საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-1255(კ-22) 31 მაისი, 2023 წელი

თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

გიორგი გოგიაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ქეთევან ცინცაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოსარჩელე) - შპს „ა...ი“

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 21 იანვრის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

აღწერილობითი ნაწილი:

შპს „ა...იმ“ 2019 წლის 13 მაისს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს. მოპასუხეთა წრის დაზუსტების შემდეგ, მოსარჩელემ მოპასუხეებად დაასახელა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2018 წლის 1 თებერვლის N002808 დადგენილების(შპს „ა...ის“ დაჯარიმების ნაწილში) და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 22 მარტის N258 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 5 დეკემბრის გადაწყვეტილებით „ა...ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 22 მარტის N258 ბრძანება და თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას დაევალა, საქმის გარემოებების სათანადო გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 5 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 21 იანვრის განჩინებით თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 05 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია თავის საკასაციო საჩივარში ყურადღებას ამახვილებს იმავე ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რაზეც მიუთითებდა ქვედა ინსტანციის სასამართლოებში და აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები შესაბამისად, არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა განსახილველ საკითხს.

კასატორს უსაფუძვლოდ მიაჩნია, სასამართლოების მითითება, რომ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვისას სრულად არ გამოიკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები. ამასთან კასატორის მითითებით, მტკიცებულებები, რომლებზეც სასამართლოები ამახვილებენ ყურადღებას-2018 წლის 26 სექტემბრის საპატრულო პოლიციის რეაგირების ოქმი და მოსარჩელე მხარის განმარტება იმის შესახებ, რომ შპს „ს...ის“ ...ი ხელს უშლიდა სამართალდარღვევის აღმოფხვრას, არ ასაბუთებენ მოსარჩელის პოზიციის მართებულობას, მით უმეტეს, იმ პირობებში, როცა აღნიშნული გარემოებების მხედველობაში მიღებით, ქვემდგომმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ ერთხელ უკვე გააგრძელა სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის განხილვის ვადა 2 (ორი) თვით.

აქედან გამომდინარე, ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციული საჩივრის ფარგლებში სრულყოფილად იქნა გამოკვლეული საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება, გასაჩივრებული აქტი სრულ შესაბამისობაშია საქართველოს მოქმედ კანონმდებლობასთან და არ არსებობს მისი საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60 პრიმა მუხლით გათვალისწინებული ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი. ზემოხსენებული ფაქტობრივი გარემოებებისა და სამართლებრივი ნორმების გათვალისწინებით, კასატორი მიიჩნევს, რომ სახეზეა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების როგორც ფაქტობრივი, ისე სამართლებრივი საფუძვლები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 8 ნოემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრულ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის მოთხოვნებს, რაც გამორიცხავს განსახილველი საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის შესაძლებლობას.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები, ვინაიდან:

- არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი;

- არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების საფუძველი;

- სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

- საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით;

- კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით და საკასაციო საჩივარში მითითებული პოზიცია ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

შესაბამისად, საქმეზე არ იქმნება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გამოთქმულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ მოცემული დავა არსებითად სწორად არის გადაწყვეტილი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოცემულ საქმეში სადავო საკითხის წარმოადგენს უნებართვო მშენებლობის განხორციელების საფუძვლით, მოსარჩელის სამშენებლო სამართალდამრღვევ სუბიექტად მიჩნევისა და მისთვის სანქციის დაკისრების კანონიერების შეფასება.

საკასაციო პალატა მიუთითებს, სადავო პერიოდში მოქმედ „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილებაზე (ძალადაკარგულია საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 2 მარტის №139 დადგენილებით), რომელიც არეგულირებდა საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვასთან დაკავშირებულ საჯარო სამართლებრივ ურთიერთობებს. მითითებული დადგენილების მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მშენებლობის სახეობას წარმოადგენს რეკონსტრუქცია. ამავე დადგენილების მე-3 მუხლის 50–ე პუნქტის მიხედვით, რეკონსტრუქცია განმარტებულია, როგორც „არსებული შენობა-ნაგებობის ან/და მისი ნაწილ(ებ)ის არსობრივად შეცვლა, მათი ფიზიკური, ხარისხობრივი და თვისობრივი განახლების მიზნით“.

