საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

№ბს-715(კ-22) 27 იანვარი, 2023 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თამარ ოქროპირიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, გენადი მაკარიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 02 მარტის განჩინებაზე (მოწინააღმდეგე მხარე - მ.რ-ე).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ.რ-ემ 2018 წლის 20 დეკემბერს სარჩელით მიმართა ზესტაფონის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ „ქალაქ თერჯოლაში, ...ის ქუჩა N119-ში მოქალაქე მ.რ-ის (პ/ნ ...) საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ ...) განთავსებულ ავტოფარეხის შენობაზე სანებართვო პირობების დარღვევით, მშენებლობის მწარმოებლის დაჯარიმებისა და კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობის სრული დემონტაჟის შესახებ“ თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერის 2018 წლის 5 დეკემბრის N45 2530 ბრძანების ბათილად ცნობის, ქალაქ თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის სამსახურის 2018 წლის 12 ნოემბრის N20 მითითების ბათილად ცნობისა მოთხოვნით.

ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2021 წლის 31 აგვისტოს გადაწყვეტილებით მოსარჩელე მ.რ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ბათილად იქნა ცნობილი თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერის 2018 წლის 5 დეკემბრის N45 2530 ბრძანება. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 02 მარტის განჩინებით თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2021 წლის 31 აგვისტოს გადაწყვეტილება.

პალატის მითითებით, სარჩელის უარყოფის ნაწილში ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2021 წლის 31 აგვისტოს გადაწყვეტილება არ გასაჩივრებულა. ამდენად, სასამართლოს მსჯელობის საგანს წარმოადგენდა მხოლოდ თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერის 2018 წლის 5 დეკემბრის N45 2530 ბრძანების კანონიერების საკითხი.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ თერჯოლის მუნიციპალიტეტის გამგეობის არქიტექტურულ სამშენებლო საქმიანობაზე ზედამხედველობისა და ინფრასტრუქტურის სამსახურის უფროსის მიერ 2010 წლის 18 იანვარს გამოიცა №1 ბრძანება და №1 მშენებლობის ნებართვა ქ. თერჯოლაში, ...ის ქუჩა №119-ში, მ.რ-ის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე არსებული შენობის რეკონსტრუქციისა და ავტოფარეხის ბოქსების მშენებლობის შესახებ.

მშენებლობის ნებართვა გაასაჩივრეს მოსარჩელის მეზობლებმა: ნ.., ე.., დ.., გ..., ხ... ნ-ებმა, ი.ღ-ემ და მოითხოვეს მისი გაუქმება. მათვე მ.რ-ისთვის რეკონსტრუქციის შედეგად ყოფილი ...ის შენობაზე დაშენებული მესამე სართულის სამეზობლო საზღვრის მხარეს ნაწილობრივი დემონტაჟის და ფაქტობრივად აშენებული ავტოფარეხის კედლების მთლიანი დემონტაჟის დავალება მოითხოვეს. ნ.., ე.., დ.., გ..., ხ... ნ-ების და ი.ღ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ მიღებული იქნა 2013 წლის 28 ნოემბერს.

მოსარჩელემ 2014 წლის 14 აპრილს, მშენებლობის ახალი ნებართვის გაცემის მიზნით, განცხადებით მიმართა ადმინისტრაციულ ორგანოს. თერჯოლის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარის 2014 წლის 25 ივნისის №296 ბრძანების საფუძველზე გამოიცა №26 სანებართვო მოწმობა ქ. თერჯოლაში, ...ის ქ. N119-ში ავტოფარეხის ბოქსის შენობის მშენებლობის შესახებ. მშენებლობის ნებართვა ძალაში იყო 2014 წლის 30 ოქტომბრამდე.

ნ.., ე.., დ.., გ..., ხ... ნ-ებმა და ი.ღ-ემ სხვა ადმინისტრაციულ სამართლებრივ აქტებთან ერთად დამატებით გაასაჩივრეს, ასევე, მ.რ-ის სახელზე გაცემული მშენებლობის №26 ნებართვაც, მოითხოვეს მისი გაუქმება და მ.რ-ისთვის აშენებული ავტოფარეხის ბოქსების ნაწილობრივი დემონტაჟის დავალება. სასარჩელო მოთხოვნები არ დაკმაყოფილდა. საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ მიღებული იქნა 2016 წლის 22 მარტს.

მ.რ-ემ 2018 წლის 09 ნოემბერს, მშენებლობის დასრულების მიზნით, ახალი მშენებლობის ნებართვის 6 თვის ვადით გაგრძელების მოთხოვნით, განცხადებით მესამედ მიმართა თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიას. განმცხადებელი მიუთითებდა, რომ საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკადასტრო კოდით: ..., მდებარე ქ. თერჯოლა, ...ის ქ. N119-ში, აწარმოებდა ავტოფარეხის მშენებლობას 2014 წლის 25 ივნისის №296 ბრძანებისა და №26 მშენებლობის ნებართვის საფუძველზე, ერთი წლის ვადით. მშენებლობა მიყვანილი იქნა თითქმის ბოლომდე. დარჩენილი იყო სახურავის მოწყობა და მოპირკეთებითი სამუშაოები. განმცხადებელმა აღნიშნა, რომ 2014 წლის 11 დეკემბერს მისთვის ცნობილი გახდა მის მეზობლად მცხოვრებ ნ. ნ-სა და თერჯოლის მუნიციპალიტეტს შორის ზემოთ დასახელებული მშენებლობის ნებართვის კანონიერების თაობაზე დავის წარმოშობის შესახებ. დავა გაგრძელდა სამივე ინსტანციის სასამართლოში, რასაც დასჭირდა თითქმის ორწელიწადნახევარი და დასრულდა მუნიციპალიტეტის სასარგებლოდ, ხოლო ნებართვას, რომელიც გაცემული იყო ერთი წლის ვადით, დავის მიმდინარეობის პროცესშივე გაუვიდა ვადა.

