№ბს-1175(2კ-20) 12 ოქტომბერი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ქეთევან ცინცაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, გიორგი გოგიაშვილი

სხდომის მდივანი - ანა ვარდიძე

კასატორი - 1. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო;

წარმომადგენელი - თ. ა-ი

2. თ. ბ-ი;

წარმომადგენელი - შ. მ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე - ნ. ჭ-ი;

წარმომადგენელი - ლ. გ-ი

მესამე პირი (სასკ 16.2) - ნ. მ-ე

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 1 აგვისტოს განჩინება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2016 წლის 20 აპრილს ნ. ჭ-იმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურის მიმართ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 20 აპრილის განჩინებით ნ. ჭ-ის სარჩელი, მოპასუხეების სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურის მიმართ განსჯადობით განსახილველად გადაეგზავნა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს.

მოსარჩელემ სარჩელის არაერთგზის დაზუსტების შემდეგ, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თავმჯდომარის 2016 წლის 22 მარტის №... გადაწყვეტილების, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურის 2012 წლის 23 მაისის №... და 2015 წლის 19 ნოემბრის №... რეგისტრაციების შესახებ გადაწყვეტილებების, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურის 2015 წლის 17 დეკემბრის №... გადაწყვეტილების, ასევე 2015 წლის 24 დეკემბრის №... სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ და 2016 წლის 26 იანვრის №... სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა და ადმინისტრაციული ორგანოსთვის ახალი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2016 წლის 28 ივნისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საქმეში მესამე პირად ჩაებნენ თ. ბ-ი და ნ. მ-ე.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 12 იანვრის გადაწყვეტილებით ნ. ჭ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურის 2012 წლის 23 მაისის №... და 2015 წლის 19 ნოემბრის №... რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილებები, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურის 2015 წლის 17 დეკემბრის №..., 2015 წლის 24 დეკემბრის №... სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ, 2016 წლის 26 იანვრის №... სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ გადაწყვეტილებები და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 22 მარტის №... ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილება და მოპასუხეს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი აქტის გამოცემა.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 12 იანვრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით ცალ-ცალკე გაასაჩივრეს ნ. ჭ-იმა, თ. ბ-იმა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 1 აგვისტოს განჩინებით ნ. ჭ-ის, თ. ბ-ისა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 12 იანვრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ ნ. მ-ეის სახელზე 2012 წლის 23 მაისს უძრავი ქონების რეგისტრაციის განხორციელებისას მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან არ მომხდარა საქმის გარემოებების სრულყოფილად შესწავლა, კერძოდ, მოპასუხეს არ გაუთვალისწინებია მასთან დაცული დოკუმენტები, რომლითაც შესაძლებელია დადგენილიყო, რომ ნ. ჭ-ის 2006 წლის 13 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მოპოვებული ჰქონდა საკუთრების უფლება ...ში მდებარე 1 000 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად მიიჩნია, რომ მოპასუხეს სარეგისტრაციო წარმოებისას სადავო მიწის ნაკვეთების ადგილმდებარეობა არ დაუდგენია.

თ. ქ-ისა და ნ. ჭ-ის შორის 2006 წლის 13 ივლისს გაფორმდა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება. ნასყიდობის საგანს წარმოადგენდა თ. ქ-ის საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო 2000 კვ.მ. მიწის ნაკვეთიდან ნაწილი - 1000 კვ.მ. გარდაბნის რაიონის სოფელ ...ში (ს.კ. ...); მიწის ნაკვეთის მეორე ნაწილი 1000 კვ.მ. შეიძინა მ. ჯ-ამ. აღნიშნული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე 2006 წლის 13 ივლისს დარეგისტრირდა ნ. ჭ-ის საკუთრების უფლება და გაიცა ამონაწერი. თ. ქ-ის 2000 კვ. მ. მიწის ნაკვეთიდან მ. ჯ-ას მიერ შეძენილი 1000 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, მოცემული საქმის განხილვის ეტაპზე, საჯარო რეესტრში დაზუსტებული და რეგისტრირებული იყო კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესით და შესაბამისად ცნობილი იყო მისი ადგილმდებარეობა. ვინაიდან, თავდაპირველად 2000 კვ.მ მიწის ნაკვეთი წარმოადგენდა ერთ საკადასტრო ერთეულად რეგისტრირებულ მიწას, რომლის ერთი ნაწილი (1000 კვ.მ) მ. ჯ-ას სახელზე საჯარო რეესტრში უკვე რეგისტრირებული იყო დაზუსტებული მონაცემებით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს ნ. ჭ-ის მიწის ნაკვეთის ადგილმდებარეობის დადგენისას უნდა გაეთვალისწინებინა აღნიშნული გარემოება.

