საქმე #ბს-251(კ-23) 6 ივლისი, 2023 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე

ბიძინა სტურუა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა დ. ბ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 12 ივლისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2019 წლის 22 აპრილს დ. ბ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიმართ.

მოსარჩელემ სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე ქალაქ თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 2 ნოემბრის #002630 დადგენილებისა და მასზე წარდგენილი ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 18 მარტის #219 ბრძანების ბათილად ცნობა, ასევე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციისათვის 2019 წლის 18 ივლისის #002630 მითითებასთან დაკავშირებით საქმის წარმოების განახლების დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილებით დ. ბ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ. ბ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 12 ივლისის განჩინებით დ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხლსა და 44-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, ასევე, „მშენებლობის ნებართვების გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის #57 დადგენილების 65-ე მუხლის პირველ პუნქტზე, 66-ე მუხლის მე-2, მე-7 და მე-10 პუნქტებზე და განმარტა, რომ სამშენებლო სამუშაოების კანონიერად განხორციელების საფუძვლად კანონმდებლობა იმპერატიულად ადგენს შესაბამის სანებართვო დოკუმენტაციას, რასაც I კლასის შენობა-ნაგებობასთან მიმართებით, წარმოადგენს უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გაცემული დადასტურება. შესაბამისად, პირი რომელიც აპირებს I კლასის მშენებლობის განხორციელებას, ვალდებულია სამშენებლო სამუშაოები აწარმოოს ზემოაღნიშნული მოთხოვნების დაცვით. წინააღმდეგ შემთხვევაში, უნებართვო მშენებლობის სახით, ადგილი ექნება სამშენებლო სამართალდარღვევას, რისთვისაც პასუხისმგებლობა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის შესაბამისად განისაზღვრება.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ 2017 წლის 12 ოქტომბერს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა 2017 წლის 18 ივლისის #002630 მითითებისა და 2017 წლის 5 სექტემბრის #002630 შემოწმების აქტის შედეგები განიხილა. სხდომაზე გამოცხადდა დ. ბ-ის წარმომადგენელი - დ. ჩ-ე, რომელმაც დაადასტურა მითითებისა და შემოწმების აქტის ჩაბარება და განაცხადა, რომ სამშენებლო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები ექვემდებარებოდა ლეგალიზებას, თუმცა აღნიშნული ვერ ხერხდებოდა იმ მიზეზით, რომ შენობა არ შეესაბამებოდა კონფიგურაციით საკადასტრო გეგმაზე ასახულ მდგომარეობას.

შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს დასკვნა, რომ ქალაქ თბილისში, ...ის მე-2 შესახვევის #7-ში მდებარე ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე დ. ბ-ის კუთვნილ ბინაში განხორციელდა სამშენებლო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე. ასევე, დადგენილი იყო, რომ აღნიშნული სამუშაოები განხორციელდა თავად მოსარჩელის მიერ. ამასთან, მისმა წარმომადგენელმა როგორც ადმინისტრაციული წარმოებისას ზეპირი მოსმენის სხდომაზე, ასევე, სასამართლო სხდომაზე განმარტა, რომ ვერ ხერხდებოდა სადავო სამშენებლო სამუშაოების ლეგალიზება კანონმდებლობით დადგენილი წესით. სააპელაციო სასამართლომ, ასევე, დადგენილად მიიჩნია, რომ ზედამხედველობის ორგანოს მიერ მითითებულ ვადაში არ იქნა აღმოფხვრილი სამართალდარღვევა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს განმარტება, რომ სადავო დადგენილების მიღებისას ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა თავისი კომპეტენციის ფარგლებში დაადგინა, რომ ქალაქ თბილისში, ...ის მე-2 შესახვევის #7-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე დ. ბ-ის კუთვნილ საცხოვრებელ სახლზე სამშენებლო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები შესაბამისი ნებართვის გარეშე განხორციელდა, მასზე პასუხისმგებელი პირი დ. ბ-ი იყო და სამართალდარღვევა გამოსწორებული არ ყოფილა, რაც კანონიერად, პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის ნორმათა დაცვით, გახდა სამართალდამრღვევი პირისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრებისა და უნებართვო ნაგებობების დემონტაჟს დაქვემდებარების საფუძველი. მოსარჩელეს კი არ მიუთითებია შესაბამისი დადგენილების გამოტანისას კანონმდებლობის ისეთ დარღვევაზე, რომელიც მისი ბათილად ცნობის საფუძველი შეიძლებოდა გამხდარიყო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 12 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა დ. ბ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არ გაითვალისწინა სააპელაციო საჩივარში აღნიშნული პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 2017 წლის 28 ივნისის ცვლილება, რომლის 103² მუხლით დადგინდა, რომ სამართალდამრღვევი სუბიექტი, რომელმაც 2007 წლის 1 იანვრიდან ამ მუხლის ამოქმედების დროისათვის სანებართვო პირობების დარღვევით ან უნებართვოდ განახორციელა მშენებლობადამთავრებული მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის სამშენებლო სამუშაოები (შენობა-ნაგებობის, მზიდი კონსტრუქციების, ექსტერიერის რეკონსტრუქცია) ან 2015 წლის 20 აპრილის მდგომარეობით მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს წერილობითი დასტურის დარღვევით განახორციელა შენობა-ნაგებობის სამშენებლო სამუშაოები (შენობა-ნაგებობის სახურავზე კეხის სიმაღლისა და ქანობის შეუცვლელად სამერცხლის მოწყობა და ქანობზე ღიობის/ღიობების გამოჭრა), რომლებიც მშენებლობის ნებართვას არ საჭიროებს ან/და რომლებიც არ ცვლის შენობა-ნაგებობის მზიდ კონსტრუქციებს, თავისუფლდება ჯარიმის/საურავის თანხის ან/და მისი გადაუხდელი ნაწილის გადახდისაგან და ამ კოდექსით განსაზღვრული პასუხისმგებლობისაგან, თუ მის მიერ ჩადენილი სამშენებლო სამართალდარღვევა ამ მუხლის ამოქმედების დროისათვის გამოსწორებულია ან თუ ეს სამშენებლო სამართალდარღვევა გამოსწორდება ან მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ დადასტურდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, ამ მუხლის ამოქმედებიდან 1 წლის ვადაში.

კასატორი მიუთითებს „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობი შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, მრავალბინიანი სახლი არის სახლი, რომელიც შედგება ორზე მეტი ინდივიდუალური საკუთრების საგნისაგან (ბინისაგან). კასატორი აღნიშნავს, რომ ობიექტი, რომელთან დაკავშირებითაც, ზედამხედველობის ორგანოს მიერ გაცემულია მითითება, თავიდანვე შედიოდა მრავალბინიანი სახლის ეზოში, რაც დასტურდება ცნობა-დახასიათებით (მით უფრო, შედის დღეს), რომლის მიხედვითაც, დარეგისტრირებულია 8 საკუთრების უფლება. შესაბამისად, კასატორი მიიჩნევს, რომ მის მიმართ უნდა გამოყენებულიყო ზემოაღნიშნული ცვლილებით გათვალისწინებული შეღავათი.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ საქმისათვის მნიშვნელობის მქონედ არ მიიჩნია ის გარემოება, რომ მუნიციპალური ინსპექციის მითითება ვერ შესრულდებოდა, ვინაიდან მითითების შესაბამისად საცხოვრებელი სახლის გადაკეთების შემთხვევაში, მასში ცხოვრება იქნება შეუძლებელი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 22 მაისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული დ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ დ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე ქალაქ თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 2 ნოემბრის #002630 დადგენილებისა და მასზე წარდგენილი ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 18 მარტის #219 ბრძანების კანონიერება, ასევე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციისათვის 2019 წლის 18 ივლისის #002630 მითითებასთან დაკავშირებით საქმის წარმოების განახლების დავალება.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2017 წლის 18 ივლისს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა დ. ბ-ის მიმართ #002630 მითითება შეადგინა, რომლის მიხედვით, ქალაქ თბილისში, ...ის მე-2 შესახვევის #7-ში, მოქალაქე დ. ბ-ის საკუთრებაში არსებულ სახლში (ს.კ. ...) განხორციელებული იყო შემდეგი სარეკონსტრუქციო სამუშაოები: დამატებული იყო ტერასა, ლითონის მსუბუქი კონსტრუქციები, კიბის საფეხურები და კარი ფასადის კედელზე, სხვენის სართულზე არსებული აივნის გაბარიტი იყო გაზრდილი, დამატებით მოწყობილი იყო კარი და ლითონის კიბე; პირველ სართულზე დამატებით მოწყობილი იყო ფანჯრები, საჩრდილობლები და კარის წინ ბაქანი; ფასადზე დამატებული იყო სანიაღვრე მილები, სატელიტური ანტენები და კონდიციონერი; დამონტაჟებული იყო წყლის გამათბობელი დანადგარი; შენობის (სახლის) შიგნით კიბეს მონაცვლებული ჰქონდა მდებარეობა და გაუქმებული იყო ფანჯრისთვის განკუთვნილი ერთი ღიობი; ტერიტორიაზე მოწყობილი იყო მცირე ზომის კაპიტალური კედლები და საფეხურები. ამავე მითითებით დ. ბ-ს განესაზღვრა 25-დღიანი ვადა მითითებული სამშენებლო სამუშაოების სანებართვო დოკუმენტაციის წარსადგენად ან ობიექტის საინვენტარიზაციო გეგმასთან შესაბამისობაში მოსაყვანად და განემარტა, რომ წინააღმდეგ შემთხვევაში, მის მიმართ გატარდებოდა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ზომები.

2017 წლის 5 სექტემბერს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის სპეციალისტმა #002630 შემოწმების აქტი შეადგინა, რომლითაც 2017 წლის 18 ივლისის #002630 მითითების მოთხოვნათა შეუსრულებლობის ფაქტი დააფიქსირა.

საქმის მასალებით, ასევე, დადგენილია, რომ 2017 წლის 12 ოქტომბერს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა 2017 წლის 18 ივლისის #002630 მითითებისა და 2017 წლის 5 სექტემბრის #002630 შემოწმების აქტის შედეგები განიხილა. სხდომაზე გამოცხადდა დ. ბ-ის წარმომადგენელი - დ. ჩ-ე, რომელმაც დაადასტურა მითითებისა და შემოწმების აქტის ჩაბარება და განაცხადა, რომ სამშენებლო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები ექვემდებარებოდა ლეგალიზებას, თუმცა აღნიშნული ვერ ხერხდებოდა იმ მიზეზით, რომ შენობა არ შეესაბამებოდა კონფიგურაციით საკადასტრო გეგმაზე ასახულ მდგომარეობას.

დადგენილია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 2 ნოემბრის #002630 დადგენილებით დ. ბ-ი 4000 (ოთხი ათასი) ლარით დაჯარიმდა ქალაქ თბილისში, ...ის მე-2 შესახვევის #7-ში მდებარე, ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე მის კუთვნილ ბინაში შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე სამშენებლო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოების წარმოებისათვის. ამავე დადგენილებით დ. ბ-ს დაევალა უნებართვოდ განხორციელებული სამშენებლო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოების დემონტაჟი - ობიექტის საინვენტარიზაციო გეგმასთან შესაბამისობაში მოყვანა.