2018 წლის 12 ნოემბერს მოსარჩელეს ჩაბარდა თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის სამსახურის №20 მითითება, რომლის შესაბამისად მ.რ-ეს ავტოფარეხის შენობის სამშენებლო დოკუმენტების (პროექტი, მშენებლობის ნებართვა და მშენებლობის სანებართვო მოწმობა) ადმინისტრაციულ ორგანოში წარდგენა დაევალა. მითითებაში მხარეს განემარტა, რომ დარღვევის გამოუსწორებლობის შემთხვევაში, მის მიმართ გატარებული იქნებოდა კანონით გათვალისწინებული ღონისძიება. დარღვევის გამოსწორების ვადად განისაზღვრა 3 (სამი) დღე.

მოსარჩელემ 2018 წლის 14 ნოემბერს თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის სამსახურს წერილობით განუმარტა, რომ სამშენებლო დოკუმენტაცია აღარ მოეპოვებოდა, ვინაიდან წარდგენილი ჰქონდა სასამართლოში და მიუთითა, რომ მათი სრულყოფილი სახით მოპოვება შესაძლებელი იყო მერიის შესაბამის სამსახურში. განმცხადებელმა ადმინისტრაციულ ორგანოს ასევე აცნობა, რომ 2018 წლის 09 ნოემბერს მან უკვე მიმართა თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერს მშენებლობის ნებართვის გაცემის მოთხოვნით.

2018 წლის 20 ნოემბერს თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის სამსახურის მიერ შედგა ქ. თერჯოლაში, ...ის ქუჩა №119-ში მდებარე მ.რ-ის საკუთრებაში არსებული ავტოფარეხის შენობის შემოწმების №20 აქტი, რომლის მიხედვით, თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის სამსახურმა დადგენილად მიიჩნია, რომ მ.რ-ემ, 2014 წლის 25 ივნისის №26 მშენებლობის სანებართვო მოწმობაში მითითებულ ვადაში ვერ დაასრულა ავტოფარეხის მშენებლობა და ვადის გასვლიდან 1 წლის განმავლობაში ვერ მოამზადა შენობა-ნაგებობა ექსპლუატაციაში მიღებისათვის უფლებამოსილ ორგანოში წარსადგენად, შედეგად, მოსარჩელემ დაარღვია სანებართვო პირობები (მითითება არ შესრულდა).

2018 წლის 20 ნოემბერს მ.რ-ეს „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 25-ე მუხლის მოთხოვნათა გათვალისწინებით, ჩაბარდა №20 უწყება, რომლითაც ეცნობა, რომ ვალდებული იყო გამოცხადებულიყო სამშენებლო სამართალდარღვევის ფაქტთან დაკავშირებულ საქმის განხილვაზე, თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიაში - 2018 წლის 26 ნოემბერს, 12:10 საათზე.

თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერის მიერ 2018 წლის 5 დეკემბერს გამოიცა №45 2530 ბრძანება „ქალაქ თერჯოლაში, ...ის ქ. N119-ში მოქალაქე მ.რ-ის (პ/ნ ...) საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ ...) განთავსებულ ავტოფარეხის შენობაზე სანებართვო პირობების დარღვევით, მშენებლობის მწარმოებლის დაჯარიმების და კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობის სრული დემონტაჟის შესახებ“, რომლის მიხედვითაც „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის“ 54-ე მუხლის „ე“ პუნქტის, „ე.ე“ ქვეპუნქტის, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ პუნქტისა და „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 25-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის, ამავე კოდექსის 45-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ პუნქტის შესაბამისად, მ.რ-ე დაჯარიმდა 500 ლარით, როგორც სანებართვო პირობების დარღვევით მშენებლობის მწარმოებელი და ამავდროულად დაევალა დარღვევით ნაწარმოები მშენებლობის პირობების გამოსწორება, მშენებლობის პირობების დარღვევის გამოუსწორებლობის შემთხვევაში კი - საკუთარი სახსრებით კანონმდებლობის დარღვევით წარმოებული მშენებლობის სრული დემონტაჟის განხორციელება.

პალატამ აღნიშნა, რომ განსახილველ საქმეზე სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მიღებულია სამშენებლო სამართალდრღვევის საქმის წარმოების ფარგლებში. სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების წესს კი განსაზღვრავს „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსი“, რომლის 25-ე მუხლის შესაბამისად, სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება იწყება დამრღვევის მიმართ მითითების გაცემით, რასაც მოჰყვება შემოწმების აქტის შედგენა, რა დროსაც მოწმდება მშენებარე ობიექტის ფაქტობრივი მდგომარეობა მითითების პირობებთან მიმართებით და მხოლოდ ამის შემდეგ იღებს ადმინისტრაციული ორგანო სამართალდარღვევის საქმეზე გადაწყვეტილებას. ამდენად, დამრღვევს შემოწმების აქტით მითითების შეუსრულებლობა „ბრალად“ შეერაცხება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გამოვლინდა, რომ მხარემ უგულებელყო მითითების მოთხოვნები. განსახილველი საქმის მასალებით ირკვევა, რომ მ.რ-ეს 2018 წლის 12 ნოემბრის N20 მითითებით დაევალა წარედგინა მხოლოდ ავტოფარეხის შენობის სამშენებლო დოკუმენტები - პროექტი, მშენებლობის ნებართვა და მშენებლობის სანებართვო მოწმობა. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მის მიმართ გატარებული იქნებოდა კანონით გათვალისწინებული ღონისძიება. დარღვევის გამოსწორების ვადად განისაზღვრა 3 (სამი) დღე. მითითებით განსაზღვრულ 3-დღიან ვადაში, 2018 წლის 14 ნოემბერს, მ.რ-ემ მიმართა ადმინისტრაციულ ორგანოს განცხადებით და აცნობა, რომ მოთხოვნილი სამშენებლო დოკუმენტაცია აღარ მოეპოვებოდა, რადგან წარდგენილი ჰქონდა სასამართლოში, თუმცა აღნიშნული დოკუმენტები ინახებოდა ამავე ადმინისტრაციული ორგანოს შესაბამის სამსახურში.

