფერდობს. აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით მნიშვნელოვანია ასევე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ტრანსპორტის საქალაქო სამსახურისა და გარემოს დაცვის საქალაქო სამსახურის მოსაზრებები, რამეთუ ისინი ცალსახად არ გამორიცხავენ საპროექტო მიწის ნაკვეთზე მშენებლობის განხორციელების შესაძლებლობას. მოპასუხემ უგულებელყო კომპეტენტური ადმინისტრაციული ორგანოების წერილების შინაარსი და ისე მიიღო გადაწყვეტილება მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, რომ მოსარჩელის მხრიდან დამატებითი დოკუმენტაციის გამოთხოვა არ ჩათვალა საჭიროდ. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხის მიერ მიღებული სადავო განკარგულება ეჭვქვეშ აყენებს საკუთრების უფლების არსს და შინაარსს უკარგავს მას, რადგან საკუთრების უფლების ამგვარი შეზღუდვა მას მხოლოდ ფორმალურად რეგისტრირებულ უფლებად აქცევს. სადავო აქტი არ შეიცავს არანაირ დასაბუთებას საკუთრების უფლების შეზღუდვის ხარისხზე, ასეთი შეზღუდვის კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული შემთხვევის არსებობაზე, ასევე შეზღუდვისა და ლეგიტიმური მიზნის - საჯარო ინტერესის დაცვის თანაზომიერებაზე. ამდენად, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 05.09.2019წ. №19.944.1215 განკარგულება კანონის მოთხოვნათა დარღვევით არის მიღებული და მოსარჩელის კანონიერ ინტერესებს, საკუთრებასთან დაკავშირებით, რაც განმტკიცებულია საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლით, პირდაპირ და უშუალო ზიანს აყენებს. აღნიშნულის გამო გასაჩივრებული განკარგულება სასკ-ის 32.4 მუხლის შესაბამისად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი და მოპასუხეს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების შესწავლის, გამოკვლევისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, ახალი აქტის გამოცემა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 15.06.2021წ. განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის და სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს მიერ.

კასატორმა - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობამ აღნიშნა, რომ საპროექტო ტერიტორიის ადგილმდებარეობიდან, რთული რელიეფიდან, მიმდებარედ არსებული განაშენიანებიდან გამომდინარე არ არის დასაშვები მოქმედი მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმით განსაზღვრული ფუნქციური ზონირების სარეკრეაციო ზონა 1-ის (რზ-1) ცვლილება მაღალი ინტენსივობის საცხოვრებელი ზონა 6-ით (სზ-6) და მით უფრო, მისთვის დადგენილი განაშენიანების ინტენსივობის კ2 კოეფიციენტის მომატება. 16.08.2016წ. №263 განკარგულებით დამტკიცდა ქ. თბილისში, ...ს რაიონში, ...ას ქუჩის მიმდებარედ არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საცხოვრებელი კომპლექსის განაშენიანების რეგულირების გეგმის გეგმარებითი დავალება, თუმცა აღნიშნული განკარგულების გამოცემის დროს მოქმედი მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის მიხედვით საპროექტო ტერიტორია მოქცეული იყო სარეკრეაციო ზონა 2-ში (რზ 2). გასაჩივრებული განკარგულების გამოცემის დროს მოქმედი „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 15.06.2019წ. №39-18 დადგენილებით დამტკიცებული დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის მიხედვით კი, საპროექტო ტერიტორია მდებარეობს სარეკრეაციო ზონა 1-ში (რზ-1). „ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ“ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 24.05.2016წ. №14-39 დადგენილების მე-16 მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სარეკრეაციო ზონა 1-ში (რზ-1) დაუშვებელია ყოველგვარი მშენებლობა, გარდა: განათების, სარწყავი სისტემის, სარეკლამო ბილბორდის, დეკორატიული გაფორმების ობიექტის, კიბეების, საფეხმავლო გზების ან/და ბილიკების. სააპელაციო სასამართლოს ყურადღება არ გაუმახვილებია მითითებულ ფუნქციურ ზონაზე და კანონმდებლობით გათვალისწინებულ მის ფარგლებში განსახორციელებელ სამშენებლო სამუშაოებზე. რაც შეეხება მომავალში განაშენიანების რეგულირების გეგმის დამტკიცების თაობაზე მოლოდინის არსებობას, უნდა აღინიშნოს, რომ განაშენიანების რეგულირების გეგმის გეგმარებითი დავალების დამტკიცება ცალსახად არ გულისხმობს მისი შემდგომი ეტაპის, განაშენიანების რეგულირების გეგმის უპირობო დამტკიცებას. გარდა ამისა, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის გარემოს დაცვის საქალაქო სამსახურის წერილში მითითებული დოკუმენტაციის არსებობა ვერ უზრუნველყოფდა განაშენიანების რეგულირების გეგმის პროექტის უპირობო მოწონებას. სახეზე იყო ყველა ის გარემოება, რაც ადმინისტრაციულ ორგანოს აძლევდა შესაძლებლობას მიეღო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

კასატორმა - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობამ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში არ დასტურდება პირის საკუთრების უფლების დაუსაბუთებელი შეზღუდვა. ერთ მხარეს არის კონკრეტული ფიზიკური პირის ინტერესი - წარდგენილი პროექტის შესაბამისად განხორციელდეს მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის განაშენიანება, მეორე მხარეს კი - საჯარო ინტერესი, რაც გამოიხატება ქალაქგეგმარებითი თვალსაზრისით ერთიანი პოლიტიკისა და ქალაქის განაშენიანების ერთიანი სისტემის ჩამოყალიბებაში. აღნიშნული საჯარო ინტერესი აღმატებულად დაცვის ღირსი სიკეთეა. კასატორმა მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 14.07.2015წ. განჩინებაზე (საქმე №ბს-311-307(2კ-14) და აღნიშნა, რომ სასამართლომ სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე ბათილად ცნო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ კონკრეტულად გამოსაკვლევი გარემოებების მითითების გარეშე. მოცემულ შემთხვევაში სახეზე არ იყო მითითებული ნორმის გამოყენების საფუძველი.

კასატორმა - სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტომ აღნიშნა, რომ „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 30.12.2014წ. №20-105 დადგენილებით დამტკიცებული დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის მიხედვით, ქ. თბილისში, ...ას ქუჩის მიმდებარედ არსებულ მიწის ნაკვეთებზე (საკადასტრო კოდები: ... ნაკვეთი N..., N... ნაკვეთი N..., N...) ვრცელდებოდა სარეკრეაციო ზონა 2 (რზ-2). მითითებულ ზონაში დაუშვებელია ყოველგვარი მშენებლობა, გარდა ამ წესების დანართი 1-ით განსაზღვრული ძირითადი სპეციალური (ზონალური) შეთანხმებით დაშვებული სახეობისა. დღეის მდგომარეობით საპროექტო ტერიტორიაზე „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 15.03.2019წ. №39-18 დადგენილებით დამტკიცებული დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის მიხედვით, ვრცელდება სარეკრეაციო ზონა 1 (რზ-1). მითითებული დადგენილების დანართი №2-ის 68-ე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით თბილისის გამწვანებული ტერიტორიების რუკაზე დატანილი ზონები და ქვეზონები ატარებს ოპერატიულ ინფორმაციას თბილისში არსებული და დაგეგმილი სარეკრეაციო, სატყეო და ლანდშაფტური სივრცეების შესახებ და მისი გათვალისწინება სავალდებულოა სამშენებლო და გეგმარებითი ნებართვების გაცემის პროცესში, ამასთან, განაშენიანების რეგულირების წესების მე-16 მუხლის პირველი პუნქტის ,,გ’’ ქვეპუნქტის თანახმად, სარეკრეაციო ზონა 1-ში (რზ-1) დაუშვებელია ყოველგვარი მშენებლობა, გარდა: განათების, სარწყავი სისტემის, სარეკლამო ბილბორდის, დეკორატიული გაფორმების ობიექტის, კიბეების, საფეხმავლო გზების ან/და ბილიკების, ამასთან, დ. ნ-ის მოთხოვნას წარმოადგენს საცხოვრებელი ზონა 6-სთვის (სზ-6) დადგენილი კოეფიციენტის კ-2=2.5-ის, კ-2=4.6-მდე გადამეტება. განსახილველ შემთხვევაში, საპროექტო ტერიტორიაზე გავრცელებული ფუნქციური ზონა სარეკრეაციო ზონა 1-ს არ აქვს განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტი.