სააპელაციო პალატამ ასევე გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება იმის შესახებ, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ არ გამოიკვლია ის გარემოება, რომ თ. ბ-ის (მესამე პირის) სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი ს. კ. ..., მანამდე რეგისტრირებული იყო ... საკადასტრო კოდით, მოსარჩელეს კი 2006 წლის 13 ივლისიდან საკუთრების უფლება რეგისტრირებული ჰქონდა საჯარო რეესტრში. მართალია მოსარჩელის მიერ საკუთრების უფლება უძრავ ნივთზე თავის დროზე საჯარო რეესტრში არ ყოფილა რეგისტრირებული სახელმწიფო გეოდეზიურ კოორდინატთა სისტემაში, მაგრამ დაუშვებელია, რომ დაუზუსტებელი რეგისტრაციის თანმდევი ნეგატიური შედეგების გამო პასუხისმგებლობა დაკისრებოდა არა სარეგისტრაციო მომსახურების გამწევ ადმინისტრაციულ ორგანოს, არამედ - მომხმარებელს, ამ შემთხვევაში მოსარჩელეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 1 აგვისტოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს თ. ბ-იმა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ.

კასატორი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო აღნიშნავს, რომ საჯარო აუქციონში გამარჯვების შედეგად, სადავო მიწის ნაკვეთის შემძენი გახდა თ. ბ-ი და 2015 წლის 19 ნოემბერს რეგისტრაციის შესახებ N... გადაწყვეტილებით, თბილისის სააღსრულებო ბიუროს NA15060626-014/001 განკარგულების საფუძველზე, იგი დარეგისტრირდა აღნიშნული მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ. აღნიშნული რეგისტრაცია წარმოადგენს დავის საგანს, თუმცა მის საფუძვლად არსებული უფლების დამდგენი დოკუმენტი მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია და იგი კვლავ ძალაშია.

საკადასტრო კოდით - ... რეგისტრირებულ 1000 კვ.მ უძრავ ნივთზე (წინა საკადასტრო კოდი - ...), რეესტრში დაცული მონაცემებით არსებული მდგომარეობამდე განხორციელებულია 4 რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება. ამასთან, მოსარჩელის მიერ არ გასაჩივრებულა მასზე პირველადი საკუთრების უფლების რეგისტრაციისა და ნასყიდობის შესახებ გადაწყვეტილებები, გასაჩივრდა მხოლოდ საკადასტრო მონაცემების დაზუსტებისა და უკვე დაზუსტებული მონაცემებით აღნიშნული უძრავი ნივთის მესამე მესაკუთრეზე აღმასრულებლის განკარგულების საფუძველზე რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილებები, რისი ბათილად ცნობითაც სასამართლომ შექმნა მდგომარეობა, როდესაც აღნიშნული გადაწყვეტილების აღსრულების შედეგად უძრავი ნივთის მესამე შემძენი დარჩება საკუთრების უფლების გარეშე მიუხედავად იმისა რომ მისი საკუთრების უფლების დამდგენი დოკუმენტი ძალაშია და იგი ეჭქვეშაც კი არ დაუყენებია მოსარჩელეს. ამასთან, საკუთრების უფლება აღუდგება სადავო რეგისტრაციებამდე მოცემულ უძრავ ნივთზე რეგისტრირებულ პირს.

საგულისხმოა, რომ მოსარჩელეს მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლება რეგისტრირებული აქვს დაუზუსტებელი მონაცემებით. შესაბამისად, მიწის ნაკვეთი არ არის რეგისტრირებული სახელმწიფო გეოდეზიურ კოორდინატთა სისტემაში, კერძოდ WGS 84 კოორდინატთა სისტემასა და UTM პროექციაში, რაც გულისხმობს იმას, რომ მისი ადგილმდებარეობის დადგენა შეუძლებელია მარეგისტრირებელ ორგანოში დაცული, 2006 წლის სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის საფუძველზე. აქედან გამომდინარე, მარეგისტრირებელ ორგანოს არც სადავო №... რეგისტრაციის განხორციელების დროს ხელეწიფებოდა და არც დღეს არ აქვს შესაძლებლობა, უტყუარად დაადგინოს მოსარჩელის მიწის ნაკვეთის ადგილმდებარეობა.