საქმის მასალებით, ასევე, დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ 2017 წლის 29 ნოემბერს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას წარედგინა დ. ბ-ის წარმომადგენლის - დ. ჩ-ის #19/0117333951-01 ადმინისტრაციული საჩივარი, რომლითაც ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 2 ნოემბრის #002630 დადგენილების ბათილად ცნობა და სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის შეჩერება იქნა მოთხოვნილი. საჩივრის ავტორის მითითებით, სადავო აქტით გათვალისწინებული სამუშაოები ექვემდებარებოდა ლეგალიზებას და ლეგალიზებასთან დაკავშირებული საკითხების გადაწყვეტამდე, სამართალდარღვევის საქმის წარმოება უნდა ყოფილიყო შეჩერებული.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2019 წლის 18 მარტის #219 ბრძანებით დ. ბ-ის წარმომადგენლის - დ. ჩ-ის 2017 წლის 29 ნოემბრის #19/0117333951-01 ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და ძალაში დარჩა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 2 ნოემბრის #002630 დადგენილება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებას იწყებს დამრღვევის მიმართ მითითების გაცემით, გარდა ამ მუხლის 23-ე ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევებისა (სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების შემოწმების აქტის შედგენით დაწყების შემთხვევები) (მე-2 ნაწილი). მითითებით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო ამოწმებს დამრღვევს, რაზედაც დგება შემოწმების აქტი. შემოწმების აქტში აისახება მშენებარე ობიექტის ფაქტობრივი მდგომარეობა მითითების პირობებთან მიმართებით, კერძოდ: ა) მითითება შესრულდა, ბ) მითითება არ შესრულდა, გ) მითითება არადროულად სრულდება (მე-5 ნაწილი). თუ მითითება დროულად არ შესრულდა, მაგრამ სამართალდარღვევა გამოსწორდა დადგენილების მიღებამდე, დამრღვევი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან, ხოლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება წყდება (მე-7 ნაწილი). თუ შემოწმების აქტში დაფიქსირებულია დარღვევა, აქტის საფუძველზე სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო იღებს დადგენილებას: ა) დამრღვევის დაჯარიმების შესახებ; ბ) დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით მიმდინარე უნებართვო მშენებლობისა და უნებართვო დემონტაჟის შეჩერების შესახებ; გ) დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობა-ნაგებობების მთლიანად ან ნაწილობრივ დემონტაჟის, მშენებარე შენობა-ნაგებობების მშენებლობის მთლიანად ან ნაწილობრივ შეჩერებისა და დემონტაჟის შესახებ (მე-9 ნაწილი). შემოწმების აქტის შედგენიდან 2 თვის ვადაში სამშენებლო საქმიანობაზე ზედამხედველობის ორგანო ვალდებულია სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე მიიღოს დადგენილება. საქმის განმხილველი თანამდებობის პირი უფლებამოსილია მოტივირებული საფუძვლით გააგრძელოს მისი განხილვის ვადა. საქმის განხილვის ვადა შეიძლება გაგრძელდეს არაუმეტეს 2 თვით. დამრღვევს უწყებით უნდა ეცნობოს საქმის განხილვის ადგილი, თარიღი, დრო და საქმის განმხილველი თანამდებობის პირის ვინაობა. ამ თავით გათვალისწინებულ ვადაში დადგენილების მიუღებლობის შემთხვევაში დამრღვევი თავისუფლდება ამ კოდექსით გათვალისწინებული ჯარიმის გადახდის ვალდებულებისაგან. ასეთ შემთხვევაში სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო უფლებამოსილია მიიღოს დადგენილება მხოლოდ საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობა-ნაგებობების მთლიანად ან ნაწილობრივ დემონტაჟის, მშენებარე შენობა-ნაგებობების მშენებლობის მთლიანად ან ნაწილობრივ შეჩერებისა და დემონტაჟის შესახებ (მე-13 და მე-14 ნაწილები).

