საქართველოს უზენაესი სასამართლო

განჩინება

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-1358(2კ-22) 31 მაისი, 2023 წელი

თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

გიორგი გოგიაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) - სსიპ შემოსავლების სამსახური

კასატორი (მოპასუხე) - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - ი/მ ბ.წ-ა

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 6 ოქტომბრის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

აღწერილობითი ნაწილი:

ი/მ ბ.წ-ამ 2021 წლის 3 აგვისტოს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართ და სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 26 დეკემბრის №001-479 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 26 დეკემბრის №46354 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 19 დეკემბრის შემოწმების აქტის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2020 წლის 7 სექტემბრის №26517 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 2021 წლის 11 მარტის №11292/2/2020 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 22 მარტის გადაწყვეტილებით ი/მ ბ.წ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 26 დეკემბრის №001-479 საგადასახადო მოთხოვნა, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 26 დეკემბრის №46354 ბრძანება, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 19 დეკემბრის შემოწმების აქტი, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2020 წლის 7 სექტემბრის №26517 ბრძანება; მოპასუხე სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალა, საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, მოსარჩელის მიმართ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, კანონით დადგენილ ვადაში; ბათილად იქნა ცნობილი ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 2021 წლის 11 მარტის №11292/2/2020 გადაწყვეტილება. აღნიშნული გადაწყვეტილება საგადასახადო ორგანოებმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 6 ოქტომბრის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა. შესაბამისად, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 22 მარტის გადაწყვეტილება. აღნიშნული განჩინება ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა საკასაციო წესით გაასაჩივრეს.

კასატორები აღნიშნავენ, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა ეჭქვეშ დააყენეს პირის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრისათვის არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების მართლზომიერება მაშინ, როდესაც მოსარჩელე მხოლოდ ფასნამატის არასწორად გამოთვლაზე მიუთითებდა.

კასატორები მიუთითებენ საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადი გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე. ნორმის აღნიშნული დანაწესი გულისხმობს იმას, რომ გადასახადის გადამხდელს უნდა გააჩნდეს თითოეული შესყიდული თუ რეალიზებული ნივთის შეძენისა და რეალიზაციის დოკუმენტაცია. ამასთანავე, ბუღალტრული აღრიცხვა უნდა აწარმოოს იმგვარად, რომ შესაძლებელი იყოს კონტროლი იმისა, დროის კონკრეტულ პერიოდში რა სასაქონლო მატერიალური ფასეულობები გააჩნია მეწარმეს. საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის 22 ნაწილის მიხედვით კი, სააღრიცხვო დოკუმენტაციად ითვლება პირველადი დოკუმენტები, მათ შორის, პირველად საგადასახადო დოკუმენტები, ბუღალტრული აღრიცხვის რეესტრები და სხვა დოკუმენტები, რომელთა საფუძველზეც განისაზღვრება გადასახადით დაბეგვრის ობიექტები, დაბეგვრასთან დაკავშირებული ობიექტები და დგინდება საგადასახადო ვალდებულებები.

კასატორები აღნიშნავენ, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე), თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა. განსახილველ შემთხვევაში, ი/მ ბ.წ-ას შემოსავლების განსაზღვრის მიზნით, შემოწმებამ გამოიყენა საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი, რადგან საზოგადოება ბუღალტრულად არ აღიცხავდა რეალიზებულ პროდუქციას სახეობისა და რაოდენობის მიხედვით. რაც შეეხება ფასნამატის გამოანგარიშების მართლზომიერებას, კასატორები მიიჩნევენ, რომ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებისას ყველაზე ზუსტი (მაქსიმალურად მიახლოებული შესაფასებელ ოპერაციებთან) ინფორმაცია, რომელსაც შედარებისას შეიძლება დაეყრდნოს აუდიტორი, არის გადამხდელის მიერ დოკუმენტურად რეალიზებული მონაცემები (თუ ეჭქვეშ არ დგება მისი სისწორე). მოცემულ შემთხვევაში კი აუდიტის დეპარტამენტმა გადასახადის დარიცხვისას გამოიყენა გადამხდელის მიერ დოკუმენტურად რეალიზაციისას დაფიქსირებული ფასნამატი, რომელიც ყველაზე ოპტიმალურ საშუალებას წარმოადგენდა ერთობლივი შემოსავლის განსაზღვრის მიზნებისთვის.