2018 წლის 20 ნოემბრის N20 შემოწმების აქტში ადმინისტრაციულმა ორგანომ მიუთითა, რომ არ შესრულდა მითითების პირობები, თუმცა დარღვევად დააფიქსირა არა განსაზღვრულ ვადაში მოთხოვნილი დოკუმენტაციის წარუდგენლობა, რაც მითითების პირობას შეადგენდა, არამედ ის ფაქტი, რომ მ.რ-ემ 2014 წლის 25 ივნისის №26 მშენებლობის სანებართვო მოწმობაში მითითებულ ვადაში ვერ დაასრულა ავტოფარეხის მშენებლობა და მშენებლობის ვადის გასვლიდან 1 წლის ვადაში ექსპლუატაციაში მიღებისათვის ვერ მოამზადა შენობა-ნაგებობა უფლებამოსილ ორგანოში წარსადგენად, რითაც დაარღვია სანებართვო პირობები. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ნათელია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სახეზეა არა მითითების შეუსრულებლობა, არამედ სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების დაწყება შემოწმების აქტით, რისი კანონიერი საფუძველიც, „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 25-ე მუხლის 23-ე ნაწილის შესაბამისად, განსახილველ საქმეზე არ არსებობდა.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის ,,კ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ადმინისტრაციული წარმოება არის ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების, გამოცემისა და აღსრულების, ადმინისტრაციული საჩივრის გადაწყვეტის აგრეთვე ადმინისტრაციული ხელშეკრულების მომზადების, დადების ან გაუქმების მიზნით. ადმინისტრაციული წარმოების სრულყოფილი ჩატარება, ანუ მხოლოდ სათანადო პროცედურის საფუძველზე გადაწყვეტილების მიღება, დიდწილად განაპირობებს მის კანონიერებას, დასაბუთებულობასა და მიზანშეწონილობას. ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება მოიცავს ადმინისტრაციული ორგანოს უმნიშვნელოვანეს პროცედურულ ვალდებულებას - გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, რა დროსაც ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია დაასაბუთოს კანონით გათვალისწინებული რა არსებითი სახის საფუძველი არსებობდა, რომელმაც განაპირობა კონკრეტული გადაწყვეტილების მიღება. ამ გარემოების გარკვევას და დასაბუთებას არსებითი მნიშვნელობა აქვს იმ თვალსაზრისით, რომ დადგინდეს მოსარჩელესთან მიმართებაში ადგილი ხომ არ ჰქონია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის (უფლებამოსილების განხორციელება კანონის საფუძველზე) იმპერატიული დანაწესის დარღვევას. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ეს უმნიშვნელოვანესი იმპერატიული ხასიათის დანაწესი ემსახურება საჯარო მმართველობის კანონიერების პრინციპს/კანონიერი საჯარო მმართველობის სტანდარტის მიღწევას, რამდენადაც ყოველი მმართველობითი გადაწყვეტილების მიღება უნდა ეფუძნებოდეს განსახილველი საკითხის გარემოებებისა და ფაქტების ობიექტურ შესწავლა-გამოკვლევას, რომლის შეფასებიდან უნდა გამომდინარეობდეს საკითხის გადასაწყვეტად ჩამოყალიბებული დასკვნა. კანონმდებელი იმდენად არსებით და აქტის კანონიერების განმსაზღვრელ ფუნქციას ანიჭებს საქმის გარემოებათა გამოკვლევას, რომ კრძალავს, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ (საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილები).

მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებას საფუძვლად დაედო მ.რ-ის განცხადება ახალი მშენებლობის ნებართვის გაცემის თაობაზე, რომელშიც განმცხადებელი გარკვევით მიუთითებდა, თუ რა გახდა ადმინისტრაციული ორგანოსთვის ხელახლა მიმართვის საფუძველი, თუმცა თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიამ, ისე რომ არ ჩაუტარებია მშენებლობის ნებართვის გაცემის თაობაზე განცხადებაზე შესაბამისი ადმინისტრაციული წარმოება, დაიწყო ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის წარმოება და გამოსცა სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.

