საქმე #ბს-1357(კ-22) 11 მაისი, 2023 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე

ბიძინა სტურუა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა შპს „გ...ის“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 17 ოქტომბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2019 წლის 7 მაისს შპს „გ...მა“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - სსიპ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს მიმართ.

მოსარჩელე განმარტავს, რომ შპს „გ...“ ახორციელებს გეოთერმული გათბობა-გაგრილების, კონდიცირების და სავენტილაციო სისტემების, სანტექნიკის, სახანძრო უსაფრთხოებისა და მსგავს სამშენებლო-სამონტაჟო სამუშაოებს. შპს „გ...ის“ პროდუქცია საქართველოს ბაზარზე გამოირჩევა და ლიდერობს ისეთი მახასიათებლებით, როგორიცაა ენერგიის მაქსიმალურად ეფექტიანად და ეკონომიურად ხარჯვა/გამოყენება, უსაფრთხოება და ხარისხის მრავალწლიანი გარანტია.

მოსარჩელის მითითებით, აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 23 მაისის #13745 ბრძანების საფუძველზე, შპს „გ...ში“ (ს/ნ ...) ჩატარდა საქმიანობის გასვლითი საგადასახადო შემოწმება. აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 27 სექტემბრის საგადასახადო შემოწმების აქტით, აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 3 ოქტომბრის #26782 ბრძანებითა და 2017 წლის 4 ოქტომბრის #... საგადასახადო მოთხოვნით შემოწმების მიერ სულ ჯამურად დამატებით გადასახდელად გაანგარიშებული თანხა შეადგენს 953 314 ლარს, მათ შორის, ძირითად გადასახდელად - 617 227 ლარი და ჯარიმის სახით - 336 087 ლარი. კერძოდ, მოგების გადასახადში: ძირითადი - 26 602 ლარი, ჯარიმა - 20 456 ლარი; დღგ-ში: ძირითადი - 548 488 ლარი, ჯარიმა - 292 147 ლარი; საშემოსავლო გადასახადში: ძირითადი - 41 625 ლარი, ჯარიმა - 21 427 ლარი; ქონების გადასახადში: ძირითადი - 512 ლარი, ჯარიმა - 256 ლარი; სხვა ჯარიმები - 1800 ლარი. დამატებით დარიცხული საურავი შეადგენს 134 535 ლარს. ჯამში, დარიცხული სრული საგადასახადო ვალდებულება შეადგენს 1 087 849 ლარს.

მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ ზემოაღნიშნული და მისი თანმდევი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები კომპანიამ გაასაჩივრა საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად ჯერ შემოსავლების სამსახურში, ხოლო შემდგომ - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროში. თუმცა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 10 აპრილის გადაწყვეტილებით კომპანიის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

ამდენად, მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 27 სექტემბრის საგადასახადო შემოწმების აქტის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 3 ოქტომბრის #26782 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 4 ოქტომბრის #... საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2017 წლის 19 დეკემბრის #34409 ბრძანების (იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა შპს „გ...ის“ საჩივარი), სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2018 წლის 15 მარტის დასკვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2018 წლის 30 მარტის #7244 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2018 წლის 2 აპრილის #... საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 6 ივნისის #13996 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 10 აპრილის გადაწყვეტილების (საჩივრები: #5779/2/2018, #6152/2/2018) ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შპს „გ...ის“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „გ...მა“, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებით შპს „გ...ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ შპს „გ...ის“ მიერ საგადასახადო ორგანოში წარდგენილ საჩივარში არ იყო შედავებული არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების საკითხი და სადავო იყო მხოლოდ არაპირდაპირი მეთოდით გადასახადის დათვლის მეთოდიკა, რაც გულისხმობდა იმას, რომ აღნიშნულ საკითხში ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები შპს „გ...ის“ მიერ არ გასაჩივრებულა კანონით დადგენილ ვადაში და წესით და ადმინისტრაციულ ორგანოებს არ უმსჯელიათ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების საფუძვლების მართლზომიერებაზე. შესაბამისად, არსებული მდგომარეობის გათვალისწინებით, სასამართლო მოკლებული იყო შესაძლებლობას, შეემოწმებინა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების კანონიერება.

რაც შეეხება შემოსავლების დათვლის მეთოდოლოგიას, სააპელაციო პალატის შეფასებით, საყურადღებო იყო, რომ წარმოდგენილი სარჩელი ძირითადად ეფუძნებოდა იმ გარემოებას, რომ განხორციელებული შემოწმების ფარგლებში, შპს „გ...ის“ მიერ 2012-2013 წლებში გაფორმებული ხელშეკრულებები სათანადო მტკიცებულებების გარეშე იქნა მიჩნეული 2014-2015 წლებში გაგრძელებულად, რასაც მოჰყვა ფაქტების არასწორად დადგენა და ხანდაზმული პერიოდის მიხედვით გადასახადების საწარმოსათვის უკანონოდ დარიცხვა.