კასატორებმა ყურადღება გაამახვილეს აგრეთვე იმ გარემოებაზე, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო შემოწმება მოიცავდა 2016 წლის 1 იანვრიდან 2019 წლის 1 აგვისტომდე საანგარიშო პერიოდს. საკონტროლო შესყიდვის შესახებ ოქმი შედგენილ იქნა 2019 წლის 4 სექტემბერს და სასაქონლო მატერიალური ფასეულობების ინვრნტარიზაცია კი დასრულდა 2019 წლის 13 ნოემბერს. შესაბამისად, ყველაზე ზუსტი ინფორმაცია, რომელიც გამოყენებულ იქნა აუდიტის დეპარტამენტის მიერ არის გადამხდელის მიერ დოკუმენტურად რეალიზებული მონაცემი, რომელსაც უპირატესობა მიენიჭა ზემოხსენებული ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე.

ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, კასატორები მიიჩნევენ, რომ სადავო შემთხვევაში არსებობდა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით ფასნამატის განსაზღვრის შესაძლებლობა, ხოლო არ არსებობდა სასამართლოების მიერ სადავო საკითხის გადასაწყვეტად საქართველოს ადმინისტრაციული კოდექსის 32.4 მუხლის გამოყენების წინაპირობები.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად ასკვნის, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრულ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის მოთხოვნებს, რაც გამორიცხავს განსახილველი საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის შესაძლებლობას.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები, ვინაიდან:

- არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი;

- არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების საფუძველი;

- სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

- საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით;

- კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით და საკასაციო საჩივრებში მითითებული პოზიცია ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

შესაბამისად, საქმეზე არ იქმნება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრების განსახილველად დაშვების წინაპირობა. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გამოთქმულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ მოცემული დავა არსებითად სწორად არის გადაწყვეტილი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოცემულ საქმეში მთავარ სადავო საკითხს წარმოადგენს საგადასახადო ორგანოთა მიერ ი/მ ბ.წ-ასთვის არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით ფასნამატის ოდენობის განსაზღვრის კანონიერება. ამასთანავე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამართლიანი სასამართლოს უფლება ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, თუმცა აღნიშნული არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ §71; ყუფარაძე საქართველოს წინააღმდეგ §76; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საქმეზე დადგენილია, რომ ი/მ ბ.წ-ა ახორციელებს ...ით საბითუმო და საცალო ვაჭრობას. დეპარტამენტმა შეამოწმა მისი საქმიანობა 2016 წლის პირველი იანვრიდან 2019 წლის პირველ აგვისტომდე საანგარიშო პერიოდისათვის, რის შედეგადაც, 2019 წლის 19 დეკემბრის შემოწმების აქტის, 2019 წლის 26 დეკემბრის №46354 ბრძანების და მათ საფუძველზე 2019 წლის 26 დეკემბერს გამოცემული №001479 საგადასახადო მოთხოვნის თანახმად, ი/მ ბ.წ-ას ბიუჯეტში გადასახდელად დამატებით დაერიცხა სულ 346741.92 ლარი (დღგ - 120593 ლარი, საშემოსავლო გადასახადი - 77944 ლარი, ქონების გადასახადი - 143 ლარი, ჯარიმა - 91604 ლარი, საურავი - 56457.92 ლარი). აღნიშნული აქტები ი/მ ბ.წ-ამ გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურში იმ დასაბუთებით, რომ დეპარტამენტის მიერ შემოწმების შედეგად განსაზღვრული 115%-იანი ფასნამატი არასწორი და გაუგებარი იყო, რადგან საკონტროლო-სალარო აპარატის მონაცემებით, რეალიზებული სმფ-ების ფასნამატი შეადგენდა 20%-ს. ასევე 20%-ს წარმოადგენდა ფასნამატი ჩატარებული ინვენტარიზაციის თანახმადაც; მეწარმემ არასწორად ჩათვალა ერთობლივი შემოსავლებიდან გამოსაქვითი ხარჯის გაანგარიშებაც. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2020 წლის 7 სექტემბრის №26517 ბრძანებით, ი/მ ბ.წ-ას საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: გადასახადის გადამხდელს დაევალა დამატებითი დოკუმენტაციის წარდგენა ზემოთ აღნიშნულ ორივე საკითხთან მიმართებით, რის შედეგადაც, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, უნდა მომხდარიყო საგადასახადო ვალდებულების კორექტირება. დეპარტამენტის მითითებული აქტები, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აღნიშნულ ბრძანებასთან ერთად იმავე დასაბუთებით, ი/მ ბ.წ-ამ გაასაჩივრა დავების განხილვის საბჭოში, თუმცა საბჭო 2021 წლის 11 მარტის №11292/2/2020 გადაწყვეტილებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2020 წლის 7 სექტემბრის №26517 ბრძანების აღსრულების მიზნით, დეპარტამენტმა 2021 წლის 15 ივნისს გამოსცა კორექტირებული №001-199 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის თანახმადაც, ი/მ ბ.წ-ას საგადასახადო ვალდებულება შეუმცირდა 329 004.62 ლარამდე. ეს მოთხოვნა მოსარჩელემ გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურში, თუმცა 2021 წლის 8 ნოემბრის №34856 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული აქტები მოსარჩელეს სასამართლოში აღარ გაუსაჩივრებია.