სააპელაციო პალატამ შეფასების მიღმა დატოვა ის გარემოება, რომ N..., N... და N... საკადასტრო კოდებით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთები წარმოადგენს ...ის და...ის ქუჩებს შორის, რთული რელიეფის მქონე ხე-ნარგავებით გაშენებულ ფერდობს, რომელიც წარმოადგენს გზებს შორის გამყოფ კუნძულს. ტერიტორიას სხვადასხვა მიმართულებით კვეთს მილსადენის ქსელები, საბაგირო და საბაგირო გზის ხაზი, რომლებსაც გააჩნიათ შესაბამისი დაცვის არეალები, ამასთან, სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ საპროექტო ტერიტორია მდებარეობს საბაგირო დერეფნების განვითარების პოტენციურ არეალში, კერძოდ, ...ის დერეფანში. საბაგიროს დაპროექტებამდე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ტრანსპორტის საქალაქო სამსახურმა მიზანშეწონილად არ მიიჩნია აღნიშნულ ტერიტორიაზე რაიმე სახის სამშენებლო განვითარება, თუმცა დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალურ გეგმაში შესული ცვლილებით აღნიშნულ ტერიტორიაზე დარჩა საბაგირო. კასატორმა მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 14.07.2015წ. განჩინებაზე (საქმე №ბს-311-307(2კ-14) და აღნიშნა, რომ სასამართლომ სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე ბათილად ცნო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ კონკრეტულად გამოსაკვლევი გარემოებების მითითების გარეშე. მოცემულ შემთხვევაში სახეზე არ იყო მითითებული ნორმის გამოყენების საფუძველი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის და სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 24.05.2016წ. №14-39 დადგენილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ მე-9 მუხლით (სადავო აქტის გამოცემის პერიოდში მოქმედი რედაქცია) განსაზღვრულია თბილისის სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვის დოკუმენტების დამტკიცების პროცედურა. მითითებული ნორმის მე-3 პუნქტის თანახმად, განაშენიანების რეგულირების გეგმების დამტკიცების პროცედურა ხორციელდება ორ ეტაპად, რომელთაგან თითოეულზე მიმდინარეობს დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული წარმოება. მხოლოდ პირველი ეტაპით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების დასრულებისა და დადებითი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის შემდეგ შესაძლებელია შემდგომი ეტაპის ადმინისტრაციული წარმოების დაწყება. აღნიშნული ეტაპების ადმინისტრაციული წარმოების ვადებია: ა) I ეტაპი - განაშენიანების რეგულირების გეგმების გეგმარებითი დავალების განსახილველად ურბანულ განვითარებაზე უფლებამოსილი თბილისის მერიის შესაბამისი სტურქტურული ერთეულისთვის დადგენილი ადმინისტრაციული წარმოება ვადა, სზაკ-ის VI თავით დადგენილი მარტივი ადმინისტრაციული წარმოების წესის შესაბამისად - არაუმეტეს 3 (სამი) თვისა; ბ) II ეტაპი - განაშენიანების რეგულირების გეგმის განსახილველად ურბანულ განვითარებაზე უფლებამოსილი თბილისის მერიის შესაბამისი სტრუქტურული ერთეულისათვის დადგენილი ადმინისტრაციული წარმოების ვადა სზაკ-ის VI თავით დადგენილი მარტივი ადმინისტრაციული წარმოების წესის შესაბამისად - არაუმეტეს 3 (სამი) თვისა. ამავე „წესების“ 9.6 მუხლის მიხედვით, ადმინისტრაციულ წარმოებაში ჩართული სტრუქტურული ერთეულების/სხვა ადმინისტრაციული ორგანოების დასკვნის საფუძველზე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა გამოსცემს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის ინდვიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით მოწონებული განაშენიანების რეგულირების გეგმის გეგმარებითი დავალებისა და განაშენიანების რეგულირების გეგმის პროექტი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წარედგინება დასამტკიცებლად, კანონმდებლობით დადგენილი წესით. საქმის მასალებში დაცული ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 16.08.2016წ. №263 განკარგულების თანახმად, ქ. თბილისში, ...