ამ კუთხით, სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მთავარ სხდომაზე სპეციალისტის სახით მოწვეული პირის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის უფროსი აუდიტორის - თ. ს-ეის განმარტებაზე და გაიზიარა მისი მითითებები. რაც შეეხება შპს „გ...ის“ წარმომადგენლის მითითებას იმ გარემოებაზე, რომ შესაძლოა ბუღალტერმა ხარჯები 2014 წელს აღრიცხა, თუმცა შპს „G...-სთან“ დადებული ხელშეკრულებების შესრულება შპს „გ...მა“ ფაქტობრივად მანამდე განახორციელა, სააპელაციო პალატამ მართებულად მიიჩნია საქალაქო სასამართლოს განმარტება, რომ აუდიტორი შემოწმებისას ამოწმებს კომპანიაში არსებულ დოკუმენტაციას, ბუღალტრული ჩანაწერების თანახმად კი (რომელსაც გადასახადის გადამხდელი თავად აწვდის შემმოწმებელ პირს), კომპანიას ხარჯის გაწევა 2014 წელს უფიქსირდება. შესაბამისად, უსაფუძვლო იყო მოსარჩელე მხარის მითითება მის მიერვე წარმოებული ჩანაწერების რეალურობასთან დაკავშირებით.

სააპელაციო სასამართლომ, ასევე, ყურადღება გაამახვილა შპს „G...-დან“ წარმოდგენილ დოკუმენტაციაზე, რომლითაც დადგენილია, რომ 2014 წლის 2 სექტემბერს, საპროექტო დოკუმენტაციაში განხორციელებული ცვლილებების გამო, მენარდესთან - შპს „გ...თან“ დამატებით სამუშაოებზე გაფორმებული იყო სამი დამატებითი შეთანხმება: 2012 წლის 17 სექტემბრის, 2012 წლის 18 სექტემბრის და 2014 წლის 1 მარტის ხელშეკრულებების ფარგლებში. ამასთან, შპს „G...-ის“ წერილის თანახმად, 2014 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, მოსარჩელეს შპს „G...-ის“ მიმართ ერიცხებოდა დებიტორული დავალიანება 1 039 909.21 ლარის ოდენობით, ხოლო 2015-2017 წლის მდგომარეობით - 1 800 928.07 ლარის ოდენობით. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ზემოხსენებული დამატებით მიუთითებდა აღნიშნულ პერიოდებში მათ შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობების არსებობაზე, რის საფუძველზეც, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ 2012 წლის 17 და 18 სექტემბერს შპს „G...-სა“ და შპს „გ...ს“ შორის დადებული ხელშეკრულებები შემოწმების დაწყებამდე არ იყო დასრულებული და გაგრძელდა 2014 წელსაც, შემოწმების პერიოდში.

რაც შეეხება სხვა, კერძოდ, შპს „გ...ის“ მიერ ამხანაგობა „ა...-თან“ და შპს „გლ...სთან“ დადებულ ხელშეკრულებებს, მოსარჩელე განმარტავდა, რომ მითითებული ხელშეკრულებები არ დასრულებულა შემოწმების პერიოდში და შესაბამისად, ისინი არ უნდა ყოფილიყო გათვალისწინებული შემოწმების დროს. სააპელაციო პალატამ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ზემოხსენებული ხელშეკრულებები, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-10 ნაწილის საფუძველზე, გრძელვადიან კონტრაქტებად მიიჩნია.

ამასთან, სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 144-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 161-ე მუხლის მე-6 ნაწილზე და აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, შპს „გ...ის“ მიერ გადასახადების აღრიცხვისას გამოიყენებოდა დარიცხვის მეთოდი. შესაბამისად, ზემოხსენებული ნორმების გათვალისწინებით, რამდენადაც შპს „გ...ის“ მიერ გაფორმებული იყო გრძელვადიანი კონტრაქტები, აუცილებელი არ იყო, რომ ისინი დასრულებულიყო შემოწმების პერიოდში. გრძელვადიანი კონტრაქტებიდან გამომდინარე, შემოსავლები და გამოქვითვები გაითვალისწინება საგადასახადო წლის განმავლობაში პროპორციულად, მათი ფაქტობრივი შესრულების შესაბამისად და არა ხელშეკრულების დასრულების შემდგომ ხელშეკრულების მთლიანი მოცულობის გათვალისწინებით.

ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ შპს „გ...ის“ მიერ საქმის მასალებში წარმოდგენილი გრძელვადიანი კონტრაქტების შემთხვევაშიც, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარებული შემოწმებისას, შემოწმდა და საგადასახადო შემოწმების აქტში გათვალისწინებულ იქნა სწორედ შპს „გ...ის“ მიერ მიღებული ის შემოსავლები და გამოქვითვები, რომლებიც ამ კონტრაქტების ფარგლებში, მოსარჩელის მიერ მიღებული იყო შემოწმების პერიოდში - 2014 წლის 1 იანვრიდან 2017 წლის 1 იანვრამდე, რაც, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, სრულად შეესაბამებოდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 144-ე და 161-ე მუხლებით დადგენილ მოთხოვნებს.

რაც შეეხება სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კანონიერებას სალაროში არსებული ნაშთის უპროცენტო სესხად განხილვის ნაწილში, სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა საქმის მასალებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე და მიუთითა, რომ როგორც სსიპ შემოსავლების სამსახურის, ისე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ გადასახადის გადამხდელს მიეცა შესაძლებლობა, წარედგინა არა მხოლოდ მტკიცებულებები, არამედ, ზოგადად, ახსნა-განმარტება, რომლის საფუძველზეც, აუდიტის დეპარტამენტს უნდა განეხორციელებინა დივიდენდების გაცემის საკითხის გადაანგარიშება. სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ რამდენადაც მითითებული საკითხი იყო კორექტირების ეტაპზე, მოსარჩელემ ვერ დაასაბუთა, თუ რა იურიდიული ინტერესი გააჩნდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტოს გადაწყვეტილების ამ ნაწილში გაუქმებასთან მიმართებით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 17 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „გ...მა“, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სამართლის ის ნორმა, რომელიც ადგენს საგადასახადო მოთხოვნის სამწლიან ხანდაზმულობის ვადას. ასევე, სასამართლომ არ იმსჯელა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების კანონიერებაზე.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ შპს „გ...ის“ მიერ 2012-2013 წლებში გაფორმებული ხელშეკრულებები სათანადო მტკიცებულებების გარეშე მიიჩნია 2014-2015 წლებში გაგრძელებულად, რასაც მოჰყვა ფაქტების არასწორი დადგენა და ხანდაზმული პერიოდის მიხედვით, გადასახადების საწარმოსათვის უკანონოდ დარიცხვა. კერძოდ, კასატორი აღნიშნავს, რომ აუდიტორების მიერ 2016 წელს გამოვლენილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი გამოწვეულია 2014-2016 წლის საანგარიშო პერიოდებში არასწორად განსაზღვრული შემოსავლებით. შემოსავლების განსაზღვრა მოხდა შპს „გ...ის“ ანგარიშზე ჩარიცხული თანხების მიხედვით, რასაც კასატორი არ ეთანხმება. მაგალითად, კომპანია არ იზიარებს 2014 წლის საანგარიშო პერიოდზე შემოსავლად 711 100 ლარის აღიარებას, რომელიც 2013 წლის საანგარიშო პერიოდის ოპერაციებია, რაც დასტურდება ორ პირს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით.

კასატორი მიიჩნევს, რომ 2015 წლის საანგარიშო პერიოდში ერთობლივი შემოსავალი დაუსაბუთებლად არის გაზრდილი 192 000 ლარით. 2016 წლის საანგარიშო პერიოდში კი, შესრულებულად აღიარებულია შპს „ამ...-ზე“ 154 300 ლარი, რომელიც, კასატორის მოსაზრებით, 2017 წლის საანგარიშო პერიოდში უნდა იქნეს განხილული.

ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ აუდიტორების მიერ 2017 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით არსებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ფაქტობრივი ნაშთის ღირებულება დადგენილ იქნა შემდეგი მეთოდით: 2017 წლის 15 მაისის ინვენტარიზაციის შედეგად საწარმოებში არსებული გაუხარჯავი მასალების ნაშთმა შეადგინა 1 698 778 ლარი საბაზრო ღირებულებით (თვითღირებულებით 1 151 714 ლარი), რომელსაც დაემატა 2017 წლის იანვრიდან მაისამდე განხორციელებული თვითღირებულება და გამოაკლდა ამავე პერიოდში შეძენილი საქონელი. შესაბამისად, 2017 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით დადგინდა ფაქტობრივი ნაშთი - 2 321 157 ლარი. ამავე პერიოდში, შემოწმებით დადგენილი ბუღალტრული ნაშთი იყო 3 560 942 ლარი. შემოწმების მიერ დადგენილი ბუღალტრული და ფაქტობრივი ნაშთების შედარებისას, გამოვლინდა სხვაობა 1 239 785 ლარი თვითღირებულებით. სხვაობა ჩაითვალა 2016 წელს საბაზრო ფასით (დღგ-ის გარეშე) მიწოდებად მოგებისა და დღგ-ის მიზნებისათვის.