დადგენილების 65-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, „I კლასის შენობა-ნაგებობების მშენებლობას არ ესაჭიროება მშენებლობის ნებართვა (გარდა ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა)“. აღნიშნული პუნქტის „ყ“ ქვეპუნქტის თანახმად, პირველ კლასს განეკუთვნება ანტრესოლის, კიბის, ვიტრინის, კარის, ფანჯრის და სხვა ღიობების მოწყობა/დემონტაჟი. ანტრესოლის, კიბის, ვიტრინის, კარის, ფანჯრის და სხვა ღიობების მოწყობა/დემონტაჟი. „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ დადგენილების 66-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, „I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობა წარმოებს ნებართვის მიღების გარეშე, მშენებლობის მწარმოებელი ვალდებულია დაიცვას კანონმდებლობით, მათ შორის, სამშენებლო რეგლამენტებით გათვალისწინებული მოთხოვნები,“ ხოლო ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, „I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობის მწარმოებელი/დამკვეთი ვალდებულია განზრახული მშენებლობის შესახებ განცხადებით აცნობოს მშენებლობის ნებართვის გამცემ ორგანოს.“ მითითებული მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად კი, „მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანო 5 დღის ვადაში წარდგენილი სრულყოფილი დოკუმენტ(ებ)ის საფუძველზე წერილობით ადასტურებს დაგეგმილი მშენებლობა/მონტაჟის ქალაქთმშენებლობით დოკუმენტებთან შესაბამისობას და მშენებლობის განხორციელების შესაძლებლობას“. დადგენილების 66-ე მუხლის მე-10 პუნქტის თანახმად, ამ დადგენილების მოთხოვნათა დარღვევით I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობის განხორციელება განიხილება როგორც უნებართვო მშენებლობა.

სადავო პერიოდში მოქმედი პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, უნებართვო მშენებლობის, რეკონსტრუქციის ან/და დემონტაჟის წარმოება შენობა-ნაგებობის გაბარიტების შეუცვლელად, ან საინჟინრო-კომუნალური ქსელების უნებართვო რეკონსტრუქცია, გამოიწვევს დაჯარიმებას 4 000 ლარით.

უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხლის თანახმად, სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებას იწყებს დამრღვევის მიმართ მითითების გაცემით, გარდა ამ მუხლის 23-ე ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევებისა (სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების შემოწმების აქტის შედგენით დაწყების შემთხვევები) (მე-2 ნაწილი). მითითებით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო ამოწმებს დამრღვევს, რაზედაც დგება შემოწმების აქტი. შემოწმების აქტში აისახება მშენებარე ობიექტის ფაქტობრივი მდგომარეობა მითითების პირობებთან მიმართებით, კერძოდ: ა) მითითება შესრულდა, ბ) მითითება არ შესრულდა, გ) მითითება არადროულად სრულდება (მე-5 ნაწილი). თუ მითითება დროულად არ შესრულდა, მაგრამ სამართალდარღვევა გამოსწორდა დადგენილების მიღებამდე, დამრღვევი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან, ხოლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება წყდება (მე-7 ნაწილი). თუ შემოწმების აქტში დაფიქსირებულია დარღვევა, აქტის საფუძველზე სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო იღებს დადგენილებას: ა) დამრღვევის დაჯარიმების შესახებ, ბ) დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით მიმდინარე უნებართვო მშენებლობისა და უნებართვო დემონტაჟის შეჩერების შესახებ, გ) დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობა- ნაგებობების მთლიანად ან ნაწილობრივ დემონტაჟის, მშენებარე შენობა-ნაგებობების მშენებლობის მთლიანად ან ნაწილობრივ შეჩერებისა და დემონტაჟის შესახებ. კანონით გათვალისწინებულ ვადაში (შემოწმების აქტის შედგენიდან 2 თვის ვადაში, რომელიც შეიძლება გაგრძელდეს არა უმეტეს 2 თვით) დადგენილების მიუღებლობის შემთხვევაში დამრღვევი თავისუფლდება ამ კოდექსით გათვალისწინებული ჯარიმის გადახდის ვალდებულებისაგან (მე-13 და მე-14 ნაწილები).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმეზე დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