მშენებლობის ნებართვის გაცემის თაობაზე განცხადებაზე შესაბამისი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარების აუცილებლობა დადგენილი იყო სადავო აქტის გამოცემის დროს მოქმედი „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილებით (ძალადაკარგულია საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 02 მარტის N139 დადგენილებით). ამავე დადგენილების 53-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, დამკვეთი მშენებლობის ნებართვის მისაღებად მშენებლობის ნებართვის გამცემ ადმინისტრაციულ ორგანოში წარადგენს განცხადებას, რომელიც უნდა აკმაყოფილებდეს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 78-ე მუხლით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს და ინფორმაციას მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციის შესახებ. დადგენილების 54-ე მუხლი კი ადგენდა მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესს, რომლის თანახმადაც მშენებლობის ნებართვის გაცემა წარმოებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის VI თავით დადგენილი მარტივი ადმინისტრაციული წარმოებითა და „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით (პუნქტი 1), მშენებლობის ნებართვის გამცემი 3 დღის ვადაში ამოწმებს ნებართვის მაძიებლის მიერ წარდგენილი განცხადებისა და თანდართული საბუთების ამ დადგენილებით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან შესაბამისობას. ხარვეზის შემთხვევაში, ნებართვის გამცემი მოქმედებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 83-ე მუხლით განსაზღვრული წესით (პუნქტი 2), მშენებლობის ნებართვის გამცემი ვალდებულია გადაწყვეტილება ნებართვის გაცემის ან გაცემაზე უარის თქმის შესახებ მიიღოს ამ დადგენილებით განსაზღვრულ ვადაში. უარის შემთხვევაში ნებართვის გამცემი ვალდებულია დაუყოვნებლივ წერილობით აცნობოს დასაბუთებული უარი მშენებლობის ნებართვის მაძიებელს (პუნქტი 3).

ამდენად, მშენებლობის ნებართვის გაცემის მოთხოვნით განცხადებაზე შესაბამისი ადმინისტრაციული წარმოების ჩაუტარებლობის პირობებში, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ განმცხადებლის მიერ მითითებული გარემოებების გამოკვლევის არარსებობის გამო, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს მტკიცება სადავო აქტის კანონიერების თაობაზე.

პალატამ აღნიშნა, რომ ადმინისტრაციული წარმოება მშენებლობის ნებართვის გაცემასთან დაკავშირებით და ადმინისტრაციული წარმოება სამშენებლო სამართალდარღვევასთან საქმის წარმოებასთან დაკავშირებით ორ დამოუკიდებელ წარმოებას წარმოადგენს და ერთი მათგანის გადაწყვეტა არ არის დამოკიდებული მეორეზე გადაწყვეტილების მიღებასთან. ამდენად, საფუძველს მოკლებულია ადმინისტრაციული ორგანოს პოზიცია, რომ მშენებლობის ნებართვის გაცემის მოთხოვნასთან დაკავშირებით წარმოება ჩატარდება მხოლოდ დარღვევის აღმოფხვრის შემდეგ, მით უფრო, როცა სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების შედეგად მიღებული ბრძანებით, მ.რ-ეს ჯარიმის გადახდის გარდა, ფაქტობრივად დაევალა მშენებლობის დემონტაჟი, ვინაიდან სანებართვო პირობების იმ სახის დარღვევა, რაც მშენებლობის დასრულების ვადის გასვლას უკავშირდება, არ შეიძლება აღმოიფხვრას ახალი მშენებლობის ნებართვის გაუცემლად („პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ მე-15 მუხლის „ტ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სამშენებლო სამართალდარღვევის გამოსწორება არის სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანოს მითითების ან/და დადგენილების საფუძველზე დამრღვევის მიერ განხორციელებული მშენებლობის სამშენებლო დოკუმენტის ან/და სამშენებლო რეგლამენტის მოთხოვნებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა, რომელიც არ საჭიროებს მშენებლობის ნებართვას).

მშენებლობის ნებართვის გაცემის თაობაზე განცხადებასთან დაკავშირებით შესაბამისი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარების შემთხვევაში, ადმინისტრაციული ორგანო გამოარკვევდა განმცხადებლის მოთხოვნას, მის საფუძვლად არსებულ ფაქტობრივ გარემოებებს. ნაცვლად ამისა, ადმინისტრაციულმა ორგანომ განმცხადებელს პასუხისმგებლობა დააკისრა იმ სანებართვო პირობების შეუსრულებლობისთვის, რომლის მოქმედების ვადაც ამოიწურა სასამართლოში დავის მიმდინარეობის პერიოდში.

მ.რ-ეს ვადაგასული ნებართვის საფუძველზე არ უწარმოებია რაიმე სახის მშენებლობა და შესაბამისი საფუძვლების შეტყობისთანავე (მ.რ-ე მიუთითებს, რომ სასამართლო დავის დასრულების შესახებ მისთვის ცნობილი გახდა 2018 წლის ოქტომბერში, საწინააღმდეგო მტკიცებულება კი საქმეზე წარმოდგენილი არ არის და აღნიშნული გარემოება არც ადმინისტრაციულ ორგანოს გამოუკვლევია სადავო აქტის გამოცემის დროს) მიმართა ადმინისტრაციულ ორგანოს ახალი მშენებლობის ნებართვის გაცემის მოთხოვნით, რათა კანონიერად დაესრულებინა დაწყებული მშენებლობა, რომელიც 2010 წლიდან ვერ დასრულდა მისგან დამოუკიდებელი მიზეზების გამო.