ამასთან, სასამართლოს მიერ არ შეფასებულა ...ს საკრებულოს გამგეობის თავმჯდომარის მიერ ხელმოწერილი და ბეჭედდასმული საკადასტრო რუკები, რომლებიც დაცულია სასამართლოსთვის წარდგენილ, მიწის ნაკვეთთა პირველად სარეგისტრაციო მასალებში. აღნიშნულთან დაკავშირებით, საყურადღებოა თ. ბ-ის მარჯვნივ მდებარე მიწის ნაკვეთის (ს/კ ..., წინა კოდი: ...) პირველადი რეგისტრაციის დროს წარმოდგენილი საკადასტრო რუკა. ამ მიწის ნაკვეთის პირველ მესაკუთრეს წარმოადგენდა დ. ქ-ი. გამგეობის საკადასტრო რუკის შესაბამისად, მისი მიწის ნაკვეთის მარჯვენა მოსაზღვრეს წარმოადგენს მიწის ნაკვეთი №..., რომელიც მხრივ, დატანილია მოსარჩელის მიწის ნაკვეთის წინა მესაკუთრის, თ. ქ-ის სახელზე გაცემულ გამგეობის მიერ დამოწმებულ საკადასტრო რუკაზე, მისი კუთვნილი N... მიწის ნაკვეთის მარჯვნივ. ამდენად, ზემოხსენებული ორი საკადასტრო რუკის შეფასების შედეგად, შეიძლება გაკეთდეს დასკვნა, რომ მოსარჩელის მიწის ნაკვეთი არ უნდა მდებარეობდეს იქ, სადაც მან მოითხოვა დაზუსტებული რეგისტრაცია. სამწუხაროდ, სასამართლოს მიერ არ გაკეთებულა შესაბამისი განმარტება აღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით.

ამ კუთხით ასევე მნიშვნელოვანია საქმეში წარმოდგენილი სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2017 წლის 21 მაისის №002829017 საინჟინრო ექსპერტიზის დასკვნა, რომლის თანახმად, წარდგენილი დოკუმენტაციის და რეგისტრირებული მონაცემების გათვალისწინებით ნ. ჭ-ის ნაკვეთის მდებარეობის დადგენა შეუძლებელია.

ხაზგასასმელია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სასამართლოსათვის წარდგენილი იყო მარეგისტრირებელ ორგანოში დაცული, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე მტკიცებულებები. ამდენად, სასამართლოსთვის ცნობილი იყო ყველა ფაქტობრივი გარემოება, და მას დავა უნდა შეეფასებინა სამართლებრივი კუთხითაც. ასეთ პირობებში, უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკის შესაბამისად, დაუშვებელია საქმის ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4. მუხლით უკან ადმინისტრაციული ორგანოსთვის დაბრუნება, რამდენადაც ეს მართლმსაჯულებაზე უარის თქმის ტოლფასია.

კასატორი თ. ბ-ი აღნიშნავს, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი კასატორის თ. ბ-ის მიერ შეძენილი იქნა აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიერ ჩატარებულ საჯარო აუქციონზე 2015 წლის ნოემბერში. მას შემდეგ რაც კასატორმა გადაწყვიტა ფაქტობრივად დაუფლებოდა მის კუთვნილ უძრავ ქონებას, სწორედ ამის შემდეგ დაიწყო მოსარჩელემ მისი უძრავი ქონების რეგისტრაციასთან დაკავშირებული საკითხების გარკვევა, რამაც წარმოშვა განსახილველი დავა.

თ. ბ-იმა უძრავი ქონება, მიწის ნაკვეთი (რაც თავის მხრივ სპეციფიური ქონებაა) შეიძინა ქვეყანაში ყველაზე ღია ფორმით ჩატარებულ საჯარო აუქციონზე. მას მანამდე ამ მიწის ნაკვეთთან არანაირი შეხება არ ჰქონია. შეძენის მომენტისათვის ამონაწერის მიხედვით ირკვეოდა, რომ ამ ნაკვეთის საკადასტრო მონაცემები დაზუსტებული იყო ჯერ კიდევ 3,5 წლით ადრე და არავინ არ აცხადებდა რაიმე პრეტენზიას მის მდებარეობასთან დაკავშირებით, ასეთი რამ მისთვის ცნობილი არ იყო. დაზუსტებული საკადასტრო მონაცემები ნიშნავდა, რომ მიწის ნაკვეთი რეგისტრირებული იყო სახელმწიფო გეოდეზიურ კოორდინატთა სისტემაში. სწორედ ამ ადგილმდებარეობის გათვალიწინებით მიიღო გადაწყვეტილება კასატორმა, რომ შეეძინა ქონება საჯარო აუქციონზე. უძრავი ქონების საჯარო აუქციონის არსიც იმაში მდგომარეობს, რომ ის კონკრეტულ ადგილზე მდებარე უძრავ ქონებაზე აყალიბებს საბაზრო ფასს კონკრეტულ დროსა და სივრცეში.