ამავე კოდექსის 44-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, უნებართვო მშენებლობის, რეკონსტრუქციის ან/და დემონტაჟის წარმოება შენობა-ნაგებობის გაბარიტების შეუცვლელად, ან საინჟინრო-კომუნალური ქსელების უნებართვო რეკონსტრუქცია − გამოიწვევს დაჯარიმებას 4 000 ლარით. აღნიშნული მუხლის შენიშვნის მე-2 პუნქტი ადგენს, რომ გაბარიტების ცვლილებად განიხილება ისეთი სამშენებლო საქმიანობა, რომლის დროსაც იცვლება შენობა-ნაგებობის საძირკვლის, გარე შემომზღუდავი კონსტრუქციების ან/და სახურავის პარამეტრები (მიშენება, დაშენება, შენობა- ნაგებობის სიმაღლის გაზრდა და ა. შ.), ხოლო მშენებლობის შედეგად წარმოქმნილი ობიექტი არის შენობა-ნაგებობის არსებითი შემადგენელი ნაწილი, რომლის გამოცალკევება შეუძლებელია მთლიანი შენობა-ნაგებობის ან ამ ნაწილის განადგურების ანდა მათი დანიშნულების მოსპობის გარეშე.

საკასაციო სასამართლო საგულისხმოდ მიიჩნევს თავად კასატორის განმარტებას, რომ სამშენებლო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები ექვემდებარება ლეგალიზებას, თუმცა აღნიშული ვერ ხერხდება იმ მიზეზით, რომ შენობა არ შეესაბამება კონფიგურაციით საკადასტრო გეგმაზე ასახულ მდგომარეობას. შესაბამისად, შეუძლებელი იყო მითითების შესრულება ზედამხედველობის ორგანოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში. კასატორი აღნიშნავს, რომ ხსენებულის შესახებ მან მიუთითა ადმინისტრაციულ ორგანოს ადმინისტრაციული წარმოებისას, თუმცა ეს გარემოება მოპასუხის მიერ არ გათვალისწინებულა. ამასთან, კასატორი განმარტავს, რომ საკადასტრო გეგმისა და მასზე განთავსებული შენობების ერთმანეთთან შესაბამისობაში მოსვლამდე და მდგომარეობის საჯარო რეესტრში ასახვამდე, იგი მოკლებული იქნება ლეგალიზაციის სამართლებრივ შესაძლებლობას, რაც ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა აუცილებლად უნდა გაითვალისწინოს და მას უნდა მიეცეს კანონმდებლობის ფარგლებში თავის დაცვის და საკუთარი უფლებების განხორციელების შესაძლებლობა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს „მშენებლობის ნებართვების გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის #57 დადგენილების 65-ე მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, I კლასის შენობა- ნაგებობების მშენებლობას არ ესაჭიროება მშენებლობის ნებართვა (გარდა ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა). თუმცა ამავე დადგენილების 66-ე მუხლის მე-2 პუნქტი ადგენს, რომ I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობის მწარმოებელი/დამკვეთი ვალდებულია განზრახული მშენებლობის შესახებ განცხადებით აცნობოს მშენებლობის გამცემ ორგანოს, რომელიც ამავე მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად, განცხადების წარდგენიდან 5 დღის ვადაში ადასტურებს დაგეგმილი მშენებლობის/მონტაჟის ქალაქთმშენებლობის დოკუმენტებთან შესაბამისობას და მშენებლობის განხორციელების შესაძლებლობას. ამავე მუხლის მე-10 პუნქტის თანახმად კი, აღნიშნულ მოთხოვნათა დარღვევით I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობის განხორციელება განიხილება როგორც უნებართვო მშენებლობა.

