№ბს-1431(2კ-22) 31 მაისი, 2023 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ქეთევან ცინცაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, გენადი მაკარიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 26 აპრილის განჩინების გაუქმების თაობაზე (მოწინააღმდეგე მხარე - ი. გ-ე (მოსარჩელე)).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2019 წლის 9 იანვარს ი. გ-ემ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელემ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 11 აგვისტოს №002533 დადგენილებისა („სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე“) და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 29 ნოემბრის №621 ბრძანების („ი. გ-ეის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე“) ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 27 თებერვლის სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელემ დააზუსტა მოპასუხეთა წრე და მოპასუხედ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის ნაცვლად მიუთითა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილებით ი. გ-ეის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 29 ნოემბრის №621 ბრძანება „ი. გ-ეის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე“; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 11 აგვისტოს №002533 დადგენილება „სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე“; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურ ინსპექციას დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოების შესწავლის, გამოკვლევისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ი. გ-ეის მიმართ, გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 26 აპრილის განჩინებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 26 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორები აღნიშნავენ, რომ სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები და შესაბამისად, არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა განსახილველ საკითხს. განსახილველ შემთხვევაში სადავო დადგენილებით სამართალდარღვევის ობიექტად მიჩნეული ბეტონის საძირკველზე ლითონის ფურცლებისგან მოწყობილი და ნაწილობრივ შემინული კონსტრუქციის ე. წ. ჯიხური განთავსება განხორციელდა 2005 წლამდე. აღნიშნული დასკვნის გაკეთების საშუალებას ადმინისტრაციულ ორგანოს აძლევს შემდეგი გარემოებები: 2017 წლის 21 ნოემბერს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში გამართულ ზეპირი მოსმენის სხდომაზე მოსარჩელის წარმომადგენელმა ნ. ჯ-იმა განმარტა, რომ სადავო ობიექტი განთავსებულია 2005 წლამდე, რაც დასტურდება კიდეც ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის ოფიციალურ ვებ-გვერდზე (www.tas.ge) განთავსებული 2005 წლის მდგომარეობით განხორციელებულ აეროგადაღებაზე (ორთოფოტოზე), სადაც ფიქსირდება ქალაქ თბილისში, სოფ. ...ში, სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ №...), ბეტონის საძირკველზე ლითონის ფურცლებისგან მოწყობილი და ნაწილობრივ შემინული კონსტრუქციის ე.წ. ჯიხურის არსებობა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორები თვლიან, რომ სადავო ობიექტი 2005 წლის მდგომარეობით არსებობდა, რის გამოც, ქმედების (მშენებლობის) კანონიერების შესაფასებლად სამშენებლო საქმიანობის სფეროში სწორედ 2005 წლისათვის მოქმედი კანონმდებლობა უნდა იქნეს გამოყენებული.