კასატორი არ იზიარებს აღნიშნულ მიდგმობას, ვინაიდან კომპანიას ჰქონდა რამდენიმე მიმდინარე პროექტი, სადაც აღნიშნულ პერიოდში მიმდინარეობდა სამუშაოები, თუმცა დანაკლისის დათვლისას არ იქნა გათვალისწინებული მიმდინარე პროექტებში, როგორც წარმოებაში გახარჯული მასალა (დაუმთავრებელი წარმოება). ამასთან, არასწორად არის განსაზღვრული და დათვლილი 2017 წლის 1 იანვრიდან მაისის თვეში შეძენილი მასალების თვითღირებულება.

კასატორი მიიჩნევს, რომ 2016 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით შემოწმების შედეგად გამოვლენილი მასალები აუდიტორების მიერ 2014-2016 წლის საანგარიშო პერიოდში გამოვლენილია არასწორად და ის ეწინააღმდეგება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 144-ე მუხლსა და მე-8 მუხლის მე-10 პუნქტით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს. ასევე, შემოსავლების სამსახურის მიერ ამავე მუხლებზე გამოცემულ მეთოდურ განმარტებებს. კასატორი მოითხოვს ზემოხსენებული და 2017 წლის 1 იანვრისათვის დაფიქსირებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების თავიდან განსაზღვრას.

ამასთან, კასატორი მიუთითებს, რომ შემოსავლების სამსახურმა შემოწმებისას იხელმძღვანელა დარიცხვის არაპირდაპირი მეთოდით, რაც კასატორის შეფასებით, იყო არასწორი, თუმცა სასამართლოს სათანადოდ არ უმსჯელია არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების მართებულობაზე, კერძოდ, არსებობდა თუ არა მისი გამოყენებისათვის კანონით გათვალისწინებული წინაპირობები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 9 იანვრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული შპს „გ...ის“ საკასაციო საჩივარი. ამავე განჩინებით კასატორს - შპს „გ...ს“ სახელმწიფო ბაჟის - 8000 ლარის გადახდა მოცემულ საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე გადაუვადდა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „გ...ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 27 სექტემბრის საგადასახადო შემოწმების აქტის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 3 ოქტომბრის #26782 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 4 ოქტომბრის #... საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2017 წლის 19 დეკემბრის #34409 ბრძანების (იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა შპს „გ...ის“ საჩივარი), სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2018 წლის 15 მარტის დასკვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2018 წლის 30 მარტის #7244 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2018 წლის 2 აპრილის #... საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 6 ივნისის #13996 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 10 აპრილის გადაწყვეტილების (საჩივრები: #5779/2/2018, #6152/2/2018) კანონიერება.

საკასაციო სასამართლო უპირველესად ყურადღებას ამახვილებს დადგენილად მიჩნეულ იმ გარემოებაზე, რომ საგადასახადო ორგანოში შპს „გ...ის“ მიერ წარდგენილი საჩივრის ფარგლებში, სადავო იყო არა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების საკითხი, არამედ არაპირდაპირი მეთოდით გადასახადის დათვლის მეთოდიკა.

შემოწმების აქტით დადგენილია, რომ საწარმო სრულყოფილად არ აწარმოებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას. კერძოდ, შესამოწმებელ პერიოდში განხორციელებული პროექტების უმრავლესობა საერთოდ არ იყო დაბეგრილი და აღრიცხული ბუღალტერიაში. საწარმოს მიერ არ იშიფრებოდა საქონლის მოძრაობა და დეკლარირებული სსმფ-ები. ამასთან, სრულყოფილად არ იყო შედგენილი პირველადი დოკუმენტაცია. კერძოდ, ობიექტების უმრავლესობაზე არ იყო შედგენილი ფორმა 2, ზოგიერთ ობიექტზე, ასევე, არ იყო გეგმური ხარჯთაღრიცხვა. ამდენად, შემმოწმებლების მიერ გადასახადების დარიცხვა განხორციელდა ელექტრონულ ბაზებში არსებული ინფორმაციის, მომწოდებლებისაგან საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 70-ე მუხლის საფუძველზე გამოთხოვილ ინფორმაციაზე (არასრულყოფილი აღმოჩნდა და სამეურნეო ოპერაციების ამსახველი დოკუმენტაციის მოძიება ვერ მოხერხდა) დაყრდნობით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73.5 მუხლის საფუძველზე, არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის არგუმენტაციას არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების კანონიერების შეფასებასთან დაკავშირებით და მის საწინააღმდეგოდ, ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მითითებას, რომ შპს „გ...ს“ საგადასახადო ორგანოში სადავოდ არ გაუხდია არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენება, სადავო იყო მხოლოდ არაპირდაპირი მეთოდით გადასახადის დათვლის მეთოდიკა. შესაბამისად, შპს „გ...ის“ მიერ აღნიშნულ ნაწილში ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები არ გასაჩივრებულა და ადმინისტრაციულ ორგანოებს არ უმსჯელიათ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების საფუძვლების მართლზომიერებაზე. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მართებულად მიიჩნევს სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ არსებული მდგომარეობის გათვალისწინებით, სასამართლო მოკლებული იყო შესაძლებლობას, შეეფასებინა, არსებობდა თუ არა საგადასახადო ორგანოს მხრიდან გადასახადების არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით გამოანგარიშების საფუძველი.