პალატამ არ გაიზიარა სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის წარმომადგენლის განმარტება იმის შესახებ, რომ მშენებლობის ნებართვა გაცემული იყო 1 წლით და სანებართვო პირობების დარღვევის ათვლა უნდა დაიწყოს 2015 წლის 25 ივნისიდან. 2014 წლის 25 ივნისის №26 მშენებლობის სანებართვო მოწმობაში ნათლადაა აღნიშნული, რომ მშენებლობის ნებართვა ძალაში იყო 2014 წლის 30 ოქტომბრამდე. რაც შეეხება 1 წლიან ვადას, აღნიშნული ვადა წარმოადგენს „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილების 70-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ ვადას, რომელშიც ნათქვამია, რომ მშენებლობის ნებართვის მფლობელი ვალდებულია შეასრულოს შემდეგი სანებართვო პირობა: ახალი მშენებლობისა და შენობა-ნაგებობის რეკონსტრუქციის შემთხვევაში, მშენებლობის ნებართვის ვადის გასვლიდან 1 წლის ვადაში ექსპლუატაციაში მიღებისთვის მომზადებული შენობა-ნაგებობა წარადგინოს უფლებამოსილ ორგანოში ექსპლუატაციაში მიღებისათვის. ამდენად, 2014 წლის 30 ოქტომბრამდე მოქმედი მშენებლობის ნებართვის პირობებში, შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღებისთვის მომზადების ვადა მ.რ-ის შემთხვევაში გავიდოდა 2015 წლის 30 ოქტომბერს და არა 2015 წლის 25 ივნისს. შესაბამისად, ამ პერიოდიდან ექნებოდა ადგილი სანებართვო პირობების დარღვევას, თუ მხედველობაში არ იქნება მიღებული ის ფაქტი, რომ იმ დროისთვის სასამართლოში დავა მშენებლობის ნებართვის კანონიერების თაობაზე დასრულებული არ იყო. იმ მშენებლობის ნებართვის კანონიერების თაობაზე სასამართლოში დავის მიმდინარეობის ფაქტის მხედველობაში მიუღებლობა კი, რომლის პირობების დარღვევაც გახდა მ.რ-ის მიმართ სადავო აქტის გამოცემის საფუძველი, პალატის მოსაზრებით, სამართლებრივ ლოგიკას მოკლებულია. დავა სასამართლოში დასრულდა უზენაესის სასამართლოს 2016 წლის 22 მარტის განჩინებით.

მართალია, ე..., დ..., ხ.., გ... ნ-ებისა და ი.ღ-ის 2014 წლის სარჩელით წარმოებულ დავაზე მ.რ-ის სახელზე გაცემული 2014 წლის 25 ივნისის №296 ბრძანებისა და №26 მშენებლობის სანებართვო მოწმობის მოქმედება შეჩერებული არ ყოფილა (სასამართლომ არ დააკმაყოფილა განმცხადებლის მოთხოვნა სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების სახით დასახელებული ნებართვის მოქმედების შეჩერების თაობაზე, „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 35-ე მუხლის თანახმად კი, ადმინისტრაციული საჩივრის ან სარჩელის წარდგენის შემთხვევაში ნებართვის გაცემის, მის გაცემაზე უარის თქმის ან მისი გაუქმების შესახებ გადაწყვეტილება არ შეჩერდება, თუ ნებართვის გამცემი ან საჩივრის (სარჩელის) განმხილველი ადმინისტრაციული ორგანო ანდა სასამართლო არ მიიღებს სხვა გადაწყვეტილებას), თუმცა დასახელებულ საქმეზე, გარდა მშენებლობის ნებართვისა, სადავო იყო აგრეთვე იმ მიწის ნაკვეთზე მ.რ-ის უფლების დამდგენი დოკუმენტებიც, რომელზეც მშენებლობის განსახორციელებლადაც გაცემული იყო მშენებლობის ნებართვა და მ.რ-ე მონაწილეობდა ამ დავაში მოპასუხედ სარჩელის აღძვრის დღიდან - 2014 წლის 03 ივნისიდან. შესაბამისად, ის ფაქტი, რომ მ.რ-ეს სასამართლოში დავის პერიოდში ამ აქტის საფუძველზე მშენებლობა არ განუხორციელებია, გონივრულია და არ შეიძლება აღნიშნული უმოქმედობა მისთვის პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი გახდეს.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ 2018 წლის ნოემბერში, სასამართლოში დავის დასრულების შესახებ შეტყობინების მიღების შემდეგ (არ დასტურდება მ.რ-ის მიერ დავის დასრულების შესახებ უფრო ადრე შეტყობინების ფაქტი), იმ პირობებში, როდესაც უკვე გასული იყო ნებართვის მოქმედების ვადა, მ.რ-ემ მიმართა ადმინისტრაციულ ორგანოს ახალი მშენებლობის ნებართვის გაცემის მოთხოვნით, სადავო პერიოდში მოქმედი, „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილების 57-ე მუხლის მე- 4 პუნქტის მოთხოვნათა შესაბამისად. ამდენად, ახალი მშენებლობის ნებართვის მოთხოვნის თაობაზე განცხადების წარდგენისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინების პირობებში, თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის ვალდებულებას წარმოადგენდა საქმის გარემოებათა სრულყოფილი გამოკვლევა და გადაწყვეტილების მიღება ფაქტობრივ გარემოებათა ურთიერთშეჯერების შედეგად. სათანადო ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარების გარეშე გადაწყვეტილების მიღება კი მიუთითებს ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან თავისი ვალდებულების შეუსრულებლობაზე - საკითხის გადაწყვეტამდე გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება, რაც სადავო აქტის ბათილად ცნობის საფუძველია.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 02 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ.