ზემოაღნიშნული ნორმებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო პალატის განმარტებას, რომ სამშენებლო სამუშაოების კანონიერად განხორციელების საფუძვლად კანონმდებლობა იმპერატიულად ადგენს შესაბამის სანებართვო დოკუმენტაციას, რასაც I კლასის შენობა-ნაგებობასთან მიმართებით, წარმოადგენს უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გაცემული დადასტურება. შესაბამისად, პირი რომელიც აპირებს I კლასის მშენებლობის განხორციელებას, ვალდებულია სამშენებლო სამუშაოები აწარმოოს ზემოაღნიშნული მოთხოვნების დაცვით. წინააღმდეგ შემთხვევაში, უნებართვო მშენებლობის სახით, ადგილი ექნება სამშენებლო სამართალდარღვევას, რისთვისაც პასუხისმგებლობა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის საქართველოს კანონის შესაბამისად განისაზღვრება.

განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო, სააპელაციო სასამართლოს მსგავსად, ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ 2017 წლის 12 ოქტომბერს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა 2017 წლის 18 ივლისის #002630 მითითებისა და 2017 წლის 5 სექტემბრის #002630 შემოწმების აქტის შედეგები განიხილა. სხდომაზე გამოცხადდა დ. ბ-ის წარმომადგენელი - დ. ჩ-ე, რომელმაც დაადასტურა მითითებისა და შემოწმების აქტის ჩაბარება და განაცხადა, რომ სამშენებლო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები ექვემდებარებოდა ლეგალიზებას, თუმცა აღნიშნული ვერ ხერხდებოდა იმ მიზეზით, რომ შენობა არ შეესაბამებოდა კონფიგურაციით საკადასტრო გეგმაზე ასახულ მდგომარეობას.

შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ ქალაქ თბილისში, ...ის მე-2 შესახვევის #7-ში მდებარე ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე დ. ბ-ის კუთვნილ ბინაში განხორციელდა სამშენებლო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე. ასევე, დადგენილია, რომ აღნიშნული სამუშაოები განხორციელდა თავად მოსარჩელის მიერ. ამასთან, მისმა წარმომადგენელმა როგორც ადმინისტრაციული წარმოების ეტაპზე გამართულ ზეპირი მოსმენის სხდომაზე, ასევე, სასამართლო სხდომაზე განმარტა, რომ ვერ ხერხდება სადავო სამშენებლო სამუშაოების ლეგალიზება კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ უძრავი ქონება, რომელზეც განხორციელდა საკონსტრუქციო სამუშაოები, წარმოადგენს დ. ბ-ის საკუთრებას, მის მიერ განხორციელდა უნებართვო სამუშაოები და ზედამხედველობის ორგანოს მიერ მითითებულ ვადაში არ იქნა აღმოფხვრილი სამართალდარღვევა. შესაბამისად, საკასაციიო პალატა მართებულად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას, რომ დ. ბ-ის კუთვნილ საცხოვრებელ სახლზე სამშენებლო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები შესაბამისი ნებართვის გარეშე განხორციელდა, მასზე პასუხისმგებელი პირი დ. ბ-ი იყო და სამართალდარღვევა გამოსწორებული არ ყოფილა, რაც კანონიერად, პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის ნორმათა დაცვით, გახდა სამართალდამრღვევი პირისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრებისა და უნებართვო ნაგებობების დემონტაჟს დაქვემდებარების საფუძველი, მოსარჩელეს კი არ მიუთითებია შესაბამისი დადგენილების გამოტანისას კანონმდებლობის ისეთ დარღვევაზე, რაც მისი ბათილად ცნობის საფუძველი შეიძლებოდა გამხდარიყო.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან დ. ბ-ის (პ/ნ ...) საკასაციო საჩივარზე მ. ღ-ს (პ/ნ ...) 04.05.2023წ. #16971586093 საგადახდო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, დ. ბ-ს (პ/ნ ...) უნდა დაუბრუნდეს მის საკასაციო საჩივარზე მ. ღ-ის (პ/ნ ...) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. დ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 12 ივლისის განჩინება;

3. დ. ბ-ს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს მის საკასაციო საჩივარზე მ. ღ-ის (პ/ნ ...) მიერ 04.05.2023წ. #16971586093 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ბ. სტურუა