რაც შეეხება შემოსავლების დათვლის მეთოდოლოგიას, საყურადღებოა, რომ წარმოდგენილი სარჩელი ძირითადად ეფუძნება იმ გარემოებას, რომ განხორციელებული შემოწმების ფარგლებში, შპს „გ...ის“ მიერ 2012-2013 წლებში გაფორმებული ხელშეკრულებები სათანადო მტკიცებულებების გარეშე იქნა მიჩნეული 2014-2015 წლებში გაგრძელებულად, რასაც მოჰყვა ფაქტების არასწორად დადგენა და ხანდაზმული პერიოდის მიხედვით გადასახადების საწარმოსათვის უკანონოდ დარიცხვა.

ამ კუთხით, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს მთავარ სხდომაზე სპეციალისტის სახით მოწვეული პირის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის უფროსი აუდიტორის - თ. ს-ეის განმარტებაზე, რომელიც უშუალოდ იყო ჩართული შპს „გ...ის“ საგადასახადო შემოწმების პროცესში. კერძოდ, სპეციალისტმა აღნიშნა, რომ შემოწმების დაწყებისას, ვინაიდან შემოწმების პერიოდის საწყის თარიღს წარმოადგენდა 2014 წლის 1 იანვარი, მის მიერ კომპანიის საწყისი ნაშთი აღებულ იქნა სწორედ ამ თარიღის მდგომარეობით. ამასთან, მისივე განმარტებით, კომპანიის ნაშთის შესახებ მონაცემი მისთვის მიწოდებულ იქნა თავად შპს „გ...ის“ მიერ, რადგან აუდიტორი არ არის უფლებამოსილი, შეამოწმოს საგადასახადო შემოწმების პერიოდის საწყის თარიღში არსებული ნაშთის სისწორე, ვინაიდან იგი ვერ ეხება წინარე პერიოდის ოპერაციებს. ამასთან, სასამართლოს მთავარ სხდომაზე სპეციალისტმა თ. ს-ეემ აღნიშნა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ შპს „G...-სთან“ მოსარჩელის მიერ ხელშეკრულებები გაფორმებული იყო 2012 წელს, 2014 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით შპს „გ...ს“ უფიქსირდებოდა ნაშთი, აქტივი, რომელიც 2014 წლის განმავლობაში გახარჯა შპს „G...-ზე“. შესაბამისად, ხელშეკრულების დადების თარიღის მიუხედავად, ბუღალტრული აღრიცხვის ჩანაწერების თანახმად, მოსარჩელის მიერ ხარჯის გაწევის/საქონლის ჩამოწერის ფაქტი აღრიცხული და დაფიქსირებული იქნა 2014 წელს, ანუ შემოწმების პერიოდში. ამდენად, აღნიშნულ პერიოდში გაწეული ხარჯები გათვალისწინებულ იქნა შემოწმების დროს. რაც შეეხება შპს „გ...ის“ წარმომადგენლის მითითებას იმ გარემოებაზე, რომ შესაძლოა ბუღალტერმა ხარჯები 2014 წელს აღრიცხა, თუმცა შპს „G...-სთან“ დადებული ხელშეკრულებების შესრულება შპს „გ...მა“ ფაქტობრივად მანამდე განახორციელა, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა განმარტებას, რომ აუდიტორი შემოწმებისას ამოწმებს კომპანიაში არსებულ დოკუმენტაციას, ბუღალტრული ჩანაწერების თანახმად კი (რომელსაც გადასახადის გადამხდელი თავად აწვდის შემმოწმებელ პირს), კომპანიას ხარჯის გაწევა 2014 წელს უფიქსირდება. შესაბამისად, უსაფუძვლოა მოსარჩელე მხარის მითითება მის მიერვე წარმოებული ჩანაწერების რეალურობასთან დაკავშირებით.

აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა სააპელაციო სასამართლოს მსგავსად საყურადღებოდ მიიჩნევს პირველი ინსტანციის სასამართლოში გამოკითხული სპეციალისტის განმარტებას, რომელმაც აღნიშნა, რომ შესაძლოა შპს „გ...მა“ შპს „G...-ისთვის“ საქონლის მიწოდება ფაქტობრივად მართლაც 2012-2013 წლებში განახორციელა, რისი გადამოწმებაც 2017 წელს მიმდინარე შემოწმების პერიოდში მისთვის ფიზიკურად შეუძლებელი იყო, თუმცა ამგვარი გარემოების რეალურად არსებობის შემთხვევაშიც კი, სპეციალისტის განმარტებით, შესაძლოა საქონელი მიტანილი ყოფილიყო ობიექტზე, მაგრამ არ ყოფილიყო დამონტაჟებული, რის გამოც იგი კომპანიამ არ ჩამოწერა და ისევ მის აქტივად ჰქონდა ჩათვლილი, ანუ ფაქტობრივად, ხარჯის აღრიცხვის გარეშე სხვა ადგილას საქონლის გადატანა უთანაბრდება მხოლოდ სხვა ადგილას, სხვა „საწყობში“ კომპანიის კუთვნილი საქონლის შენახვას და არა აქტივის გახარჯვას/ხარჯის გაწევას, ვინაიდან ადგილმდებარეობის ცვლილების მიუხედავად, საქონელი დოკუმენტურად ისევ კომპანიის აქტივადაა აღრიცხული. ამდენად, სპეციალისტის განმარტებით, ვინაიდან 2014 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, შპს „გ...ს“ ბალანსზე ერიცხებოდა საქონელი, რომელიც ბუღალტრულად შემოწმების პერიოდში 2014 წელს ჩამოწერა და აღრიცხა შპს „G...-ისთვის“ გაწეულ ხარჯად, იგი გათვალისწინებულ იქნა შემოწმების აქტის შედგენისას.

აქვე, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს შპს „G...-დან“ წარმოდგენილ დოკუმენტაციაზე, რომლითაც დადგენილია, რომ 2014 წლის 2 სექტემბერს, საპროექტო დოკუმენტაციაში განხორციელებული ცვლილებების გამო, მენარდესთან - შპს „გ...თან“ დამატებით სამუშაოებზე გაფორმებული იყო სამი დამატებითი შეთანხმება: 2012 წლის 17 სექტემბრის, 2012 წლის 18 სექტემბრის და 2014 წლის 1 მარტის ხელშეკრულებების ფარგლებში. ამასთან, შპს „G...-ის“ წერილის თანახმად, 2014 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, მოსარჩელეს შპს „G...-ის“ მიმართ ერიცხებოდა დებიტორული დავალიანება 1 039 909.21 ლარის ოდენობით, ხოლო 2015-2017 წლის მდგომარეობით - 1 800 928.07 ლარის ოდენობით, რაც დამატებით მიუთითებს აღნიშნულ პერიოდებში მათ შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობების არსებობაზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ 2012 წლის 17 და 18 სექტემბერს შპს „G...-სა“ და შპს „გ...ს“ შორის დადებული ხელშეკრულებები შემოწმების დაწყებამდე არ იყო დასრულებული და გაგრძელდა 2014 წელსაც, შემოწმების პერიოდში.

რაც შეეხება სხვა ხელშეკრულებებს, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელე მხარის მიერ, ასევე, წარმოდგენილია შპს „გ...ის“ მიერ ამხანაგობა „ა...-თან“ და შპს „გლ...სთან“ დადებული ხელშეკრულებები, რომლებიც, მხარის განმარტებით, არ დასრულებულა შემოწმების პერიოდში და შესაბამისად, ისინი არ უნდა ყოფილიყო გათვალისწინებული შემოწმების დროს. საგულისხმოა, რომ მითითებული ხელშეკრულებების შემოწმების პერიოდის შემდგომ გაგრძელების ფაქტი მხარეთა შორის სადავო გარემოებას არ წარმოადგენს, პირიქით, სწორედ აღნიშნული გარემოების გამო, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტმა მოსარჩელე მხარის მიერ საქმის მასალებში წარმოდგენილი ხელშეკრულებები გრძელვადიან კონტრაქტებად მიიჩნია და მათ ფარგლებში განხორციელებული ოპერაციების მიმართ გავრცელდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსით დადგენილი სპეციალური წესი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ხელშეკრულებები, რომლებსაც მხარემ სასარჩელო მოთხოვნების არგუმენტაცია დააფუძნა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-10 ნაწილის საფუძველზე, წარმოადგენენ გრძელვადიან კონტრაქტებს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 144-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, თუ გადასახადის გადამხდელი აღრიცხვისას დარიცხვის მეთოდს იყენებს, გათვალისწინებული უნდა იქნეს შემოსავლები და გამოქვითვები გრძელვადიანი კონტრაქტების მიხედვით, საგადასახადო წლის განმავლობაში პროპორციულად, მათი ფაქტობრივი შესრულების შესაბამისად. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით კი, გრძელვადიანი კონტრაქტის მიხედვით ფაქტობრივი შესრულების მოცულობა განისაზღვრება საგადასახადო წლის ბოლომდე კონტრაქტის ფარგლებში გაწეული ხარჯების კონტრაქტით გათვალისწინებულ ერთობლივ ხარჯებთან შეპირისპირებით.