დადგენილია, რომ თბილისში, ...ზე N25-ში მდებარე, მიწის ნაკვეთზე (ს/კ: ...) არსებული შენობა-ნაგებობა აღრიცხულია თანასაკუთრების უფლებით შპს „ა...ისა“ და შპს „ს...ის“ სახელზე.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 2017 წლის 8 სექტემბერს შპს „ა...ის“ მიმართ შედგა N002808 მითითება, რომლის მიხედვით, თბილისში, ...ზე N25-ში მდებარე, N... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთზე არსებულ შენობა-ნაგებობაზე შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე დამონტაჟებული იყო კონდიციონერები და ეზოს მხარეს არსებული ფანჯარა იყო რეკონსტრუირებული. ამავე მითითებით, შპს „ა...ის“ განესაზღვრა 20-დღიანი ვადა დასახელებული სამშენებლო სამუშაოების კანონიერების დამადასტურებელი დოკუმენტის წარსადგენად ან ობიექტის პირვანდელ მდგომარეობაში მოსაყვანად და განემარტა, რომ წინააღმდეგ შემთხვევაში მის მიმართ გატარდებოდა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ზომები.

2017 წლის 3 ოქტომბერს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ შედგა N002808 შემოწმების აქტი, რომლითაც დადგინდა, რომ არ იყო შესრულებული 2017 წლის 8 სექტემბრის N002808 მითითებით გათვალისწინებული მოთხოვნები.

ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში, 2017 წლის 24 ოქტომბერს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ზედამხედველობის სამსახურში გაიმართა ზეპირი სხდომა, სადაც გამოცხადდნენ შპს „ა...ის“ წარმომადგენლები, რომლებმაც განმარტეს, რომ მათ მიერ კონდიციონერების დემონტაჟი უკვე განხორციელდა, თუმცა დარჩენილი დარღვევის (ფანჯრების პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანას) აღმოფხვრას ვერ ახერხებდნენ, შპს „ს...ის“ ...ის მხრიდან ხელშეშლის გამო, რის დასადასტურებლადაც წარადგინეს საპატრულო პოლიციის 2017 წლის 26 სექტემბრის რეაგირების ოქმი და 29.09.2017 წლის წერილი.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის პირველი დეკემბრის N4-3/157-2017 ბრძანებით 2017 წლის 8 სექტემბრის N002808 მითითების საფუძველზე დაწყებული საქმის განხილვის ვადა გაგრძელდა 2 თვით 2017 წლის პირველი დეკემბრიდან 2018 წლის პირველი დეკემბრის ჩათვლით.

2018 წლის 24 იანვარს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის სამსახურში კვლავ გაიმართა ზეპირი სხდომა, სადაც შპს „ა...ის“ წარმომადგენლებმა-გ. ჯ-ემ და ა. ხ-ემ, განმარტეს, რომ ობიექტზე დარჩენილი დარღვევების გამოსწორებას ვერ ახერხებდნენ შპს „ს...ის“ მხრიდან ხელშეშლის გამო.

2018 წლის პირველ თებერვალს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის ინსპექტირებისა და ლანდშაფტურ- სარეკრეაციო ტერიტორიის დაცვის განყოფილების მთავარი სპეციალისტის მიერ N75 მოხსენებითი ბარათი შედგა, რომლის თანახმად, სამსახურის 2017 წლის 8 სექტემბრის N002808 მითითებით გათვალისწინებული მოთხოვნები შესრულებული იყო მხოლოდ კონდიციონერების დემონტაჟის ნაწილში. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2018 წლის 1-ლი თებერვლის N002808 დადგენილებით პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის მეორე ნაწილის საფუძველზე შპს „ა...ი“ დაჯარიმდა 4000 ლარით ქალაქ თბილისში, ...ზე N25-ში მდებარე, ... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთზე არსებულ შენობა-ნაგებობაზე ფანჯრების უნებართვო რეკონსტრუქციისათვის (ფანჯრების ადგილმდებარეობის შეცვლა). ამავე დადგენილებით შპს „ა...ის“ დაევალა ქალაქ თბილისში, ...ზე N25-ში, N... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთზე არსებული შენობა-ნაგებობის ფანჯრის ღიობების საინვენტარიზაციო გეგმასთან შესაბამისობაში მოყვანა.