კასატორი მიუთითებს, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და 185-ე მუხლით ნახსენებ ტერმინ „გამსხვისებელში” ყოველთვის იგულისხმება პირი, რომელიც არ არის უფლებამოსილი, გაასხვისოს საჯარო რეესტრში მის სახელზე რეგისტრირებული უფლება და ამდენად, ის არ არის უფლებამოსილი, დადოს ეს გარიგება. ზუსტად იმ შემთხვევებში, როდესაც უძრავი ნივთს ასხვისებს საამისოდ არაუფლებამოსილი პირი, მაგრამ ის რეგისტრირებულია საჯარო რეესტრში, როგორც ამ უფლების მესაკუთრე, დიდი მნიშვნელობა ენიჭება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლით დაცულ შემძენის უფლებას, კერძოდ, განსახილველი ნორმის თანახმად, შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე, გამსხვისებელი ითვლება მესაკუთრედ, თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა შემძენმა იცოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე. განსახილველ შემთხვევაში გასხვისება მოხდა ყველაზე ღია და გამჭვირვალე საჯარო აუქციონით. არცერთმა სასამართლომ არ მიუთითა და არ იმსჯელა გამსხვისებლის უფლებამოსილებაზე. ეს უკანასკნელი სადავო მხოლოდ იმიტომ გახდა რომ უბრალოდ მოსარჩელემ არჩევანი შეაჩერა ამ მიწის ნაკვეთზე, რომლის მდებარეობასთან დაკავშირებით სხვა არანაირი მტკიცებულება არ მოიპოვება. უფრო მეტიც, ლ. სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ბიუროს საქმეზე თანდართული დასკვნის მიხედვით შეუძლებლადაა მიჩნეული მოსარჩელის მიწის ნაკვეთის ადგილმდებარეობის დადგენა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 7 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული თ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 22 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 6 ივლისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, დასაშვებად იქნა მიჩნეული თ. ბ-ისა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები და მათი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის, საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობის შემოწმებისა და მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. ბ-ისა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმეზე დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

ბ. ქ-ისა და ნ. მ-ეს შორის 2007 წლის 25 სექტემბერს გაფორმდა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება. ნასყიდობის საგანს წარმოადგენდა ქ.თბილისი, სოფელი ...ში მდებარე მიწის ნაკვეთი №.... ნასყიდობის საგნის მახასიათებლები იყო: სარეგისტრაციო ზონა გარდაბანი, კოდი ..., სექტორი ..., კოდი ..., კვარტლის №99, ნაკვეთის №..., ფართობი ჰექტარი დაზუსტებული 0.10, ფუნქცია - სასოფლო-სამეურნეო, უფლება - საკუთრება. უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი იყო ტაბახმელის საკრებულის 2004 წლის 01 დეკემბრის №121 ცნობა, უფლების რეგისტრაციის თარიღი - 2004 წლის 01 დეკემბერი. ამონაწერის გაცემის თარიღი - 2004 წლის 01 დეკემბერი.

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურს 2011 წლის 21 ნოემბერს წარედგინა ნ. მ-ეის №882011564322 განცხადება ქ. თბილისი, სოფელ ...ში მდებარე უძრავ ნივთზე რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების რეგისტრაციის მოთხოვნით. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 28 ნოემბრის №882011564322-03 სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ გადაწყვეტილებით, სარეგისტრაციო წარმოება შეჩერდა იმ საფუძვლით, რომ სარეგისტრაციოდ წარდგენილ და საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებს შორის არსებობდა ინსტრუქციით განსაზღვრული ზედდება. კერძოდ სარეგისტრაციოდ წარდგენილი მიწის ნაკვეთის საკადასტრო მონაცემები არ შეესაბამებოდა მომიჯნავე უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებს და მიწის ნაკვეთის საზღვრები იჭრებოდა მომიჯნავე მიწის ნაკვეთის საზღვრებში; შესაბამისად, წარსადგენი იყო კორექტირებული საკადასტრო აზომვითი ნახაზი. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურის 2012 წლის 23 მაისის №882011564322 - 06 გადაწყვეტილებით განხორციელდა უძრავ ნივთზე რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების რეგისტრაცია და გაიცა ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან (ს. კ. ...).

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურის 2015 წლის 19 ნოემბრის №88201562424-03 გადაწყვეტილებით თ. ბ-ის 2015 წლის 13 ნოემბრის საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს №A15060626-014/001 განკარგულების საფუძველზე, დაურეგისტრირდა მოვალის ნ. მ-ეის საკუთრებაში რეგისტრირებული უძრავი ქონება, მდებარე: ქ. თბილისი, სოფელი ...ი, ს. კ. ....

თ. ქ-ისა (უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი - ...ს საკრებულოს №1305 ცნობა) და ნ. ჭ-ის შორის 2006 წლის 13 ივლისს გაფორმდა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება. ნასყიდობის საგანს წარმოადგენდა სასოფლო-სამეურნეო 2000 კვ.მ. მიწის ნაკვეთიდან ნაწილი, კერძოდ 1000 კვ.მ. გარდაბნის რაიონის სოფელ ...ში (ს.კ. ...); მიწის ნაკვეთის მეორე ნაწილი 1000 კვ.მ. შეიძინა მ. ჯ-ამ. აღნიშნული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე 2006 წლის 13 ივლისს დარეგისტრირდა ნ. ჭ-ის საკუთრების უფლება და გაიცა ამონაწერი.

