№ბს-49(კ-21) 22 თებერვალი, 2023 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ქეთევან ცინცაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, გიორგი გოგიაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ვ. გ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე (მოწინააღმდეგე მხარე - ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის საკრებულო).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2018 წლის 17 დეკემბერს ვ. გ-იმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს, მოპასუხე - ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიმართ.

მოსარჩელემ ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 20 იანვრის №216 დადგენილებით დამტკიცებული მიწათსარგებლობის გეგმისა და ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 25 ივნისის №226 დადგენილების (იმ ნაწილში, რომლითაც ქ. რუსთავში, ...ის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებულ მიწის ნაკვეთს ს/კ ... მიენიჭა სატრანსპორტო ზონა №1-ის სტატუსი) ბათილად ცნობა მოითხოვა.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2019 წლის 1 აპრილის გადაწყვეტილებით ვ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი თვითმმართველი ქალაქ რუსთავის საკრებულოს 2014 წლის 20 იანვრის №216 დადგენილებით დამტკიცებული მიწათსარგებლობის გეგმა იმ ნაწილში, რომლითაც ქ. რუსთავი, ...ის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიაზე ვ. გ-ის საკუთრებაში არსებულ ნაკვეთს ს.კ. ... მიენიჭა სატრანსპორტო ზონა №1-ის სტატუსი; ბათილად იქნა ცნობილი თვითმმართველი ქალაქ რუსთავის საკრებულოს 2014 წლის 25 ივნისის №226 დადგენილების პირველი პუნქტით დამტკიცებული დანართი „ქალაქ რუსთავის კონკრეტული უფლებრივი ზონირების რუკა“ იმ ნაწილში, რომლითაც ქ. რუსთავი, ...ის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიაზე ვ. გ-ის საკუთრებაში არსებულ ნაკვეთს ს. კ. ... მიენიჭა სატრანსპორტო ზონა №1-ის სტატუსი.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2019 წლის 1 აპრილის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის საკრებულომ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილებით ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2019 წლის 01 აპრილის გადაწყვეტილება და მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ვ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

რუსთავში, ...ის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიაზე მდებარე, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი ფართით 56 კვ.მ, ს/კ ..., 2014 წლის 11 დეკემბრიდან წარმოადგენდა ვ. გ-ის საკუთრებას.

2018 წლის 20 სექტემბერს მოსარჩელემ მიმართა ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიას არქიტექტურულ-კონსტრუქციული პროექტის შეთანხმებისა და შესაბამისი ნებართვის გაცემის მიზნით, რაზედაც ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურისა და სამშენებლო-ტექნიკური ზედამხედველობის სამსახურის ხელმძღვანელის 2018 წლის 27 სექტემბრის №02/13049 წერილით ეცნობა, რომ მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი ,,ქალაქ რუსთავის ტერიტორიული გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ“ თვითმმართველი ქალაქი რუსთავის მუნიციპალიტეტის 2014 წლის 25 ივნისის №226 დადგენილების შესაბამისად მდებარეობდა სატრანსპორტო ზონაში. რაც შეეხება, აღნიშნულ ზონაში მსუბუქი კონსტრუქციის პავილიონის მშენებლობას, დაუშვებელი იყო მშენებლობის განხორციელება, ვინაიდან სატრანსპორტო ზონა 1 (ტრ-1) წარმოადგენდა სატრანსპორტო ზონას, რომელიც მდებარეობდა განაშენიანებული ტერიტორიების საზღვრებში და მოიცავდა ქუჩებს (მათ შორის ტროტუარებს), მოედნებს, ღია ავტოსადგომებს, სარკინიგზო ხაზებს და მატარებლის სადგომ ტერიტორიებს.

ქ. რუსთავის საკრებულოს 2014 წლის 25 ივნისის №226 დადგენილებით დამტკიცდა „ქალაქ რუსთავის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესები". 2014 წლის 11 ივლისის №227 დადგენილებით ცვლილებები შევიდა თვითმმართველი ქალაქი რუსთავის საკრებულოს 2014 წლის 25 ივნისის №226 დადგენილებაში: ა) დადგენილების სათაური ჩამოყალიბდა ახალი რედაქციით: „ქალაქ რუსთავის ტერიტორიული გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ"; ბ) დადგენილების პირველი პუნქტით დამტკიცებულ დანართში, ქალაქ რუსთავის კონკრეტული უფლებრივი ზონირების რუკა ჩამოყალიბდა თანდართული რედაქციით.

