ას-1283-1519-05 8 ივნისი, 2006 წ.

ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე),

თ. თოდრია (მომხსენებელი),

რ. ნადირიანი

დავის საგანი: უკანონო მიჯნის მოშლა და აუცილებელი გზის აღდგენა.

აღწერილობითი ნაწილი:

გ. ი-შვილმა სარჩელი აღძრა დუშეთის რაიონულ სასამართლოში ა. ი-შვილის მიმართ უკანონო მიჯნის მოშლისა და აუცილებელი გზის აღდგენის შესახებ.

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ თავის სახლთან არსებული გზით სარგებლობს როგორც თვითონ, ისე _ სოფლის მცხოვრებლები. 1990 წელს გზა და მისი მიმდებარე ადგილი ყოველგვარი ნებართვის გარეშე მიითვისა ა. ი-შვილმა. მოსარჩელის აზრით, შეილახა მისი კანონიერი უფლებები, კერძოდ, მოპასუხის მოქმედების შედეგად მოესპო სასმელ წყალთან მისასვლელი და ასევე ეზოში შესასვლელი გზა. სახლიდან ორიოდე მეტრის მოშორებით ააშენა ბინა, რაც მას ხელს უშლის.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ 1990 წელს მან მიიღო სახლის აშენების უფლება, შედგა სახლის პროექტი და დამტკიცდა სათანადო წესით. სადავო გზა არის მისი საკუთრება. აქედან გამომდინარე, მოსარჩელის უფლებები არ შეზღუდულა.

დუშეთის რაიონული სასამართლოს 2004წ. 17 მაისის გადაწყვეტილებით გ. ინაშვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა _ მოპასუხე ა. ინაშვილს დაეკისრა დუშეთის რაიონის სოფ. ... მდ. ...ს მხრიდან უკანონო მიჯნის მოშლა და მოსარჩელის სახლთან მისასვლელი სამანქანე გზის აღდგენა.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ა. ი-შვილმა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 13 ივლისის გადაწყვეტილებით ა. ი-შვილის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა დუშეთის რაიონული სასამართლოს 2004წ. 17 მაისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, არ დაკმაყოფილდა გ. ი-შვილის სარჩელი.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ გზა აუცილებელი უნდა იყოს ა. ი-შვილის საკუთრება, რათა გ. ი-შვილმა თმენის ვალდებულების გამოყენება მოსთხოვოს სასამართლოს. გ. ი-შვილი კი სარჩელში აღნიშნავს საწინააღმდეგოს. იგი განმარტავს, რომ მოსარჩელემ ვერ დაამტკიცა სარჩელში მითითებული გარემოება სადავო მიწის ნაკვეთის საერთო სარგებლობის შესახებ.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. ი-შვილმა.

კასატორმა მიუთითა, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი, ამასთან არ გაითვალისწინა სსკ-ისა და «მიწის რეგისტრაციის” შესახებ საქართველოს კანონებით დადგენილი მოთხოვნები. ფაქტობრივი გარემოება სადავო მიწის ნაკვეთზე სოფლის გზის არსებობის შესახებ დადგენილია საქმეში არსებული მტკიცებულებით.

სამოტივაციო ნაწილი:

სსკ-ის 394-ე მუხლის «ე” ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად თუ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმაოდ დასაბუთებული ან დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ გადაწყვეტილების სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

სსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ არის წარმოდგენილი დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია. კონკრეტულ შემთხვევაში დამატებით და დასაბუთებულ საკასაციო პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს, რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება და ამის შედეგად სამართლებრივ-მატერიალური ნორმის არასწორად გამოყენება ან განმარტება.

საკასაციო პალატის აზრით გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით არ დგინდება, თუ რომელი ფაქტები ჩათვალა სასამართლომ დადგენილად და, მაშასადამე, რომელი ფაქტები შეაფასა იურიდიულად.

სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა სკ-ის 180-ე მუხლის პირველი ნაწილი და მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა უსაფუძვლოა, რადგან განსახილველი ნორმა გულისხმობს მეზობლის მიერ თმენის ვალდებულებას მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ აუცილებელი გზა იქნებოდა მის საკუთრებაში, ხოლო მოსარჩელე ამტკიცებს, რომ აღნიშნული გზა წარმოადგენს საერთო საკუთრებას. ამასთან ერთად სააპელაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქმეში არ მოიპოვება მტკიცებულებები უძრავი ქონების (სადავო გზა) საერთო სარგებლობის შესახებ.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ მისცა სათანადო შეფასება იმ გარემოებებს, რომლებიც საქმეში არსებული მტკიცებულებების საფუძველზე უთითებენ იმაზე, რომ სადავო მიწის ნაკვეთზე თავიდან არსებობდა გზა. სასამართლომ არ გამოიკვლია მოწმეთა ჩვენებები და არ დაადგინა მოისპო თუ არა მოპასუხის თვითნებური მოქმედებებით ადრე არსებული აუცილებელი კავშირი საჯარო გზებსა და სხვა ობიქტებთან. სასამართლომ არ მისცა სათანადო შეფასება ადგილზე დათვალიერების ოქმს და არ დაადგინა თუ აღნიშნული მიწის ნაკვეთი რამდენად წარმოადგენს აუცილებელ გზას, რაც განხილულ უნდა იქნეს სკ-ის 180-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების მიხედვით.

ამასთან, გასათვალისწინებელია, რომ აღნიშნული ურთიერთობის მოსაწერსრიგებლად აუცილებელია, უპირველეს ყოვლისა, დადგინდეს სადავო გზის გამოყენების აუცილებლობის საკითხი, ანუ რომლის გარეშეც შეუძლებელია მიწის ნაკვეთის ჯეროვანი გამოყენება.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე ყურადღება უნდა მიაქციოს იმ გარემოებებს, რომ შესაძლებელია აღნიშნული გზა არსებობდა, ანუ თავიანთი მიწის ნაკვეთის ჯეროვანი გამოყენებისათვის აღნიშნული გზით სარგებლობდნენ მეზობლები. ამ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ უნდა დაადგინოს მეზობლის (მოპასუხის) თვითნებური მოქმედებების შედეგად მოისპო თუ არა სადავო გზის ჯეროვანი გამოყენება. ამ შემთხვევაში გამოყენებულ უნდა იქნეს სკ-ის 180-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, რომლის თანახმად აუცილებელი გზის ან გაყვანილობის თმენის ვალდებულება არ წარმოიშობა, თუკი უკვე არსებული დაკავშირება მიწის ნაკვეთისა გაუქმდა მესაკუთრის თვითნებური მოქმედებით.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

გ. ი-შვილის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 13 ივლისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას;

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.