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურს 2015 წლის 11 დეკემბერს განცხადებით მიმართა მოსარჩელემ ქ. თბილისი, სოფელ ...ში მდებარე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის საზღვრებისა და ფართობის დაზუსტების მოთხოვნით. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 17 დეკემბრის №... სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ გადაწყვეტილებით სარეგისტრაციო წარმოება შეჩერდა იმ საფუძვლით, რომ წარსადგენი იყო საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ გაწეული მომსახურებისათვის დადგენილი საფასურის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი, წარდგენილი საკადასტრო აზომვითი ნახაზით ზედდება ხდებოდა რეგისტრირებულ მონაცემებთან და წარსადგენი იყო კორექტირებული აზომვითი ნახაზი. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურის 2015 წლის 24 დეკემბრის №... სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ გადაწყვეტილებით, მოსარჩელეს კვლავ მოეთხოვა კორექტირებული საკადასტრო აზომვითი ნახაზის წარდგენა. სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ 2016 წლის 26 იანვრის №... გადაწყვეტილებით კი სარეგისტრაციო წარმოება შეწყდა სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების ვადაში დაინტერესებული პირის მიერ შეჩერების საფუძვლის აღმოფხვრის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარუდგენლობის გამო.

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 26 იანვრის №882015707075 09 სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ გადაწყვეტილება მოსარჩელის მიერ გასაჩივრებული იქნა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოში. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თავმჯდომარის 2016 წლის 22 მარტის №68573 ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა იმ საფუძვლით, რომ სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების ვადაში დაინტერესებულ პირს 2015 წლის 24 დეკემბრის №... სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ გადაწყვეტილებით დადგენილი შეჩერების საფუძვლის აღმოსაფხვრელად კორექტირებული საკადასტრო აზომვითი ნახაზი არ წარუდგენია.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ საქმეში საკასაციო სასამართლოს მიერ შესაფასებელ საკითხს, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და თ. ბ-ის საკასაციო საჩივრების ფარგლებში, ნ. ჭ-ის სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურის 2012 წლის 23 მაისის №... (რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების რეგისტრაციის შესახებ (მესაკუთრე - ნ. მ-ე)), 2015 წლის 19 ნოემბრის №... (თ. ბ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ), 2015 წლის 17 დეკემბრის №... (სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ), 2015 წლის 24 დეკემბრის №... (სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ), 2016 წლის 26 იანვრის №... (სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ) და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თავმჯდომარის 2016 წლის 22 მარტის №... გადაწყვეტილების (ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ) სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობისა და ადმინისტრაციული ორგანოსთვის ახალი აქტის გამოცემის დავალების საფუძვლიანობა წარმოადგენს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 311-ე მუხლის შესაბამისად, საჯარო რეესტრი არის ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლებათა, ყადაღისა და საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის წარმოშობის, მათში ცვლილების და მათი შეწყვეტის, ასევე უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების მიტოვების წარმოშობის და მასში ცვლილების შესახებ მონაცემთა ერთობლიობა. 183-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, უძრავი ნივთის შესაძენად აუცილებელია გარიგების წერილობითი ფორმით დადება და ამ გარიგებით განსაზღვრული საკუთრების უფლების შემძენზე საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია. 311¹ მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე შესაბამისი უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციისათვის წარდგენილ უნდა იქნეს წერილობითი ფორმით დადებული გარიგება.

საკასაციო სასამართლო აქვე მიუთითებს, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემის დროს მოქმედი „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონი განსაზღვრავს საჯარო რეესტრის წარმოების ორგანიზაციულ-სამართლებრივ საფუძვლებს, საჯარო რეესტრის მწარმოებელი ორგანოს – საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს უფლება-მოვალეობებს (მუხლი 1.1). მოცემული კანონის მე-11 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში რეგისტრირდება საკუთრება. მე-2 მუხლის „ლ“ და ,,კ“ ქვეპუნქტების შესაბამისად, სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია არის რეგისტრაციის მიზნით მარეგისტრირებელ ორგანოში წარსადგენი სარეგისტრაციო და სხვა დოკუმენტები, რომლებიც წარმოშობს კანონით განსაზღვრული რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში, რეგისტრირებული უფლების შესახებ მონაცემების გარდა, ასევე შეიტანება უფლების სუბიექტისა და ობიექტის საიდენტიფიკაციო მონაცემები, მათ შორის, უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემები. განსახილველ საქმეში, მოსარჩელის არგუმენტები ემყარება იმ გარემოებას, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი წარმოადგენდა მის საკუთრებას, რაც გამორიცხავდა სხვა პირ(ებ)ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციას ამავე მიწის ნაკვეთზე.