სააპელაციო პალატმა მიუთითა, რომ თვითმმართველი ქალაქ რუსთავის საკრებულოს 2014 წლის 20 იანვრის №216 დადგენილებით დამტკიცებული მიწათსარგებლობის გეგმა და თვითმმართველი ქალაქ რუსთავის საკრებულოს 2014 წლის 25 ივნისის №226 დადგენილების პირველი პუნქტით დამტკიცებული დანართი ,,ქალაქ რუსთავის კონკრეტული უფლებრივი ზონირების რუკა" იმ ნაწილში, რომლითაც ქალაქ რუსთავში, ...ის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიაზე, ვ. გ-ის საკუთრებაში არსებულ ნაკვეთს ს/კ ... მიენიჭა სატრანსპორტო ზონა №1-ის სტატუსი, გამოცემული იყო უფლებამოსილი ორგანოს მიერ უფლებამოსილებას მიკუთვნებულ საკითხთან დაკავშირებით. ამასთან, ვ. გ-იმა უძრავი ქონება შეიძინა სადავო აქტების გამოცემის შემდეგ. ს/კ ... საკადასტრო უძრავ ქონებაზე სატრანსპორტო ზონა 1 (ტზ-1)-ის განსაზღვრა მოხდა თვითმმართველი ქალაქ რუსთავის საკრებულოს 2014 წლის 20 იანვრის №216 და 2014 წლის 25 ივნისის №226 დადგენილებებით, მას მერე აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე ზონის სტატუსის ცვლილება არ მომხდარა. თავად მოსარჩელემ მიიღო გადაწყვეტილება შეეძინა შესაბამისი ფუნქციური ზონის სტატუსის მქონე მიწის ნაკვეთი. ვ. გ-იმა მიწის ნაკვეთი ამ სახით შეიძინა და შესაბამისად, უსაფუძვლო იყო მისი მითითება, რომ მას, როგორც მესაკუთრეს, მიწის ნაკვეთზე დადგენილი ზონით ადგებოდა ზიანი. სადავო რეგულირებით დადგენილი იყო საკუთრების უფლების ობიექტის გამოყენების გარკვეული შეზღუდვა, თუმცაღა მისი ფლობა და სარგებლობა მესაკუთრეს შეეძლო და არ ხდებოდა საკუთრების უფლების იმგვარი შეზღუდვა, რაც საკუთრების არსის დარღვევას გამოიწვევდა. მით უფრო, რომ ჯერ კიდევ 2014 წლის 20 იანვრიდან სადავო მიწის ნაკვეთს მინიჭებული ჰქონდა მითითებული სტატუსი და მოსარჩელემ აღნიშნული სტატუსის განსაზღვრის შემდეგ შეიძინა უძრავი ქონება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ვ. გ-იმა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული ნორმატიული აქტის სადავო ნაწილის მოქმედებით იზღუდება მისი საკუთრების უფლება და ერთმევა შესაძლებლობა, მიწის ნაკვეთი გამოიყენოს მსუბუქი კონსტრუქციის - პავილიონის განთავსებისათვის. ქონების დანიშნულების განსაზღვრა ხდება იმგვარი სარგებლობისათვის, რომელიც შინაარსობლივად მხოლოდ ადგილობრივი თვითმმართველობის კომპეტენციას განეკუთვნება და ვერ იქნება გამოყენებული მესაკუთრის მიერ. შეზღუდვა ეხება სარგებლობის უფლებას, რაც საკუთრების უფლების უმნიშვნელოვანეს ელემენტს წარმოადგენს. მოცემული სახის შეზღუდვა ეჭვქვეშ აყენებს საკუთრების უფლების არსს, რადგან სატრანსპორტო ზონა 1-ის სტატუსის მინიჭებით ვ. გ-ის ეკრძალება ყოველგვარი მშენებლობის წარმოება მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე. მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა _ საკუთრების უფლების იმ ხარისხით შეზღუდვის ფაქტი, რაც შინაარს უკარგავს მას, რადგან საკუთრება სარგებლობის უფლების გარეშე მხოლოდ ფორმალურად რეგისტრირებულ უფლებად იქცევა და წინააღმდეგობაში მოდის საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე (19-ე მუხლი ახალი რედაქცია) მუხლთან. ამასთან, ანალოგიურ საქმეებზე საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მიღებული აქვს განსხვავებული გადაწყვეტილებები, სადაც სასამართლო სწორედ საკუთრების უფლების დარღვევაზე მსჯელობს, თუმცა რატომღაც მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლომ გვერდი აუარა ამ საკითხს.

განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ მოსარჩელის საკუთრების მიმდებარე ტერიტორიაზე განთავსებულია მესამე პირთა კომერციული ფართები. კომერციული ფართების მესაკუთრეებმა სადავო ნორმატიული აქტების 2014 წლის 20 იანვარს მიღებული №216 დადგენილებისა და 2014 წლის 25 ივნისს მიღებული №226 დადგენილების შემდეგ (2015 - 2018 წლებში) განახორციელეს სამშენებლო საქმიანობები სატრანსპორტო ზონაში.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 5 თებერვლის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ვ. გ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ განსახილველ საქმეში მოსარჩელის პოზიცია ეფუძნება იმ გარემოებას, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებებით (სადავო ნორმატიული აქტებით) მას არასამართლიანად ეზღუდება საკუთრებით სარგებლობის უფლება. დავის საგანს წარმოადგენს არა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, არამედ ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომლითაც მოსარჩელის მიწის ნაკვეთი მოექცა სატრანსპორტო სივრცით ზონაში, რითიც შეიზღუდა მისი საკუთრების უფლება.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლის პირველი და მეორე პუნქტების თანახმად, საკუთრებისა და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია. თუმცა, საკუთრების უფლება არ მიეკუთვნება აბსოლუტურ უფლებას და მისი შეზღუდვა დასაშვებია საჯარო ინტერესებისათვის, კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში და დადგენილი წესით. შესაბამისად, საკუთრების უფლების შეზღუდვისთვის საჭიროა როგორც საჯარო ინტერესის არსებობა, ასევე შესაბამისი საკანონმდებლო საფუძვლები და დადგენილი პროცედურის დაცვა. ამასთან, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკის თანახმად, აუცილებელია, რომ საკუთრების უფლებაში ჩარევა იყოს პროპორციული (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა პალატის 2022 წლის 16 დეკემბრის №1164(კ-20) განჩინება).

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით, საკუთრების უფლება მისი მაღალი კონსტიტუციური მნიშვნელობის მიუხედავად, არ არის აბსოლუტური ხასიათის. საქართველოს კონსტიტუცია არ ადგენს იმგვარ საკუთრებით წესრიგს, რომელშიც მესაკუთრის კერძო ინტერესი საჯარო ინტერესებთან მიმართებით აბსოლუტური, უპირობო უპირატესობით სარგებლობს. ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, სამოქალაქოსამართლებრივი წესრიგის შექმნისას აუცილებელია, მიღწეულ იქნეს სწორი ბალანსი საკუთრების უფლებასა და სხვა უფლებებს/საჯარო ინტერესებს შორის. აუცილებელია, მესაკუთრემ გაითავისოს, რომ არა მხოლოდ მას აქვს ინტერესები, არამედ იმყოფება სხვა ინტერესთა გარემოცვაში, რომელთაგანაც ის იზოლირებული არ არის და სადაც აუცილებელია ინტერესთა გონივრული ბალანსის დაცვა. ამ ფონზე კანონმდებელი უფლებამოსილია, კონსტიტუციურ-სამართლებრივი ნორმებისა და პრინციპების დაცვით, დაადგინოს ნორმები, რომლებიც განსაზღვრავენ საკუთრების შინაარსსა და ფარგლებს. შესაბამისად, საკუთრების უფლების რეგულირებისას უნდა მოხდეს, ერთი მხრივ, ძირითადი უფლებიდან მომდინარე, ხოლო, მეორე მხრივ, საპირისპიროდ არსებული საჯარო ინტერესების სამართლიანი დაბალანსება (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2022 წლის 25 თებერვლის გადაწყვეტილება „ოთარ მარშავა და მიხეილ ნოზაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-15). საკონსტიტუციო სასამართლოს პრაქტიკის თანახმად, კონსტიტუციური უფლებების, მათ შორის, საკუთრების უფლების შეზღუდვის შეფასების საზომი თანაზომიერების პრინციპია. აღნიშნული პრინციპი წარმოადგენს ადამიანის უფლების შეზღუდვისას კანონმდებლის შებოჭვის მექანიზმს და, შესაბამისად, კონსტიტუციური კონტროლის ელემენტს. თანაზომიერების პრინციპის მოთხოვნაა, რომ უფლების მზღუდავი საკანონმდებლო რეგულირება უნდა წარმოადგენდეს ღირებული საჯარო (ლეგიტიმური) მიზნის მიღწევის გამოსადეგ და აუცილებელ საშუალებას. ამავე დროს, უფლების შეზღუდვის ინტენსივობა მისაღწევი საჯარო მიზნის პროპორციული, მისი თანაზომიერი უნდა იყოს. დაუშვებელია ლეგიტიმური მიზნის მიღწევა განხორციელდეს ადამიანის უფლების მომეტებული შეზღუდვის ხარჯზე (იქვე; საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2012 წლის 26 ივნისის №3/1/512 გადაწყვეტილება საქმეზე „დანიის მოქალაქე ჰეიკე ქრონქვისტი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-60).

