საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-848(კ-21) 21 თებერვალი, 2023 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბიძინა სტურუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, გოჩა აბუსერიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) - შპს „ს...“

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები) - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო, სსიპ შემოსავლების სამსახური

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 3 ივნისის განჩინება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

შპს „ს...მა“ 2014 წლის 27 მაისს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2013 წლის 16 აგვისტოს №621 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 14 ნოემბრის №57575 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2014 წლის 25 აპრილის გადაწყვეტილების დოკუმენტურად დაუდასტურებელი ხარჯის გამოქვითვის ნაწილში ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილებით შპს „ს...ს“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ს...მა“.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 მარტის განჩინებით შპს „ს...ს“ სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველი სასამართლოს მიერ დადგენილი ხარვეზის შეუვსებლობის გამო. სააპელაციო სასამართლოს ხსენებული განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა შპს „ს...მა“, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სააპელაციო სასამართლოსთვის სახელმწიფო ბაჟის გადასახდელად დადგენილი საპროცესო ვადის გაგრძელების დავალება მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 ნოემბრის განჩინებით შპს „ს...ს“ კერძო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 მარტის განჩინება და საქმე შპს „ს...ს“ სააპელაციო საჩივრის წარმოებაში მიღების ეტაპიდან დაუბრუნდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 3 ივნისის განჩინებით შპს „ს...ს“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილება. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ს...მა“.

კასატორის განმარტებით, ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე არ იქნა გათვალისწინებული როგორც საქმეში არსებული მტკიცებულებები, ასევე საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნები, რამაც, საბოლოოდ, დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების მიღება გამოიწვია.

კასატორის მითითებით, დოკუმენტურად დაუდასტურებელი საქონლის ღირებულება უნდა დაანგარიშებულიყო მინიმალური შესყიდვის ფასის გათვალისწინებით, ვინაიდან იმ მომენტისთვის საზოგადოებამ შეიძინა იდენტური საქონელი და შესაბამისად, მარტივი იყო მინიმალური ფასის განსაზღვრა.

კასატორის განმარტებით, აუდიტორის შეფასებისა და ალტერნატიული შემოწმების აქტიდან ჩანს, რომ აუდიტორმა გამოიყენა №0256 „სიტუაციური სახელმძღვანელო“ და დოკუმენტურად დაუდასტურებელი შეძენილი საქონლის ღირებულება განსაზღვრა ბუღალტრულ აღრიცხვაში ცალკე ანგარიშზე მინიმალური შესყიდვის ფასით გაანგარიშებული საქონლის ღირებულების 75%-ით, რამაც შეადგინა 1 623 660 ლარი. შემოწმებით, სულ შეძენილი საქონლის ღირებულება განისაზღვრა 6 746 811 ლარით. კასატორი მიუთითებს, რომ შეძენილი საქონლის ღირებულება უნდა განისაზღვროს მინიმალური შესყიდვის ფასის გათვალისწინებით, კერძოდ, ნაცვლად 6 746 811 ლარისა, 7 288 030 ლარით. სხვაობას წარმოადგენს 541 219 ლარი, შესაბამისად მცირდება დასაბეგრი მოგებაც ამავე ოდენობით და მოგების გადასახადი - 81 183 ლარით. ამდენად, კასატორმა მოითხოვა საწარმოსთვის დარიცხული მოგების გადასახადის შემცირება 171 567 ლარით, ხოლო საშემოსავლო გადასახადის - 371 443 ლარით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 11 ნოემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული შპს „ს...ს“ საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „ს...ს“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“, „გ“ და „დ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია შეასრულოს საგადასახადო ვალდებულებები საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი წესითა და პირობებით; საგადასახადო ორგანოს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით წარუდგინოს საგადასახადო დეკლარაციები, გაანგარიშებები და სააღრიცხვო დოკუმენტები; საგადასახადო შემოწმების ჩატარებისას ან ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში საგადასახადო ორგანოს და მის უფლებამოსილ პირს წარუდგინოს გადასახადების გამოსაანგარიშებლად და გადასახდელად საჭირო დოკუმენტები (ცნობები). ამდენად, გადასახადის გადამხდელის ძირითად ვალდებულებას განეკუთვნება გადასახადების დადგენილი წესითა და ოდენობით გადახდა და საწარმოს ყველა ქმედების კანონის შესაბამისად განხორციელება.

განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 3 აპრილის №21-14/27143 შეტყობინების საფუძველზე შპს „სა...ის“ მიერ ჩატარდა შპს „ს...ს“ ალტერნატიული საგადასახადო შემოწმება, რომლის შედეგებზე გამოცემული 2013 წლის 26 ივლისის საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, საზოგადოებას 2011 და 2012 წლების დეკლარაციებში დაფიქსირებული შესყიდული საქონლის ღირებულება დოკუმენტურად სრულად არ უფიქსირდება. ბუღალტრულ პროგრამაში, მიწოდებიდან გამომდინარე, ცალკე ანგარიშზე გატარებული საქონლის უსაბუთო შეძენა, თუმცა მათი ჯამი დეკლარირებულს არ ემთხვევა. შემოწმებით დაანგარიშდა დოკუმენტური შეძენა, რომელსაც დამტკიცებული №0256 „სიტუაციური სახელმძღვანელოს“ გამოყენებით დაემატა ცალკე ანგარიშზე ბუღალტრულად გატარებული უსაბუთოდ შეძენილი საქონლის ღირებულების 75%. შესაბამისად, შემოწმებით ჯამურად შემცირდა შესყიდული საქონლის ღირებულება. აღნიშნული საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოიცა საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2013 წლის 16 აგვისტოს №621 საგადასახადო მოთხოვნა. შედეგად, საწარმოს გადასახდელად დაერიცხა სულ 1 363 044,29 ლარი.

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, განუსაზღვროს პირს საგადასახადო ვალდებულებები არსებული მასალების საფუძველზე, შესაბამისი ფაქტებისა და გარემოებების გათვალისწინებით, პირდაპირი და არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების გათვალისწინებით, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე), ქვემოთ მოყვანილი ერთზე მეტი ნებისმიერი პირობის არსებობისას: ა) პირი არ ახორციელებს ბუღალტრულ აღრიცხვას ან არ ახორციელებს მას საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ფორმითა და წესით; ბ) სააღრიცხვო დოკუმენტაცია დაკარგულია ან განადგურებულია; გ) ადგილი აქვს პირის აქტივების დაუსაბუთებელ ზრდას; დ) პირის დასაბეგრი შემოსავალი ან/და ოპერაციის მოცულობა ან/და ფასნამატის მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად იცვლება საგადასახადო პერიოდების მიხედვით; ე) პირის მიერ ეკონომიკური საქმიანობისათვის ან/და პირადი მოხმარებისათვის გაწეული ხარჯი აჭარბებს დეკლარირებულ შემოსავალს; ვ) მიმდინარე საგადასახადო კონტროლის ღონისძიებების შედეგად შესამოწმებელ პერიოდში გამოვლენილია პირის მიერ საგადასახადო სამართალდარღვევის ჩადენის ორი ან მეტი შემთხვევა ან/და არსებითი სხვაობა პირის მიერ საგადასახადო ორგანოში წარდგენილ/დეკლარირებულ დაბეგვრასთან დაკავშირებულ მონაცემებსა და ამ ღონისძიებების შედეგად ფაქტობრივად დაფიქსირებულ მონაცემებს შორის.

ამავე კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით - სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

ამდენად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, გადამხდელს გადასახადი დაარიცხოს მის ხელთ არსებული მასალების/სანდო ინფორმაციის ანალიტიკური დამუშავების მეშვეობით. ეს მასალები ან ინფორმაცია შეიძლება არსებობდეს როგორც საგადასახადო ორგანოში და ეხებოდეს მსგავსი საქმიანობით დაკავებულ სხვა პირს, ისე ინახებოდეს გადასახადის გადამხდელთან. მართალია, საგადასახადო ორგანო ამოწმებს გადასახადის გადამხდელის მიერ საგადასახადო ვალდებულების შესრულებას სწორედ გადამხდელის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაციისა და მტკიცებულებების შესწავლის საფუძველზე, მაგრამ შესაბამისი წინაპირობების არსებობისას მას შეუძლია, გამოიყენოს არაპირდაპირი მეთოდი, რაც გულისხმობს გარემოებითი მტკიცებულებებით საგადასახადო ვალდებულების დადგენას. არაპირდაპირი მეთოდი, რომელსაც აუდიტორი გამოიყენებს, უნდა შეესაბამებოდეს გადამხდელის საქმიანობის სპეციფიკას და უნდა იყოს დეტალურად განმარტებული.