საკასაციო პალატა თავდაპირველად მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, ამ თავით გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც მოხდა მათი მიღება და გაწევა. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე. დასახელებული კოდექსის მე-8 მუხლის 22-ე ნაწილის თანახმად, სააღრიცხვო დოკუმენტაცია არის პირველადი დოკუმენტები (მათ შორის, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები), ბუღალტრული აღრიცხვის რეგისტრები და სხვა დოკუმენტები, რომელთა საფუძველზედაც განისაზღვრება გადასახადებით დაბეგვრის ობიექტები, დაბეგვრასთან დაკავშირებული ობიექტები და დგინდება საგადასახადო ვალდებულებები.

მითითებული ნორმები ცხადყოფენ, რომ გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია, დროულად და დადგენილი ოდენობით გადაიხადოს გადასახადები. სწორედ, აღნიშნული ვალდებულების ჯეროვან შესრულებასთანაა დაკავშირებული დასაბეგრი ბრუნვის სწორად განსაზღვრა და გადასახადების კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად გამოანგარიშება, რომლის ჯეროვანი შესრულებაც შემოსავლებისა და ხარჯების სათანადო წესით აღრიცხვის, საგადასახადო დეკლარაციების წარდგენისა და სწორად შევსების გარეშე შეუძლებელია. ამასთან, საგადასახადო ორგანოები ახორციელებენ საგადასახადო კონტროლს, რომლის სრულყოფილად წარმართვისათვის გადასახადის გადამხდელმა უნდა უზრუნველყოს მათთვის ყველა საჭირო დოკუმენტაციის წარდგენა, რაც შესაძლებელს გახდის განხორციელებული ოპერაციისა და გადახდილი გადასახადების ოდენობის განსაზღვრის კანონიერების გადამოწმებას, წინააღმდეგ შემთხვევაში, საგადასახადო ორგანოებს ენიჭებათ საგადასახადო ვალდებულების მოცულობის დამოუკიდებლად განსაზღვრის უფლებამოსილება, თუმცაღა აღნიშნული უფლებამოსილება უნდა განხორციელდეს მხოლოდ კანონით დადგენილი საფუძვლების არსებობისას, კანონის მოთხოვნათა ზედმიწევნით დაცვით.