კასატორი თვლის, რომ მოსარჩელემ ქ. თერჯოლაში, ...ის ქ. N119-ში მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე სანებართვო პირობების დარღვევით აწარმოა ავტოფარეხის მშენებლობა, კერძოდ, მ.რ-ემ 2014 წლის 25 ივნისს N26 მშენებლობის სანებართვო მოწმობაში მითითებულ ვადაში ვერ დაასრულა ავტოფარეხის მშენებლობა, მან დაარღვია მშენებლობის ნებართვით განსაზღვრული ვადები და ობიექტი ერთი წლის განმავლობაში არ იქნა მზად ექსპლუატაციაში მისაღებად. დაჯარიმების შესახებ სადავო ბრძანება გამოცემულია მერიის ზედამხედველობის სამსახურის მიერ ფაქტობრივი გარემოებების გამოკვლევის საფუძველზე, მოქმედი კანონმდებლობის სრული დაცვით. კასატორი აღნიშნავს, რომ მ.რ-ემ 2014 წლის 25 ივნისის სანებართვო მოწმობით განსაზღვრულ ვადაში ვერ დაასრულა მშენებლობა, ამ ვადის გასვლიდან ერთი წლის ვადაში მოსარჩელეს მუნიციპალიტეტისთვის არ მიუმართავს ვადის გაგრძელების ან ახალი ნებართვის მოთხოვნით. კასატორი მიუთითებს „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის N57 დადგენილების 20-90 მუხლებზე, რომლის შესაბამისად, დამკვეთი ვალდებული იყო მშენებლობის პროცესის 6 თვეზე მეტ ხანს შეჩერების შემთხვევაში, მოეხდინა მშენებარე ობიექტის კონსერვაცია, რის შესახებ უნდა ეცნობებინა მშენებლობის სახელმწიფო ზედამხედველობის განმახორციელებელი შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოსთვის. მოცემულ შემთხვევაში, აღნიშნული მოსარჩელეს არ განუხორციელებია, ხოლო სასამართლოში საქმის წარმოება ამ ვალდებულების შესრულებისგან მ.რ-ეს არ ათავისუფლებდა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 29 ივლისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, N7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

დადგენილია, რომ მ.რ-ემ 2018 წლის 09 ნოემბერს განცხადებით მიმართა თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიას. განმცხადებელმა მიუთითა №26 მშენებლობის სანებართვო მოწმობის ვადის გასვლის შესახებ და მშენებლობის დასრულების მიზნით, ახალი მშენებლობის ნებართვის 6 თვის ვადით გაცემა მოითხოვა.

ახალი მშენებლობის ნებართვის გაცემის მოთხოვნით ადმინისტრაციული ორგანოსადმი მიმართვის შემდეგ, თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის სამსახურის 2018 წლის 12 ნოემბრის N20 მითითებით მოსარჩელეს სამშენებლო დოკუმენტის პროექტთან ერთად, დაევალა მშენებლობის ნებართვისა და მშენებლობის სანებართვო მოწმობის ადმინისტრაციულ ორგანოში წარდგენა. სამშენებლო სამართალდარღვევის სამ დღეში გამოუსწორებლობის შემთხვევაში, განმცხადებელს განემარტა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 45-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ღონისძიების განხორციელების შესახებ. ხსენებული ნორმის შესაბამისად, სამშენებლო დოკუმენტაციითა და სამშენებლო რეგლამენტებით განსაზღვრული სანებართვო პირობების დარღვევა ან/და შეუსრულებლობა იწვევს დაჯარიმებას 500 ლარით.

N20 მითითებით განსაზღვრულ ვადაში, 2018 წლის 14 ნოემბერს, მოსარჩელემ განცხადებით მიმართა თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერს. განცხადებელმა მიუთითა, რომ სადავო მშენებლობის ნებართვა და საპროექტო დოკუმენტაცია წარდგენილია სასამართლოში და მასთან აღარ ინახება. N20 მითითებით მოთხოვნილი დოკუმენტაციის მოპოვება კი შესაძლებელი იყო თერჯოლის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და მერიის შესაბამის სამსახურებში. ამავე განცხადებით მოსარჩელემ მიუთითა მის მიერ, ახალი მშენებლობის ნებართვის 6 თვის ვადით გაცემის შესახებ, 2018 წლის 09 ნოემბერის განცხადებაზე და აღნიშნა, რომ ხსენებულ მოთხოვნას ადმინისტრაციული ორგანოს მხირდან რეაგირება არ მოჰყოლია.

მხარის ახსნა-განმარტებით დასტურდება, რომ N20 მითითებით მოთხოვნილი დოკუმენტაცია ზედამხედველობის სამსახურის მიერ მოპოვებულ იქნა თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიაში (ს.ფ.134).

2018 წლის 20 ნოემბერს თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის სამსახურის მიერ შედგა ქ. თერჯოლაში, ...ის ქუჩა №119-ში მდებარე მ.რ-ის საკუთრებაში არსებული ავტოფარეხის შენობის შემოწმების N20 აქტი, რომლის მიხედვით, თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის სამსახურმა დადგენილად მიიჩნია, რომ მ.რ-ემ 2014 წლის 25 ივნისის №26 მშენებლობის სანებართვო მოწმობაში მითითებულ ვადაში ვერ დაასრულა ავტოფარეხის მშენებლობა და ვადის გასვლიდან 1 წლის განმავლობაში ვერ მოამზადა შენობა-ნაგებობა ექსპლუატაციაში მიღებისათვის უფლებამოსილ ორგანოში წარსადგენად, შედეგად, მოსარჩელემ დაარღვია სანებართვო პირობები. ამავე შემოწმების აქტში აღნიშნულია, რომ მოსარჩელის მიერ მითითება არ შესრულდა.

თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერის მიერ 2018 წლის 5 დეკემბერს გამოიცა №45 2530 სადავო ბრძანება, მ.რ-ე დაჯარიმდა 500 ლარით, როგორც სანებართვო პირობების დარღვევით მშენებლობის მწარმოებელი და ამავდროულად დაევალა დარღვევით ნაწარმოები მშენებლობის პირობების გამოსწორება, მშენებლობის პირობების დარღვევის გამოუსწორებლობის შემთხვევაში კი - საკუთარი სახსრებით კანონმდებლობის დარღვევით წარმოებული მშენებლობის სრული დემონტაჟის განხორციელება.

საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სადავო აქტის გამოცემის დროს მოქმედებდა „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ" საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილება (ძალადაკარგულია საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 02 მარტის N139 დადგენილებით), რომლითაც უნებართვო მშენებლობად მიიჩნეოდა მშენებლობის ნებართვას დაქვემდებარებული შენობა-ნაგებობების მშენებლობა მშენებლობის ნებართვის გარეშე, ან/და დროებითი შენობა-ნაგებობის განთავსება სანებართვო მოწმობით განსაზღვრული გამოყენების პერიოდის გასვლის შემდეგ (დადგენილების მე-3 მუხლის 74-ე პუნქტი).

პალატა მიუთითებს აგრეთვე სადავო პერიოდში მოქმედი პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის მე-15 მუხლის „რ“ ქვეპუნქტზე, რომლის შესაბამისად, სამშენებლო სამართალდარღვევა არის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი შესაბამისი მოთხოვნების დარღვევა ან/და შეუსრულებლობა, რისთვისაც პასუხისმგებლობა განსაზღვრულია ამ თავით. კოდექსის მე-15 მუხლის „ს“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება არის სამშენებლო სამართალდარღვევის გამოსწორების ან/და დამრღვევისთვის ამ თავით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის დაკისრების მიზნით ჩატარებული საქმის წარმოება, რომელსაც სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო იწყებს დამრღვევის მიმართ მითითების გაცემით, გარდა ამ მუხლის 23-ე ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევებისა (კოდექსის 25-ე მუხლის მე-2 ნაწ.). მითითება არის საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტოს მიერ სამშენებლო საქმიანობაზე დამრღვევის მიმართ გაცემული შენიშვნა შეუსაბამობაზე და მოთხოვნა, რომელიც განსაზღვრავს გონივრულ ვადას, რომელშიც დამრღვევმა უნდა შეასრულოს მითითებაში მოცემული პირობები სამშენებლო სამართალდარღვევის გამოსასწორებლად (კოდექსის მე-15 მუხლის „ღ“ ქვ.პ.), ხოლო სამშენებლო სამართალდარღვევის გამოსწორება გულისხმობს სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანოს მითითების ან/და დადგენილების საფუძველზე დამრღვევის მიერ განხორციელებული მშენებლობის სამშენებლო დოკუმენტის ან/და სამშენებლო რეგლამენტის მოთხოვნებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფას, რომელიც არ საჭიროებს მშენებლობის ნებართვას (კოდექსის მე-15 მუხლის „ტ“ ქვ.პ.).

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მითითებით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ, სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო ამოწმებს დამრღვევს, რაზეც დგება შემოწმების აქტი. შემოწმების აქტში აისახება მშენებარე ობიექტის ფაქტობრივი მდგომარეობა მითითების პირობებთან მიმართებით, კერძოდ, მითითება შესრულდა, მითითება არ შესრულდა, მითითება არადროულად სრულდება (კოდექსის 25-ე მუხლის მე-5 ნაწ.). გასათვალისწინებელია, რომ ერთი მხრივ, ზედამხედველობის სამსახური N20 მითითებით მოითხოვდა მშენებლობის ნებართვისა და საპროექტო დოკუმენტაციის ადმინისტრაციული ორგანოში წარმოდგენას, ხოლო მეორე მხრივ, დარღვევად დააფიქსირა არა განსაზღვრულ ვადაში მოთხოვნილი დოკუმენტაციის წარუდგენლობა, რაც მითითების პირობას შეადგენდა, არამედ ის ფაქტი, რომ მ.რ-ემ 2014 წლის 25 ივნისის №26 მშენებლობის სანებართვო მოწმობაში მითითებულ ვადაში ვერ დაასრულა ავტოფარეხის მშენებლობა და მშენებლობის ვადის გასვლიდან 1 წლის ვადაში ექსპლუატაციაში მიღებისათვის ვერ მოამზადა შენობა-ნაგებობა უფლებამოსილ ორგანოში წარსადგენად, რითაც დაარღვია სანებართვო პირობები.

სააპელაციო პალატამ სწორად აღნიშნა, რომ მ.რ-ის სახელზე გაცემული N26 მშენებლობის სანებართვო მოწმობისა და მის მიწის ნაკვეთზე უფლების დამდგენი დოკუმენტების კანონიერების შესახებ სასამართლოში დავის მიმდინარეობის პირობებში, მ.რ-ის მიერ მშენებლობის განხორციელების შეჩერება გონივრული იყო და არ შეიძლება გახდეს მისთვის პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ მ.რ-ემ სასამართლო დავის დასრულების შესახებ 2018 წლის ოქტომბერში შეიტყო, მანამდე კი, ვადაგასული ნებართვის საფუძველზე არ უწარმოებია რაიმე სახის მშენებლობა. მოცემულ შემთხვევაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება), მოპასუხე სააგენტოს არ წარმოუდგენია ზემოაღნიშნული გარემოებების საწინააღმდეგო მტკიცებულება.