მოცემულ შემთხვევაში, საგადასახადო შემოწმების აქტისა და მოწმის სახით დაკითხული აუდიტორების - მ. გ-ისა და ნ. გ-ეის ახსნა-განმარტებებიდან ირკვევა, რომ შპს „ს...ს“ არ ჰქონდა ბუღალტერია სათანადოდ წარმოებული, საქონლის ნაწილზე ვერ ხდებოდა იდენტიფიცირება, როდის და ვისგან იყო იგი შეძენილი. საქონლის ის სახეობები, რომლებიც იდენტიფიცირებადი იყო, გატარებული იყო ჟურნალში, გააჩნდა ანგარიშ-ფაქტურები, გათვალისწინებულ იქნა საგადასახადო შემოწმების მიერ. ამასთან, შესყიდვების ნაწილზე გადამხდელს გახსნილი ჰქონდა ვირტუალური ანგარიში, სადაც აღრიცხავდა სწორედ დოკუმენტურად დაუდასტურებელ საქონელს. მოხდა აღნიშნული საქონლის შერჩევით გადამოწმება, შედარება ჟურნალებთან, შესყიდვის აქტებთან. ვინაიდან ვირტუალურ ანგარიშზე მითითებული საქონლის შესყიდვის დღის განსაზღვრაც ვერ ხდებოდა, თუმცაღა აღნიშნულ ანგარიშზე მითითებული ფასები არ იყო მინიმალური, პირიქით, ხშირად აღემატებოდა ჟურნალში მითითებულ ოდენობას, შემმოწმებლებმა ჩათვალეს, რომ ანგარიშზე მითითებული იყო საშუალო ფასები, რაც იქნა კიდეც საგადასახადო შემოწმების მიერ გათვალისწინებული.

საკასაციო პალატა მხარის საყურადღებოდ მიუთითებს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან მოსარჩელე არ აწარმოებდა ბუღალტერიას კანონმდებლობით დადგენილი წესით, საქონლის ნაწილზე ვერ ხდებოდა შესყიდვის ფასისა და დროის იდენტიფიცირება, გადამხდელს არ ჰქონდა მითითებული შესყიდვის ფასი, შემოწმების მიერ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენება კანონიერია, ამასთან, იგი გამოყენებულია გადასახადის გადამხდელის საუკეთესო ინტერესის გათვალისწინებით, რამეთუ შემოწმების მიერ აღებულ იქნა არა მინიმალური ფასი, არამედ ვირტუალურ ანგარიშზე მითითებული თანხები, რომელიც აღემატებოდა ჟურნალებში გატარებულ თანხებს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილზე, რომელიც ადგენს, რომ ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული. ამავე კოდექსის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტი არის წერილობითი დოკუმენტი, რომლითაც შესაძლებელია სამეურნეო ოპერაციის მონაწილე მხარეთა იდენტიფიცირება, აქვს თარიღი და მოიცავს მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების ჩამონათვალსა და ღირებულებას. საქონლის/მომსახურების გაცვლის (ბარტერულ) ოპერაციაზე გამოწერილ პირველად საგადასახადო დოკუმენტში საქონლის ღირებულების (მათ შორის, საქონლის ერთეულის ფასის) მითითება სავალდებულო არ არის.