საკასაციო სასამართლო უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციისას უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემების რეგისტრაციასთან დაკავშირებით აღნიშნავს, რომ „საკადასტრო აღწერის შედეგების (საკადასტრო აზომვითი ნახაზის) WGS 84 კოორდინატთა სისტემაში და UTM პროექციაში წარმოდგენა პირველად, საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 13.12.2006 წ. №800 ბრძანებით დამტკიცებული ,,უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ“ ინსტრუქციის 48-ე მუხლით დადგინდა. ანალოგიურ ნორმას შეიცავდა სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის №4 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციის 26-ე მუხლის პირველი პუნქტი.... ახლად შემოღებული კოორდინატთა ელექტრონული სისტემით მიწის ნაკვეთის საზღვრების დაუზუსტებლობა, არ ნიშნავს მიწის ნაკვეთზე უკვე წარმოშობილი საკუთრების უფლების ჩამორთმევას. ახალი კოორდინატთა სისტემის შემოღება საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის №4 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციის 26-ე მუხლის თანახმად საკადასტრო აღწერის ტექნიკური პირობაა. საკასაციო პალატა თვლის, რომ გეოდეზიურ კოორდინატთა სისტემის შეცვლა ტექნიკური საკითხია და მას არ უნდა ეწირებოდეს რეესტრში ასახული უფლებები, რეგისტრაციის ახალი სისტემის დანიშნულება სანივთო უფლებების უკეთესი დაცვაა და არა საკუთრების უფლების შეზღუდვა. ახალი კოორდინატთა სისტემის შემოღება შედეგად არ უნდა იწვევდეს ფორმალურ-სამართლებრივი პროცედურების შესრულებით მესაკუთრეზე უკვე რეგისტრირებული ნაკვეთის მესამე პირის მიერ დაუფლებას, არ უნდა ხელყოფდეს სამართლებრივ უსაფრთხოებას, სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობას, მანამდე წარმოებული რეგისტრაციების იურიდიული ძალის დაკარგვას, მარეგისტრირებელი ორგანოს, როგორც სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობისა და საჯარო წესრიგის გარანტის დანიშნულების შეცვლას.“ (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2013 წლის 28 თებერვლის №ბს-367-363(კ-12) განჩინება).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ნ. ჭ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციას საფუძვლად უდევს - მასსა და თ. ქ-ის შორის 2006 წლის 13 ივლისს გაფორმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება. აღნიშნული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე 2006 წლის 13 ივლისს დარეგისტრირდა ნ. ჭ-ის საკუთრების უფლება და გაიცა ამონაწერი. მოცემული ამონაწერი გაცემულია უძრავ ქონებაზე, რომლის საკადასტრო მონაცემები არ არის დაზუსტებული.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ კასატორის (მესამე პირის) - თ. ბ-ის საკუთრების უფლებას საფუძვლად უდევს - საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2015 წლის 13 ნოემბრის №A15060626-014/001 განკარგულება, რომლის შესაბამისად, მოვალის ნ. მ-ეის საკუთრებაში რეგისტრირებული უძრავი ქონების, მდებარე - თბილისი, სოფელი ...ი, ს/კ ... შემძენი 2015 წლის 3 ნოემბერს დასრულებულ იძულებით საჯარო აუქციონში გახდა თ. ბ-ი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განმარტებებზე - „მიუხედავად იმისა, რომ „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 11¹ მუხლის შესაბამისად, საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზის შესადგენად უძრავი ნივთის ადგილმდებარეობისა და საზღვრის იდენტიფიცირებისთვის პასუხისმგებელია ამ ნივთის მესაკუთრე/მართლზომიერი მფლობელი და საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი სამუშაოების სრულყოფილად შესრულებისა და საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზის მონაცემთა სისწორისთვის პასუხისმგებელია საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი სამუშაოების შემსრულებელი პირი (იხ. სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის N4 ბრძანებით (ძალადაკარგულია საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით - 31.12.19 №487) დამტკიცებული საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის 30-ე მუხლი), აღნიშნული არ გულისხმობს მარეგისტრირებელი ორგანოს მხრიდან საკუთრების უფლების დამდგენი დოკუმენტაციით გათვალისწინებული უძრავი ნივთის ნამდვილ მდებარეობასა და სარეგისტრაციოდ წარდგენილი განაცხადით განსაზღვრული უძრავი ნივთის მდებარეობას შორის შეუსაბამობის დაშვებას, სხვა პირთა საკუთრების უფლების შელახვის ხარჯზე (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2022 წლის 23 ივნისის გადაწყვეტილება №ბს-435(კ-20)). განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ უსაფუძვლოა მოსარჩელის მიერ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მხრიდან ვალდებულებების დარღვევის შესახებ მითითება, რადგან არც ადმინისტრაციულ ორგანოში წარმოების მიმდინარეობისას და არც სასამართლოში საქმის განხილვისას საქმეზე არ დადასტურდა ის გარემოება, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი, მისი საკადასტრო მონაცემების, ადგილმდებარეობის გათვალისწინებით ეკუთვნოდა თ. ჭ-ის (თავდაპირველი მესაკუთრე - თ. ქ-ი).