კასატორები არ იზიარებენ სასამართლოს მიერ მშენებლობის დამადასტურებელ დოკუმენტად ტაბახმელის საკრებულოს 1999 წლის 19 აგვისტოს №8 ოქმზე მითითებას და აღნიშნავენ, რომ საქართველოს ეროვნულ არქივში აღნიშნული ტაბახმელის საკრებულოს 1999 წლის 19 აგვისტოს №8 ოქმის დედანი არ მოიპოვება. ამასთან, კასატორების მითითებით, ხსენებული დოკუმენტის სათანადო მტკიცებულებად მიჩნევის შემთხვევაშიც ვერ ჩაითვლება მოსარჩელე ი. გ-ეის მიერ განთავსებული სადავო ობიექტი კანონიერად, ვინაიდან წარმოდგენილი დოკუმენტის საფუძველზე მოწყობილი ჯიხურისა და სამართალდარღვევის ობიექტის იდენტურობა ვერ დგინდება უტყუარად, ისევე როგორც მათი განთავსების ადგილმდებარეობა. გარდა აღნიშნულისა, საკრებულის 1999 წლის 19 აგვისტოს №8 ოქმში გამოხატულია ჯიხურის მოწყობის ნება, თუმცა მშენებლობის შეთანხმება უნდა განხორციელებულიყო შესაბამის რაიონის არქიტექტურაში, რაც არ მომხდარა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 20 დეკემბრის განჩინებებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებენ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარებიან დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ საქმეში შესაფასებელ გარემოებას, მოსარჩელის სამშენებლო სამართალდამრღვევად მიჩნევისა და მისთვის ჯარიმის დაკისრებისა და შენობა-ნაგებობის დემონტაჟის დავალების საფუძვლიანობა წარმოადგენს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმეზე დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: გარდაბნის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს 1997 წლის 09 სექტემბრის №309 წერილის შესაბამისად, ტაბახმელის საკრებულოს გამგებელს და სოფელ ...ში მცხოვრებ ა. გ-ეეს გარდაბნის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოდან ეცნობა, რომ რაიონის სამმართველოში მიღებული მოქალაქე ა. გ-ეის განცხადებით დაყენებული იყო საკითხი თბილისი, სოფელ ...ში, ...ის გზის მარჯვენა მხარეს, გზის ღერძიდან 5 მეტრის დაშორებით გადასატანი სავაჭრო ჯიხურის მოსაწყობად. ტაბახმელის საკრებულო 1999 წლის 19 აგვისტოს №12 დადგენილებით თანახმა იყო გადასატანი სავაჭრო ჯიხურის მოსაწყობად გამოყოფილიყო მიწის ფართობი, მხოლოდ უნდა მომხდარიყო შეთანხმება რაიონის არქიტექტურასთან, ამავე დროს გაიგზავნა შესაბამისი წერილი რაიონის საგადასახადო ინსპექციაში აღნიშნული ფართის მიწის ქირის გადასახადი თანხის ჩვენებით, რომლის წლიური გადასახადი ერთ კვ.მეტრზე შეადგენდა 0.074 თეთრს.

ტამახმელას საკრებულის გამგეობის სხდომის 1999 წლის 19 აგვისტოს №8 ოქმის მიხედვით, სოფელ ...ში მცხოვრებმა ა. გ-ეემ განცხადებით მიმართა საკრებულოს გამგეობას და ითხოვა სავაჭრო ჯიხურის ჩასადგამად ნებართვა. გამგეობის სხდომაზე აღნიშნა, რომ განმცხადებელს მოსაცდელის მიმდებარე ტერიტორიაზე აქვს 20 კვადრატული მეტრი მიწის ნაკვეთი, სადაც სურვილი აქვს ჩადგას სავაჭრო ჯიხური. საკრებულოს გამგეობა თანახმა იყო ა. გ-ეეს შერჩეულ ნაკვეთში ჩაედგა სავაჭრო ჯიხური. გამგეობის სხდომის ოქმით დადგინდა, რომ დაკმაყოფილდა ა. გ-ეის (მცხოვრები სოფელ ...ში) მოთხოვნა და მოსაცდელის მიმდებარედ ტერიტორიაზე გამოყოფილი იქნა ოცი კვადრატული მეტრი მიწის ნაკვეთი სავაჭრო ჯიხურის ჩასადგამად. ამავე დადგენილების თანახმად დადგინდა, რომ ასევე აღიძრა შუამდგომლობა გარდაბნის რაიონის საგადასახადო ინსპექციის წინაშე თანხმობის გასაცემად ჯიხურის ჩასადგამად.

საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, უძრავი ქონება, მდებარე: ქ.თბილისი, სოფელი ...ი, დაზუსტებული ფართობი: 284 კვ.მეტრი, მიწის (უძრავი ქონების) საკადასტრო კოდი: №..., 2012 წლის 08 აგვისტოდან საკუთრების უფლებით აღრიცხულია სახელმწიფოს სახელზე.

ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ ი. გ-ეის მიმართ 2017 წლის 24 მაისს შედგენილი იქნა მითითება №002533, რომლის მიხედვით, ქ. თბილისში, სოფელ ...ში, ...ის ქუჩა №4 ბეტონის საძირკველზე ლითონის ფურცლებისაგან მოწყობილია ნაწილობრივ შემინული ლითონის კონსტრუქცია (ე.წ. ჯიხური). ამავე მითითებით მხარეს დარღვევის გამოსწორების მიზნით დაევალა წარედგინა მითითების გაცემის მომენტისთვის არსებული სანებართვო დოკუმენტაცია ან განეხორციელებინა აღნიშნული ობიექტის (ბეტონის საძირკველი ე.წ. ჯიხური) დემონტაჟი. ხოლო დარღვევის გამოსასწორებლად განესაზღვრა 07 (შვიდი) კალენდარული დღე. ამავე მითითებაში მშენებლობის ეტაპი მითითებულია - „დასრულებული“.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 2017 წლის 13 ივნისს შედგა შემოწმების აქტი №002533, რომლითაც დადგინდა ი. გ-ეის მიერ 2017 წლის 24 მაისის №002533 მითითების პირობების შეუსრულებლობა.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა 2017 წლის 11 აგვისტოს მიიღო დადგენილება №002533 „სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე“, რომლითაც ი. გ-ე დაჯარიმდა 10 000 (ათიათასი) ლარით, ქ. თბილისში, სოფელ ...ში, საკადასტრო კოდი №... სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე უნებართვოდ ბეტონის საძირკველზე ლითონის ფურცლებისაგან მოწყობილი, ნაწილობრივ შემინული კონსტრუქციის ე.წ. ჯიხურის განთავსებისათვის და ი. გ-ეს დაევალა ქ. თბილისში, ...ში, საკადასტრო კოდით №... სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე უნებართვოდ განთავსებული ბეტონის საძირკველზე ლითონის ფურცლებისაგან მოწყობილი, ნაწილობრივ შემინული კონსტრუქციის ე.წ. ჯიხურის დემონტაჟი.

2017 წლის 22 აგვისტოს, ი. გ-ემ №19/01172341313-01 ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას და მოითხოვა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 11 აგვისტოს №002533 დადგენილების ბათილად ცნობა.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 29 ნოემბრის №621 ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა ი. გ-ეის 2017 წლის 22 აგვისტოს ადმინისტრაციული საჩივარი და ძალაში დარჩა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 11 აგვისტოს №002533 დადგენილება.

საკასაციო სასამართლო პირველ რიგში მიუთითებს, რომ სადავო პერიოდში მოქმედი, „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების (ძალადაკარგულია - საქართველოს მთავრობის 02.03.2020 წ. №139 დადგენილება) პირველი მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, ეს დადგენილება მოიცავს საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვასთან დაკავშირებულ საჯარო სამართლებრივ ურთიერთობათა რეგულირების სფეროს. კერძოდ, არეგულირებს საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვის გაცემის, სანებართვო პირობების შესრულებისა და შენობა - ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების პროცესს.