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ შპს „ა...იმ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2018 წლის პირველი თებერვლის N002808 დადგენილება დაჯარიმებისა და დემონტაჟის დავალების შესახებ გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში. საჩივრის თანახმად, ობიექტზე დარჩენილი დარღვევების გამოსასწორება-ფანჯრის ღიობის პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანა, ვერ მოხერხდა შენობის მეორე მესაკუთრის მხრიდან აქტიური ხელშეშლის გამო, რაც გამორიცხავს შპს „ა...ის“ ბრალს ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2018 წლის პირველი თებერვლის N002808 დადგენილებით განსაზღვრულ სამართალდარღვევაში. აღნიშნულის დასადასტურებლად მოსარჩელემ წარადგინა მტკიცებულებები, კერძოდ, საპატრულო პოლიციის პატრულ-ინსპექტორის 2017 წლის 26 სექტემბრის რეაგირების ოქმი, რომლის თანახმად, ქალაქ თბილისში, ...ზე N25-ში მისვლისას პატრულ-ინსპექტორს ადგილზე დახვდა გ. ჯ-ე (შპს „ა...ის“ წარმომადგენელი), ასევე, მერიის ზედამხედველობის სამსახურის წარმომადგენელი და გაირკვა, რომ ქონების თანამესაკუთრე ხელს უშლიდა მოსარჩელე მხარეს ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის N002808 მითითების შესრულებაში, ჩაკეტა ეზოს შესასვლელი ჭიშკარი, რამაც შეუძლებელი გახადა პოლიციის თანამშრომლების ეზოში შესვლა და კონფლიქტის აღკვეთა.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 22 მარტის N258 ბრძანებით შპს „ა...ის“ 2018 წლის 26 მარტის ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და ძალაში დარჩა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2018 წლის პირველი თებერვლის N002808 დადგენილება.