ექსპერტიზის დანიშვნის შესახებ რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 21 თებერვლის განჩინების საფუძვლეზე ჩატარებული, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2017 წლის 21 მაისის №002829017 საინჟინრო ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, წარდგენილი დოკუმენტაციის და რეგისტრირებული მონაცემების გათვალისწინებით ნ. ჭ-ის ნაკვეთის მდებარეობის დადგენა შეუძლებელია. განაწილების გეგმის წარდგენის შემთხვევაში შესაძლებელია დადგინდეს მოსარჩელის ნაკვეთის ზუსტი ადგილმდებარეობა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის ფაქტი საჯარო რეესტრში გამორიცხავს ამავე ქონებაზე სხვა პირის საკუთრების უფლების რეგისტრაციას (გარდა თანამესაკუთრეთა უფლების რეგისტრაციის შემთხვევისა) („საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონი, მუხლები 21.1.დ; 23; 13.1). „რეგისტრაციის ეფექტიდან გამომდინარეობს „წინააღმდეგ მოქმედების პრინციპი“, რომლის მიხედვით, უფრო ადრე წარმოშობილ საკუთრების უფლებას აქვს უპირატესობა მომდევნოსთან შედარებით. საჯაროობის მიზნიდან გამომდინარე, პირი რომელიც მიაღწევს ამ პრინციპს რეგისტრაციით, უპირატესობა ენიჭება მასთან შედარებით, ვინც არ დაარეგისტრირა უფლება. დროის მიხედვით, პირველად რეგისტრირებულ უფლებას აქვს უპირატესობა. უფლების რეგისტრაციის დრო დგინდება რეესტრის მონაცემების მიხედვით. ურთიერთდაპირისპირებული ჩანაწერების არსებობასთან მიმართებით უპირატესობა უნდა მიენიჭოს იმ უფლებას, რომელიც ქრონოლოგიურად უფრო ადრე არის რეგისტრირებული, ვინაიდან წინმსწრები რეგისტრაციის ჩანაწერის მოქმედება გამორიცხავს შემდეგი ჩანაწერის კანონიერებას. ამავე დროს რეესტრის ჩანაწერთა კონკურენციისას რეესტრის სანდოობა ვერ იმოქმედებს“ (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2015 წლის 24 მარტის განჩინება საქმე №ბს-459-453(3კ-14)).

საკასაციო სასამართლო კიდევ ერთხელ აღნიშნავს, რომ იმ პირობებში, როდესაც მოსარჩელე ვერ ადასტურებს მისი მიწის ნაკვეთის ზუსტ ადგილმდებარეობას, საკასაციო სასამართლოს უსაფუძვლოდ მიაჩნია სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურის 2012 წლის 23 მაისის №... გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა.

თ. ბ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის ბათილად ცნობასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ თ. ბ-ის საკუთრების უფლებას საფუძვლად უდევს - საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2015 წლის 13 ნოემბრის №A15060626-014/001 განკარგულება, რომლის შესაბამისად, მოვალის ნ. მ-ეის საკუთრებაში რეგისტრირებული უძრავი ქონების, მდებარე - თბილისი, სოფელი ...ი, ს/კ ... შემძენი 2015 წლის 3 ნოემბერს დასრულებულ იძულებით საჯარო აუქციონში გახდა თ. ბ-ი. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელის მხრიდან აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2015 წლის 13 ნოემბრის №A15060626-014/001 განკარგულება, ანუ თ. ბ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველი სადავო არ გამხდარა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, რომელთა თანახმადაც, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე. ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. იმ პირის სასარგებლოდ, რომელიც გარიგების საფუძველზე სხვა პირისაგან იძენს რომელიმე უფლებას და ეს უფლება გამსხვისებლის სახელზე იყო რეესტრში რეგისტრირებული, რეესტრის ჩანაწერი ითვლება სწორად, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ამ ჩანაწერის საწინააღმდეგოდ შეტანილია საჩივარი, ან შემძენმა იცოდა, რომ ჩანაწერი უზუსტოა. ამავე კოდექსის 185-ე მუხლის თანახმად კი, შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე, გამსხვისებელი ითვლება მესაკუთრედ, თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა შემძენმა იცოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე.