მითითებული დადგენილების მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მშენებლობის სახეობებია: ა) ახალი მშენებლობა (მათ შორის, მონტაჟი); ბ) რეკონსტრუქცია; გ) რემონტი-შეკეთება, მოპირკეთება/აღჭურვა (არ საჭიროებს ნებართვას); დ) დემონტაჟი; ე) ლანდშაფტური მშენებლობა; ვ) დროებითი შენობა-ნაგებობების მონტაჟი/განთავსება. 36-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მშენებლობის განხორციელების სამართლებრივი საფუძველია კანონმდებლობით, მათ შორის, ამ დადგენილებით განსაზღვრულ შემთხვევებში სათანადო წესით მიღებული მშენებლობის ნებართვა. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად კი, მშენებლობის ნებართვა გაიცემა: ა) ახალ მშენებლობაზე (მათ შორის მონტაჟზე); ბ) არსებული შენობა-ნაგებობის რეკონსტრუქციაზე; გ) არსებული შენობა-ნაგებობის დემონტაჟზე; დ) სამშენებლო დოკუმენტის ისეთ ცვლილებაზე, რომელიც საჭიროებს ახალ ნებართვას. იმავე დადგენილების 65-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, I კლასის შენობა-ნაგებობების მშენებლობას არ ესაჭიროება მშენებლობის ნებართვა (გარდა ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა). ამასთანავე, დადგენილების 66-მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობის მწარმოებელი/დამკვეთი ვალდებულია განზრახული მშენებლობის შესახებ განცხადებით აცნობოს მშენებლობის ნებართვის გამცემ ორგანოს, ხოლო მე-1-პუნქტი ადგენს, რომ ამ დადგენილების მოთხოვნათა დარღვევით I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობის განხორციელება განიხილება როგორც უნებართვო მშენებლობა.

მე-3 მუხლის 74-ე პუნქტის თანახმად, უნებართვო მშენებლობა არის მშენებლობის ნებართვას დაქვემდებარებული შენობა-ნაგებობების მშენებლობა მშენებლობის ნებართვის გარეშე, ან/და დროებითი შენობა-ნაგებობის განთავსება სანებართვო მოწმობით განსაზღვრული გამოყენების პერიოდის გასვლის შემდეგ.

საქართველოს კანონის „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ პირველი მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის მიზანია სამშენებლო საქმიანობის განხორციელების უზრუნველყოფა სამშენებლო სფეროს ტექნიკური რეგლამენტებითა და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების სრული დაცვით. ამავე კოდექსის 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის თანახმად, უნებართვო მშენებლობის ან/და რეკონსტრუქციის წარმოება მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე, რომელიც იწვევს შენობა-ნაგებობის გაბარიტების ცვლილებას, სახელმწიფოს ან თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე გამოიწვევს დაჯარიმებას 10000 ლარით.

დასახელებული კოდექსის 25-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებას იწყებს დამრღვევის მიმართ მითითების გაცემით, გარდა ამ მუხლის 23-ე ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. ამავე მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, მითითებით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ, სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო ამოწმებს დამრღვევს, რაზედაც დგება შემოწმების აქტი. შემოწმების აქტში აისახება მშენებარე ობიექტის ფაქტობრივი მდგომარეობა მითითების პირობებთან მიმართებით, კერძოდ: ა) მითითება შესრულდა, ბ) მითითება არ შესრულდა, გ) მითითება არადროულად სრულდება. 25-ე მუხლის მე-9 პუნქტის თანახმად კი, თუ შემოწმების აქტში დაფიქსირებულია დარღვევა, აქტის საფუძველზე სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო იღებს დადგენილებას: ა) დამრღვევის დაჯარიმების შესახებ; ბ) დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით მიმდინარე მშენებლობისა და უნებართვო დემონტაჟის შეჩერების შესახებ. გ) დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობა-ნაგებობების მთლიანად ან ნაწილობრივ დემონტაჟის, მშენებარე შენობა-ნაგებობების მშენებლობის მთლიანად ან ნაწილობრივ შეჩერებისა და დემონტაჟის შესახებ.

განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელე ი. გ-ე დაჯარიმდა ქ. თბილისში, სოფელ ...ში, საკადასტრო კოდი №... სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე უნებართვოდ ბეტონის საძირკველზე ლითონის ფურცლებისაგან მოწყობილი, ნაწილობრივ შემინული კონსტრუქციის ე.წ. ჯიხურის განთავსებისათვის. ადმინისტრაციულმა ორგანომ მიიჩნია, რომ სადავო ობიექტი განთავსებულია 2005 წლამდე, რაც დასტურდებოდა 2005 წლის მდგომარეობით განორციელებულ აეროგადაღებით (ორთოფოტო), შესაბამისად, იხელმძღვანელა 2005 წლისათვის მოქმედი „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს №140 დადგენილებით და განმარტა, რომ იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობა სამშენებლო სამუშაოების კანონიერად განხორციელების საფუძვლად იმპერატიულად მიიჩნევდა შესაბამის ნებართვას, წინააღმდეგ შემთხვევაში, უნებართვო მშენებლობის სახით ადგილი ექნება სამშენებლო სამართალდარღვევას, რისთვისაც პასუხისმგებლობა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად განისაზღვრება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რასაც არც მოსარჩელე არ ხდის სადავოდ, რომ სამშენებლო სამუშაოები მის მიერ არის განხორციელებული, მან განათავსა ჯიხური, თუმცა აღნიშნა, რომ სამშენებლო სამუშაოები შესაბამისი ნებართვის საფუძველზე განახორციელა 1999 წლის აგვისტოში და იმ დროიდან დაიწყო სამეწარმეო საქმიანობა, რაც დასტურდებოდა სარჩელზე თანდართული 1999 წლის 26 აგვისტოს საგადასაადო ორგანოში გადახდის ქვითრით.

შესაბამასად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოსარკვევია თუ რა პერიოდში მოხდა სადავო ობიექტის რეალური განთავსება, რა სამშენებლო რეგულაციებს ითვალისწინებდა იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობა. გარდაბნის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს 1997 წლის 9 სექტემბრის №309 წერილისა და ტამახმელას საკრებულის გამგეობის სხდომის 1999 წლის 19 აგვისტოს №8 ოქმის საფუძველზე ასევე შესაფასებელია დასახელებული დოკუმენტების მიმართ მხარეს გააჩნდა თუ არა კანონიერი ნდობა და აღნიშნული დოკუმენტები იმ დროისათვის მოქმედი სამშენებლო კანონმდებლობის საფუძველზე წარმოადგენდა თუ არა იმის დამადასტურებელ საკმარის მტკიცებულებას, რომ ი. გ-ეს შესაბამისი ნებართვა გააჩნდა მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობის განთავსებისათვის, ხოლო იმ შემთხვევაში თუკი სათანადო მსჯელობის შედეგად ადმინისტრაციული ორგანო მივა იმ დასკვნამდე, რომ იმ პერიოდისათვის მოქმედი სამშენებლო კანონმდებლობის ნორმათა თანახმად აღნიშნული დოკუმენტაცია არ წარმოადგენდა საკმარის მტკიცებულებას მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობის განსათავსებად, - ასეთ შემთხვევაში ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა გამოეკვლია სამშენებლო სამართალდარღვევის თაობაზე რომელი კონკრეტული კანონმდებლობა და რომელი კონკრეტული ნორმები იქნა დარღვეული მოსარჩელის მიერ.

საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 38-ე მუხლის პირველ ნაწილზე და პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსით დადგენილ ხანდაზმულობის ვადებზე, ვინაიდან, ქ. თბილისში, სოფელ ...ში მდებარე 284 კვ.მეტრი დაზუსტებული ფართობის მქონე მიწის ნაკვეთი, მიწის (უძრავი ქონების) საკადასტო კოდი: №..., 2012 წლის 08 აგვისტოდან საკუთრების უფლებით აღრიცხულია სახელმწიფოს სახელზე, ამასთან, თავად ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დადასტურდა, რომ აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე სახელმწიფო საკუთრების რეგისტრაციის დროისათვის უკვე განთავსებული იყო სავაჭრო ჯიხური.

ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას არ არის სათანადოდ გამოკვლეული საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება, რაც ადასტურებს მოცემულ შემთხვევაში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების საჭიროებას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 26 აპრილის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ქ. ცინცაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

გ. მაკარიძე