ზემოხსნებული ფაქტობრივი გარემოების მხედველობაში მიღებით, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები. მართალია სასამართლოს აქვს შესაძლებლობა ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის მიზნით შეაგროვოს დამატებითი მტკიცებულებები, თუმცა აღნიშნული უზრუნველყოფს ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში დაშვებული ხარვეზის აღმოფხვრას და არა ორგანოში განსახორციელებელი წარმოების ჩანაცვლებას. განსახილველ შემთხვევაში, გამოკვლევას საჭიროებს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოებები, კერძოდ, დადგენილია, რომ საჩივრის განმხილველმა ორგანომ-ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ შპს „ა...ის“ ისე უთხრა საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარი, რომ არ დაუდგენია და არ შეუფასებია მოსარჩელის მიერ საჩივრის განხილვის ეტაპზე წარდგენილი ახსნა-განმარტებები და მტკიცებულებები სამშენებლო მითითების შესრულების დამაბრკოლებელ გარემოებებთან დაკავშირებით. მოსარჩელემ არაერთხელ განმარტა, რომ ობიექტზე დარჩენილი დარღვევების გამოსწორება-ფანჯრის ღიობის პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანა, შეუძლებელი იყო შენობის მეორე მესაკუთრის (შპს „ს...ის“...ის) მხრიდან აქტიური ხელშეშლის გამო. ამასთანავე საპატრულო პოლიციის პატრულ-ინსპექტორის 2017 წლის 26 სექტემბრის რეაგირების ოქმით დამატებით დასტურდება, რომ კონფლიქტის აღკვეთა იმ ეტაპისთვის ვერ მოხერხდა. აღნიშნულის მიუხედავად, საჩივრის განხილვის პროცესში ადმინისტრაციული ორგანოს არ გამოუკვლევია და შეუფასებია უზრუნველყოფილ იქნა თუ არა სამართალდამცავი ორგანოების მხრიდან სამშენებლო მითითების შესრულების შესაძლებლობა, ან/და ისევ არსებობდა თუ არა ნაგებობის თანამესაკუთრის მხრიდან მითითების შესრულების დამაბრკოლებელი გარემოებები. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას არ განუხორციელებია მასზე საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლით გათვალისწინებული საქმის ყოველმხრივ და სრულყოფილად გამოკვლევის ვალდებულება, რაც ამ შემთხვევაში მოიცავდა ნაგებობის თანამესაკუთრისა თუ საქმესთან დაკავშირებულ სხვა პირთა მხრიდან განმარტების მოსმენას, მიღებას და მათი ინტერესების გამოკვეთას. ადმინისტრაციული ორგანო შემოიფარგლა მხოლოდ ზოგადი მსჯელობით, რომ მითითების შესრულების ხელშეშლას ვერ ექნებოდა ადგილი სამართალდარღვევის საქმის წარმოების მთელი დროის განმავლობაში.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ადმინისტრაციული სახდელის გამოყენების მთავარ მიზანს წარმოადგენს არა სუბიექტის დასჯა, არამედ მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ჩადენით გამოწვეული უარყოფითი შედეგების აღმოფხვრა/გამოსწორება, პრევენციული და აღმზრდელობითი ღონისძიებების განხორციელება, რათა შემდგომში თავიდან იქნეს აცილებული მსგავსი გადაცდომა. ყოველი კონკრეტული საქმის განხილვის პროცესში, საქმის განმხილველმა ორგანომ უნდა გამოიკვლიოს და გაითვალისწინოს დავის გადაწყვეტის დროს არსებული ვითარება, გადაცდომის ჩამდენი სუბიექტის პიროვნება, მის მიერ წარსულში მსგავს გადაცდომათა ჩადენის ფაქტი, გადაცდომის ჩადენის წინარე ქმედებები, გადაცდომის ხასიათი და სახდელის შეფარდების პროცესში იხელმძღვანელოს თანაზომიერების პრინციპით, რაც გამოიხატება კანონით დაცულ ინტერესებს შორის ბალანსის დადგენაში (სუსგ საქმეზე N№ბს-320(2კ-21)). ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში, ადმინისტრაციულ საჩივარს, როგორც უფლების დაცვის საშუალებას, მხარისათვის განსაკუთრებული ინტერესი გააჩნია, რამეთუ ადმინისტრაციული წარმოება ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებით გულისხმობს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების გადამოწმებას როგორც ფორმალური, ისე მატერიალური თვალსაზრისით. ადმინისტრაციული ორგანოს პრეროგატივაა მის კომპეტენციაში შემავალი საკითხი გადაწყვიტოს არა მხოლოდ კანონიერების პრინციპზე დაყრდნობით, არამედ ადმინისტრაციულმა ორგანომ აქტის გამოცემისას უნდა იხელმძღვანელოს მიზანშეწონილობის კრიტერიუმებითაც, რამდენადაც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი უნდა პასუხობდეს მიზანშეწონილობისა და კანონიერების მოთხოვნებს. ამდენად, განსახილველ შემთხვევაში ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას, როგორც ადმინისტრაციული საჩივრის განმხილველ ორგანოს, გასაჩივრებული აქტის კანონიერებისა და მიზანშეწონილობის გადამოწმების ვალდებულება წარმოეშვა მაღალი ხარისხით(საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 13 ივლისის №ბს-504-504(3კ-18) გადაწყვეტილება), რა დროსაც ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოს საქმეზე გადაწყვეტილების მიღებისას უნდა გამოეკვლია და გაეთვალისწინებინა როგორც სადავო დადგენილების გამოცემის დროისათვის არსებული ფაქტობრივი გარემოებები, ასევე, სადავო დადგენილების გამოცემის შემდგომ შეცვლილი ობიექტური გარემოებები და აღნიშნულის საფუძველზე ემსჯელა გასაჩივრებული დადგენილებით დაკისრებული სანქციების მიზანშეწონილობის საკითხზე.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ ადმინისტრაციული საჩივრის ხელახალი განხილვის პროცესში უნდა გამოიკვლიოს შპს „ა...ის“ მიერ სამშენებლო მითითებით გათვალისწინებული დარღვევის გამოსწორებასთან დაკავშირებული გარემოებები, შესრულების შესაძლებლობა, რაც შემდგომში შეიძლება გახდეს ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილების ან დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი.

ამრიგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სადავო აქტი გამოცემულია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე და 96-ე მუხლებით გათვალისწინებული, საქმის ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად დადგენის, შესწავლისა და შეფასების ვალდებულების დარღვევით. სწორედ ამიტომ, ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა მართებულად გამოიყენეს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, ვინაიდან სადავო საკითხი, საჭიროებს დამატებით შესწავლას, მტკიცებულებების მოკვლევასა და შეფასებას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დაადგინა:

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 21 იანვრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე გ. გოგიაშვილი

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

ნ. სხირტლაძე