დადგენილია, რომ შპს „ს...ს“ საქმიანობის სახეს წარმოადგენს ჯართის შესყიდვა-რეალიზაცია. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ შავი და ფერადი ლითონების ჯართის, შავი და ფერადი ლითონების ნარჩენების შესყიდვის სფეროში წარმოქმნილ ურთიერთობებს არეგულირებს საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 2 თებერვლის №85 ბრძანებულებით დამტკიცებული „შავი და ფერადი ლითონების ჯართის, შავი და ფერადი ლითონების ნარჩენების შესყიდვის წესი“. „წესის“ მე-2 მუხლით განსაზღვრულია შესყიდვის წესი, კერძოდ, მითითებული მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, ჯართისა და ნარჩენების ჩაბარების რეგისტრაცია წარმოებს გვერდებდანომრილი და ზონარგაყრილი სპეციალური აღრიცხვის ჟურნალში, რომელიც დამოწმებულია საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ტერიტორიული ორგანოს შესაბამისი საქალაქო ან რაიონული დანაყოფების ბეჭდით და რომელშიც აისახება ჩამბარებლის ვინაობა და მისამართი, პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის მონაცემები, ჩაბარებული ჯართისა და ნარჩენების სახეობა, წონა და აღწერილობა, ჩაბარების თარიღი და ფასი, ხოლო მე-4 პუნქტის თანახმად, სპეციალური აღრიცხვის ჟურნალში მონაცემები უნდა ჩაიწეროს ჩამბარებლის თანდასწრებით და დამოწმდეს მისი ხელმოწერით. ამგვარად, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ გამოქვითვას ექვემდებარება არა ნებისმიერი ხარჯი, არამედ მხოლოდ დოკუმენტურად დადასტურებული. მოცემულ შემთხვევაში კი, საზოგადოებას საქონლის შეძენაზე გაწეული ხარჯი სრულად ჰქონდა გამოქვითული, მაგრამ სრულად არ იყო წარდგენილი სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტები, არ იყო გატარებული ჟურნალში და ასახული დეკლარაციებში. მიუხედავად ამისა, შემოწმებით დაანგარიშდა დოკუმენტური შეძენები, რომელსაც დამტკიცებული №0256 „სიტუაციური სახელმძღვანელოს“ გამოყენებით დაემატა ცალკე ანგარიშზე ბუღალტრულად გატარებული უსაბუთოდ შეძენილი საქონლის ღირებულების 75%.

საკასაციო სასამართლო დამატებით მიუთითებს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2014 წლის 25 აპრილის გადაწყვეტილებაზე, რომელშიც საბჭომ მიუთითა, რომ ვინაიდან საგადასახადო შემოწმებით არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით განისაზღვრა საქონლის შეძენაზე გაწეული ხარჯის ოდენობა (უსაბუთოდ შეძენილი საქონლის ღირებულების 75%), აღნიშნული თანხა არ უნდა ჩაითვალოს სალაროში არსებული ნაშთიდან ფიზიკური პირების მიერ გამოყენებულად და არ უნდა იყოს გათვალისწინებული სარგებლის გაანგარიშების დროს. შესაბამისად, აღნიშნულ ნაწილში ალტერნატიული საგადასახადო შემოწმების განმახორციელებელ პირს დაევალა, უზრუნველეყო გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება ამ გადაწყვეტილების შესაბამისად. სასამართლო იზიარებს შემმოწმებელთა პოზიციას, რომ ვინაიდან აღნიშნული გადაწყვეტილების თანახმად განხორციელდა შემოწმებით დარიცხული თანხების გადაანგარიშება საშემოსავლო გადასახადში, ამან გამოიწვია მოგების გადასახადის გაანგარიშებაც, ვინაიდან სარგებლის თანხებისა და საშემოსავლო გადასახადის ცვლილება იწვევს მოგების გადასახადის ცვლილებას, რადგან საბჭოს გადაწყვეტილების საფუძველზე დამატებით დარიცხული საშემოსავლო გადასახადი გაანგარიშებული იყო ხელფასთან გათანაბრებული სარგებლის მიხედვით, შემცირდა 2011 და 2012 წლის სარგებლის თანხები და შესაბამისად საშემოსავლო გადასახადი, ვინაიდან შემცირდება ხელფასად გამოსაქვითი თანხები, შესაბამისად, გაიზარდა 2011 და 2012 წლის მოგების გადასახადი.

საკასაციო პალატა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლზე მითითებით განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის ვალდებულებაა, წარადგინოს ხარჯის გაწევის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. ამასთან, იგი ვერ მიუთითებს მათი წარუდგენლობის ობიექტურ გარემოებებზე. ამდენად, საგადასახადო ორგანოს მიერ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებისას დაცულია აღნიშნული მუხლის გამოყენების საფუძვლები, წესი და პირობები, ხოლო გაწეული ხარჯის ნაწილის გამოქვითვა განხორციელებულია კანონმდებლობის სრული დაცვით, გადამხდელის უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების უზრუნველყოფის გზით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან შპს „ს...ს“ საკასაციო საჩივარზე შ. ძ-ეს 05.11.2021წ. №0 საგადასახადო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი 8000 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, შ. ძ-ეს (პ/ნ ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 5600 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით,

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. შპს „ს...ს“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად.

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 3 ივნისის განჩინება.

3. შ. ძ-ეს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს შპს „ს...ს“ საკასაციო საჩივარზე 05.11.2021წ. №0 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 8000 ლარის 70% - 5600 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: ბ. სტურუა

მ. ვაჩაძე

გ. აბუსერიძე