საკასაციო სასამართლო საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე, იზიარებს კასატორ თ. ბ-ის შეფასებას, რომ იგი წარმოადგენს უძრავი ქონების კეთილსინდისიერ შემძენს. განსახილველ შემთხვევაში, თ. ბ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია სათუო ვერ გახდება იმ გარემოების გათვალისწინებითაც, რომ იგი წარმოადგენს დაზუსტებული საკადასტრო მონაცემებით, სადავო მიწის ნაკვეთის (ს/კ ...) კეთილსინდისიერ შემძენს.

საკასაციო სასამართლო ასევე აღნიშნავს, რომ ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ სადავო მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლება რეგისტრირებული აქვს მ. ჯ-ას, ვერ გახდება სარჩელის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის პირველ და მე-2 პუნქტებზე, რომელთა შესაბამისად, სარეგისტრაციო წარმოების დაწყების საფუძველია განცხადება ან უფლებამოსილი ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება. განცხადებას უნდა ერთოდეს ინსტრუქციით განსაზღვრული სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია და ინფორმაცია. სადავო პერიოდში მოქმედი, საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის №4 ბრძანებით დამტკიცებული საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის 25-ე მუხლის მე-2-მე-3 პუქნტების მიხედვით, საკადასტრო აზომვითი ნახაზი არის ამ ინსტრუქციის მოთხოვნათა დაცვით შესრულებული უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემების ამსახველი დოკუმენტი. ტერიტორიული სარეგისტრაციო სამსახური ვალდებულია დაეყრდნოს ნებისმიერი ფიზიკური თუ იურიდიული პირის მიერ შესრულებულ საკადასტრო აზომვით ნახაზს, თუ იგი აკმაყოფილებს ამ ინსტრუქციითა და საქართველოს კანონმდებლობით საკადასტრო აზომვითი ნახაზისთვის დადგენილ აუცილებელ მოთხოვნებს. ხოლო, 30-ე მუხლის შესაბამისად, საკადასტრო აზომვითი ნახაზის სიზუსტეზე პასუხისმგებლობა ეკისრება უძრავი ნივთის მესაკუთრეს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველი დავის ფარგლებში, სასამართლოს მიერ შესაფასებელ გარემოებას არ წარმოადგენს მ. ჯ-ას საკუთრების უფლების რეგისტრაციის კანონიერება. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მოკლებულია აღნიშნული საკითხის განხილვისა და შეფასების შესაძლებლობას. ამასთან, საკასაციო სასამართლო კიდევ ერთხელ აღნიშნავს, რომ საქმეზე ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად, წარდგენილი დოკუმენტაციის და რეგისტრირებული მონაცემების გათვალისწინებით, რაც ასევე გულისხმობს მ. ჯ-ას ქონებაზე არსებულ სარეგისტრაციო მონაცემებს, ნ. ჭ-ის ნაკვეთის მდებარეობის დადგენა შეუძლებელია. განაწილების გეგმის წარდგენის შემთხვევაში შესაძლებელია დადგინდეს მოსარჩელის ნაკვეთის ზუსტი ადგილმდებარეობა.

საკასაციო სასამართლო ასევე ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ მიუხედავად განსახილველი დავის შედეგისა, ძალაში რჩება თ. ჭ-იის როგორც საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველი, ასევე დაუზუსტებელი საკადასტრო მონაცემებით საკუთრების უფლების რეგისტრაცია, რაც საკუთრების ობიექტის - მიწის ნაკვეთის საკადასტრო მონაცემების ზუსტი იდენტიფიცირების შემთხვევაში, რეგისტრირებული მონაცემების დაზუსტების და რეგისტრაციის საფუძველს ქმნის.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლის საფუძველზე, არსებობს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და თ. ბ-ის საკასაციო საჩივრების დაკმაყოფილების საფუძველი.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, იგი შესაბამისად შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც. ამავე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებული იყოს სახელმწიფოს ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. ამდენად, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილების პირობებში, მოსარჩელე თ. ჭ-ის მოპასუხე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და მესამე პირის თ. ბ-ის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს, მათ მიერ სააპელაციო და საკასაციო სასამართლოში გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 450-450 ლარის (300 ლარი და 150 ლარი) (თითოეულზე ცალ-ცალკე) ანაზღაურება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 257-ე და 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. თ. ბ-ის და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 1 აგვისტოს განჩინება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. ნ. ჭ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს:

4. მოსარჩელე ნ. ჭ-ის თ. ბ-ისა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სასარგებლოდ დაეკისროს, მათ მიერ სააპელაციო და საკასაციო სასამართლოში გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 450-450 ლარის (300 ლარი და 150 ლარი) (თითოეულზე ცალ-ცალკე) ანაზღაურება;

5. ნ. ჭ-ის მიერ სარჩელზე და სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი - 250 ლარის ოდენობით დარჩეს სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილად;

6. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ქ. ცინცაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

გ. გოგიაშვილი