ს რაიონში, ...ას ქუჩის მიმდებარედ არსებულ მიწის ნაკვეთებზე დამტკიცდა საცხოვრებელი კომპლექსის განაშენიანების რეგულირების გეგმის გეგმარებითი დავალება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ არქიტექტურის სამსახურის ელექტრონულ გვერდზე www.tas.ge რეგისტრირებული AR1421474 განცხადების და თანდართული დოკუმენტაციის შესაბამისად. სსიპ არქიტექტურის სამსახურის ელექტრონულ გვერდზე რეგისტრირებული 11.07.2016წ. AR1421474 განცხადება სხვა მიწის ნაკვეთებთან ერთად ასევე მოიცავდა ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთს. შემდეგში მითითებული უძრავი ნივთი დაიყო რამდენიმე უძრავ ნივთად, დაყოფის შედეგად შექმნილ ერთ-ერთი უძრავ ნივთს მიენიჭა ... საკადასტრო კოდი, რომლის ფართობი შეადგენს 5004კვ.მ.-ს. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტს, კ. კ-ს და გ. ხ-ას შორის 15.02.2017წ. დაიდო უძრავი ქონების გაცვლის შესახებ ხელშეკრულება, რომლითაც კ. კ-მა თბილისის მუნიციპალიტეტის გადასცა 320 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, გ. ხ-ამ თბილისის მუნიციპალიტეტს გადასცა 900 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, სანაცვლოდ თბილისის მუნიციპალიტეტმა კ. კ-ს და გ. ხ-ას საკუთრებაში გადასცა თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული 5004 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი (საკადასტრო კოდი ...). აღნიშნული უძრავი ნივთის მესაკუთრედ 26.07.2017წ. დარეგისტრირდა დ. ნ-ე. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 05.09.2019წ. განკარგულებით, ქ. თბილისში, ...ას ქუჩის მიმდებარედ არსებული მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ..., ფართობი 5004კვ.მ.) განაშენიანების რეგულირების გეგმის მოწონებას ეთქვა უარი.

საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ განაშენიანების რეგულირების გეგმისა და მისი გეგმარებითი დავალების შემუშავებისათვის წინასაპროექტო კვლევის შემადგენლობები განისაზღვრება განაშენიანების ძირითადი დებულებებით („წესების“ 8.1 მუხ.). საქართველოს მთავრობის 15.01.2014წ. №59 დადგენილებით დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტის - „დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი დებულებების“ 22-ე მუხლით განსაზღვრულია განაშენიანების რეგულირების გეგმის გეგმარებითი დავალების შემუშავებისთვის წინასაპროექტო კვლევის წესი, რომელიც მოიცავს ფიზიკური გარემოს კვლევას, დოკუმენტურ კვლევას და ტექნიკურ-ეკონომიკურ დასაბუთებას („ძირითადი დებულებების“ 22.2 მუხ.). განსახილველ შემთხვევაში დგინდება, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტსა და ფიზიკურ პირებს შორის გაცვლის თაობაზე ხელშეკრულების დადების (15.02.2017წ.), ასევე დ. ნ-ის მესაკუთრედ რეგისტრაციის დროისათვის (26.07.2017წ.) ზემოთ მითითებულ უძრავ ნივთზე დამტკიცებული იყო საცხოვრებელი კომპლექსის განაშენიანების რეგულირების გეგმის გეგმარებითი დავალება. ამდენად, დასაბუთებული არ არის კასატორების მითითება იმ გარემოებაზე, რომ განაშენიანების რეგულირების გეგმის პროექტის მოწონება დასაშვები არ არის იმის გამო, რომ საპროექტო ტერიტორია წარმოადგენს ...ის და ...ის ქუჩებს შორის რთული რელიეფის მქონე ხე-ნარგავებით გაშენებულ ფერდობს, რომელიც ასევე შეიძლება მოაზრებული იქნეს, როგორც გზებს შორის გამყოფი კუნძული, ამასთან, საპროექტო ტერიტორიას სხვადასხვა მიმართულებით კვეთს მილსადენის ქსელები. როგორც ზემოთ აღინიშნა, განაშენიანების რეგულირების გეგმის გეგმარებითი დავალების შემუშავებისთვის წინასაპროექტო კვლევის წესი მოიცავს ასევე ფიზიკური გარემოს კვლევას. ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილია, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არსებობდა აგრეთვე გეგმარებითი დავალების დამტკიცების თაობაზე ქ. თბილისის საკრებულოს მიერ განკარგულების მიღების დროისთვისაც, რაც არ გამხდარა გეგმარებითი დავალების დამტკიცების დამაბრკოლებელი გარემოება. საქმეში დაცული ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის გარემოს დაცვის საქალაქო სამსახურის 23.08.2019წ. წერილის თანახმად, წარდგენილი დოკუმენტაცია არ მოიცავს საპროექტო ტერიტორიაზე არსებული მწვანე ნარგავების აღწერისა და მათი ხარისხობრივი შეფასების შესახებ საექსპერტო დასკვნას, შესაბამისად სამსახური მოკლებულია შესაძლებლობას იმსჯელოს წარდგენილი განაშენიანების რეგულირების გეგმის დამტკიცების საკითხთან დაკავშირებით, შესაბამისად, მითითებული წერილით არ გამოირიცხება განაშენიანების რეგულირების გეგმის მოწონების შესაძლებლობა, ამასთან, განმცხადებელს აღნიშნული წერილიდან გამომდინარე დამატებით რაიმე დოკუმენტის წარდგენა არ დავალებია. საპროექტო ტერიტორიაზე მშენებლობის შესაძლებლობა ასევე არ გამოირიცხება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ტრანსპორტის საქალაქო სამსახურის 21.08.2019წ. წერილითაც, სადაც აღინიშნა, რომ წარდგენილი არ არის ... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთზე პროექტის ტრანსპორტზე ზეგავლების შეფასების კვლევა დოკუმენტაციასთან ერთად. ამავე წერილში მიეთითა, რომ დაზუსტდა „...ის“ საბაგირო ხაზის შეზღუდვის არეალი, რომელიც ვრცელდება საპროექტო ტერიტორიაზე და გეგმარებისას განაშენიანებისაგან დაცული უნდა იყოს საბაგირო ხაზის 12 მეტრიანი ბუფერი, ამასთანავე, პროექტირებისას გათვალისწინებული უნდა იყოს ის გარემოება, რომ საბაგიროს ღერძის (შუა ხაზის) გასწვრივ, ნებისმიერ ადგილას შესაძლოა საჭირო გახდეს ბოძის ჩადგმა. აქედან გამომდინარე გასაჩივრებულ განკარგულებაში საპროექტო ტერიტორიის ადგილმდებარეობაზე, რთულ რელიეფზე, მიმდებარედ არსებულ განაშენიანებაზე მითითება გასაჩივრებული აქტის მართლზომიერებას არ ადასტურებს.

დაუსაბუთებელია კასატორების მითითება იმ გარემოებაზე, რომ დასაშვები არ არის ფუნქციური ზონის, კერძოდ, სარეკრეაციო ზონის ცვლილება საცხოვრებელი ზონით. გეგმარებითი დავალების დამტკიცების თაობაზე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 16.08.2016წ. №263 განკარგულებაში მიეთითა, რომ საპროექტო განაშენიანების ფუნქციური ზონები და ქალაქთმშენებლობითი პარამეტრები უნდა განსაზღვრულიყო განაშენიანების რეგულირების გეგმის პროექტით. გაცვლის ხელშეკრულების დადებამდე ... საკადასტრო კოდის მქონე უძრავი ნივთი ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 28.09.2016წ. ექსპერტიზის დასკვნით შეფასდა იმ დაშვებით, რომ შესაფასებელი მიწის ნაკვეთი შესაძლებელია გამოყენებული იქნას სამშენებლო მიზნით, ამასთან, სადავო განკარგულებაში მიეთითა, რომ 15.02.2017წ. უძრავი ქონების გაცვლის შესახებ ხელშეკრულებით მიწის ნაკვეთზე მონაცვლეობა განხორციელდა საცხოვრებელი ზონა 6 (სზ-6) პარამეტრებითა და პირობებით, ხოლო განმცხადებლის მიერ მოთხოვნილია სზ-6-ისთვის დადგენილი კოეფიციენტის გადამეტება, რაც მოპასუხეს დასაშვებად არ მიაჩნია. სადავო განკარგულება წინააღმდეგობრივია, ერთი მხრივ, ფუნქციური ზონის ცვლილებას მოპასუხე დასაშვებად არ მიიჩნევს, ხოლო მეორე მხრივ დასაშვებად არ მიაჩნია საცხოვრებელი ზონისთვის კოეფიციენტის მომატება. იმ გარემოებების გათვალისწინებით, რაც წინ უსწრებდა სადავო განკარგულების გამოცემას, მოპასუხე ვერ ასაბუთებს ფუქნციური ზონის უფრო მაღალი ინტენსივობის ზონით ცვლილების დაუშვებლობას.