ამასთან, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 161-ე მუხლის მე-6 ნაწილის მიხედვით, გრძელვადიანი კონტრაქტის შემთხვევაში, თუ არ დადგა ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული პირობა: ა) დასაბეგრი ოპერაციის თანხა კალენდარული წლისათვის განისაზღვრება ფაქტობრივი შესრულების მოცულობის მიხედვით, რომელიც გაიანგარიშება გაწეული ხარჯების კონტრაქტით გათვალისწინებულ ერთობლივ ხარჯებთან შეპირისპირებით. ამ მუხლის მიზნებისათვის ხარჯების გაწევის მომენტი განისაზღვრება ამ კოდექსის 142-ე მუხლის მე-4 ნაწილით დადგენილი შეზღუდვის გაუთვალისწინებლად; ბ) დასაბეგრი ოპერაციის მომენტად ითვლება არაუგვიანეს ყოველი წლის დეკემბერი. ამასთანავე, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა გამოიწერება და ამ კოდექსის 174-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული შეზღუდვის ვადა აითვლება ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული პირობის დადგომის საანგარიშო პერიოდის დამთავრებიდან.

მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ შპს „გ...ის“ მიერ გადასახადების აღრიცხვისას გამოიყენებოდა დარიცხვის მეთოდი (დარიცხვის მეთოდი შემოსავლის აღრიცხვის მომენტს უკავშირებს უფლების მოპოვების დროს). შესაბამისად, ზემოხსენებული ნორმების გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომ ვინაიდან შპს „გ...ის“ მიერ გაფორმებულია გრძელვადიანი კონტრაქტები, აუცილებელი არ იყო, რომ ისინი დასრულებულიყო შემოწმების პერიოდში. გრძელვადიანი კონტრაქტებიდან გამომდინარე შემოსავლები და გამოქვითვები გაითვალისწინება საგადასახადო წლის განმავლობაში პროპორციულად, მათი ფაქტობრივი შესრულების შესაბამისად და არა ხელშეკრულების დასრულების შემდგომ ხელშეკრულების მთლიანი მოცულობის გათვალისწინებით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომ შპს „გ...ის“ მიერ საქმის მასალებში წარმოდგენილი გრძელვადიანი კონტრაქტების შემთხვევაშიც, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარებული შემოწმებისას, შემოწმდა და საგადასახადო შემოწმების აქტში გათვალისწინებულ იქნა სწორედ შპს „გ...ის“ მიერ მიღებული ის შემოსავლები და გამოქვითვები, რომლებიც ამ კონტრაქტების ფარგლებში, მოსარჩელის მიერ მიღებული იყო შემოწმების პერიოდში - 2014 წლის 1 იანვრიდან 2017 წლის 1 იანვრამდე, რაც სრულად შეესაბამება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 144-ე და 161-ე მუხლებით დადგენილ მოთხოვნებს.

რაც შეეხება სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კანონიერებას სალაროში არსებული ნაშთის უპროცენტო სესხად განხილვის ნაწილში, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს შემოწმების აქტზე, რომლის თანახმად, 2014 წლის 1 ივნისიდან საწარმოს სალაროში მუდმივად ფიქსირდებოდა ნაღდი ფულის ნაშთი. საწარმოს დაოკუმენტაციით/არგუმენტაციით არ დასტურდებოდა სალაროში ნაღდი ფულის არსებობის მიზნობრიობა. შემოწმებისას ჩატარდა სალაროში ნაღდი ფულის ინვენტარიზაცია და გამოვლინდა დანაკლისი 270 392 ლარის ოდენობით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სალაროში რიცხული ნაღდი ფულის ნაშთები (საკასო ხარჯის 10%-ის გამოკლებით) განხილულ იქნა საზოგადოების სალაროს პასუხისმგებელ პირზე გაცემულ უპროცენტო სესხად, საბაზრო საპროცენტო განაკვეთით (20%) დაანგარიშდა სარგებელი თვეების მიხედვით, ხოლო სარგებლის თანხა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის თანახმად, ჩაითვალა ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლად და დაიბეგრა წყაროსთან. შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა კუთვნილი საშემოსავლო გადასახადი და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით, დეკლარაციებში თანხის შემცირებისათვის.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ გასაჩივრების შედეგად, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 19.12.2017 წ. #34409 ბრძანებით აღნიშნულ ნაწილში საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება, აუდიტის დეპარტამენტისათვის წარედგინა დამფუძნებლის მიერ ნოტარიულად დამოწმებული ახსნა-განმარტება წლების მიხედვით კომპანიის ფინანსური რესურსის, გასაცემი დივიდენდის ოდენობისა და გაცემის პერიოდის თაობაზე, ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა, სამეურნეო წლის ფინანსური მოგებისა და დამფუძნებლის ახსნა-განმარტების გათვალისწინებით, განეხილა დამფუძნებლის მიერ მითითებულ პერიოდში დივიდენდის სახით გაცემულად და აღნიშნულის გათვალისწინებით განეხორციელებინა შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).