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკის შესაბამისადაც, ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლით დაცულ უფლებაში (საკუთრების დაცვა) ჩარევა მიიჩნევა გამართლებულად თუკი იგი განხორციელებულია კანონიერების პრინციპის საფუძველზე და ემსახურება ლეგიტიმურ საჯარო მიზნის მიღწევას, პროპორციული საშუალების გამოყენებით (BEYELER v. ITALY , 108-114, დიდი პალატა, 33202/96).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ორგანული კანონი „ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ“, საქართველოს კანონი „სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის საფუძვლების შესახებ“ და საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 15 იანვრის №59 დადგენილებით დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტი, წარმოადგენენ სადავო ნორმატიული აქტების გამოცემის საფუძვლებს. შესაბამისად, ნორმატიული აქტების მიღება სწორედ მითითებული საკანონმდებლო ნორმებით განსაზღვრულ საჯარო მიზნებს უნდა ემსახურებოდეს და საკუთრების უფლებაში ჩარევის პროპორიულობაც სწორედ ამ მიზნებითან მიმართებით უნდა შეფასდეს. ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მესაკუთრეთა უფლებები ურბანული ან რეგიონული დაგეგმარების საკითხებთან მიმართებაში განსაკუთრებით ევოლუციურია. ურბანული და რეგიონული დაგეგმარების პოლიტიკა, par excellence, არის ის სფეროები, რომლებშიც სახელმწიფო ერევა, საკუთრების კონტროლის გზით ზოგადი ან საზოგადოებრივი ინტერესებიდან. ასეთ ვითარებაში, სადაც საზოგადოების საერთო ინტერესი უპირატესია, სახელმწიფოს შეფასების ზღვარი უფრო ფართოა, ვიდრე მაშინ, როდესაც საქმე ეხება მხოლოდ სამოქალაქო უფლებებს (Gorraiz Lizarraga and Others v. Spain, § 70; Mellacher and Others v. Austria, § 55; Chapman v. the United Kingdom [დიდი პალატა], § 104).

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ უფლებაში ჩარევის პროპორციულობის შეფასებისთვის არსებითი მნიშვნელობისაა თავად ჩარევის ხასიათი და ინტენსივობა. ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლის თანახმად, ყოველ ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს აქვს თავისი საკუთრებით შეუფერხებელი სარგებლობის უფლება. მხოლოდ საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის შეიძლება ჩამოერთვას საკუთრება ვინმეს კანონითა და საერთაშორისო სამართლის ზოგადი პრინციპებით გათვალისწინებულ პირობებში. ამასთან, წინარე დებულებები არ ზღუდავს სახელმწიფოს უფლებას, გამოიყენოს ისეთი კანონები, რომელთაც ის აუცილებლად მიიჩნევს საერთო ინტერესების შესაბამისად საკუთრებით სარგებლობის კონტროლისათვის, ან გადასახდებისა თუ მოსაკრებლების ან ჯარიმების გადახდის უზრუნველსაყოფად.