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საკუთრების უფლების შეზღუდვის საზომი პროპორციულობის პრინციპია, რომლის თანახმად რეგულირება უნდა წარმოადგენდეს ღირებული, ლეგიტიმური მიზნის მიღწევის გამოსადეგ და აუცილებელ საშუალებას, ამასთანავე, უფლების შეზღუდვის ინტენსივობა მისაღწევი საჯარო მიზნის პროპორციული, მისი თანაზომიერი უნდა იყოს, დაუშვებელია ლეგიტიმური მიზნის მიღწევა უფლების მომეტებული შეზღუდვის ხარჯზე, შეზღუდვა უნდა იყოს კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული, უნდა ემსახურებოდეს ლეგიტიმურ მიზანს - აუცილებელ საზოგადოებრივ საჭიროებას და უნდა იყოს პროპორციული. ლეგიტიმური მიზნის არსებობა თავისთავად არ ნიშნავს, რომ უფლებაში ჩარევა გამართლებულია. საჯარო და კერძო ინტერესების ბალანსის დაცვის შემოწმების ერთ-ერთი ეტაპია აუცილებლობა. მმართველობითი ღონისძიება აუცილებელია მაშინ, როდესაც არ არსებობს მიზნის მიღწევის სხვა ისეთი საშუალება, რომელიც უფრო ნაკლებ ზიანს მიაყენებს კერძო ინტერესს. საჯარო და კერძო ინტერესების შეწონასწორებისა და ბალანსის უზრუნველყოფის ვალდებულება ემსახურება საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლით გარანტირებული საკუთრების უფლების დაცვას. საქართველოს კონსტიტუცია ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად განიხილავს საკუთრების უფლების შეზღუდვის და საკუთრების უფლების ჩამორთმევის საკითხს, ამასთან, აწესებს, რომ შეზღუდვა არ უნდა იყოს ისეთი ხარისხის, რომ გამოიწვიოს საკუთრების უფლების არსის დარღვევა, შეზღუდვა საკუთრების უფლებას არ უნდა უკარგავდეს არსს და ეჭვქვეშ არ უნდა აყენებდეს საკუთრების უფლების შინაარსს. მიწის ნაკვეთის ფუნქციური ზონირება წარმოადგენს საკუთრების უფლების შინაარსისა და მესაკუთრის უფლებამოსილების დადგენის ერთ-ერთ სამართლებრივ საშუალებას (სუსგ 26.01.2021წ. საქმე №ბს-1112(კ-18)). მოცემულ შემთხვევაში მუნიციპალიტეტის მიერ საცხოვრებელი ზონა 6 (სზ-6) პარამატრებით და პირობებით ნაკვეთის გაცვლის ფორმით პრივატიზების, მოსარჩელის მიერ ნაკვეთის ამ მიზნით შესყიდვის გათვალისწინებით სახეზეა ნაკვეთზე საკუთრების უფლების შეზღუდვა. განსახილველ შემთხვევაში შეზღუდვა არ არის დასაბუთებული, მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს არ უმსჯელია უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების შეზღუდვის ინტენსივობაზე, საკუთრების უფლების ასეთი ხარისხის შეზღუდვის თანაზომიერებაზე ლეგიტიმური მიზნის - საჯარო ინტერესის მისაღწევად. ამდენად, მართებულია ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრება სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე სადავო აქტის ბათილად ცნობის შესახებ, რადგან ადმინისტრაციულ პროცესში მოქმედი ინკვიზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით (სასკ-ის მე-4, მე-19 მუხ.) მართალია სასამართლოს აქვს შესაძლებლობა ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის მიზნით შეაგროვოს დამატებითი მტკიცებულებები, თუმცა აღნიშნული უზრუნველყოფს ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში დაშვებული ხარვეზების აღმოფხვრას და არა ორგანოში განსახორციელებელი წარმოების ჩანაცვლებას. განსახილველ შემთხვევაში გამოკვლევას საჭიროებს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე რიგი გარემოებები. მოპასუხე ვალდებულია მასთან წარდგენილ განცხადებაში დასმული საკითხი შეისწავლოს სზაკ-ით დადგენილი წესით, სრულად გამოიკვლიოს საქმესთან დაკავშირებული გარემოებები და მიიღოს სათანადოდ დასაბუთებული გადაწყვეტილება. განსახილველ შემთხვევაში სადავო აქტი ვერ აკმაყოფილებს აღნიშნულ სტანდარტს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის და სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის და სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 15.06.2021წ. განჩინება;

3. სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს (საიდენტიფიკაციო კოდი 205393689) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 11.11.2021წ. №04517 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

გ. გოგიაშვილი