აუდიტის დეპარტამენტის 15.03.2018წ. დასკვნის თანახმად, გადამხდელმა წარადგინა ნოტარიულად დამოწმებული ახსნა-განმარტება გაცემული დივიდენდის შესახებ პერიოდების მიხედვით. შემოწმებით გაანალიზდა წარმოდგენილი ახსნა-განმარტება. კერძოდ, ახსნა-განმარტების მიხედვით, განსაზღვრულ თვეებში სალაროში არსებული ნაღდი ფულის ნაშთის ნაწილის გაცემულ დივიდენდად დაბეგვრის შემდეგ, სალაროში დარჩენილი თანხა ჩაითვალა სალაროს პასუხისმგებელ პირზე გაცემულ უპროცენტო სესხად, საბაზრო საპროცენტო განაკვეთით (20%) დაანგარიშდა სარგებელი თვეების მიხედვით, ხოლო სარგებლის თანხა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის თანახმად, ჩაითვალა ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლად და დაიბეგრა წყაროსთან. ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება იწვევს აქტით დარიცხული თანხების გაზრდას. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 298-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში საგადასახადო დავის შედეგად დაუშვებელია მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების დამძიმება. შესაბამისად, ამ ნაწილში აქტით დარიცხული თანხები დარჩა უცვლელი. აღნიშნული დასკვნისა და შესაბამისად, კორექტირების შედეგების გასაჩივრების შედეგად, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს 10.04.2019წ. გადაწყვეტილებით საჩივარი ამ ნაწილში ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. გადასახადის გადამხდელს ისევ მიეცა შესაძლებლობა, აუდიტის დეპარტამენტისათვის წარედგინა დამფუძნებლის მიერ ნოტარიულად დამოწმებული ახსნა-განმარტება წლების მიხედვით კომპანიის ფინანსური რესურსის, გასაცემი დივიდენდის ოდენობისა და გაცემის პერიოდის თაობაზე, მათ შორის, დივიდენდის გაცემის კონკრეტული თარიღების შესახებ, ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა წარმოდგენილი ინფორმაციის საფუძველზე გადაანგარიშების განხორციელება.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მითითებას, რომ როგორც სსიპ შემოსავლების სამსახურის, ისე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ გადასახადის გადამხდელს მიეცა შესაძლებლობა, წარედგინა არა მხოლოდ მტკიცებულებები, არამედ, ზოგადად, ახსნა-განმარტება, რომლის საფუძველზეც, აუდიტის დეპარტამენტს უნდა განეხორციელებინა დივიდენდების გაცემის საკითხის გადაანგარიშება. რამდენადაც მითითებული საკითხი არის კორექტირების ეტაპზე, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ მოსარჩელემ ვერ დაასაბუთა, თუ რა იურიდიული ინტერესი გააჩნია საქართველოს ფინანსთა სამინისტოს გადაწყვეტილების ამ ნაწილში გაუქმებასთან მიმართებით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლოს მითითებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა საკასაციო საჩივრისათვის შეადგენს დავის საგნის ღირებულების 5 პროცენტს, მაგრამ არანაკლებ 300 ლარისა. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, თუ კასატორს წინასწარ არ აქვს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი საკასაციო საჩივარზე და ასევე მას მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, გადავადებული აქვს სახელმწიფო ბაჟის გადახდა საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე, მისი საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად მიჩნევის შემთხვევაში, მას დაეკისრება გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის 30 პროცენტი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან კასატორს - შპს „გ...ს“ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 9 იანვრის განჩინებით სახელმწიფო ბაჟის - 8000 ლარის გადახდა გადაუვადდა მოცემულ საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე, კასატორს - შპს „გ...ს“ უნდა დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 2400 (ორი ათას ოთხასი) ლარის ოდენობით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს „გ...ის“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 17 ოქტომბრის განჩინება;

3. შპს „გ...ს“ დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის - 2400 (ორი ათას ოთხასი) ლარის გადახდა;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ბ. სტურუა