სასამართლოში დავის დასრულების შემდეგ, სანებართვო მოწმობის მოქმედების ვადის გასვლის პირობებში, მ.რ-ემ, სადავო პერიოდში მოქმედი, „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილების 57-ე მუხლის მე-4 პუნქტის მოთხოვნათა შესაბამისად, ადმინისტრაციულ ორგანოს მიმართა ახალი მშენებლობის ნებართვის გაცემის მოთხოვნით. სააპელაციო პალატამ სწორად აღნიშნა, რომ მშენებლობის ნებართვის გაცემის თაობაზე განცხადებაზე შესაბამისი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარების აუცილებლობა დადგენილი იყო სადავო აქტის გამოცემის დროს მოქმედი N57 დადგენილებით. ახალი მშენებლობის ნებართვის გაცემის თაობაზე მ.რ-ის განცხადებაზე მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს არ ჩაუტარებია შესაბამისი ადმინისტრაციული წარმოება, დაიწყო ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის წარმოება და გამოსცა სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის გამოვლენასთან დაკავშირებული პროცედურის სრულყოფილად ჩატარების ვალდებულება, ერთი მხრივ, საჯარო წესრიგის, ხოლო, მეორე მხრივ, კერძო პირის უფლების დაცვის მიზანს უნდა ემსახურებოდეს. სამშენებლო სამართალდარღვევის გამოვლენაზე უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს კანონისმიერი ვალდებულებიდან გამომდინარეობს ქმედების სწორი კვალიფიკაცია, რაც შესაძლებელია მხოლოდ შესაბამისი ფაქტების გამოკვლევისა და შეფასების საფუძველზე. ადმინისტრაციულმა ორგანომ უტყუარად უნდა დაადასტუროს იმ გარემოებათა არსებობა, რომელთაც განაპირობეს კონკრეტული სამართალდარღვევის ჩადენა, ამასთან სავარაუდო სამართალდარღვევა, თავისი შინაარსით, სრულად უნდა შეესაბამებოდეს კანონით ასეთად მიჩნეული ქმედების ნიშნებს. შეფარდებული მუხლის საფუძველზე პირის სანქცირებისათვის, პირველ რიგში, მტკიცებულებათა ერთობლიობით უნდა დადასტურდეს ფაქტის არსებობა, ხოლო შემდეგომ - სავარაუდო სამართალდამრღვევის კავშირი ფაქტთან (სუს 2020 წლის 23 ივლისის Nბს-53(კ-20) გადაწყვეტილება).

საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებით დადასტურებულია, რომ როგორც თერჯოლის მუნიციპალიტეტის გამგეობის არქიტექტურულ სამშენებლო საქმიანობაზე ზედამხედველობისა და ინფრასტრუქტურის სამსახურის უფროსის 2010 წლის 18 იანვრის №1 ბრძანება და №1 მშენებლობის ნებართვა, ასევე თერჯოლის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარის 2014 წლის 25 ივნისის №296 ბრძანების საფუძველზე გაცემული №26 სანებართვო მოწმობა გასაჩივრდა სასამართლოში, რის გამოც ვერ შეძლო მ.რ-ემ მშენებლობის ვადაში დასრულება. ადმინისტრაციულმა ორგანომ ისე დააჯარიმა მ.რ-ე სანებართვო პირობების დარღვევა/შეუსრულებლობისთვის, რომ საერთოდ არ შეუფასებია მითითებული გარემოებები, რაც ეწინააღმდეგება ადმინისტრაციული ორგანოს კანონისმიერი ვალდებულებას - მხოლოდ შესაბამისი ფაქტების გამოკვლევისა და შეფასების საფუძველზე დაადგინოს კონკრეტული სამართალდარღვევის არსებობა.

რაც შეეხება კასატორის მითითებას დამკვეთის მიერ მშენებარე ობიექტის კონსერვაციის სავალდებულობაზე, საკასაციო პალატა მიუთითებს „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის N57 დადგენილების 90-ე მუხლზე, რომელიც დამკვეთის მიერ მშენებლობის პროცესის 6 თვეზე მეტ ხანს შეჩერების შემთხვევაში, მშენებარე ობიექტის კონსერვაციის აუცილებლობას განსაზღვრავს, აღნიშნულის შესახებ მშენებლობის სახელმწიფო ზედამხედველობის განმახორციელებელ შესაბამის ადმინისტრაციულ ორგანოსთვის შეტყობინების აუცილებლობას ადგენს. ამავე მუხლის მე-13 მუხლის შესაბამისად კი განსაზღვრულია, რომ ამ მუხლის მოთხოვნები ვრცელდება მხოლოდ ამ დადგენილებით განსაზღვრული III, IV და V კლასებს დაქვემდებარებულ შენობა-ნაგებობებზე, მათ შორის, ისეთ დანგრეულ, დამწვარ და ექსპლუატაციაში მისაღებად გამოუსადეგარ შენობა-ნაგებობებზე, რომელთა დემონტაჟი არ არის გათვალისწინებული. თერჯოლის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარის 2014 წლის 25 ივნისის №296 ბრძანების საფუძველზე გამოცმული დ№26 სანებართვო მოწმობის შესაბამისად, დადგენილია, რომ სადავო მშენებლობის ობიექტი წარმოადგენს II კლასის შენობა-ნაგებობას, რომელზედაც, ზემოაღნიშნულ ნორმათა შესაბამისად, არ ვრცელდება კონსერვაციის სავალდებულობის წესი.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. თერჯოლის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 02 მარტის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: თამარ ოქროპირიძე

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე

გენადი მაკარიძე