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო, კონვენციის ტექსტზე მითითებით, გამოყოფს საკუთრების უფლებაში ჩარევის სამ ფორმას - 1) პირველი, გენერალური წესი - „საკუთრებით შეუფერხებელი სარგებლობის უფლება“; 2) მეორე წესი - „საკუთრების ჩამორთმევა“. 3) მესამე წესი - „საკუთრებით სარგებლობის კონტროლი“; მოცემული სამი შემთხვევისთვის განსხვავებულია უფლებაში ჩარევის ინტენსივობა. ჩარევა ყველაზე ინტენსიური ხასიათისაა ქონების ჩამორთმევის შემთხვევაში, ხოლო ყველაზე ნაკლებად ინტენსიურია - საკუთრებით შეუფერხებლად სარგელობის უფლებაში ჩარევა, რამდენადაც, ასეთ შემთხვევაში მესაკუთრე არ კარგავს საკუთრებისა და მფლობელობის უფლებას, თუმცა ექცევა საკუთრების გამოყენების შეზღუდულ ჩარჩოში (SPORRONG AND LÖNNROTH v. SWEDEN (7151/75); 7152/75; 61-65; SKIBIŃSCY v. POLAND (52589/99); 73-80). საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზეა მესაკუთრის მხრიდან საკუთრებით შეუფერხებელი სარგებლობის უფლებაში ჩარევა.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს, რომ საკუთრების უფლებაში ჩარევის, გამოყენებული ღონისძიებების პროპორციულობის შეფასებისთვის ასევე მნიშვნელოვანია სუბიექტური ფაქტორები, პირმა რამდენად იცოდა ან შეეძლო სცოდნოდა ქონებაზე შემზღუდველი სამართლებრივი რეჟიმის არსებობის შესახებ, ამ ქონების შეძენისას (მსგავს საკითხზე იხ. Allan Jacobsson v. Sweden, §§ 60-61; Depalle v. France [დიდი პალატა], § 86). საკასაციო სასამართლო უდავოდ დადგენილად მიიჩნევს, რომ ქალაქ რუსთავში, ...ის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიაზე მდებარე, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე, ფართით 56 კვ.მ, ს/კ ..., ვ. გ-ის საკუთრებას წარმოადგენს ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე - 2014 წლის 11 დეკემბრიდან. მოცემულ მიწის ნაკვეთზე კი სატრანსპორტო ზონა 1 (ტზ-1)-ის განსაზღვრა მოხდა თვითმმართველი ქალაქ რუსთავის საკრებულოს 2014 წლის 20 იანვრის №216 და 2014 წლის 25 ივნისის №226 დადგენილებებით. ამდენად, დასტურდება, რომ როდესაც მოსარჩელემ შეიძინა მიწის ნაკვეთი, იგი უკვე მოქცეული იყო სატრანსპორტო ზონა 1-ში, რაც უფლებაში ჩარევას კიდევ უფრო ნაკლებად ინტენსიურს ხდის.

ამდენად, საქმეზე დადგენილი გარემოებების გათვალისწინებით, ვ. გ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების ფარგლებში, საკასაციო სასამართლო არ დგას პროპორციულობის ტესტის უფრო დეტალურად და სიღრმისეულად მისადაგების საჭიროების წინაშე. ამასთან, მოცემული სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებში შეუძლებელია ვიმსჯელოთ კომპენსაციის ან უფლების აღდგენის სხვა მექანიზმებზე.

საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს კასატორის პოზიციას საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ განხილულ სხვა საქმეზე მითითების ნაწილში (საქმე №ბს-964-960(კ-17)), რადგან კასატორის მიერ მითითებული და განსახილველი საქმე განსხვავდება ერთმანეთისგან მათ შორის, მოსარჩელეთა მხრიდან მიწის ნაკვეთების შეძენისა და შემზღუდველი რეჟიმის გავრცელების ქრონოლიგიით, ასევე განსხვავებულია უფლებაში ჩარევის ინტენსივობა, რადგან №ბს-964-960(კ-17) საქმეში მოსარჩელის მიწის ნაკვეთი მოექცა სარეკრეაციო ზონაში.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა დავა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან, ვ. გ-ის 18/11/2020 წ. სს „...ის“ სწრაფი გადახდის აპარატის საშუალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მას უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი, 210 ლარის ოდენობით შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ვ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილება;

3. ვ. გ-ის (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ვ. გ-ის 18/11/2020 წ. სს „...ის“ სწრაფი გადახდის აპარატის საშუალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ქ. ცინცაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

გ. გოგიაშვილი