საკასაციო პალატა დამატებით აღნიშნავს, რომ საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის თანახმად, გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრა უნდა განხორციელდეს დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, თუმცა, ასეთი დოკუმენტების არარსებობის შემთხვევაში, საგადასახადო კოდექსი ადმინისტრაციულ ორგანოს ანიჭებს უფლებამოსილებას განსაზღვროს პირის საგადასახადო ვალდებულება არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, კერძოდ, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე), თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.სადავო შემთხვევაში, კასატორები მიუთითებენ ი/მ ბ.წ-ას მიერ სწორედ ბუღალტერიის არასათანადო წარმოებაზე, საგადასახადო შემოწმების საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში, რასაც ადასტურებს შემდეგი გარემოებები: სამსახურის წარმომადგენლებმა 2019 წლის 4 სექტემბერს განახორციელეს საკონტროლო შესყიდვა ი/მ ბ.წ-ას კუთვნილ ობიექტზე, კერძოდ, შეძენილ იქნა 8 სხვადასხვა სახეობის ..., საერთო ჯამში 342 ლარის ღირებულებით. ამასთან, ცნობილი გახდა თითოეული სახის ...ს საცალო ღირებულებაც. ამის შემდეგ, ი/მ ბ.წ-ას კუთვნილ ობიექტზე 2019 წლის 4 სექტემბრიდან 4 დეკემბრის პერიოდში განხორციელდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია. ინვენტარიზაციის შედეგად, აღურიცხავი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები (ზედმეტობა) არ გამოვლინდა, თუმცა, გამოვლინდა დანაკლისი საბაზრო ფასებით - 11770.09 ლარი, რაზეც შედგა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმიც. ასევე გაირკვა, რომ ...ზე სარეალიზაციო ფასნამატი შეადგენდა 20%-ს.

დასახელებულ გარემოებათა მხედველობაში მიღების შედეგად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა მსჯელობას, რომლის თანახმად, მათ კანონიერად არ მიიჩნიეს ი/მ ბ.წ-ას საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა მხოლოდ დოკუმენტური რეალიზაციისას დაფიქსირებული ფასის გათვალისწინებით, მაშინ, როდესაც უგულებელყოფილია საკონტროლო შესყიდვის, ასევე ინვენტარიზაციის შედეგად დაფიქსირებული მონაცემები. კასატორები ვერ ასახელებენ სამართლის ვერც ერთი ნორმას, რომელიც უპირატესობას ანიჭებს საქონლის დოკუმენტური რეალიზაციის მონაცემებს, საკონტროლო შესყიდვასა და ინვენტარიზაციის მონაცემებთან მიმართებით. გარდა ამისა, დადგენილია, რომ მოპასუხეებმა გადასახადის სხვა გადამხდელის მიმართ გამოიყენეს საქონლის არა დოკუმენტური რეალიზაციის, არამედ სწორედ ინვენტარიზაციის მონაცემები. მართალია, ი/მ ბ.წ-ას არ დაუზუსტებია სარჩელი და არ მოუთხოვია ,,სამსახურის“ 2020 წლის 7 სექტემბრის №26517 ბრძანების აღსრულების შედეგად 2021 წლის 15 ივნისს გამოცემული, კორექტირებული №001-199 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა, თუმცა წინამდებარე დავის საგანს წარმოადგენს ამ კორექტირებული მოთხოვნის წინმსწრები, საგადასახადო ვალდებულების განმსაზღვრელი პირველადი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, შესაბამისად, სარჩელის დაკმაყოფილება თავისთავად გამოიწვევს ამ პირველადი აქტების საფუძველზე შემდგომში გამოცემული აქტების გადასინჯვასაც. ამდენად, უსაფუძვლოა სამინისტროს მოსაზრება, რომ კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნის გაუსაჩივრებლობის გამო მოსარჩელე დაეთანხმა ამ მოთხოვნაში ასახული საგადასახადო ვალდებულების ოდენობას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა მართებულად მიიჩნიეს, რომ ფასნამატის დადგენისას საგადასახადო ვალდებულების ოდენობა არ არის სათანადოდ დასაბუთებული. მოცემული ვითარება კი ადასტურებს, რომ სადავო საკითხი საჭიროებს დამატებით კვლევას, გადასახადის გადამხდელის წარდგენილი დოკუმენტაციის შესწავლას და მის საფუძველზე საწარმოს ფასნამატის ოდენობის განსაზღვრის სისწორის დადგენას. საკითხის დამატებითი კვლევა კი სწორედ საგადასახადო ორგანომ, როგორც გადასახადის ადმინისტრირების განმახორციელებელმა პირმა, თავად უნდა უზრუნველყოს. შესაბამისად, სადავო შემთხვევაში არსებობდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების - გასაჩივრებული აქტების სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობისა და მოპასუხისთვის ახალი აქტის გამოცემის დავალების წინაპირობები. სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს და არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დაადგინა:

1. სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 6 ოქტომბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე გ. გოგიაშვილი

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

ნ. სხირტლაძე